WIC MI 1
“Wucidhi, man wuketh dhanu . . . udok julub”
Lembe ma dongo m’i Tic mi Jukwenda man kite m’egwaku ko kumwa tin eni
1-6. Kekor lembe moko m’ubenyutho nia Jumulembe pa Yehova girweyo lembanyong’a ma nwang’u gibenwang’iri i lembe ma tung’ tung’.
REBECCA ma tie Jamulembe pa Yehova moko m’aradu i ng’om mi Ghana, udwoko kaka m’esomo i iye ni therithwar pare mi rweyo lembanyong’a. Saa moko ci girasoma m’ujengere iwi Biblia ubed ukoso ngo i sakoc pare mi somo. I saa mi yom, esayu kare mi rweyo ni awiya kalasi wagi. Rebecca ucaku telo wi ponji mi Biblia mir awiya kalasi wagi ma dupa.
2 I cula mi Madagaskar ma nwang’ere yo nyangu mir Afrika, juyab yo moko ario gibed giwotho nja i lak ceng’ ma heihei pi kilometre ma romo 25 kumeni pi nicidho i pacu moko ma bor ku kaka ma gibedo i iye. Kuca, giwok gitelo wi ponji mi Biblia mi dhanu swa dit m’unyutho nen ma ber.
3 Pi nituc i bang’ dhanu ma kwo i dhu kulo mi Paraguay man mi Paraná, Jumulembe pa Yehova mi ng’om mi Paraguay karacelo kud umego ku nyimego mi ng’om mange 15 ma giwodhiri pi nikonyogi, gigiero yei moko ma copo yeyo thon 45 man ma dhanu 12 copo kwo i iye. Yeine ubed ukonyo jurwey lembanyong’a mi Ker maeno ma weg amora nirweyo i kabedo ma nwang’u citundere ngo i igi.
4 I ng’om mir Alaska bor yo malu, Jumulembe pa Yehova gibed giweko ngo kare ma segi mi rweyo m’ubed unen igi i nindo ma piny lieth i iye. Kinde ma meli unyiko ku welo m’uai i ng’om ma tung’ tung’, Jumulembe m’i pacu ma keca gicungo i dhu wat ku prezanthwar ma nwang’u gipong’o igi ku girasoma mi dhok ma tung’ tung’ dupa. I theng ng’om ma rom eno, avio moko konyo lee dit pi nirweyo i pacu m’ubedo cen cen, uketho lembanyong’a utundo i bang’ dhanu ma kwo i Aleut, i Athabaskan, i Tsimshian, man i Tlingit.
5 Larry ma kwo i Texas i ng’om mir Etats-Unis, ubino ku therithwar moko ma segi, niwacu odiyath m’egam egonjo i iye. Kadok nwang’u aksida uketho saa moko ci ebedo jolo iwi kom mi weg goro de, re Larry ubed usayu kaka mi rweyo lembanyong’a kwa. Erweyo rwonglembe mi Ker ni jumange, calu ve genogen pare m’ujengere iwi Biblia, ma nia nindo moko i the bimobim mi Ker pa Mungu ebiwotho kendo iwi tiende.—Isa. 35:5, 6.
6 Pi nicidho i coko ma dit, ungu mi Jumulembe pa Yehova moko ma kwo yo malu i ng’om mi Myanmar gigam giwotho ku fero pi nindo ma romo adek niai kud i Mandalay. Calu ma gibino kud ava mi rweyo lembanyong’a, giting’o girasoma ma tung’ tung’ m’ujengere iwi Biblia man giwotho miyogi ni ju ma giwotho kugi. Ka ferone nyiko i ng’et adhura kunoke pacu moko ci, jurwey maeno ma weg amora gilor man nyapio pio mandha giwotho kwa kwa i kind pacu ma nwang’u gibemiyo girasoma ni dhanu. I saa ma rom eno, dhanu mange mediri i fero, e gidoko ni “therithwar ma numu” ni jurwey lembanyong’a mi Ker maeno kinde ma gidwogo i ferone.
7. Jutic pa Yehova gibed gimiyo lembatuca iwi Ker pa Mungu ku yore ma tung’ tung’ ma kani, man lembakeca migi utie ang’o?
7 Tap calu umego ku nyimego ma juweco pigi i lapor moko malu no, i wang’ ng’om zoo jutic pa Yehova ma weg amora “[gibemiyo] lembatuca mii iwi Ker pa Mungu.” (Tic. 28:23) Gicidho ot kubang’ ot, giweco i bang’ dhanu i gengi, gikiewo igi barua, man gilwong’o dhanu ku telefon. Dok ebed pare kinde ma gibewotho ku mutukari kunoke kinde ma gibewotho kaka ma juyiko ma ber ma dhanu benambu i iye, kadi i saa mi yom i kaka tic, gisayu kare moko ci m’unen pi nimiyo lembatuca iwi Ker pa Mungu. Yore mi rweyo copo koc, ento lembakeca utie acel: Nirweyo lembanyong’a kaka moko ci ma dhanu copo nwang’iri i iye.—Mat. 10:11.
8, 9. (a) Pirang’o mediri mi tic mi rweyo lembanyong’a mi Ker utie lembe mir udu? (b) Penji moko ma kani m’ukwayu junwang’ dwokowang’e, man ukwayu nitimo ang’o pi ninwang’u dwokowang’ene?
8 Nyo in m’ibesomo buku maeni de itie acel m’i kind ungu mi jurwey lembanyong’a mi Ker pa Mungu ma nwang’iri i ng’om ma kadhu dak ario pier adek wi abic (235)? Tek eyo, ng’ey nia in de ibedikiri i mediri mi tic maeni ma ber mi rweyo lembanyong’a mi Ker! Gin m’ubetimere i podho, niwacu i wang’ ng’om zoo e utie pare lembe mir udu. Kadok i wang’ macero man peko ma kwiny rukani, kadi kinde ma gavmenti ukwero tic mwa, kunoke i wang’ ragedo ma ngbeng’, Jumulembe pa Yehova gibemiyo migi lembatuca mii iwi Ker pa Mungu ni dhanu mi thek ceke.
9 Dong’ penji moko m’ukwayu judwok wang’e ni e: ‘Nenedi ma macero kadi jai pa Sitani moko acel de mbe, m’utuc nijigo mediri mi tic maeni mi Keri?’ Pi ninwang’u dwokowang’ penji maeni, ukwayu wakewadok i rundi ma kwong’a i ng’ey nyoliri pa Yesu (N.N.Y). I andha, wan wa Jumulembe pa Yehova mi nindo ma tin wabemedara ku tic m’ucaku yang’ con eca.
Tic m’ucidho bor akeca
10. Yesu ugam umiyere zoo pi girang’o, man egam eng’eyo lembang’o iwi tic maeno?
10 Jacak the cokiri mi Jukristu, niwacu Yesu Kristu, umiyere en zoo pi nirweyo lembanyong’a mi Ker pa Mungu; eno ubedo tic mi kwo pare zoo. Nindo moko ewacu kumae: “I adhura mange de ukwayu arwey lembanyong’a mi Ker pa Mungu, kum juora pi lembe maeni.” (Luka 4:43) Yesu ugam ung’eyo nia ecaku the tic ma en kende ecopo daru ngo. Nyanok i wang’ tho pare, ewacu nia ukwayu jurwey lembanyong’a mi Ker “i thek ceke.” (Mark. 13:10) Dong’ tijuno romo timere nenedi, man ng’a ma copo time?
“Wucidhi, man wuketh dhanu m’i kind thek ceke udok julub.”—Matayo 28:19
11. Yesu umiyo tic ma kani ma pire tek ni julub pare, man ang’o ma romo konyogi nitimo tije ma beri?
11 I ng’ey tho man cer pare, Yesu unyuthere ni julub pare man emiyo igi tic moko ma pire tek, ewacu kumae: “Pieno wucidhi, man wuketh dhanu m’i thek ceke udok julub, wumii igi batizo i nying’ Wego, i nying’ Wod man i nying’ tipo ma leng’; wuponjgi nia giwor gin ceke m’ang’olo iwu. Nen! Atie karacelo kudwu i nindo ceke nitundo i ajiki mi ng’om.” (Mat. 28:19, 20) Wec ma nia, “atie karacelo kudwu” ugam unyutho nia ebitielo julub pare i tic mi rweyo lembanyong’a man mi ketho dhanu udok julub. Gibino andha ku yeny mi kony ma kumeno, kum Yesu ular uyero nia ‘thek ceke bidagugi.’ (Mat. 24:9) Ugam ukwayu gijengiri bende iwi gin moko mange. Tap kinde ma Yesu ubeciidho i polo, eyero igi nia tipo ma leng’ bimiyo igi tego pi nibedo jumulembe pare “nitundo i theng ng’om ma bor m’usagu.”—Tic. 1:8.
12. Penji moko ma kani ma pigi tek m’uwok, man pirang’o pire utie tek nia wang’ey dwokowang’gi?
12 Penji moko ma pigi tek ni e: Nyo jukwenda man julub pa Yesu mange mi rundi ma kwong’a gineno tic migi ni gin ma pire teki? Nyo Jukristu maeno ma co ku ma mon ma ve nia wendgi de ubino nok, gimiyo lembatuca mii iwi Ker pa Mungu kadok i wang’ ragedo ma lake teki? Nyo andha ginwang’u kony niai kud i polo man tiel niai kud i bang’ tipo ma leng’ pa Mungu i tic migi mi ketho dhanu udok julubi? Dwokowang’ penji maeni ku mange de ma wadi maeni nwang’ere i buku mi Biblia ma julwong’o Tic mi Jukwenda. Pire utie tek akeca nia wang’ey dwokowang’ penjinegi. Pirang’o? Pilembe Yesu uciko nia tic m’emiyo bimedere “nitundo i ajiki mi ng’om.” Ubenen nia tic maeni utie mi Jukristu mandha ceke, uketho i iye wan wa Jumulembe pa Yehova ma wabekwo i nindo maeni mir ajiki. Eno uketho watie kud ava ma lee dit mi ng’iyo i kpawa ma jukoro i buku mi Tic mi Jukwenda.
Lembe ma dongo m’i buku mi Tic mi Jukwenda
13, 14. (a) Ng’a m’ukiewo buku mi Tic mi Jukwenda, man jagorne unwang’u lembe m’ekiewo nenedi? (b) Lembang’o ma nwang’ere i buku mi Tic mi Jukwenda?
13 Ng’a dhe m’ukiewo buku mi Tic mi Jukwenda? I bukune junwang’u ngo nyanok de nying’ ng’atu m’ukiewe, ento wec m’ecaku ko ubenyutho kamaleng’ nia etie ng’atu ma rom m’ukiewo Lembanyong’a pa Luka. (Luka 1:1-4; Tic. 1:1, 2) Eno uketho niai con de pare jung’eyo nia Luka “ma munganga ma jamer” man jakor kpawa ma riek, re m’ukiewo Tic mi Jukwenda. (Kol. 4:14) Bukune uweco iwi lembe m’utimere pi oro ma romo 28, niai i nindo ma Yesu udok iye i polo i oro 33 N.N.Y., nitundo i ajiki mi kol pa jakwenda Paulo i Roma ceng’ini i oro 61 N.N.Y. Ayi ma Luka uwotho wilo ko wec nia ‘gi’ man ‘wa’ kinde m’ebekoro lembe m’ukadhu, ubenyutho kamaleng’ nia en de ebino nuti kinde ma lembene ubetimere. (Tic. 16:8-10; 20:5; 27:1) Calu ma Luka utimo sayusac ku mukuni, m’umbe jiji enwang’u lembe ceke m’ebino ku yenyne i bang’ Paulo, Barnaba, Filipo, man bende jumange m’eweco pigi i kpawa maeni.
14 Lembang’o ma nwang’ere i buku mi Tic mi Jukwenda? I wang’e, Luka ukiewo lembe ma Yesu uyero man m’etimo i Injili pare. Ento i buku mi Tic mi Jukwenda lundo, Luka ukoro pi lembe ma julub pa Yesu re ma giyero man gitimo. Tic mi Jukwenda uweco iwi dhanu ma gitimo tic ma wang’u ijo, kadok nwang’u jumange ubed uneno ju dupa m’i kindgi ni dhanu ma “giponjiri ngo, man [ma] pigi de ung’eyere ngo.” (Tic. 4:13) I adundo, kpawa maeni ma tipo uyuyo en i wiye ukoro iwa kite ma cokiri mi Jukristu ucaku ko man kite m’emedere ko. Tic mi Jukwenda unyutho iwa kite ma Jukristu mi rundi ma kwong’a girweyo ko, niwacu kit bodho ma gitiyo ko man pidoic ma gibedo ko i kum tije. (Tic. 4:31; 5:42) Ekoro gin ma tipo ma leng’ utimo kara lembanyong’a umedere nimew. (Tic. 8:29, 39, 40; 13:1-3; 16:6; 18:24, 25) Tic mi Jukwenda unyutho kamaleng’ ukungu lembe ma Biblia uweco i wiye, m’uketho i iye nidwoko nying’ Mungu udok leng’ nikadhu kud i Ker pare ma Jabimne utie Kristu, man enyutho aloci ma lembanyong’a mi Ker unwang’u, m’emedere ko nimew i wang’ jai ma kwiny.—Tic. 8:12; 19:8; 28:30, 31.
15. Buku mi Tic mi Jukwenda bimiyo iwa bero ma kani?
15 I andha, ka wang’iyo i buku mi Tic mi Jukwenda, wabinwang’u amora lee man yiyoyic mwa bidoko tek nisagu! Ninyamu i lembe iwi lapor mi tegocwiny man amora mi julub ma kwong’a pa Kristu bimulo adundewa andhandha. Eno bicwaluwa nilubo lapor mi Jukristu wadwa mi rundi ma kwong’a. E wabibedo ayika nitimo tic ma jumiyo iwa mi ‘cidho man mi ketho dhanu . . . udok julub.’ Juwodho buku m’ibesomo eni kara ekonyi niponjo kilili mandha buku mi Tic mi Jukwenda.
Jamtic mi ponjo Biblia
16. Buku maeni utie ku lembakeca adek ma kani?
16 Buku maeni utie ku lembakeca ma kani? Etie ku lembakeca adek ma e: (1) nidwoko yiyoyic mwa udok tek nisagu nia Yehova ubetiyo ku tipo pare ma leng’ pi nitielo tic mi rweyo lembanyong’a mi Ker man mi ketho dhanu udok julub, (2) nimedo amora mwa i tic mi lembanyong’a nikadhu kud i ng’iyo i lapor mi julub pa Kristu mi rundi ma kwong’a, man (3) niketho wabed ku woro ma thuc yor i bang’ dilo pa Yehova man i bang’ ju ma gibetelo wi tic mi rweyo lembanyong’a man wi cokiri.
17, 18. Lembe m’i buku maeni upangere nenedi, man lembe mange ma kani ma copo konyo i saa mi ponji ma segi mi Biblia?
17 Lembe m’i buku maeni upangere nenedi? Jupoko iye ni thenge ma tung’ tung’ abora, ma thengeneman ugwaku kum theng buku moko mi Tic mi Jukwenda. Lembakeca mi wicman utie ngo nikoro i verseman acel acel mi Tic mi Jukwenda, ento niwodho ponji niai kud i lembe ma jukiewo i buku maeni mi Biblia man nineno kite ma wacopo tiyo ko ku ponjinegi. I acaki mi wicman, nyathi leni moko mi wec ukoro paru ma pire tek mi wicne man verse ma jumiyo unyutho pi theng buku mi Tic mi Jukwenda ma jubiweco i wiye.
18 Lembe mange de nuti ma nwang’ere i buku maeni ma copo konyo pi ponji ma segi mi Biblia. Kinde m’ibenyamu i lembe iwi gin ma Biblia ukoro, cal ma beco m’unyutho lembe ma pigi tek m’i buku mi Tic mi Jukwenda bikonyi nineno lembe m’ubino kadhune ku weng’i. I wic ma dupa junwang’u bende sanduku ma tung’ tung’ m’umedo paru mange ma pigi tek. Sandukune moko ukoro pi dhanu ma juweco pigi i Biblia, ma wacopo lubo lapor mi yiyoyic migi. Moko ke ukoro lembe lee iwi kabedo ma tung’ tung’, iwi lembe m’utimere, iwi lemsuru, kunoke iwi dhanu mange ma juweco pigi i buku mi Tic mi Jukwenda.
Tim tic i therithwar peri m’umbe galu
19. Ukwayu ibed ing’ii i lembe peri nenedi?
19 Buku maeni copo konyi ning’iyo cuu i lembe peri giri. Dok pare itie jarwey lembanyong’a mi Ker niai con kunoke ngo de, e ber nia ibed ing’ii i lembe ma pigi tek i kwo peri man kite m’ineno ko tic mi rweyo lembanyong’a. (2 Kor. 13:5) Kepenjiri kumae: ‘Nyo aberweyo lembanyong’a ku pidoic mir ular ng’adi? (1 Kor. 7:29-31) Nyo abed arweyo lembanyong’a ku tegocwiny man amora? (1 Thes. 1:5, 6) Nyo abedikara cuu i tic mi rweyo lembanyong’a man mi ketho dhanu udok julubi?’—Kol. 3:23.
20, 21. Pirang’o ukwayu watim tic mwa ku pidoic mir ular ng’adi, man ukwayu watim ang’o?
20 Saa ceke, wacikara nipoy nia Yesu umiyo iwa tic ma pire tek, niwacu nirweyo man niketho dhanu udok julub. Nindoman m’ubekadhu ubecwaluwa nitimo tije ku pidoic mir ular ng’adi. Ajiki mi ng’om maeni udhingo ceng’ini magwei. Niai con de fodi kwo mi dhanu unwang’ere ngo i ariti ve m’etie ko kawoni e. Wang’eyo ngo nia dhanu m’adundegi tie ayika udong’ adi tap ma fodi romo jolo rwonglembe mwa. (Tic. 13:48) Ento wacikara kende kende nikonyogi ma fodi saa uthum ungo kpo eni.—1 Tim. 4:16.
21 Dong’ pire utie tek nia walub lapor mi jurwey lembanyong’a mi Ker ma weg amora mi rundi ma kwong’a. Wek ponji peri ma kilili mi buku maeni ucweli nirweyo kud amora man tegocwiny! Man wek emed ava peri mi mediri ‘nimiyo lembatuca mii iwi Ker pa Mungu.’—Tic. 28:23.