AKO IRUẸMWI 47
Ghẹ Gi Emwi Rhọkpa Ya Ruẹ Sẹ E Jehova Rae
“Eo Jehova, uwẹ ẹre I mu ẹtin yan.”—PSM 31:14.
IHUAN 122 Gha Mwẹ Imudiase, Ghẹ Beghe!
OLIKA ẸMWẸ ỌGHE AKO IRUẸMWI NA a
1. De vbene ima ya rẹn wẹẹ, e Jehova hoo nọ si ima kẹ egbe?
E JEHOVA ẹre ọ tobọre tie ima, ne ima do gu irẹn ru ọse. (Jems 4:8) Ọ hoo ne irẹn gha re Osanobua ima, Erha ima kevbe Ọse ima. Ọ họn erhunmwu ima, ọ vbe ru iyobọ ne ima vbe ima ghaa rre uwu ọlọghọmwa. E Jehova wa vbe loo otu ọghẹe ya ma ima emwi, ọ vbe yae dia ima ye odẹ nọ khẹke. Sokpan de emwi ne ima gha ru, ne ima mieke na sikẹ e Jehova?
2. Vbe ima khian ya sikẹ e Jehova hẹ?
2 Ma ghaa na erhunmwu gie Jehova, ma na gha tie Ẹmwẹ ọghẹe, ma na vbe gha mu emwi ne ima tie roro, ọ gha ru iyobọ ne ima ya sikẹ e Jehova. Ma gha ru vberriọ, ahoẹmwọmwa ne ima mwẹ nẹẹn, ghi do wegbe sayọ. Ọna ẹre ọ khian ghi ya ima gha họn ẹmwẹ nẹẹn, ma ghi vbe gha rhie ugamwẹ nọ khẹke nẹẹn rhunmwuda ọ sẹ na ga. (Arhie 4:11) Zẹvbe ne ima ya rẹn e Jehova sayọ, ma ghi gele do mu ẹtin yan rẹn kevbe otu nọ loo ya ru iyobọ ne ima.
3. De vbene Esu ya hia vbe odẹ ke odẹ ne ima sẹ e Jehova rae, sokpan vbọ khian ru iyobọ ne ima, ne ima ghẹ sẹ Osanobua kevbe otu ọghẹe rae? (Psalm 31:13, 14)
3 Esu keghi hia vbe odẹ ke odẹ nọ ru emwi nọ gha ya ima sẹ e Jehova rae, katekate vbe ima ghaa rre uwu ọlọghọmwa. Vbọ ya ru ọna hẹ? Esu keghi hia nọ ru emwi nọ gha yae gha lọghọ ne ima mu ẹtin yan e Jehova kevbe otu ọghẹe. Kherhe kherhe ẹre ọ ya ru ọna. Sokpan ma gha sẹtin mudia gbain, ne obọ Esu ghẹ vba ima. Ma gha gele gha mwẹ amuẹtinyan nọ wegbe, emwi rhọkpa i khian sẹtin ya ima sẹ e Jehova kevbe otu ọghẹe rae.—Tie Psalm 31:13, 14.
4. Vbe ima khian ziro yan vbe ako iruẹmwi na?
4 Vbe ako iruẹmwi na, ma gha guan kaẹn emwi eha ne Esu loo nọ mieke na gbe amuẹtinyan ọghe ima mu otọ; ẹghẹ nii ma i ghi mu ẹtin yan e Jehova kevbe otu ọghẹe. De vbene emwi eha na gha ya sẹtin ya ima sẹ e Jehova rae? Kevbe wẹẹ de emwi ne ima gha ru, ne ima ghẹ de ye ifi Esu?
MA GHAA RRE UWU ỌLỌGHỌMWA
5. De vbene ọlọghọmwa ne ima ye gha ya sẹtin ya ima sẹ e Jehova kevbe otu ọghẹe rae?
5 Ugbẹnso, ma sẹtin gha werriẹ aro daa ọlọghọmwa nọ wegbe. Vbe igiemwi, ẹgbẹe ọghe ima sẹtin gha zẹ ima kpokpo, a sẹtin vbe miẹn wẹẹ ma i ghi mwẹ iwinna. De vbene egbe ọlọghọmwa vbenian gha ya sẹtin ya ima sẹ e Jehova kevbe otu ọghẹe rae? Deghẹ ọlọghọmwa ne ima ye ma fo vbe otọ, ọ sẹtin wa gbe orhiọn ima mu otọ. E Setan sẹtin wa la evba lae ima egbe, ọ ghi gha hoo ne ima gha gbawawẹ deghẹ e Jehova gele hoẹmwẹ ima. Esu hoo ne ima gha roro ẹre wẹẹ, e Jehova ra otu ọghẹe, ẹre ọ si ọlọghọmwa ne ima ye, ye ima egbe. Emwi vbenian vbe sunu daa Ivbi Izrẹl eso ni ghaa rre Igipt. Iran na ka wa yayi wẹẹ, e Jehova ẹre ọ gie Mosis kevbe Erọn nọ do fan iran vbe ọviẹn vbe Igipt. (Ẹks 4:29-31) Sokpan vbe ẹdẹ ghi rrie ẹdẹ, vbe Fero ghi suẹn gha ya agbọn lọghọ iran, iran na wẹẹ e Mosis vbe Erọn ẹre ọ si ọlọghọmwa ne iran ye. Iran na tama iran wẹẹ: Te uwa “gi ọba kevbe emwa iwinna do gha mu ohu ima, te uwa gi iran miẹn ehe la la ima egbe na, ne iran gha gbele ima rua.” (Ẹks 5:19-21) Emwa ne Jehova gie nọ do ru iyobọ ne iran, ẹre iran ghi gha kha wẹẹ, ẹre ọ si ene iran ye ye iran egbe. Ai ghẹ ru ẹre iran ru! Deghẹ ọlọghọmwa ne u ye ma fo vbe otọ, vbua khian ru ne u mieke na ye mu ẹtin yan e Jehova kevbe otu ọghẹe?
6. Vbe ima miẹn ruẹ vbe okha ọghe Habakọk, nọ gha ru iyobọ ne ima ya zin egbe ọlọghọmwa? (Habakọk 3:17-19)
6 Fannọ otọ ẹko ruẹ ma e Jehova vbe erhunmwu, u vbe gha mwẹ ilẹkẹtin wẹẹ, ọ gha ru iyobọ nuẹn. Habakọk ne akhasẹ wa werriẹ aro daa ọlọghọmwa nibun. Ọ ghaa mwẹ asẹ ọkpa nọ ya gha gbawawẹ deghẹ e Jehova gele hoẹmwẹ irẹn. Rhunmwuda ọni, ọ keghi fannọ otọ ẹko ẹre ma e Jehova vbe erhunmwu. Ọ na kha wẹẹ: “Eo Jehova, inu ẹghẹ ọre I gha datu nọ iyobọ la, u ke zẹyọ mwẹ re? . . . Vbọzẹ ne u na zin egbe gha ghee emwa ni ya obọ yẹnyẹn emwa mu otọ?” (Hab 1:2, 3) E Jehova wa họn erhunmwu ne Habakọk ya ekhọe hia na. (Hab 2:2, 3) Habakọk ghi muẹn roro vbene Jehova ya miẹn emwa rẹn fan, ẹko na gha sẹ ọre ọyẹnmwẹ. Ọ na gele do yayi wẹẹ, e Jehova hoẹmwẹ irẹn kevbe wẹẹ, ọ gha ru iyobọ ne irẹn ya zin egbe ọlọghọmwa ne irẹn rhirhi gha ye. (Tie Habakọk 3:17-19.) Vbe ima miẹn ruẹ vbe ọna? Ma ghaa werriẹ aro daa ọlọghọmwa, te ọ khẹke ne ima gha fannọ otọ ẹko ima ma e Jehova vbe erhunmwu. Ma ghi vbe gha mwẹ ilẹkẹtin wẹẹ, ọ gha ru iyobọ ne ima. Ma gha ru vberriọ, e Jehova gha rhie ẹtin ne ima ya sẹtin zin egbe ọlọghọmwa ne ima ye. Ma gha bẹghe iyobọ ne Jehova ru ne ima, ọ ghi ya amuẹtinyan ọghe ima wegbe sayọ.
7. De emwi ne ọtiẹn e Shirley te gha hoo nọ ru, sokpan vbọ ru iyobọ ne Shirley nọ ma na sẹ e Jehova rae?
7 Gha ru emwi nọ gha ya ruẹ sikẹ e Jehova sayọ. Gi ima ghee vbene ọna ya ru iyobọ ne ọtẹn nokhuo ọkpa na tie ẹre Shirley, vbọ rre uwu ọlọghọmwa, e Papua New Guinea ẹre ọtẹn nokhuo na ye. b Ẹgbẹe ne obọ ma sẹ ọre ẹre Shirley ke rre, ugbẹnso iran ke miẹn evbare ẹdẹ re, ọ ghi ba kua. Ọtiọnrẹn ọkpa vbe uwu ẹgbẹe kegha hia nọ ru emwi nọ gha yae sẹ e Jehova rae. Ọ na tama rẹn wẹẹ: “Uwẹ ma wẹẹ orhiọn nọhuanrẹn ọghe Osanobua ru iyobọ nuẹn, nene iyobọ ghi vbo nian? Ẹi re ovbi ogue ẹre ima ye khin nian? Te uwẹ wa mu ẹghẹ rria ya kporhu.” E Shirley khare wẹẹ: “I na suẹn gha nọ egbe mwẹ wẹẹ: ‘Osanobua gele gbaroghe ima ra?’ Vbobọvbobọ nii, I na wa na erhunmwu gie Jehova, I na fannọ otọ ẹko mwẹ hia ma rẹn. I na ye gha tie Baibol kevbe avbe ebe ọghomwa, erriọ I vbe ya gha yo iko kevbe ikporhu vbe ẹghẹ hia.” Kherhe kherhe, ọ na do bẹghe ẹre wẹẹ, e Jehova wa gha gbaroghe ẹgbẹe ọre kevbe wẹẹ, iran wa vbe gha miẹn evbare re, erriọ ọyẹnmwẹ vbe ya gha sẹ iran. E Shirley khare wẹẹ: “I na do bẹghe ẹre wẹẹ, e Jehova gele wa gha họn erhunmwu mwẹ.” (1 Tim 6:6-8) Deghẹ u na ye gha ru emwi nọ gha ya ruẹ sikẹ e Jehova, ọ gha ru iyobọ nuẹn ne u ghẹ gha gbawawẹ kevbe ne u ghẹ gi emwi rhọkpa ya ruẹ sẹ e Jehova rae.
VBA GHAA ZẸ ETẸN NI MU ASANIKARO KPOKPO
8. De emwi nọ gha sẹtin sunu daa etẹn ni mu asanikaro vbe otu e Jehova?
8 Avbe eghian ọghe ima keghi loo intanẹt ya ta ohoghe vbekpa etẹn ni mu asanikaro vbe otu e Jehova. (Psm 31:13) A mu etẹn eso ye eghan nẹ, a na vbe ba iran ifiẹzọ wẹẹ iran rra uhi. Emwi vbenian wa vbe sunu daa Ivbiotu e Kristi ni ghaa rrọọ vbe ẹghẹ ọghe avbe ukọ, vbe a ba e Pọl ifiẹzọ ohoghe, a na vbe muẹn ye eghan. De emwi ne etẹn ghi ru vba mu e Pọl ye eghan?
9. De emwi ne etẹn eso ru vba mu ukọ e Pọl ye eghan?
9 Etẹn eso keghi bizugbe Pọl vba muẹn ye eghan vbe Rom. (2 Tim 1:8, 15) Vbọzẹ? Te ekhue ghaa mu iran rhunmwuda ne emwa hia na gha ghee Pọl zẹvbe izigan ra? (2 Tim 2:8, 9) Ra te iran ghaa mu ohan wẹẹ, a sẹtin vbe suẹn gha zẹ iran kpokpo? Vbe nọ rhirhi gha ye hẹ, muẹn roro vbene emwi ne etẹn ru na khian gha ye Pọl hẹ vbe ekhọe. Ọ zin egbe ọlọghọmwa nibun nọ wegbe nẹ, ọ kue vbe mu arrọọ ọghẹe ye ikpadede rhunmwuda avbe etẹn na. (Iwinna 20:18-21; 2 Kọr 1:8) Ọ ma zẹdẹ khẹke ne ima gha yevbe avbe etẹn ni bizugbe Pọl vbe ẹghẹ ne Pọl ya gha gualọ iyobọ! De emwi nọ khẹke ne ima kọ ye orhiọn vba ghaa kpokpo etẹn ni mu asanikaro?
10. Vbọ khẹke ne ima kọ ye orhiọn vba ghaa zẹ etẹn ni mu asanikaro kpokpo, kevbe wẹẹ vbọzẹ?
10 Ghẹ mianmian evbọzẹe na na zẹ ima kpokpo kevbe ọmwa nọ si ukpokpo na. Ebe Timoti Nogieva 3:12 khare wẹẹ: “Emwa hia ni hoo ne iran gha yin uyinmwẹ nọ yẹẹ Osanobua, ni ya egbe ba e Kristi, a gha vbe zẹ iran kpokpo.” Rhunmwuda ọni, ọ ma khẹke nọ kpa ima odin wẹẹ, Esu kpokpo etẹn ni mu asanikaro. Te Esu ru ọna ne etẹn na mieke na sẹ e Jehova rae, kevbe ne ohan mieke na gha mu ima.—1 Pit 5:8.
Agharhemiẹn wẹẹ, e Pọl ghaa rre eghan, Onisiforọs keghi mu arrọọ ọghẹe ye ikpadede ya ru iyobọ ne Pọl. Vbe ẹdẹnẹrẹ avbe etẹn ima wa vbe ru iyobọ nọ khẹke ne etẹn na mu ye eghan. Efoto na keghi re orhiema ọghe emwi nọ gele sunu (Ghee okhuẹn 11-12)
11. Vbe ima miẹn ruẹ vbe igiemwi ọghe Onisiforọs? (2 Timoti 1:16-18)
11 Gha ru iyobọ ne etẹn, u ghi vbe rhikhan mu iran. (Tie 2 Timoti 1:16-18.) Ọ mwẹ Ovbiotu e Kristi ọkpa na tie ẹre Onisiforọs nọ ma sẹ e Pọl rae vba muẹn ye eghan. “Ekhue eghan ne [Pọl] ye ma muẹn.” Nọghayayerriọ, ọ keghi gualọ e Pọl, ọ ghi miẹn ọnrẹn, ọ na ru iyobọ nọ khẹke nẹẹn. Na kha na, te Onisiforọs mu arrọọ ọghẹe ye ikpadede nọ mieke na sẹtin ru iyobọ ne Pọl. Vbe ima miẹn ruẹ vbe ọna? Ọ ma khẹke ne ima gi ohan emwa nagbọn gha mu ima, ne ima rhunmwuda ọni bizugbe etẹn ima vba ghaa zẹ iran kpokpo. Nọghayayerriọ, uwa gi ima mudia ne etẹn ima, ne ima ru iyobọ nọ khẹke ne iran. (Itan 17:17) Iran wa gualọ iyobọ ima, ọ khẹke ne ima vbe rhie ẹre ma wẹẹ, ima hoẹmwẹ iran.
12. Vbe ima miẹn ruẹ vbe obọ etẹn ni rre Russia?
12 Gi ima guan kaẹn vbene etẹn ni rre Russia he ya ru iyobọ ne etẹn ne iran gba ga na mu ye eghan. A ghaa gui ẹzọ etẹn eso vbe ekọtu, etẹn ima nikpia kevbe etẹn ima nikhuo eso ghi gha die ekọtu, ne iran ya rhie ẹre ma wẹẹ, iran rre etẹn na iyeke. Vbe ima miẹn ruẹ vbe ọna? Emwa ghaa ta ohoghẹ vbekpa etẹn ni mu asanikaro, a na mu iran ye eghan ra a na gha zẹ iran kpokpo, ọ ma khẹke ne ohan gha mu ima. Gha na erhunmwu ne iran, ru iyobọ ne ẹgbẹe iran, u ghi vbe gualọ odẹ ughughan ne u gha ya sẹtin ru iyobọ ne iran.—Iwinna 12:5; 2 Kọr 1:10, 11.
A GHAA ZAN IMA
13. Emwa ghaa zan ima, vbọ khian ya sẹtin ya ima sẹ e Jehova kevbe otu ọghẹe rae?
13 Etẹn ima vbe uwu ẹgbẹe nẹi Osẹe Jehova, emwa ne ima gba winna, ra emwa ne ima gba rre esuku sẹtin gha zan ima, rhunmwuda iwinna ikporhu ne ima ru ra rhunmwuda ne ima na ya uhi e Jehova ru emwi. (1 Pit 4:4) Iran sẹtin gha kha wẹẹ: “Ẹmwẹ ruẹ te wa yẹẹ mwẹ o, sokpan u ma miẹn ugamwẹ ọghe uwa nii, iran mu emwi gogogo gbe, iran i gi ọmwa zẹ obọ zẹ owẹ, vbene a ya ru emwi vbe ẹghẹ nẹdẹ, erriọ iran wa ya ru emwi zẹẹ.” Eso sẹtin vbe gha zan ima rhunmwuda ne ima i na gu emwa na kan fua vbe iko mu obọ, iran sẹtin gha kha wẹẹ: “Uwa ma wẹẹ uwa hoẹmwẹ egbe, vbọzẹ ne uwa i na gu emwa ne uwa kan fua mobọ?” Avbe ẹmwẹ vbenian sẹtin ya ima do gha gbawawẹ. Ẹghẹ nii, ma ghi do gha roro ẹre wẹẹ: ‘Uhi e Jehova lọghọ gbe. Ọ khọ wẹẹ, otu na wa gele mu emwi gogogo.’ Adeghẹ emwi vbenian ẹre u werriẹ aro daa, vbọ khian ru iyobọ nuẹn ne u mieke na rhikhan mu e Jehova kevbe otu ọghẹe?
Emwa eso ni tie egbe iran ọsie Job kegha zan rẹn, sokpan e Job ma ya ohoghe ne iran ghaa ta yi. Te ọ wa mu egbe nọ ya rhikhan mu e Jehova (Ghee okhuẹn 14)
14. Vbọ khẹke ne ima ru vbe emwa ghaa zan ima rhunmwuda ne ima na ya uhi e Jehova ru emwi? (Psalm 119:50-52)
14 Hia vbe odẹ ke odẹ ne u gha lele uhi ọghe Jehova. Ọmwa nọ wa gha lele uhi ọghe Jehova ẹre Job wa gha khin agharhemiẹn wẹẹ, emwa ghaa zan rẹn. Okpia ọkpa nọ tie egbe ẹre ọsie Job, na te hia nọ ya e Job gha roro ẹre wẹẹ, emwi hia nọ ru i mwẹ esa nọ ye vbe aro Osanobua. (Job 4:17, 18; 22:3) Sokpan e Job ma ya ohoghe nii yi rhunmwuda, ọ rẹnrẹn wẹẹ, te ilele ọghe Jehova wa gba, rhunmwuda ọni, te ọ wa mu egbe nọ khian ya gha ya ilele na ru emwi. Ọ ma rhunmwuda emwi ne emwa ọvbehe ta, sẹ e Jehova rae. (Job 27:5, 6) Vbe ima miẹn ruẹ vbe ọna? Ghẹ rhunmwuda emwi ne emwa ta, gha gbawawẹ deghẹ uhi e Jehova gele gba. U ghi hia ne u muẹn roro vbene uhi e Jehova he ya ru iyobọ nuẹn kevbe afiangbe ne u he miẹn rhunmwuda ne u na ya uhi e Jehova ru emwi. Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, otu e Jehova ẹre ọ ya uhi e Jehova ru emwi, u ghi hia vbe odẹ ke odẹ ne u rhikhan mu otu na. Ẹghẹ nii, ọ gha khọnrẹn ne unu agbọn gha ta yo ta rre, u i khian gi ọni ya ruẹ sẹ e Jehova rae.—Tie Psalm 119:50-52.
15. Vbọzẹ na na gha zan e Brizit?
15 Gia guan kaẹn ọtẹn nokhuo ọkpa na tie ẹre Brizit, nọ rre India. Emwa rẹn vbe uwu ẹgbẹe kegha zẹ ọre kpokpo rhunmwuda nọ na re Osẹe Jehova. Ọdafẹn ọtẹn nokhuo na i re Osẹe Jehova. Vbe ọtẹn nokhuo na wa da dinmwiamẹ vbe ukpo 1997, a keghi rhie ọdafẹn ọnrẹn obọ sotọ vbe iwinna. Rhunmwuda ọni, ọdafẹn ọnrẹn keghi zẹ ọre vbe iro wẹẹ ne irẹn, e Brizit, kevbe ivbi iran nikhuo si gha rrie ọghe evbibiẹ irẹn ni rre ẹvbo ọvbehe. Emwi i khian zẹdẹ gha khuẹrhẹ ne Brizit. Ugbẹnvbe a miẹn wẹẹ, ọdafẹn ọnrẹn i ghi mwẹ iwinna, iwinna na ru vbe ẹghẹ hia ẹre Brizit khian ghi gha winna. Vbe deba ọni, eke ne iko nọ sikẹ iran sẹ ye, wa kakabọ rree, ọ gha sẹ ibriki 220 (350 kilometers). Sokpan nọ ya da ọmwa ọre wẹẹ, ẹgbẹe ọghe ọdafẹn ọnrẹn na vbe gha zẹ ọre kpokpo rhunmwuda nọ na re Osẹe Jehova. Ọ khọọ sẹrriọ wẹẹ, iran na si kpa hin evba rre. Vbọ ma he kpẹẹ vba, ọdafẹn ọnrẹn keghi wu. Vbe asẹ nii, emianmwẹ na tie ẹre cancer keghi gbe ovbi ẹre nokhuo ọkpa rua, ukpo 12 kẹkan ẹre ọ ghaa ye. Nọ ghi wa khọọ sẹ, emwa rẹn vbe uwu ẹgbẹe na gha kha wẹẹ, e Brizit ẹre ọ si emwi hia nọ sunu. Iran na wẹẹ akpawẹ ọ ma deba Avbe Osẹe Jehova, emwi hia nọ sunu i ghẹ te sunu. Vbe uwu ena hia, ọ na ye rhikhan mu e Jehova kevbe otu ọghẹe.
16. De afiangbe ne Brizit miẹn rhunmwuda nọ na mu ẹtin yan e Jehova kevbe otu ọghẹe?
16 Rhunmwuda ne eke ne Brizit ye na gha rree ne eke ne Ọgua Arriọba ye, ọgbaroghe ọghe otako na ghi tama rẹn wẹẹ, nọ gha kporhu vbe ẹdogbo nọ ye kevbe nọ gha do iko vbe owa ẹre. Vbe okaro, iro na wa han rẹn. Sokpan ọ na lele ibude ne ọgbaroghe ọghe otako rhie nẹẹn. Ọ na ghi suẹn gha kporhu vbe ẹdogbo ẹre, ọ na vbe gha do iko vbe owa ẹre, ọ na vbe zẹ ẹghẹ kọ ne irẹn vbe ivbi ẹre nikhuo khian ya gha ru iruẹmwi ẹgbẹe. De afiangbe nọ ghi lae miẹn? Ọ na do gha mwẹ emwa nibun nọ gu ruẹ e Baibol, nibun vbe uwu iran na vbe dinmwiamẹ. Vbọ ghi rre ukpo 2005, ọ na suẹn gha ru iwinna arọndẹ ọghe ẹghẹ hia. Okhuo na wa gele miẹn afiangbe nibun, rhunmwuda nọ na mu ẹtin yan e Jehova kevbe otu ọghẹe. Ivbi ẹre nikhuo wa ye ga e Jehova nian, iko eva ẹre ọ ghi rre ẹdogbo ne iran ye! E Brizit wa ya ekhọe hia yayi wẹẹ, e Jehova ẹre ọ rhie ẹtin ne irẹn ya zin egbe ọlọghọmwa ne irẹn ghaa ye, kevbe wẹẹ, ẹre ọ vbe zẹ ighẹ irẹn sẹtin zin egbe, vbe emwa rẹn vbe uwu ẹgbẹe ghaa zan rẹn.
RHIKHAN MU E JEHOVA KEVBE OTU ỌGHẸE
17. Vbọ khẹke ne ima ru?
17 E Setan hoo ne ima gha roro ẹre wẹẹ, e Jehova i zẹyọ ima re vbe ima ghaa rre uwu ọlọghọmwa kevbe wẹẹ, te agbọn khian gha lọghọ ima vbe ima ghaa rre otu ọghẹe. E Setan hoo ne ima gha mu ohan vba ghaa ta ohoghe vbekpa etẹn ima ni mu asanikaro, vba ghaa kpokpo iran ra vba gha mu iran ye eghan. Ọ vbe ya emwa zan ima, ne ima mieke na gha roro ẹre wẹẹ, uhi e Jehova lọghọ gbe na lele kevbe wẹẹ, otu ọghẹe mu emwi gogogo gbe. Vbọrhirhighayehẹ, ma rẹn eke na Esu ghae yi, rhunmwuda ọni, ẹi khian sẹtin mu ima rẹrẹ. (2 Kọr 2:11) Hia vbe odẹ ke odẹ ne u ghẹ gi Esu mu ruẹ rẹrẹ, u ghi vbe rhikhan mu e Jehova kevbe otu ọghẹe. Ghẹ mianmian wẹẹ, e Jehova i khian sẹ ruẹ rae ẹdẹ. (Psm 28:7) Rhunmwuda ọni, ghẹ gi emwi rhọkpa ya ruẹ sẹ e Jehova rae!—Rom 8:35-39.
18. Vbe ima khian ziro yan vbe ako iruẹmwi nọ ghi lele ọna?
18 Vbe ako iruẹmwi na, ma guan kaẹn ọlọghọmwa eso ne ima gha sẹtin miẹn vbe obọ emwa nẹi ga e Jehova. Sokpan emwi eso sẹtin vbe sunu vbe uwu iko nọ gha sẹtin yae gha lọghọ ne ima rhikhan mu e Jehova kevbe otu ọghẹe. De emwi ne ima gha ru, ne ima ghẹ mieke na de ye ifi na? Ọna ẹre ima khian ziro yan vbe ako iruẹmwi nọ ghi lele ọna.
IHUAN 118 ‘Rhie Amuẹtinyan Nọ Wegbe Ne Ima’
a Ne ima mieke na sẹtin zin egbe vbe ẹdẹ okiekie ne ima ye na, te ọ khẹke ne ima mu ẹtin yan e Jehova kevbe otu ọghẹe. Esu keghi danmwẹ ima ghee, ne ima ghẹ mieke na mu ẹtin yan e Jehova kevbe otu ọghẹe. Vbe ako iruẹmwi na, ma gha guan kaẹn odẹ eha nọ ya ru vberriọ kevbe emwi ne ima gha ru ne ima mieke na ye mu ẹtin yan e Jehova kevbe otu ọghẹe.
b A fi eni eso werriẹ.