ეტლეფ დო გვირგვინ დორთხილანა
„იეჰოვაშ, თქვან ღორონთიშ ხონარს ქუმურჩქილუანთ-და, ქუმოხვადუ თენა“ (ზაქ. 6:15).
ობირეშეფი: 17, 136
1, 2. მუ სიტუაციას რდეს იუდეველეფი?
მაშქვითა ხილუაშ ძირაფაშ უკულ ზაქარიას ბრელ ოფიქრებელ აღვენუდ. იეჰოვა თიშ პირობას ირზენდ, ნამდა უპატიოსნო ხალხის პასუხის მოთხინდ გლახა საქციელშენ. მუშო ოკო რაგად, თე დუნაპირებ ამანგარენდ ზაქარიას. მარა სინამდვილეს მუთუნ ვათირე, მუშენდა უმენტაშ კინ უპატიოსნოთ დო უბადოთ იქციებუდ დო იეჰოვაშ ტაძარიშ შენებაშ თებაშა დიო ხოლო ბრელ მეძუდ. მუშენ მიოტუ იეჰოვაშ ხალხიქ დავალებაშ შესრულება თეშმამალას? ხვალე მუნეფიშ ჯგირობუაშ გურშენ დირთესო თინეფქ იერუსალიმშა?
2 ზაქარიას უჩქუდ, ნამდა იერუსალიმშა დირთესინ თი იუდეველეფს იეჰოვაშ რწმენა უღდეს. თინეფს ღორონთიშ შურქ გინაჭყვიდრაფუ ქუდუტებდესკო მუნეფიშ ჸუდე დო ენწყილ ცხოვრება (ეზრ. 1:2, 3, 5). ხალხიქ ქიდიტუ დორჩქვანელ ადგილ დო ქიდიხორეს თექ, სოდეთ თინეფიშ უმენტაშ დღას ვა ჸოფე. იეჰოვაშ ტაძარიშ შენება თინეფშო მნიშვნელოვან ვა ჸოფედკონ, 1 600 კილომეტრიან ოშქურანჯ დო რთულ შარას ვეგიოდირთუდეს.
3, 4. მუ წინააღმდეგობას შეხვადეს იერუსალიმშა დორთელ იუდეველეფქ?
3 წერმიდგინით მუნერ რთულ აჸიდეს თინეფს ბაბილონშე იერუსალიმშა ეზრ. 3:12). თქვა ხოლო თინეფწკუმა ართო ქიმიშითკონ, მუს იფიქრენდით იერუსალიმიშ პირველო ძირაფაშ დროს? ხომ ვედენარღებუდით, მუჟამსით იერუსალიმიშ აკოცუმილ დო ტყა მინოლუაფირ კიდალეფს ქოძირუნდითინ? ხომ ვეშუდარენდით ბაბილონიშ ჟირფა კიდალეფს იერუსალიმიშ აკოცუმილ კიდალეფს, სოდეთ ჯვეშო ქალაქიშ კარმინოლეფ დო გინაჯინალ კოშკეფ რდუ? თე ირფელიშ უმკუჯინუო, იუდეველეფს გურ ვა გუტახნა, მუშენდა ორწყედეს, მუნერო თხილანდ იეჰოვა თინეფს მთელ თე შარას. ათეშგურშენ, მუჟამსით იერუსალიმშა ქიმერთესინ, ხეთეშე ტაძარიშ ადგილს სამსხვერპლო ქიგედგეს დო ქიდიჭყეს იეჰოვაშო მსხვერპლიშ ირდღას შეწირუა (ეზრ. 3:1, 2). თეშ იძირედ, ნამდა თინეფშა გურ მუთუნს ვა გატახედ.
თეშ მადიდია შარაშ ულა. თე დროს, თინეფ ალბეთ ბრელს იფიქრენდეს მუნეფიშ ახალ ოცხოვრებელიშ გურშენ. თინეფს გაგებულ აჸიდეს ართ დროს მუშ მასქვამა რდუ იერუსალიმი. ნამთინე ხანშა მიშულირ კათას ნაძირეფ ხოლო აჸიდ, მუნერ დიდებულ რდუ ტაძარი (4 ტაძარიშ შენებაწკუმა ართო, ისრაელეფს მუნეფიშ ქალაქეფ დო ჸუდეეფ ხოლო აფდეს ოშენებელი. თეწკუმა ართო, დიხა ოკო დუმუშებდესკო დო მუნეფიშ ოჯახშა ხოლო ოკო მიკუჯინდესკო (ეზრ. 2:70). აუარებელ საქმე რდუ ოკეთებელ დო თეს გეძინელ ნტერეფ ხოლო ოცადუდეს მშენებლობაშ გაჩერებას. დუდშე იუდეველეფ საქმეს ჯგირო მეჸუნდეს, მარა 15 წანიან წინააღმდეგობაშ უკულ გურქ გოუტირხეს (ეზრ. 4:1—4). საბოლათ, ჯვ. წ. 522 წანას სპარსეთიშ მეფექ იერუსალმიშ მშენებლობა გაჩერ დო მითინს ვა უჩქუდ მუ მოძუდ თე ქალაქის (ეზრ. 4:21—24).
5. მუჭო მეხვარ იეჰოვაქ მუშ ხალხის?
5 იეჰოვას უჩქუდ, მუ ოსაჭირუდ მუშ ხალხის. ღორონთიქ ისრაელეფ მუშ ჸოროფას დარწმუნ ზაქარიაშ ბოლო ხილუაშ საშვალებათ დო ქაძირუ, ნამდა მანგარო აფასენდ თინეფიშ მონდომას. იეჰოვაქ პირობა დოდვ, ნამდა ტაძარიშ შენებას გაგრძელენდეს-და, აუცილებერო დეცვენდ თინეფს. თიქ თქუ: „იეჰოვაშ, თქვან ღორონთიშ ხონარს ქუმურჩქილუანთ-და, ქუმოხვადუ თენა“ (ზაქ. 6:15).
ანგელოზეფიშ ჯარი
6. ა) მუჭო იჭყაფ ზაქარიაშ მაბრუო ხილუა? (ქოძირით სურათ 26-ა გვერდის?). ბ) მუშენ რენა ცხენეფ შხვადოშხვა ფერიშ?
6 შილებე ქოფთქუათ, ნამდა ზაქარიაშ ხილუეფშე, მაბრუო ხილუა არძაშ უმოსო მიმანგარენა რწმენას (წეკითხით ზაქარია 6:1—3). * წერმიდგინით: ოჩხუპებელო გამზადებულ ოთხ ეტლი ჟირ სპილენძიშ გვალა შკას გიშმურს. ცხენეფი, ნამუთ თის უსკუნ შხვადოშხვა ფერიშ რე დო თეთ გიშეგორნა ეტლისს გეხენან თინეფ ართიანშე. ზაქარიაქ იკითხ: „მუ რე თენა?“ (ზაქ. 6:4). მორთ ქიგებგათ, მუჭო მოხუნა ამდღა თე ხილუა.
იეჰოვა ამდღა ხოლო გიმირინუანს ანგელოზეფს, ნამდა გამანგარას მუშ ხალხი
7, 8. ა) მუშ სიმბოლო რე ჟირ გვალა? ბ) მუშენ რე გვალეფ სპილენძიშ?
7 ბიბლიას მინშა გვალეფ სამეფოეფიშ ვარდა მთავრობეფიშ სიმბოლო რე. ზაქარიაშ ხილუას ნაძირეფ გვალეფ მოგენს ჟირ გვალას, ნამუთ დანიელიშ წინასწარმეტყველებას რე მოშინაფილი. ართ გვალა იეჰოვაშ უზენაეს დო მარადიულ მართველობაშ სიმბოლო რე, მაჟია — მესიანურ სამეფოშ, ნამუსით იესო ხემძღვანელენს (დან. 2:35, 45). იესო 1914 წანაშ დამორჩილშე მეფენს, ათეშენ ჟირხოლო გვალას განსაკუთრებულ ადგილ უკებ იეჰოვაშ ნებაშ შესრულებას დედამიწას.
8 მუშენ რე თე გვალეფ სპილენძიშ? სპილენძ ხარისხიან მეტალ რე დო დიდო ფასენს. იეჰოვაქ ისრაელეფს მეჩ მითითება, ნამდა გეგმურინუაფდესკო თინა კარავიშ დო უმოს გვიანო იერუსალიმს ტაძარიშ აშენებაშ დროს (გამ. 27:1—3; 1 მეფ. 7:13—16). თეგვარო სპილენძიშ გვალეფ ოძირანს, ნამდა იეჰოვაშ უზენაეს მართველობაშა დო მესიანურ სამეფოშა მუთუნნერ კილ ვემიჩინე, ნამუთ ჯგირ ცხოვრებას დო კურთხევეფს მოუღანს კაცობრიობას.
9. მი გეხე ეტლისს დო მუ დავალება უღნა თინეფს?
9 მუშ სიმბოლო რე ეტლეფ დო თის გეხენან თინეფი? ეტლეფს გეხენან თი ანგელოზეფი, შილებე ანგელოზეფიშ შხვადოშხვა ჯგუფიშ სიმბოლო რდან (წეკითხით ზაქარია 6:5—8). * თინეფ გიშმულა „დედამიწაშ უფალიშ წოხოლე“, ნამდა შეასრულან განსაკუთრებულ დავალება. მუ დავალება რე თენა? ეტლეფ დო თის გეხენან თი ანგელოზეფ მიდაშკვეს კონკრეტულ ტერიტორიეფიშ ოთხილშა. თინეფს ოვალნა, დოთხილუან იეჰოვაშ ხალხი, განსაკუთრებულო „ჩრდილოეთიშ დიხაშე“, ბაბილონშე. თე ხილუათ, იეჰოვაქ იმენდ ქიმეჩ მუშ ხალხის, ნამდა ბაბილონიშ ტყვეობას დღას ვენოლდეს. თენა მანგარო ელუკინანდ გურშა, ტაძარს აშენენდუნ თი ხალხის. თინეფს მუთუნნერ მიზეზ ვა უღდეს, ნამდა ნტერშა აშქურნესკო.
10. მუშ იმენდის მარზენა ზაქარიაშ ხილუა?
10 მუჭოთ ზაქარიაშ დროსინ თეშ, იეჰოვა ამდღა ხოლო თხილანს დო ამანგარენს მუშ ხალხის ანგელოზეფიშ საშვალებათ (მალ. 3:6; ებრ. 1:7, 14). 1919 წანას სულიერ ისრაელქ დიდ ბაბილონიშ სიმბოლურ ტყვეობაშე გეთავისუფალ, მარა წინააღმდეგობეფ იშენით უღუ, თეშ უმკუჯინუო, წმინდა თაყვანიშმცემლობა წიმი მეურს (გამოცხ. 18:4). ჩქი ანგელოზეფ მოხვარნა, ათეშენ ვა მოშქურნა, ნამდა იეჰოვაშ ორგანიზაცია კინ სულიერ ტყვეობას ქუმოხვადუ (ფსალმ. 34:7). შემლებნა ბჯერდან, ნამდა მთელ მსოფლიოს იეჰოვაშ მსახურეფიშ სულიერო წიმი ულა ვემეჭყორდუ. მუჟამსით ზაქარიაშ ხილუაშე ფიფქრენთინ, ვა მოეჭუნა, ნამდა იეჰოვაშ მართველობაშ თუდო თხილერ იპჸით.
11. მუშენ ოკო ვა მოშკურდან თი წანააღმდეგობაშა, ნამუთ ღორონთიშ ხალხის ელუ?
11 ჭიჭე ხანშა სატანაშ პოლიტიკურ სისტემა აკიშაყარუ, ნამდა მოსპას ღორონთიშ ხალხი (ეზეკ. 38:2, 10—12; დან. 11:40, 44, 45; გამოცხ. 19:19). ეზეკიელიშ წინასწარმეტყველებას მოშინაფილ რე, ნამდა თინეფ მუნაფაცალო დოფორნა მთელ დედამიწას დო ცხენეფით გიშელენა ჩქინ წინააღმდეგ (ეზეკ. 38:15, 16). * მიღნანო შიშიშ მიზეზი? მუშო ოკო რაგად, ვარ! ჩქი ანგელოზეფიშ ჯარ ელამრენა. დიდ გასაჭირიშ დროს იეჰოვაშ ანგელოზეფ აკიშაყარუნა, ნამდა დოთხილუან ღორონთიშ ხალხი დო ბოლო მუღან თიშ უზენაესობაშ წინააღმდეგ მეულან თინეფს (2 თეს. 1:7, 8). მუ დიდებულ დღა იჸუაფ თენა! მი აწაჸუნუ იეჰოვაშ ზეციერ ჯარს?
იეჰოვა გვირგვინს გითმედგუნს მუშ მეფეს დო მღვდელს
12, 13. ა) მუშ კეთება დავალ ღორონთიქ ზაქარიას? ბ) მუშენ შემლებნა ფთქუათ, ნამდა იესო რე ახალ ელნაფალა ნოჸელა?
12 ზაქარიაქ ბრუო ხილუა ძირ. თეშ უკულ თინა თიცალ მუდგარენს ორთ, ნამუთ გურშა ელუკინანს ტაძარს აშენენსინ თინეფს (წეკითხით ზაქარია 6:9—12). * ხელდაი, ტობია დო იედაია ბაბილონიშ ტყვეობაშე რდეს დორთელი. ღორონთიქ ზაქარიას უწუ, ნამდა თინეფშე ოქრო დო ვარჩხილ გეუშაყარუდკო დო გუკეთებუდკო „დიდებულ გვირგვინი“ (ზაქ. 6:11). თიშ უმკუჯინუო, ნამდა გამგებელ ზერუბაბელ იუდაშ ტომშე დო დავითიშ გამნარყშე რდუნ, თე გვირგვინ ზაქარიას თიშა ვეგუდგუმ. თეშ მიმაჯინუეფს, მანგარო გუკვირდუდეს, მუჟამსით ქოძირუნდეს, ნამდა თინა გვირგვინს მღვდელმთავარ იეჰოშუას ქიგედგუნდ.
13 თე გვირგვინიშ გედგუმათ მეფეთ ხომ ვეგნირთუდ იეჰოშუა? მუშო ოკო რაგად, ვარ. იეჰოშუა ვა რდუ დავითიშ გამნარყშე დო ათეშენ მეფე ვეჸუაფუდ. თიშა გვირგვინიშ გედგუმას წინასწარმეტყველურ მნიშვნელობა უღუდ დო ოძირანდ, ნამდა მომავალს იჸუაფუდ ართ პიროვნება, ნამუთ ქოთ მეფე იჸიდ დო ქოთ მღვდელი. თე მღვდელმთავარს, ნამუთ მეფე იჸუაფუდუნ, სახელო ახალ ელნაფალა ნოჸელა გიადვალუდ. ბიბლია არგამათ იჩიებ, ნამდა თენა იესო ქრისტე რე (ეს. 11:1; მათ. 2:23, სქოლიო).
14. მუს ქიმინუნს იესო, მუჭოთ მეფე დო მღვდელმთავარი?
14 იესო, მუჭოთ მეფე დო მღვდელმთავარინ, ეწოჸუნს იეჰოვაშ ზეციერ ჯარს. ღორონთიშ ხალხი სატანაშ ქიანას ცხოვრენს, მარა იესო ირფელს ორთ, ნამდა თინეფქ დუდ თხილერო ქიგინან (იერ. 23:5, 6). იესო მალას მოსპუნს თე ქიანაშ სამეფოეფს, ნამდა იეჰოვაშ უზენაესობას ხუჯ ქუდუკინას დო თიშ ხალხი დეცვას (გამოცხ. 17:12—14; 19:11, 14, 15). მარა თეშ კეთებაშა იესოს ართ დიდებულ საქმე აფუ შეიოსრულებელი.
თინა აშენენს ტაძარს
15, 16. ა) აღდგენაშ დო გასუფთებაშ მუ საქმე მეურს ამდღა დო მი ორთ თეს? ბ) მუ მაჸუნუ ქრისტეშ ანთასწანიან მეფობას?
15 იესოს, მუჭოთ მეფეს დო მღვდელმთავარს, იეჰოვაშ ტაძარიშ აშენებაქ ხოლო დევალ (წეკითხით ზაქარია 6:13). * თე შენებაშ საქმეშა მიშეშ ქრისტიანულ კრებაშ გათავისუფალება დიდ ბაბილონიშ ტყვეობაშე, ნამუქით 1919 წანას მოხვად. თეწკუმა ართო, იესოქ „ართგურ დო გონიერ მონა“ ქიგიორინუ. ცხებულ ჯიმალეფიშ თე ჯგუფ დედამიწას, დიდებულ სულიერ ტაძარიშ ეზოეფს, მნიშვნელოვან საქმეს ხემძღვანელენს (მათ. 24:45). თეს გეძინელ, იესო ღორონთიშ ხალხის სულიერო ასუფთენს დო ოხვარ, ნამდა სწორაშე ცან ღორონც თაყვანი (მალ. 3:1—3).
16 ანთასწანიან მეფობაშ დროს იესო დო 144 000 ცხებული, მეფეეფ დო მღვდელეფ იჸუაფნა დო კაცობრიობას გასრულყოფილენა. თე დროს გასუფთებულ დედამიწას ხვალე ღორონთიშ ჭეშმარიტ თაყვანიშმცემლეფ იჸუაფნა. საბოლათ, ჭეშმარიტ თაყვანიშმცემლობა სრულაშე იჸუაფ აღდგენილი!
მონაწილება მიბღათ აღდგენაშ საქმეს
17. მუშ იმენდ მეჩ იეჰოვაქ იუდეველეფს დო მუჭო იმოქმედ თე ირფელქ თინეფწკუმა?
17 მუჭო იმოქმედ ზაქარიაშ ცნობაქ იუდეველეფწკუმა? იეჰოვა პირობას ირზენდ, ნამდა თინეფს დოთხილანდ დო ქიმეხვარებუდ ბოლოშა ქიმიჸონესკო ტაძარიშ შენებაშ საქმე. ღორონთიშ სიტყვეფქ გამანგარ თინეფი. მარა მუჭო შეიალებედეს თეშმადიდა საქმეშ კეთება იუდეველეფს, ნამუთ ბრელ ვა რდეს? ზაქარიაშ სიტყვეფ ირნერ შიშის დო ეჭვის მეუდინუანდ თინეფს. იეჰოვაქ თქუ, ნამდა ხელდაი, ტობია დო იედაიაწკუმა ართო შხვეფ ხოლო ქიმიშეს იეჰოვაშ ტაძარიშ ზაქარია 6:15). * იუდეველეფს ჯერდეს, ნამდა იეჰოვა ხუც უკინენდ თე საქმეს, ათეშენ წინააღმდეგობაშ უმკუჯინუო საქმეშ კეთება გაგრძელეს. იუდეველეფშო გვალაცალ დაბრკოლება რდუ თინა, ნამდა სპარსეთიშ მეფეს ვარიებულ აფუდ ტაძარიშ შენება. მარა იეჰოვაქ თე პრობლემა ხოლო მოუნწყ თინეფს დო ჯვ. წ. 515 წანას იერუსალიმიშ ტაძარიშ შენება ბოლოშა ქიმიჸუნეს (ეზრ. 6:22; ზაქ. 4:6, 7). იეჰოვაშ თე სიტყვეფ ამდღანერ დროს ხოლო ოხუ.
ოშენებშა (წეკითხითიეჰოვა დღას ვა გიჭყოლიდუანს ჩქინ ყოროფას! (ქოძირით აბზაცეფი 18, 19)
18. მუჭო ისრულებ ზაქარიაშ 6:15 ჩქინ დროს?
18 მილიონეფქ ამდღა ხოლო ქიდეკინეს ჭეშმარიტ თაყვანიშმცემლობაშ მხარე. თინეფ იეჰოვას მთელ გურით არზენა ირფელს მუნეფიშ „ქონებაშე“. თეშა მიშურს მუნეფიშ დრო, ენერგია დო შხვა საშვალებეფი. თეშნერო თინეფ ხუც უკინენა იეჰოვაშ დიდებულ სულიერ ტაძარს (იგავ. 3:9). სოვრეშე მიჩქნა, ნამდა იეჰოვა აფასენს ჩქინ ნაკეთებ საქმეს? ქიგიშინით, ნამდა ხელდაიქ, ტობიაქ დო იედაიაქ გვირგვინიშ ოკეთებელო ზაქარიას მატერიალურო ქელუდირთეს. წმინდა თაყვანიშმცემლობაშო კეთებულ თე გვირგვინ „გასაშინეთ“ დოსკიდუდ, ნამდა თინეფიშ შესაწირ ირიათო ქუგუშინდესკო (ზაქ. 6:14). ათეშნერო, იეჰოვა დღას ვა გიჭყოლიდუანს ჩქინ ჸოროფას, ნამუსით გიმიფრჩქინანთ დო საქმეეფს, მუდგას თიშო ვორთუთ (ებრ. 6:10).
19. მუჭო მოქმედენს ზაქარიაშ ხილუა ჩქინწკუმა?
19 ბოლო დღალეფს წმინდა თაყვანიშმცემლობაშ საქმეს იეჰოვაშ ხალხიქ ბრელ მუთუნს მიოჭირნუ. თე ირფელ არგამათ ოძირანს, ნამდა იეჰოვა კურთხევეფს ვა მარკენა დო იესო ფხემძღვანელენა. ჩქი თი ორგანიზაციაშ წევრეფ ვორეთ, ნამუთ მარადიულო იარსებენს დო უშქურანჯო ბგინაფლენთ დუც. მიჩქუნა, ნამდა იეჰოვაშ ნება, ნამუთ ჭეშმარიტ თაყვანიშმცემლობას ოხუ, აუცილებერო შისრულებუ. დაფასით თქვან ადგილ იეჰოვაშ ორგანიზაციას დო ირიათო ქუმურჩქილეთ ღორონც. ათეშნერო, ჩქინ მეფე დო მღვდელმთავარშე დო ზეციერ ანგელოზეფშე თხილერ იჸუაფუთ. მუთ შეილებნან ირნერო ქუდუკინით ხუჯ წმინდა თაყვანიშმცემლობას. თაშ ქიმიქციებუთ-და, იეჰოვა დორთხილანა, მუჭოთ თე ქვეყნიერებაშ ბოლოშა, თეშ მარადიულო!
^ აბზ. 6 ზაქ. 6:1—3: 1 კინ ქეიბჯინ დო ქობძირ ჟირ გვალა შქას გიშმეშუნ ფერ ოთხ ეტლიი; გვალეფ სპილენძიშ რდუ. 2 პირველ ეტლისს ჭითა ცხენეფ უსკუდ, მაჟიას — უჩა ცხენეფი, 3 მასმა ეტლეფს ჩე ცხენეფ უსკუდ, მანთხას ხოლო — ჭარჭულია დო ჭარგა.
^ აბზ. 9 ზაქ. 6:5—8: 5 ანგელოზიქ მიგამ: „თენა ცაშ ოთხ შურ რე, თინეფქ დედამიწაშ უფალიშ წოხოლე ქიგედირთეს დო გიშელეს. 6 ეტლი, ნამუსით უჩა ცხენეფ უსკუნ, ჩრდილოეთიშ დიხაშა მეურს, ჩე ცხენეფ ზღვაშ მელე მიდულა, ჭარჭულიეფი — სამხრეთიშ დიხაშა. 7 ჭარგა ცხენეფ გეგშულა დო გეგმიძიენა, დედამიწაშ ნამ მხარეშა იდან“. უკულ უწუ: „მეუთ, გილ-მილით დედამიწა“. დო თინეფქ ხოლო მიდართეს დედამიწაშ მალებშა. 8 თიქ ქუდომძახ დო მიწუ: „ქოძირ, ჩრდილოეთიშ დიხაშა ულირეფქ დარჩქალეს იეჰოვაშ შური ჩრდილოეთიშ დიხას“.
^ აბზ. 11 მეტ ინფორმაციაშ მიოღებელო ქოძირით 2015 წანაშ 15 მესიშ „გინაჯინალ კოშკი“, გვერდეფი 29, 30.
^ აბზ. 12 ზაქ. 6:9—12: 9 კინ ქომწუ იეჰოვაშ სიტყვაქ: 10 «გეჭოფ ძღვინიშ ნაწილ გინოხორაფილეფშე — ხელდაიშე, ტობიაშე დო იედაიაშე, ქიმერთ თი დღას დო ბაბილონშე მოულირ თე კოჩეფწკუმა ართო გემნორთ იოშიაშ, ცეფანიაშ ქომოლსქუაშ ჸუდეშა. 11 გეჭოფ ოქრო-ვარჩხილ, გაკეთ დიდებულ გვირგვინ, დუც ქუმნოდგ მღვდელმთავარ იეჰოშუას, იეჰოცადაკიშ ქომოლსქუას, 12 დო ქუწი: ლაშქარიშ ღორონთ იეჰოვა იჩიებუნშო: „თენა რე კოჩი — ნამუშ სახელ რე ახალ ელნაფალა ნოჸელა. გეშაფალუნს თინა მუშ ადგილშე დო აშენენს იეჰოვაშ ტაძარს“».
^ აბზ. 15 ზაქ. 6:13: თინა აშენენს იეჰოვაშ ტაძარს დო განდიდებულ იჸუაფ. ქუდოზოჯუ მუშ ტახტის დო იმართველენს, მუშ ტახტის გიხვენუ დო მღვდელიშ მოვალეობას ხოლო შეასრულენს; თე ჟირ მოვალეობა ართიანწკუმა იჸუაფ მენწყილი.
^ აბზ. 17 ზაქ. 6:15: თინეფ ხოლო მით შორს რენან, ქუმულა დო აშენენა იეჰოვაშ ტაძარს. თი დროს ქიგეგენთ, ნამდა ლაშქარიშ ღორონთი იეჰოვაქ გომტუ თქვანდა. იეჰოვაშ, თქვან ღორონთიშ ხონარს ქუმურჩქილუანთ-და, ქუმოხვადუ თენა.
^ აბზ. 6 ზაქ. 6:1—3: 1 კინ ქეიბჯინ დო ქობძირ ჟირ გვალა შქას გიშმეშუნ ფერ ოთხ ეტლიი; გვალეფ სპილენძიშ რდუ. 2 პირველ ეტლისს ჭითა ცხენეფ უსკუდ, მაჟიას — უჩა ცხენეფი, 3 მასმა ეტლეფს ჩე ცხენეფ უსკუდ, მანთხას ხოლო — ჭარჭულია დო ჭარგა.
^ აბზ. 9 ზაქ. 6:5—8: 5 ანგელოზიქ მიგამ: „თენა ცაშ ოთხ შურ რე, თინეფქ დედამიწაშ უფალიშ წოხოლე ქიგედირთეს დო გიშელეს. 6 ეტლი, ნამუსით უჩა ცხენეფ უსკუნ, ჩრდილოეთიშ დიხაშა მეურს, ჩე ცხენეფ ზღვაშ მელე მიდულა, ჭარჭულიეფი — სამხრეთიშ დიხაშა. 7 ჭარგა ცხენეფ გეგშულა დო გეგმიძიენა, დედამიწაშ ნამ მხარეშა იდან“. უკულ უწუ: „მეუთ, გილ-მილით დედამიწა“. დო თინეფქ ხოლო მიდართეს დედამიწაშ მალებშა. 8 თიქ ქუდომძახ დო მიწუ: „ქოძირ, ჩრდილოეთიშ დიხაშა ულირეფქ დარჩქალეს იეჰოვაშ შური ჩრდილოეთიშ დიხას“.
^ აბზ. 11 მეტ ინფორმაციაშ მიოღებელო ქოძირით 2015 წანაშ 15 მესიშ „გინაჯინალ კოშკი“, გვერდეფი 29, 30.
^ აბზ. 12 ზაქ. 6:9—12: 9 კინ ქომწუ იეჰოვაშ სიტყვაქ: 10 «გეჭოფ ძღვინიშ ნაწილ გინოხორაფილეფშე — ხელდაიშე, ტობიაშე დო იედაიაშე, ქიმერთ თი დღას დო ბაბილონშე მოულირ თე კოჩეფწკუმა ართო გემნორთ იოშიაშ, ცეფანიაშ ქომოლსქუაშ ჸუდეშა. 11 გეჭოფ ოქრო-ვარჩხილ, გაკეთ დიდებულ გვირგვინ, დუც ქუმნოდგ მღვდელმთავარ იეჰოშუას, იეჰოცადაკიშ ქომოლსქუას, 12 დო ქუწი: ლაშქარიშ ღორონთ იეჰოვა იჩიებუნშო: „თენა რე კოჩი — ნამუშ სახელ რე ახალ ელნაფალა ნოჸელა. გეშაფალუნს თინა მუშ ადგილშე დო აშენენს იეჰოვაშ ტაძარს“».
^ აბზ. 15 ზაქ. 6:13: თინა აშენენს იეჰოვაშ ტაძარს დო განდიდებულ იჸუაფ. ქუდოზოჯუ მუშ ტახტის დო იმართველენს, მუშ ტახტის გიხვენუ დო მღვდელიშ მოვალეობას ხოლო შეასრულენს; თე ჟირ მოვალეობა ართიანწკუმა იჸუაფ მენწყილი.
^ აბზ. 17 ზაქ. 6:15: თინეფ ხოლო მით შორს რენან, ქუმულა დო აშენენა იეჰოვაშ ტაძარს. თი დროს ქიგეგენთ, ნამდა ლაშქარიშ ღორონთი იეჰოვაქ გომტუ თქვანდა. იეჰოვაშ, თქვან ღორონთიშ ხონარს ქუმურჩქილუანთ-და, ქუმოხვადუ თენა.