EMHUOGHAẠPH ITUUGHẠ PHỌ 21
AḌUỌR PHỌ 107 The Divine Pattern of Love
Ilọ Omhiịn Ogey Olom Obobọ Anhịr
“Anhiạn kụ katue amiịn ogey anhịr? Odị amạn maạr apu ikpo-ebẹ.”—PROV. 31:10.
EGBON
Sinhị iilhogh aBaibul dị ketue eloghonhaạn oye ḍighaạgh omhiịn ogey olom obobọ anhịr r’idị abunhọn siphẹ ookpomhoghan phọ kotue ologhonhaạn ḍighaạgh bulọ odi dọl egelhenyạ dị rowạ ni aạl obobọ ophin anhịr.
1-2. (a) Ighẹn araraạr kụ edị ewạ dị aKristẹn dị odi dọl egelhenyạ kooḅeghiọn kụ bidị ogbi oḍigh arighirị r’aḍiitughiạn apinien? (b) Remạ ghan eeghe oḍigh arighirị r’aḍiitughiạn apinien? (Miịn “Ikpo Onhụ Dị Ogbạ.”)
KEḄERAẠN ni nyinhạ ophin anhịr obobọ aạl ilhom ḍughụm? Ghalhamọ r’iduọn apinien kụ u/ḍighi bọ zin oḅaạl olhoghi, ibadị aKristẹn dị odi dọl egelhenyạ opogh ni rokiọm ghisigh aạl obobọ ophin. Kuolọ tutụ nạ kaḍigh righirị r’aḍiitughiạn apinien miịn ni mọ nạ amoọgh ni igey asiya r’aZihova, alegheri odọ oye phọ nạ aru bọ, ḅilhẹ mọ nạ katue ni amiteom angọ raraạr dị eghunotu phọ rowạ. a (1 Kọr. 7:36) Eḍighi maạr dị nạ katue ni aḍighi iphẹn phọ, pọ apinien phọ anạ katue ni amoọgh ekol.
2 Toroboiperolbọ, eeni amem rekpạr ghan ni omhiịn ogey olom obobọ anhịr. (Prov. 31:10) Kụ mem dị nạ amhiịn oye dị aḅeraạn nyinhạ oḍigh arighirị r’aḍiitughiạn apinien r’odị, eeni kekpạr ri omhiigh arighirị phọ. b Siẹn emhuoghaạph phọ ephẹn phọ, yira kooḅeghiọn raraạr dị keloghonhaạn ḍighaạgh Kristẹn dị odi dọl egelenyạ omhiịn ogey olom obobọ anhịr, ḅilhẹ r’ilọ oḍigh arighirị r’oye phọ. Yira koḅilhẹ kẹn ni otuughạ idị abunhọn siphẹ ookpomhoghan phọ kotue ologhonhaạn ḍighaạgh bulọ rowạ ophin anhịr obobọ aạl ilhom.
ARARAẠR DỊ KELHOGHONHAẠN NYINHẠ ḌIGHAẠGH OMHIỊN OGEY OLOM OBOBỌ ANHỊR
3. Ighẹn araraạr kụ edị onyọ aKristẹn dị rawạ olom obobọ anhịr kaaḅeghiọn?
3 Eḍighi maạr dị keḅeraạn ni nyinhạ ophin anhịr obobọ aạl ilhom, kenighẹ agey olhegheri odọ oye phọ nạ kawạ bọ ophin obobọ aạl kụ ogbi oḍigh arighirị r’aḍiitughiạn apinien. c Nạ o/ḍighi iduọn phọ, pọ eeni nạ kapogh agunhọm oye dị katue ni aḍighi ogey olom obobọ anhịr bịn aḍigh righirị r’oye dị ka/ḍighi ogey olom obobọ anhịr. Dị iikia i/lo, rewạ ni mọ oye dị nạ kabạl obobọ apin aḍighi onyọ aKristẹn dị maḍiiny ni muụm. (1 Kọr. 7:39) Kuolọ ka/torobọ oye dị maḍiiny muụm kụ kaḍighi ogey olom obobọ anhịr. Esi iduọn phọ, nạ atue ni apuruan loor mọ: ‘Ighẹn asiigbu kụ edị mị aphighi? Ighẹn araagharạ kụ edị mị rawạ dị oye dị mị kapin obobọ kabạl kamoọgh? Araraạr phọ mị rawạ bọ eḍighi ni raraạr dị kotue ni oteẹny?’
4. Ighẹn kụ iniin araraạr dị abuniin abumor r’abumaranhi rolọm ghan aZihova?
4 Eḍighi maạr dị nạ rawạ ni aạl ilhom obobọ ophin anhịr, pọ iikia i/lo nạ maghol li emhụ ipẹ phọ aaḅereghị. (Fil. 4:6) Ghalhamọ r’iduọn aZihova u/guanhaan bọ oye olom obobọ anhịr, odị amoọgh ni ogbolhomaam anạ. Odị rawạ ni olhoghonhaạn anạ ḍighaạgh iduọn nạ rawạ bọ olom obobọ anhịr. Esi iduọn phọ, kiọm ni ghisigh aḅenhị nyodị raraạr phọ ipẹ nạ rawạ bọ r’ipẹ nạ alhoghoma bọ. (Ps. 62:8) Ḅeeḅereghị mọ aZihova angọ nyinhạ okparạm r’osụ olhoghi. (Jems 1:5) Onyọ umor epẹ United States, dị k”ophin anhịr dị oghol mọ John, d aghaạph ni raraạr dị odị ralọm ghan aZihova esi iiḅereghị. Odị aḅẹm mọ: “Mị raḅenhị ghan ni aZihova raagharạ dị mị rawạ esi anhịr dị mị kapin. Mị raaḅereghị ghan kalhọm roopoogh ozuan ogey anhịr. Mị ralọm ghan kẹn mọ aZihova ulhoghonhaạn imhị ḍighaạgh omhoọgh araagharạ dị keḍighi idị mị kaḍighi ogey olom.” Onyọ umaranhi dị oghol mọ Tanya, olọ aSri Lanka, aḅẹm mọ: “Ghalhamọ r’iduọn mị rawạ bọ ni olom, mị ralọm ghan ni aZihova olhoghonhaạn amhị ḍighaạgh oghiọm aghisigh okumu odị, omhiịn araraạr eten dị eeleeny r’omhoọgh oḅaạl olhoghi.” Ghalhamọ nạ o/mhiịn ni olom obobọ anhịr nyiidiphọ, aZihova aguanhaan ni oghiọm aghisigh ongọ anạ raraạr orolhọm r’araraạr dị kengọ nyinhạ oḅaạl olhoghi.—Ps. 55:22.
5. Ighẹn aroopoogh kụ edianhaan onyọ aKristẹn dị ilhom k”aạl obobọ anhịr k”ophin orue omhiịn abunhọn dị ophomhoghiạn aani aZihova? (1 Korịnt 15:58) (Miịn kẹn afoto phọ.)
5 ABaibul phọ uromha iyira momhoọgh ibadị araraạr oḍighi siẹn oḍighi Uw-emhoọgh phọ. (Bạl 1 Korịnt 15:58.) Eḍighi maạr dị nạ akuọm loor rukumuan phọ aZihova, kụ nạ aḅilhẹ aaḍikuan ghan kirokirọ abumor r’abumaranhi, pọ nạ kakelhọm ni ooḍikuan phọ abidị, aḅilhẹ amoọgh eepoogh oozuanhaan abumor r’abumaranhi dị k”ophin obobọ k”aạl ilhom kụ rokumu ni aZihova idiphọ anạ. Iduọn nạ raḍighi bọ ipẹ nạ katue bọ okumu aZihova, nạ kamoọgh ni ogey oḅaạl olhoghi.
Eḍighi maạr dị nạ akuọm loor rukumuan phọ nạ rangọ bọ aZihova, pọ nạ kaaḍikuan ni bumor r’abumaranhi kirokirọ, kụ eeni nạ kamiịn ni onyọ umor obobọ umaranhi dị amhoọgh aani ḍiḅeraạn aạl ilhom obobọ ophin anhịr (Miịn ekpịgh phọ 5)
6. Ewạ mọ onyọ aKristẹn dị rawạ aạl ilhom obobọ rawạ anhịr ophin kalọgh elhegh eeghe iyaạr?
6 Iyaạr dị ewạ mọ lọgh elhegh pọ: Ka/meera owạ anhịr obobọ olom kụ aḍighi ekpanhạ iyaạr siphẹ aghuḍum mọ anạ. (Fil. 1:10) Ogey oḅaạl olhoghi raḍuạ ghan esi igey asiya dị oye phọ amhoọgh r’aZihova, ke/si apinien. (Mat. 5:3) Siẹn nạ k”ophin bọ anhịr obobọ ilhom k”aạl bọ, nạ amoọgh ni eepoogh obughẹ arukumuan phọ nạ rangọ bọ aZihova. (1 Kọr. 7:32, 33) Ka/peghom ephegh mem mọ amuphẹ phọ. Onyọ umaranhi dị oghol mọ Jessica, epẹ United States, dị aạl ilhom mem dị mapel 30 asiạ, aḅẹm mọ, “mem mọ mị k”aạl bọ ilhom, mị ubughẹ ni rukumuan phọ mị rangọ bọ aZihova, kụ ilhoghonhaạn ni imhị ḍighaạgh omhoọgh ogbaanyạn ghalhamọ r’iduọn riphụ bọ ni imhị aạl ilhom.”
LỌGH MEM AMHIIGHA LOOR AKIRIRIOM APHOGH
7. Uḍighi ika kụ eḍighi bọ osụ olhoghi olhọgh amem okiririom ophogh oye dị nạ rawạ ophin obobọ aạl kụ ogbi oḅenhị mọ odị aḅeraạn nyinhạ? (Proverbs 13:16)
7 Kokaạph ika eḍighi iyaạr dị nạ amhiịn onyọ umor obobọ umaranhi dị nạ aatughiạn mọ kaḍighi ni ogey olom obobọ anhịr? Ekpẹ ni dị nạ kaḅenhị nyodị mọ mị rawạ ophin anạ obobọ rawạ aạl anạ mem mem mọ ḍughụm? ABaibul phọ aḅẹm mọ awe dị osụ olhoghi rootughiạn ghan kụ ogbi oḍighi iyaạr. (Bạl Proverbs 13:16.) Kụ iḍighi kụ, keḍighi ni osụ olhoghi olhọgh amem dị emhanhạm okiririom ophogh odị kụ ogbi oḅenhị mọ odị aḅeraạn nyinhạ. Aschwin, epẹ Netherlands aḅẹm mọ, “eephuạ oḍeenhaan aḍiḅeraạn repoph ghan ni egina amem kuolọ reḍuạ ghan kẹn egina amem. Esi iduọn phọ, olhọgh amem dị emhanhạm okiririom ophogh oye phọ, keḍighi iyaạr dị nạ ka/nuụn amiighom oghaạph ilọ ilhom loor eephuạ.” Esi iduọn phọ, mem dị nạ alhọgh mem akiririom aphogh, eeni nạ kamiịn ni mọ oye phọ ka/ḍighi odọ olom obobọ anhịr phọ nạ rawạ bọ.
8. Ika kụ idị oye dị odi dọl egelhenyạ kakiririom apogh oye dị odị rawạ ophin obobọ aạl? (Miịn kẹn afoto phọ.)
8 Ika kụ idị nạ kasighẹ osụ olhoghi kụ akiririom apogh ophoriphọ oye phọ eten dị odị ka/legheri? Mem dị oghị ituughạ obobọ mem dị ookpomhoghan oḍighi inhọn araraạr, eeni nạ kamiịn ni idị asiya oye phọ r’aZihova erọl, odọ oye dị odị aru, ḅilhẹ r’araagharạ odị. Abuọ anhiạn kụ arighirị odị, kụ ragbor ghan kaghaạph ilọ eeghe araraạr? (Luk 6:45) Asiigbu phọ odị eḅophạn ni r’ilọ anạ ḍughụm? Nạ atue kẹn ni aḅaanhaạn ikumor awe ookpomhoghan phọ odị, obobọ bunhọn abuọ ookpomhoghan phọ dị osianhaan oḅilhẹ olhegheri nyodị agey. (Prov. 20:18) Nạ atue kẹn ni apuru odọ oye dị odị aru siphẹ ookpomhoghan phọ ḅilhẹ r’araagharạ odị. (Ruth 2:11) Iduọn nạ amhiigha bọ loor rapogh nyodị, ka/ḍighi idị aloor odị ke/pọ. Lọgh eegu raraạr ibooghiạn odị r’eten dị araraạr retir ghan nyodị. Kụ ka/ḅoọn ghan nyodị.
Pụr akiririom aphogh onyọ umor phọ obobọ umaranhi phọ, kụ agbi oḅenhị odị mọ odị aḅeraạn nyinhạ (Miịn siikpịgh phọ 7-8)
9. Kụ nạ agbi oghị oteẹny opọ aḅeraạn bọ nyinhạ, eeghe kụ edị ewạ mọ lọgh elhegh?
9 Okiririom ophogh phọ anạ kaḍoọny asi ḍighen kụ anạ agbi oḅenhị odị mọ odị aḅeraạn nyinhạ? Eḍighi maạr dị nạ aagboronhom aḅenhị nyodị, pọ odị kamiịn mọ nạ oo/tughiạn agey kụ agbi bọ osopha phọ. (Prov. 29:20) Ḍieriphọ aḍighaạgh phọ, eḍighi maạr dị ophoriphọ oye phọ amhiịn mọ nạ amoọgh ni ḍiḅeraạn esi odị, kuolọ nạ k”ongọ ni nyodị ophagharanhaạn, pọ odị kasighẹ nyinhạ idiphọ oye dị olhoghi rabạl iyạl. (Eccl. 11:4) Tutụ nạ kakị oteẹny oye phọ oḅenhị aḍiitughiạn anạ, ka/mịn ighọr iboom mọ iyạl anyinha kụ kebalhạn ni eekunha phọ. Kparipẹ ghụn, miịn mọ nạ makạr ri aakolhobian oḍigh apinien ḅilhẹ ophoriphọ oye phọ kụ okạr oye phọ nạ rawạ bọ.
10. Ekpẹ oḍighi ika mem dị oye aḍeenhaan mọ nạ aḅeraạn nyodị kuolọ odị nyinhạ o/ḅeraạn?
10 Kokaạph ika eḍighi maạr dị oye maḍeenhaan mọ nạ aḅeraạn nyodị? Eḍighi maạr dị odị nyinhạ u/ḅeraạn, pọ eḍighinhom iyaạr phọ anạ eḍeenhaan ni ipẹ phọ. Ke/ḍeenhaan ephomhoghiạn mem dị nạ aḍighi idị oye phọ kaatughiạn mọ oḍuomolhoghi odi ni mem dị oḍuom olhoghi u/lo.—1 Kọr. 10:24; Efẹ. 4:25.
11. Eḍighi iyaạr dị orom nyinhạ owaanhaạn oye olom obobọ anhịr, eeghe araraạr kụ edị ewạ mọ tuutughiạn?
11 Iniin arikpisi, aburudẹ r’aburunhiin obobọ abunhọn ikumor awe kụ rowaanhaạn ghan onyọ asiya abidị anhịr obobọ olom. Inhọn arikpisi, abuọ eghunotu phọ obobọ arighirị kụ rowaanhaạn ghan, kụ oḍighi idị iyạl abidị komiinhạn opogh mughumọ bidị kotue ni obalhạn. Eḍighi maạr dị orom nyinhạ owaanhaạn oye olom obobọ anhịr, pọ tuutughiạn ni raraạr dị oọny phọ r’onyanhị phọ rowạ. Eḍighi maạr dị nạ amhiịn oye dị nạ aatughiạn mọ kaḍighi ni ogey olom obobọ anhịr akị esi onyọ asiya anạ obobọ oyaghirị anạ, pọ kparaghạ olhegheri ilọ oye phọ obughẹ. Legheri raagharạ odị, kụ edị emhạn maạr pọ waaghị alhegheri mughumọ amoọgh ni siya dị ekpạr r’aZihova. Asiya dị ekpạr r’aZihova kụ imhạn maạr epu ikpoki, askul, obobọ dọl igbogh. Toroboiperolbọ, onyọ umor phọ anhịr k”ophin bọ obobọ onyọ umaranhi phọ ilhom k”aạl bọ kụ kasopha oye phọ odị kabạl bọ obobọ apin bọ.—Gal. 6:5.
ILỌ OḌIGH ARIGHIRỊ R’AḌIITUGHIẠN APINIEN
12. Eḍighi maạr dị nạ amhoọgh ḍiḅeraạn omhiigh arighirị r’aḍiitughiạn apinien r’oye, nạ kaḅenhị ika oye phọ?
12 Eḍighi maạr dị nạ rawạ omhiigh arighirị r’aḍiitughiạn apinien r’oye, ika kụ edị nạ kaḍeenhaan mọ odị aḅeraạn ni nyinhạ? e Nạ atue ni amiteom iikolhobian oḅaanhaạn odị esi ogbo obobọ amạgh nyodị fon. Kaạph ni aagholhomhi mọ nạ amoọgh ḍiḅeraạn odị. (1 Kọr. 14:9) Eḍighi maạr dị emhoghi, pọ ngọ ni nyodị mem ongọ anạ ophagharanhaạn. (Prov. 15:28) Kụ eḍighi maạr dị odị u/meera, pọ lọgh ni eegu ḍiitughiạn phọ odị.
13. Nạ kaḍighi ika eḍighi maạr dị oye aḅenhị nyinhạ mọ nạ aḅeraạn nyodị? (Kolosị 4:6)
13 Nạ kaḍighi ika eḍighi maạr dị oye aḅenhị nyinhạ mọ nạ aḅeraạn nyodị? Eeni imhoghi ni akpọ oḅio pakirị oye phọ oru oteẹny anạ, kụ iḍighi kụ miigha ni loor aḅaanhaạn oye phọ r’olhọgh eegu. (Bạl Kolosị 4:6.) Eḍighi maạr dị nạ kawạ mọ odị angọ nyinhạ mem ootughiạn, pọ ḅenhị ni nyodị. Toroboiperolbọ, ki/sighẹ nyinhạ muboom amem ongọ odị ophagharanhaạn lọ edugh ni. (Prov. 13:12) Eḍighi maạr dị nạ u/wạ, pọ miigha ni loor aḅenhị nyodị eten dị eegholhaan. Lọgh elhegh idị onyọ umor phọ Hans, epẹ Austria, aghaạph mem dị onyọ umaranhi aḅenhị nyodị mọ odị aḅeraạn nyinọ: “R’amagheel mị umhiigha ni loor aghaạph osopha phọ amhị eten dị eegholhaan aḅenhị nyodị. Mị uugboronhom ni oḍighi iduọn phọ, loor esi dị, mị u/wạ dị odị kaatughiạn mọ eeni mị kameera ni epẹ ghisigh. Eniin phọ amem mọ, mị ugona ni loor obọ mị kaḍighi ghan bọ raraạr dị odị kaatughiạn mọ eeni mị kanme ni olhoghi.” Ḍieriphọ aḍighaạgh phọ, eḍighi maạr dị nạ amhoọgh ni ḍiḅeraạn omhiigh arighirị r’aḍiitughiạn apinien r’oye phọ, pọ kaạph ni ipẹ nạ alhoghoma bọ r’araraạr dị nạ rawạ siphẹ arighirị phọ. Eeni ipẹ nạ rawạ bọ etue ni egbatanhaạn r’ipẹ odị, loor ipẹ ookonhom bọ nyinhạ obobọ inhọn araraạr.
IKA KỤ IDỊ ABUNHỌN KOBAKỊ BUMOR R’ABUMARANHI DỊ K”OPHIN OBOBỌ AẠL ILHOM?
14. Ika kụ idị yira kotue osighẹ ikpo onhụ phọ ayira obakiọm onyọ umor dị anhịr k”ophin obobọ umaranhi dị ilhom k”aạl?
14 Ika kụ idị oomo ayira kotue obakị bumor r’abumaranhi dị rowạ ni ophin anhịr obobọ aạl ilhom? Eniin eten pọ omhiigha loor esi ikpo onhụ phọ yira roḅạ ghan bọ. (Efẹ. 4:29) Yira otue ni opuruan loor mọ: ‘Mị rakaạph ghan ni raghaạph imhaạr inhụ dị kepin esi oye dị rawạ ni ophin anhịr obobọ aạl ilhom? Mem dị mị amhiịn onyọ umor dị anhịr k”ophin r’umaranhi dị ilhom k”aạl omheerạ rokaạph raghaạph, mị kaatughiạn ni siphẹ olhoghi phọ amhị mọ bidị rokaạph raghaạph ilhom ḍughụm?’ (1 Tim. 5:13) Oḅarạm isiphẹ, r’amem r’amem ku/ḍighi idị onyọ umor obobọ umaranhi dị k”ophin obobọ k”aạl ilhom kaloghoma mọ odị o/mhoọgh maạr oḍighinhom. Onyọ umor phọ Hans, oghaạph bọ oghol epẹ omhạn, aḅẹm mọ: “Abuniin abumor upuru ghan nyodị mọ, ‘Eeghe kụ iḍighi kụ nạ k”ophin bọ anhịr? Nạ rakpọ oo.’ Idọ araghaạph dị erọl idiphọ ketue ni eḍighi idị onyọ umor dị k”ophin anhịr obobọ umaranhi dị k”aạl ilhom kaloghoma mọ u/sereghiạn nyodị. Kụ ketue kẹn ni eḍighi idị kekpaariọm nyodị oghị aạl ilhom obobọ ophin anhịr.” P’eeghe idị enhighẹ owạ ghan aroopoogh osẹph abumor dị nmariịr k”ophin obobọ bumaranhi dị ilhom k”aạl!—1 Tẹs. 5:11.
15. (a) Odaphạn ḍinhị olhogh phọ edi bọ Rom 15:2, eeghe araraạr kụ edị yira kolọgh elhegh kụ ogbi owaanhaạn oye olom obobọ anhịr? (Miịn kẹn afoto phọ.) (b) Eeghe araraạr kụ edị nạ atuughạ siphẹ avidio phọ?
15 Kokaạph ika eḍighi maạr dị yira ootughiạn mọ opeẹr onyọ umor r’umaranhi okpẹ ni aalhạn? ABaibul phọ uḅenhị iyira mọ olhọgh ghan eegu idị abunhọn olhoghoma. (Bạl Rom 15:2.) Ibadị awe dị k”ophin obobọ k”aạl ilhom ro/wạ ghan mọ onhọn oye kụ awaanhaạn bidị anhịr obobọ olom, kụ ekpẹ ni dị yira kolọgh eegu osopha phọ abidị. (2 Tẹs. 3:11) Abunhọn kowạ ni mọ yira olhoghonhaạn bidị ḍighaạgh owạ, kuolọ yira okori tutụ bidị uḅenhị iyira oḍighi iduọn phọ. f (Prov. 3:27) Abuniin dị rowạ ni anhịr ophin obobọ olom ko/wạ mọ kiạ onyen bịn. Onyọ umaranhi dị ilhom k”aạl dị oghol mọ Lydia, epẹ Germany, aḅẹm mọ: “Nạ atue ni aḍighi idị onyọ umor phọ r’umaranhi phọ kotu esi dị nyinha r’abunhọn awe odi rooḅughonhaan. Kụ mem dị bidị osi ḍighi idị onyọ umor phọ r’umaranhi phọ komiinhạn kụ angọ bidị eepoogh.”
Esi ogbo remiteom ghan eepoogh dị abuphẹ rowạ bọ ophin anhịr obobọ aạl ilhom kotue omiinhạn (Miịn ekpịgh phọ 15)
16. AKristẹn dị ilhom k”aạl obobọ anhịr k”ophin kolọgh elhegh eeghe?
16 Mughumọ yira mophin anhịr obobọ m’aạl ilhom, mughumọ yira k”aạl ilhom obobọ k”ophin anhịr—yira kotue ni omoọgh oḅaạl olhoghi r’ogbaanyạn! (Ps. 128:1) Esi iduọn phọ, eḍighi maạr dị nạ kawạ ni ophin anhịr obobọ aạl ilhom kụ nạ k”omhiịn oye, pọ kiọm ni ghisigh asighẹ rukumuan phọ aZihova aḍighi eḅẹl siphẹ aghuḍum mọ anạ. Onyọ umaranhi epẹ Macao dị oghol mọ Sin Yi aḅẹm mọ: “Mem dị nạ atomaạm mem mọ nạ katọl bọ r’olom anạ obobọ r’anhịr anạ epẹ Paradaịs, nạ kamiịn ni mọ amem mọ nạ odi bọ nyiidiphọ dị ilhom nạ k”aal obobọ anhịr nạ k”ophin ekạr kụ ekom. Esi iduọn phọ, maghamhị ni maạr mem mọ amuẹn phọ nạ k”aạl bọ ilhom obobọ anhịr k”ophin bọ, kụ asighẹ aḍighinhom agey.” Kuolọ kokaạph ika eḍighi maạr dị nạ mamhiịn ni oye dị nyinha ketue ni ebalhạn, kụ meḍigh righirị r’aḍiitughiạn apinien? Siphẹ emhuoghaạph phọ etum bọ siẹn, yira kooḅeghiọn idị oḍigh arighirị r’aḍiitughiạn apinien phọ anyinha ketue emoọgh ekol.
AḌUỌR PHỌ 137 Faithful Women, Christian Sisters
a Orue olhegheri mughumọ nạ maakolhobian ni, pọ miịn emhuoghaạph phọ siphẹ jw.org “Oḍigh Arighirị r’Aḍiitughiạn Apinien—Ekpịgh 1: Mị Maakolhobian Ni Oḍigh Arighirị r’Aḍiitughiạn Apinien?”
b IKPO ONHỤ DỊ OGBẠ: Siẹn emhuoghaạph phọ ephẹn phọ r’epẹ etum bọ siẹn, Oḍigh arighirị r’aḍiitughiạn apinien remạ ghan mem dị olhephiri oọny r’anhịr ephoph oḍeenhaan mọ bidị rowạ olhegheri ilọ oniin obughẹ ophogh mughumọ bidị kotue ni obalhạn. Iphẹn phọ remiigh ghan mem dị oniin aḍeenhaan ophoriphọ mọ odị amoọgh ḍiḅeraạn ilọ apinien akị esi ophoriphọ, kụ ekiọm ghisigh tutụ bidị obalhạn obobọ osiemhi eekunha righirị phọ.
c Siẹn emhuoghaạph phọ ephẹn phọ, ogbor okol onyọ umor, kuolọ iniin phọ asinhị iilhogh phọ egbolhomaam aani ni bumaranhi phọ.
d Monme iniin asiḍien.
e Iniin areelhe, onyọ umor kụ rakị ghan kateẹny onyọ umaranhi mọ bidị oḍigh righirị r’aḍiitughiạn apinien. Toroboiperolbọ, onyọ umaranhi katue ni ateẹny onyọ umor aḅenhị aani igina phọ. (Ruth 3:1-13) Olhegheri iphẹn phọ obughẹ, miịn emhuoghaạph phọ “Young People Ask . . . How Can I Tell Him How I Feel?” siphẹ Awake! October 22, 2004.
f Pogh vidio phọ, Awe dị robeanhaan ni omheeraam mọ—Abuphẹ k”ophin bọ obobọ k”aạl bọ ilhom siphẹ jw.org.