CHAPTA 10
“Wahn Lata Peepl Staat tu Bileev” Eena di Werd a Jehoava
Dehn free Peeta fahn prizn, ahn di Kristyanz mi kantinyu preech di gud nyooz eevn doa dehn stil mi-di goh chroo persikyooshan
Dis chapta bays pahn Aks 12:1-25
1-4. Weh tof sichuwayshan Peeta mi deh eena, ahn how yoo wuda mi feel if yu mi deh eena fi hihn sichuwayshan?
PEETA mi hyaa di bang fahn di aiyan gayt az di soaljaz kloaz di prizn doa. Hihn mi chayn op bitween too soalja wail dehn mi-di kehr ahn da ih jayl sel. Ih mi-di wayt fi owaz er maybi eevn dayz bifoa ih fain owt weh dehn mi wahn du wid ahn. Peeta neva ga notn fi luk pan, eksep fi di prizn waal dehn, di metal baar dehn, di aiyan chayn, ahn di too soalja dehn.
2 Fainali, sohn nyooz reech, ahn da neva gud nyooz fi Peeta ataal! King Herod Agripa I mi mek op ih main fi kil ahn. a Akchwali, afta di Paasoava, hihn mi waahn kehr Peeta fronta di krowd ahn kil ahn fi pleez dehn. Peeta mi noa gud-wan dat Herod mi ga di powa fi du dat sins da saym king mi kil di apasl Jaymz.
3 Imajin weh aal mi-di goh chroo Peeta main di eevnin bifoa Herod mi plan fi kil ahn. Az ih mi deh eena ih daak sel, hihn praabli mi-di tink bowt weh Jeezas mi tel ahn sohn yaaz erliya. Jeezas mi tel ahn dat wan day dehn mi wahn kehr ahn wehpaat ih noh waahn goh ahn dehn mi wahn kil ahn. (Jan 21:18, 19) Peeta praabli mi-di tink dat da prafesi akchwali mi-di kohn chroo.
4 How yoo wuda mi feel if yu mi deh eena Peeta sichuwayshan? Lata peepl wuda feel laik dehn noh ga no hoap ahn praabli eevn feel dipres. Bot reel Kristyanz neva looz hoap. Eena dis chapta, wi wahn si weh wi ku laan fahn di way Peeta ahn di ada Kristyanz mi rispan tu di persikyooshan dehn mi fays.
“Di Kangrigayshan Mi Kip Aan Di Pray” (Aks 12:1-5)
5, 6. (a) Wai King Herod Agripa I mi atak di Kristyan kangrigayshan, ahn how ih mi du it? (b) Wai Jaymz det da-mi sohnting reeli terabl fi di kangrigayshan?
5 Eena chapta nain, wi mi laan dat Kerneelyos an ih famili mi ton Kristyanz. Dat da-mi wahn veri eksaitin ivent fi di Kristyan kangrigayshan. Bot Jooz weh da neva Kristyanz mosi mi shak fi si lata Jooish Kristyanz di wership Gaad wid ada peepl weh da noh Joo.
6 Herod da-mi wahn smaat ahn chriki palitishan. Hihn mi tink dat ih ku tek advantij a di sichuwayshan ahn mek di Jooz pleez wid ahn, soh hihn mi staat tu persikyoot di Kristyanz. In fak, hihn mi “tel ih soalja dehn fi tek wahn soad ahn kil Jaymz, hoo da-mi Jan breda”, sins hihn mi moa dan laikli noa dat di apasl Jaymz da-mi wan a Jeezas kloasis fren. (Aks 12:2) Dis da-mi sohnting reeli terabl fi di kangrigayshan! Jaymz da-mi wan a di chree apasl dehn weh mi si wen Jeezas hoal apyaarans chaynj ahn weh si sohn mirakl weh Jeezas mi du. (Mach. 17:1,2; Maak 5:37-42) Jeezas mi kaal Jaymz an ih breda Jan “Sonz a Tonda” bikaaz dehn mi ga lata zeel an enerji. (Maak 3:17) Soh di kangrigayshan mi veri sad wen dehn kil Jaymz, wahn faytful witnis weh mi ga lata korij ahn weh dehn mi lov wahn lat.
7, 8. Weh di kangrigayshan mi du wen dehn ares Peeta?
7 Di Jooz mi hapi wen Herod kil Jaymz; dat da egzakli how hihn mi waahn di Jooz feel. Soh neks, ih gaan afta Peeta. Bot Herod neva tek no chaans sins hihn mi noa dat chroo wahn mirakl di apasl dehn mi geh free fahn prizn eena di paas, laik wi mi si eena Chapta 5 a dis buk. Da di biginin a dis chapta, wi laan how Herod mi mek dehn ares Peeta an ih aada mek dehn chayn op Peeta bitween too gyaadz. Pahn tap a dat, 16 gyaadz mi-di werk pahn shif, som da day ahn som da nait, fi mek shoar dat Peeta noh ron weh. If hihn mi eskayp, dehn gyaadz mi wahn geh di saym ponishment weh Peeta mi sopoas tu get. Bot how di Kristyanz kuda mi help Peeta eena da seeryos sichuwayshan?
8 Di kangrigayshan mi noa egzakli weh fi du fi help Peeta. Aks 12:5 tel wi: “Soh wail Peeta mi deh eena prizn, di kangrigayshan mi kip aan di pray tu Gaad far ahn wid dehn hoal haat.” Di bradaz ahn sistaz mi lov Peeta, soh dehn mi kip di pray far ahn. Jaymz det neva mek dehn looz dehn fayt, ahn dehn mi stil bileev dat Jehoava mi-di lisn tu dehn pryaaz. Wi pryaaz veri impoatant tu Jehoava; wans wi aks akaadn tu fi hihn wil, hihn wahn ansa wi. (Heeb. 13:18, 19; Jay. 5:16) Dis da wahn impoatant lesn fi Kristyanz tudeh.
9. How wi ku kapi di egzampl a di Kristyanz hoo mi pray fi Peeta?
9 Yoo noa bowt bradaz ahn sistaz weh di goh chroo haad taimz? Maybi dehn di fays persikyooshan, di preechin werk mait deh anda ban wehpaat dehn liv, er dehn di goh chroo wahn nachral dizaasta. Yu ku pray fi dehn fahn yu haat. Yu mait aalso noa bowt ada bradaz ahn sistaz weh di goh chroo difrent chraiyalz. Fi egzampl, dehn famili mait deh gens dehn, dehn mait feel diskorij, er dehn mait di fays som ada sichuwayshan weh tes dehn fayt. Bifoa yu pray, ih wuda gud fi tek wahn lee taim fi tink bowt bradaz ahn sistaz weh di goh chroo chraiyalz ahn menshan dehn bai naym tu Jehoava, “di Wan weh hyaa wi pryaaz.” (Ps. 65:2) Yu wahn need fi mek yu bradaz pray fi yoo tu wen yu goh chroo haad taimz.
Wi pray fi wi bradaz weh deh da prizn bikaaz a dehn fayt
“Stay Rait Bihain Mi” (Aks 12:6-11)
10, 11. Eksplayn how Jehoava aynjel mi free Peeta fahn prizn.
10 Yu tink Peeta mi frayd fi weh Herod mi wahn du tu ahn? Wi noh noa fi shoar, bot joorin ih laas nait da prizn, eevn doa Peeta mi deh bitween di too gyaad dehn, hihn mi faas asleep. Peeta mi ga lata fayt, soh hihn mi noa dat noh mata weh hapm di neks day Jehoava neva mi wahn ferget ahn. (Roam. 14:7, 8) Bot Peeta kuda neva imajin weh mi wahn hapm tu ahn. Sodn-wan, wahn brait lait ful op di prizn sel ahn wahn aynjel mi dehdeh; ih luk laik di gyaadz kudn si ahn. Di aynjel shayk Peeta ahn wayk ahn op, ahn di tik chayn jos jrap aafa ih han!
“Dehn reech di aiyan gayt weh kehr dehn owt tu di siti, ahn di gayt oapm op aal bai ihself fi mek dehn paas chroo.”—Aks 12:10
11 Di aynjel gi Peeta sohn shaat ahn dairek inschrokshanz: “Hori get op! . . . Geh redi ahn put aan yu sandalz. . . . Put aan yu jakit.” Peeta mi obay evriting weh di aynjel tel ahn fi du. Den di aynjel tel ahn: “Stay rait bihain mi.” Dehn waak owta di prizn sel, gaahn paas di gyaad dehn, ahn reech di big aiyan gayt kwaiyet-wan. If Peeta mi-di wanda how dehn mi wahn get chroo da gayt, ih neva haftu wayt lang fi fain di ansa. Az dehn geh kloasa, “di gayt oapm op aal bai ihself.” Soh Peeta ahn di aynjel paas chroo di gayt ahn gaan owtsaid pahn di schreet. Afta dat, di aynjel disapyaa ahn Peeta mi stay deh bai ihself. Den hihn riyalaiz dat da neva wahn vizhan; evriting weh mi jos hapm mi reel. Hihn mi free fi chroo!—Aks 12:7-11.
12. Wai ih komfertin fi tink bowt di way how Jehoava mi sayv Peeta?
12 Ih komfertin fi tink bowt di kaina powa weh Jehoava ga fi reskyu ih servants, noh chroo? Tink bowt dis. Eevn doa Herod mi ga di sopoat a di Roaman Empaiya—di moas powaful govament weh mi egzis op tu da taim—ih kudn stap Peeta fahn kom owta prizn. Jehoava mi reeli ga Peeta bak. Wi noa dat Jehoava noh du miraklz laik dat fi aala ih servants. Hihn neva reskyu Jaymz fahn geh kil; ahn Hihn neva sayv Peeta layta needa. Tudeh, Kristyanz noh ekspek Jehoava fi sayv dehn chroo wahn mirakl. Bot wi need fi memba dat Jehoava noh chaynj. (Mal. 3:6) Det da laik wahn prizn weh wi kyaahn eskayp, bot soon Jehoava wahn yooz ih Son fi free milyanz weh ded. (Jan 5:28, 29) Soh wen wi di fays chraiyalz, dehndeh pramis ku gi wi korij.
“Dehn Si Ahn an Dehn Mi Sopraiz” (Aks 12:12-17)
13-15. (a) How di bradaz ahn sistaz weh mi deh da Mayri hows gaan aan wen Peeta reech? (b) Weh di buk a Aks staat foaks pan? (c) Weh Peeta mi kantinyu du fi ih bradaz ahn sistaz?
13 Peeta mi-di stan op eena di daak schreet di chrai disaid weh fi du. Den ih mek op ih main fi goh da Mayri hows, wahn Kristyan weh mi liv kloas bai ahn weh da-mi wahn wido. Ih luk laik Mayri mi ga lata moni an ih mi ga wahn big hows wehpaat di hoal kangrigayshan kuda meet. Shee da-mi Jan Ma, di saym wan weh dehn kaal Jan Maak. Dis da di fers taim hihn geh menshan ahn laytaraan ih geh fi bee laik wahn son tu Peeta. (1 Peet. 5:13) Da saym nait wen Peeta geh free fahn prizn, sohn bradaz ahn sistaz mi deh da Mayri hows di pray haad fi mek dehn let ahn goh. Bot dehn mi sopraiz fi si how Jehoava mi ansa dehn pryaaz!
14 Wen Peeta reech da di hows, ih nak pahn di mayn gayt. Wahn servant gyal weh naym Roada kohn da di gayt. Roada da-mi wahn kaman Greek naym weh meen Rose. Shee rekonaiz di vais ahn kudn bileev dat da mi Peeta! Bot Roada mi soh eksaitid dat ih neva did oapm di gayt. Insted, ih ron bak da di hows ahn chrai tel di bradaz dat Peeta mi deh owtsaid. Bot dehn tel ahn dat shee krayzi. Shee neva giv op an ih insis dat da mi Peeta vais. Den som a dehn eevn seh dat da mi praabli wahn aynjel. (Aks 12:12-15) Meenwail, Peeta mi deh owtsaid di nak ahn nak pahn di gayt til dehn fainali oapm far ahn.
15 Wen dehn oapm di gayt, “dehn si ahn an dehn mi sopraiz”! (Aks 12:16) Dehn mi soh hapi an eksaitid fi si Peeta dat hihn mi haftu kwaiyet dehn dong soh dat ih kuda tel dehn weh mi hapm. Den ih aks dehn fi tel di disaipl Jaymz ahn di ada bradaz bowt it. Az soon az ih finish taak tu dehn, Peeta hori lef bifoa Herod soaljaz kuda fain ahn, an ih gaahn da wahn sayf plays fi kantinyu ih minischri. Di onli ada taim dehn menshan Peeta da eena Aks chapta 15 wen dehn setl di ishu bowt serkomsizhan. Afta dat, di buk a Aks staat foakos pahn di apasl Paal minischri ahn jerni dehn. Wen Peeta mi lef Mayri hows da nait, ih mi lef di bradaz di feel veri hapi. Ahn fi shoar Peeta mi inkorij ahn schrentn di bradaz ahn sistaz, noh mata wehpaat ih gaan.
16. Wai wi ku bee shoar dat wi wahn injai aala di wandaful blesinz weh Jehoava pramis?
16 Sohntaim, Jehoava giv ih servants moa dan weh dehn kuda eva ekspek dat dehn noh eevn noa weh fi du wid dehnself. Dat da egzakli how Peeta bradaz ahn sistaz mi feel wen hihn mi geh free fahn prizn. Ahn tanks tu Jehoava wandaful blesinz, wee feel di saym way. (Prov. 10:22) Wi wahn soon si Jehoava pramis dehn kohn chroo aal oava di ert. Di amayzin blesinz weh wi wahn geh wahn bee faar beta dan eniting weh wi kuda eva imajin. Soh, if wi stay faytful tu Jehoava, wi ku bee shoar dat wi wahn injai aala di wandaful blesinz weh hihn pramis wi.
“Di Aynjel a Jehoava Mek Sohn Wermz Eet Op Herod an Ih Ded” (Aks 12:18-25)
17, 18. Weh mi mek di peepl staat tu prayz Herod?
17 Herod mi beks bad wen ih hyaa dat Peeta mi eskayp. Hihn mi sen mek dehn saach aal oava di plays fi Peeta, an ih mek dehn kweschan di soalja dehn weh mi-di gyaad Peeta. Bot dehn neva noa weh Peeta get tu, soh Herod koman “fi mek dehn geh ponish” ahn praabli eevn kil dehn. (Aks 12:19) Herod neva ga no kaina kompashan er mersi. Mek wi si weh mi hapm tu dis kruwil man.
18 Dat mi onli hert Herod! Hihn mi praabli feel shaym anaal bikaaz ih neva en op di kil Peeta. Soh weh hihn mi du? Som a ih enimi dehn gaahn si ahn bikaaz dehn mi waahn mek pees wid ahn. Hihn tek advantij a di apachooniti an ih geh redi fi seh wahn speech fronta wahn big aadyans. Look mi seh dat bifoa ih speech, “Herod put aan ih raiyal roab.” Joseefos, di fers-senchri hischri raita, mi seh dat dis roab mi mek owta silva, soh di lait wuda mek ih shain. Ahn dis wuda mek di peepl tink dat ih luk laik wahn gaad. Dis prowd palitishan mi giv ih speech ahn di peepl prayz ahn an hala owt: “Fi hihn vais song laik di vais a wahn gaad, noh laik wahn man vais!”—Aks 12:20-22.
19, 20. (a) Wai Jehoava mi ponish Herod? (b) How di akonk bowt Herod ku gi wi komfert?
19 Da kaina prayz onli shuda goh tu Gaad, ahn hihn mi-di wach weh mi-di hapm. Herod kuda mi stap di peepl fahn giv ahn gloari ahn noh geh ponish. Bot insteda dat, weh dis skripcha seh kech ahn: “Praid leed tu dischrokshan.” (Prov. 16:18) Herod mi ded eena wahn disgostin ahn terabl way bikaaz hihn da-mi wahn selfish ahn prowd man. Di Baibl seh: “Rait away di aynjel a Jehoava mek sohn wermz eet op Herod an ih ded.” (Aks 12:23) Joseefos mi aalso seh dat Herod mi geh sik sodn-wan, ahn Herod ihself mi admit dat hihn mi-di ded bikaaz ih mi aksep di prayz weh onli bilangz tu Gaad. Joseefos mi seh dat Herod mi sofa fi faiv dayz bifoa ih ded. b
20 Sohntaim ih mait luk laik wikid peepl aalwayz get weh. Bot dat shudn sopraiz wi bikaaz “di hoal werl deh anda di powa a di wikid wan.” (1 Jan 5:19) Stilyet, doh, Gaad servants wuda wori wen dehn si dat wikid peepl noh geh ponish fi weh dehn du. Dat da wai akonk laik di wan bowt Herod gi wi komfert bikaaz wi noa dat Jehoava lov jostis an ih joj di wikid. (Ps. 33:5) Noh mata wat, wikid peepl wahn geh weh dehn dizerv.
21. Wat da di mayn lesn weh wi laan fahn Aks chapta 12, ahn how dat inkorij wi?
21 Dis akonk en aaf wid dis powaful lesn: “Di werd a Jehoava mi kantinyu fi spred, ahn wahn lata peepl staat tu bileev.” (Aks 12:24) Dis ripoat shoa dat di preechin werk mi kantinyu fi spred. Ahn dat rimain wi bowt how Jehoava di bles di preechin werk tudeh. Soh di mayn lesn a Aks chapta 12 da noh jos bowt how wan apasl geh kil ahn how Peeta geh free fahn prizn; ih teech wi how Jehoava noh mek Saytan dischrai di Kristyan kangrigayshan ahn how ih noh mek ih stap di preechin a di gud nyooz. Bot Saytan ataks neva werk. Noh mata hoo chrai stap dis werk, ih wahn kyaahn du it. (Isa. 54:17) Pahn di ada han, dehn wan weh serv Jehoava di tek paat eena wahn werk weh wahn neva fayl. Dat inkorijin, noh chroo? Aala wi ga di amayzin privilij fi help spred “di werd a Jehoava” tudeh!
a Reed di baks weh naym “ King Herod Agripa I.”
b Wahn dakta ahn raita mi seh dat di sintomz weh Look ahn Joseefos mi diskraib da-mi kaaz a rongwermz weh mi deh eena ih gots. Dehnya kaina werm wuda blak di persn gots ahn mek ih ded. Sohntaim di persn wuda vamit owt di wermz, er dehn wuda kom owta ih badi wen ih ded. Wahn buk seh dat bikaaz Look da-mi wahn dakta, hihn kuda gi wahn gud eksplanayshan bowt Herod terabl det.