CHAPTA 5
“Wi Haftu Obay Gaad az Fi Wee Roola”
Di apasl dehn set wahn gud egzampl fi aal chroo Kristyanz
Dis chapta bays pahn Aks 5:12–6:7
1-3. (a) Wai dehn kehr di apasl dehn da di Jooish Sopreem Koat, ahn wat da-mi di reel kweschan? (b) Wai di way how di apasl dehn mi riyak impoatant fi wee tudeh?
DI JOJ dehn da di Jooish Sopreem Koat mi bloo beks az dehn si di apasl dehn fronta dehn. Di apasl dehn mi-di fays wahn chraiyal da dis hai koat bikaaz dehn geh akyooz a wahn kraim. Joazef Kaiyafas, di hai prees ahn prezident a di Jooish Sopreem Koat, tel dehn eena wahn rof vais: “Wee neva giv unu schrik aadaz fi noh teech bowt da man naym?” Noatis how beks Kaiyafas mi beks dat ih neva eevn seh Jeezas naym, insted ih seh: “Da man naym.” Den ih seh: “Unu ful op di hoal a Jeroosalem wid unu teechin! Wai unu insis fi blaym wi fi dis man det?” (Aks 5:28) Jos laik dat, Kaiyafas chretn di apasl dehn; ih akchwali mi-di tel dehn fi stap preech er els dehn mi wahn si weh mi wahn kech dehn!
2 How di apasl dehn mi riyak? Da mi Jeezas koman dehn fi preech, ahn da Gaad gi hihn aal atariti. (Mach. 28:18-20) Soh, wi mait aks wiself, ‘Di apasl dehn mi frayd an alow dehn enimi fi stap dehn fahn preech? Er dehn mi geh korij ahn kantinyu preech?ʼ Bot di reel kweschan da-mi dis: ‘Dehn mi wahn obay Gaad er man?’ Wel, Peeta taak op fi hihn ahn di res a di apasl dehn. Fi shoar hihn mi ga korij an ih neva frayd.
3 Di way how di apasl dehn mi riyak tu di chrets a di Jooish Sopreem Koat impoatant fi wee az chroo Kristyanz tudeh bikaaz wee fala da saym koman fi preech. Ahn bikaaz a di preechin werk wi mait haftu fays persikyooshan tu. (Mach. 10:22) Peepl weh deh gens wi mait chrai mek it haad fi mek wi preech er dehn mait eevn ban wi werk. Weh wi wahn du if dat hapm? Wi ku tink bowt weh mi help di apasl dehn fi ga korij ahn wai dehn mi deh anda chraiyal eena di fers plays. a
“Jehoava Aynjel Oapm di Prizn Doa” (Aks 5:12-21a)
4, 5. Wai Kaiyafas ahn di Sadyusee dehn mi “onli jelos”?
4 Memba weh Peeta ahn Jan mi ansa wen dehn mi geh aadaz fi stap preech di fers taim? Dehn mi seh: “Wi kyaahn stap taak bowt di tingz wi mi si ahn hyaa.” (Aks 4:20) Afta da fers chraiyal da di Jooish Sopreem Koat, Peeta, Jan, ahn di res a di apasl dehn mi kantinyu preech da di templ. Di apasl dehn mi aalso du lata sain ahn mirakl, laik heel sik peepl ahn tek owt deemon da “Salaman Waakway.” Eena di templ, “Salaman Waakway” er “Salaman Kolonayd” da-mi wahn waakway weh mi gat aan wahn roof oava it. Ih mi deh pahn di ees said a di templ ahn di Jooz yoostu meet deh. Ahn lata peepl weh mi geh heel mi aksep di gud nyooz. Soh, “di nomba a di wan dehn weh mi bileev eena di Laad mi kip aan di groa; ahn dat mi inklood man an uman.” Jos imajin, eevn Peeta shado kuda mi kyoar peepl!—Aks 5:12-15.
5 Kaiyafas ahn di Sadyusee dehn, di rich politikal groop weh hihn mi bilangz tu, mi “onli jelos” ahn dehn mi koman di gyaad dehn fi chroa di apasl dehn eena jayl. (Aks 5:17, 18) Wai di Sadyusee dehn mi soh beks? Di apasl dehn mi-di teech dat Jeezas mi geh rezorek, bot dehn neva bileev eena di rezorekshan. Aalso, di apasl dehn mi-di seh dat onli if wahn persn shoa fayt eena Jeezas ih wahn geh sayv, bot di Sadyusee dehn mi frayd dat di Roaman govament wuda ponish dehn if lata peepl mi aksep Jeezas az dehn Leeda. (Jan 11:48) Noh wanda di Sadyusee dehn mi mek op dehn main fi stap di apasl dehn fahn preech!
6. Wat da di mayn reezn wai Jehoava servants fays persikyooshan tudeh, ahn wai dis noh sopraiz wi?
6 Tudeh, tu, di leedaz a faals rilijan deh bihain di persikyooshan weh Jehoava servants fays. Dehnya leedaz wuda yooz dehn atariti fi mek di govament dehn ahn di meedya chrai stap wi preechin werk. Ih noh sopraiz wi dat dehndeh rilijos leedaz hayt wi ahn jelos wi. Wai? Bikaaz di mesij weh wi preech ekspoaz faals rilijan. Ahn wen peepl wid di rait haat kandishan staat tu ga fayt eena Baibl chroots, faals rilijos teechinz ahn chradishanz noh ga no kanchroal oava dehn.—Jan 8:32.
7, 8. (a) How di inschrokshanz weh di aynjelz gi di apasl dehn mi help dehn? (b) Weh kweschan wi shuda aks wiself?
7 Wail dehn mi-di wayt da jayl fi dehn chraiyal, di apasl dehn mosi mi-di wanda if dehn enimi dehn mi wahn soon kil dehn bikaaz a dehn fayt. (Mach. 24:9) Bot joorin di nait, sohnting weh dehn neva mi-di ekspek mi hapm—“Jehoava aynjel oapm di prizn doa.” b (Aks 5:19) Di aynjel mi gi dehn klyaa inschrokshanz; ih seh: “Goh da di templ, ahn kantinyu fi shayr di gud mesij.” (Aks 5:20) Fi shoar da koman mi mek di apasl dehn noa dat dehn mi-di du di rait ting. Ahn weh di aynjel mi seh mosi mi gi dehn di schrent fi kip di preech eevn doa dehn fays persikyooshan. Wid korij ahn schrang fayt, dehn “gaan eena di templ az maanin kom, ahn dehn staat tu teech.”—Aks 5:21.
8 Eech wan a wi shuda aks wiself, ‘Ai wuda ga fayt ahn korij fi kantinyu preech if Ah fays simila chalenjiz?ʼ Wee noa dat wi ku kip di “eksplayn . . . gud gud bowt di Kingdom a Gaad” bikaaz di aynjel dehn di sopoat dis grayt werk.—Aks 28:23; Rev. 14:6, 7.
“Wi Wahn Obay Gaad az Fi Wee Roola Insteda Man” (Aks 5:21b-33)
“Soh dehn bring een di apasl dehn ahn mek dehn stan op fronta di Jooish Sopreem Koat.”—Aks 5:27
9-11. (a) How di apasl dehn mi rispan wen di Jooish Sopreem Koat mi aada dehn fi stap preech? (b) How di apasl dehn set di egzampl fi aal chroo Kristyanz tudeh?
9 Kaiyafas ahn di ada joj dehn fahn di Jooish Sopreem Koat mi sen sohn gyaad fi bring di apasl dehn fahn prizn soh dat dehn ku deel wid di kays. Now, imajin how sopraiz di gyaad dehn mi sopraiz fi fain di jayl lak ahn ‘di gyaad dehn di stan op bai di doa,’ bot di priznaz neva dehdeh. (Aks 5:23) Noh lang afta, di kyaptin a di templ mi fain owt dat di apasl dehn mi don deh bak da di templ di preech bowt Jeezas Krais. Dat da di saym reezn wai dehn mi chroa dehn da jayl! Di kyaptin ahn di gyaad dehn ron gaan da di templ fi ares di apasl dehn ahn kehr dehn bak da di Jooish Sopreem Koat.
10 Laik weh wi si da di biginin a dis chapta, di rilijos leedaz mi beks ahn dehn mek it klyaa dat di apasl dehn fi stap preech. How di apasl dehn mi rispan? Peeta mi taak op fi aala dehn ahn seh: “Wi haftu obay Gaad az fi wee roola insteda man.” (Aks 5:29) Dat da how di apasl dehn set di egzampl fi aal chroo Kristyanz. Eevn doa Gaad tel wi fi obay hyooman roolaz, dehn noh ga no rait fi stap wi fahn du Gaad wil. Soh weh wi wahn du if “peepl weh ga atariti” ban wi preechin werk? Wi wahn neva stap obay Gaad koman fi preech di gud nyooz. (Roam. 13:1) Rada, wi waahn luk fi difrent wayz ahn noh kaal di atenshan a peepl eena atariti az wi kantinyu gi wahn gud witnis bowt Gaad Kingdom.
11 Wen di apasl dehn mi difen dehn fayt wid korij, di joj dehn geh soh beks dat “dehn mi waahn kil dehn.” (Aks 5:33) Now yes, di apasl dehn mi shoar dat dehn man mi wahn kil dehn bikaaz a dehn fayt. Bot sohnting weh dehn neva mi-di ekspek mi wahn hapm. Jehoava mi wahn help dehn eena wahn amayzin way!
“Unu Wahn Kyaahn Du Notn Bowt Dehn” (Aks 5:34-42)
12, 13. (a) Weh advais Gamalyel gi di ada joj dehn, ahn weh dehn mi du? (b) How Jehoava mait help ih peepl tudeh? (c) Weh too ting wi ku bee shoar bowt if wi “sofa bikaaz [wi] raichos”?
12 Gamalyel “da-mi wahn teecha a di Laa” an ih mi difen di apasl dehn fronta di Jooish Sopreem Koat. c Di ada joj dehn da di koat mosi mi ga lata rispek fi Gamalyel bikaaz wen hihn mi “tel dehn fi mek di apasl dehn wayt owtsaid fi wahn lee wail,” dehn mi du weh ih seh. (Aks 5:34) Wen Gamalyel mi taak bowt sohn ribelyan gens di Roamanz, hihn mi-di tel di joj dehn fi bee payshent wid di apasl dehn ahn noh chrai stap dehn. Hihn mi seh dat wen di leedaz a dehndeh ribelyan mi ded, di ribelyan mi en kwik-wan. An aftaraal, dehn Leeda, Jeezas, mi ded jos wahn fyoo weeks erliya. Di way hihn mi reezn wid dehn mi mek sens; ih mi seh: “Noh du eniting tu dehnya man, bot lef dehn loan. Kaaz if weh dehn di du da fahn man, ih noh wahn laas, bot if da fahn Gaad, unu wahn kyaahn du notn bowt dehn. Unu bee kyaaful, bikaaz unu mait fain unuself di fait gens Gaad.” (Aks 5:38, 39) Eevn doa di joj dehn mi tek Gamalyel advais, dehn mi stil beet di apasl dehn an aada dehn fi “stap preech bowt Jeezas.”—Aks 5:40.
13 Tudeh, tu, Jehoava mait yooz peepl eena atariti laik Gamalyel fi help Fi Hihn peepl. (Prov. 21:1) In fak, Jehoava ku yooz ih powaful hoali spirit fi moov impoatant roola, joj, ahn peepl weh mek laa fi du weh Hihn waahn. (Neh. 2:4-8) Bot lata taim hihn alow ih servants fi “sofa bikaaz [dehn] raichos.” (1 Peet. 3:14) Eeda way, doh, wi ku bee shoar a too tingz. Fers, hihn ku gi wi di schrent fi bayr op; ahn sekant, peepl weh deh gens wi “wahn kyaahn du notn bowt” Gaad werk.—Isa. 54:17; 1 Kor. 10:13.
14, 15. (a) How di apasl dehn mi rispan tu di beetn dehn mi geh, ahn wai? (b) Yooz di egzampl eena di paragraaf fi shoa how Jehoava peepl rijais wen dehn fays chalenjiz.
14 Yu tink di apasl dehn mi feel diskorij ahn feel laik giv op afta dehn geh wahn gud beetn? No way! Az a mata a fak, “di apasl dehn lef di Jooish Sopreem Koat di rijais.” (Aks 5:41) Yu meen “di rijais” afta wahn gud beetn? Wai? Fi shoar da neva kaaz a di payn, bot bikaaz dehn mi-di goh chroo persikyooshan fi stay faytful tu Jehoava ahn bikaaz dehn mi-di fala Jeezas egzampl.—Mach. 5:11, 12.
15 Jos laik wi bradaz ahn sistaz eena di fers senchri, wee rijais wen wi sofa fi di sayk a di gud nyooz. (1 Peet. 4:12-14) Wi noh laik wen dehn chretn, persikyoot, er chroa wi eena prizn, bot wi hapi wen wi ku stay laayal tu Jehoava. Kansida di egzampl a Brada Henryk Dornik, weh mi sofa wahn lat fi yaaz wen sohn kruwil govament mi persikyoot ahn. Hihn memba dat eena Aagas 1944, di ataritiz mi disaid fi sen hihn an ih breda da wahn kansenchrayshan kyamp. Dehn wan weh mi deh gens dehn mi seh: “Ih noh pasabl fi kanvins dehn fi du eniting. Dehn hapi fi noa dat dehn mait ded kaaz a dehn fayt.” Brada Dornik seh: “Ai neva waahn ded, bot di sofarin Ah gaahn chroo help mi fi stay laayal tu Jehoava. An Ah mi hapi bikaaz Ah mi stil ga korij ahn self-rispek.”—Jay. 1:2-4.
Jos laik di apasl dehn, wee preech “fahn hows tu hows”
16. (a) How di apasl dehn mi shoa dat dehn mi mek op dehn main fi gi wahn gud witnis bowt Gaad Kingdom? (b) How wi kapi di way di apasl dehn mi preech?
16 Di apasl dehn neva ways no taim; dehn staat tu preech rait away. Dehn mi brayv inof fi kantinyu “evri day eena di templ ahn fahn hows tu hows dehn mi kantinyu fi teech widowt stap ahn fi shayr di gud nyooz bowt Jeezas, hoo da di Krais.” d (Aks 5:42) Notn mi stap dehnya zelos bradaz fi gi wahn gud witnis. Noatis dat dehn kehr di mesij tu evribadi da dehn hows, jos laik how Jeezas mi teech dehn. (Mach. 10:7, 11-14) Ahn dat da how dehn mi manij fi ful op di hoal a Jeroosalem wid dehn teechin. Tudeh, peepl noa wi fi preech di saym way di apasl dehn mi preech. Wen wi chrai vizit evri singl hoam eena wi teritori, wi shoa dat wi waahn gi wahn gud witnis ahn dat wi waahn giv evribadi wahn apachooniti fi hyaa di gud nyooz. Yu tink Jehoava bles wi hows-tu-hows preechin werk? Yes! Now dat di en deh kloas kloas, milyanz a peepl di rispan tu di Kingdom mesij, ahn lata peepl mi fers geh fi hyaa di gud nyooz wen wahn Witnis vizit dehn da dehn hows.
Sohn Man Weh Mi Kwalifai fi Du Di Impoatant Werk (Aks 6:1-6)
17-19. (a) Weh prablem mi kom op weh kuda mi divaid op di kangrigayshan? (b) How di apasl dehn mi help geh rid a di prablem?
17 Bot, dis nyoo kangrigayshan mi-di fays wahn nada daynjaros prablem. Wat da-mi di prablem? Memba dat lata di disaipl dehn weh mi geh baptaiz da Jeroosalem mi kohn fahn difrent plays ahn dehn mi waahn stay lee langa fi schrentn dehn fayt bifoa dehn goh bak hoam. Dats wai di disaiplz da Jeroosalem mi wilin fi doanayt moni soh dat dehn ku bai food an ada tingz fi help dehn. (Aks 2:44-46; 4:34-37) Now dis da-mi wen di prablem kom op, ahn di apasl dehn mi haftu handl it eena wahn kyaaful way soh dat dehn protek di yooniti a di kangrigayshan. Wail di wido dehn weh mi taak Heebroo mi-di benifit fahn dehn shayr a “di food weh dehn mi-di giv owt,” di wido dehn weh mi taak Greek “neva mi-di geh fi dehn shayr.” (Aks 6:1) Ih luk laik di prablem weh dis nyoo kangrigayshan mi-di fays mi ga fi du wid prejudis ahn fayvritizm. Dehndeh da sohn seeryos prablem weh ku divaid op wahn kangrigayshan.
18 Di apasl dehn, weh mi-di serv az di govanin badi a da kangrigayshan, mi riyalaiz dat ih neva waiz fi mek dehn “stap teech di werd a Gaad fi goh shayr owt food.” (Aks 6:2) Fi geh rid a di prablem, dehn mi aks di disaipl dehn fi chooz sevn man “weh ful op a spirit ahn wizdom” fi “du [di] werk.” (Aks 6:3) Dehn mi reeli need bradaz weh kwalifai bikaaz dehn neva onli need fi serv food bot dehn mi aalso need fi manij di moni, bai food an ada tingz, ahn rait dong how dehn mi-di spen di moni. Di disaiplz mi rekomen bradaz weh mi ga Greek naym. Dehn mi figa dat dis wuda help di wido dehn weh mi-di komplayn fi chros dehndeh bradaz. Afta di apasl dehn mi pray ahn si if dehndeh bradaz reeli kwalifai, dehn mi apoint di sevn a dehn fi “du [di] werk.” e
19 Yu tink dat dehnya sevn bradaz weh dehn mi apoint fi shayr owt di food neva ga di rispansabiliti fi preech di gud nyooz nohmoh? Af koars dehn mi stil need fi preech! In fak, wan a dehn da-mi Steeven, di wan weh mi geh fi bee wahn zelos preecha a di gud nyooz weh mi ga lata korij, ahn Filip tu, “wahn preecha a di gud nyooz.” (Aks 6:8-10; Aks 21:8) Ih kristal klyaa dat dehnya sevn bradaz mi kantinyu preech di Kingdom gud nyooz wid zeel.
20. How Gaad peepl tudeh fala di egzampl a di apasl dehn wen dehn apoint eldaz ahn ministeeryal servants?
20 Tudeh, wen Jehoava peepl apoint bradaz az oavaseeya eena di kangrigayshan, dehn fala di egzampl a di apasl dehn. Dehn bradaz weh geh apointid need fi tink di saym way Jehoava tink ahn dehn need fi shoa di wizdom weh kohn fahn Gaad. Dehn aalso need fi shoa dat di hoali spirit di gaid dehn laif. Anda di dairekshan a di Govanin Badi, dehn bradaz weh kwalifai geh apointid fi serv az eldaz er ministeeryal servants eena di kangrigayshan dehn. f (1 Tim. 3:1-9, 12, 13) Sins di kwalifikayshanz fi wahn oavaseeya deh eena di Baibl, wi ku seh dat da hoali spirit apoint dehnya bradaz. Dehnya haad-werkin bradaz tek kayr a lata impoatant werk. Fi egzampl, di eldaz mait need fi mek araynjments fi help faytful oalda bradaz ahn sistaz weh need help. (Jay. 1:27) Som a dehndeh eldaz bizi di bil Kingdom Haal, di aaganaiz kanvenshanz, er dehn werk wid di loakal Hospital Liaison Committee. Ministeeryal servants help di kangrigayshan eena lata difrent wayz, wail di eldaz foakos ahn tek di leed di du shepadin ahn di teech di kangrigayshan. Eevn doa eldaz ahn ministeeryal servants tek kyaa a di rispansabiliti dehn eena di kangrigayshan ahn di aaganaizayshan, dehn aalso need fi tek seeryos dehn rispansabiliti fi preech di gud nyooz a di Kingdom.—1 Kor. 9:16.
“Di Werd a Gaad Kantinyu fi Spred” (Aks 6:7)
21, 22. Weh proof wi ga weh shoa dat Jehoava mi-di bles di nyoo kangrigayshan?
21 Wid Jehoava help, dis nyoo kangrigayshan weh mi-di groa mi servaiv di atak dehn fahn owtsaida di kangrigayshan ahn fahn eensaida di kangrigayshan. Dehn mi fays persikyooshan ahn wahn prablem weh kuda divaid dehn op. Bot fi shoar Jehoava mi-di bles dehn! Di Baibl seh: “Di werd a Gaad kantinyu fi spred, ahn di nomba a disaiplz mi kip aan di groa eena Jeroosalem; an eevn wahn big krowd a prees mi aksep di fayt.” (Aks 6:7) Dis da jos wan owta di lata ekspeeryens dehn weh wi reed eena di buk a Aks bowt how Jehoava mi bles di kangrigayshan. (Aks 9:31; 12:24; 16:5; 19:20; 28:31) Tudeh, wee feel inkorij fi hyaa difrent ekspeeryens bowt di proagres a di Kingdom-preechin werk eena ada paats a di werl, noh chroo?
22 Mek wi goh bak tu di fers senchri C.E. Dehndeh bloo-beks rilijos leedaz neva mi wahn giv op; dehn mi wahn kantinyu persikyoot di disaiplz. Ahn tingz mi wahn geh wers. Eena di neks chapta, wi wahn si how Steeven, wan a di bradaz weh dehn mi apoint fi shayr owt di food, wahn fays vailent persikyooshan.
a Reed di baks weh naym “ Di Jooish Sopreem Koat.”
b Dis da di fers owta bowt 20 taimz di buk a Aks menshan aynjelz. Erliya, doh, eena Aks 1:10, ih taak bowt aynjelz wen ih seh “man eena wait kloaz.”
c Reed di baks weh naym “ Gamalyel—Wahn Rabai Weh Dehn Mi Rispek Wahn Lat.”
d Reed di baks weh naym “ Preech ‘Fahn Hows tu Hows.ʼ”
e Dehnya man mi praabli haftu ga di gud kwaliti dehn weh wahn elda need fi ga sins dis impoatant “werk” weh dehn mi haftu luk afta da-mi wahn seeryos mata. Bot, di Baibl noh seh egzakli wen dehn mi staat tu apoint bradaz az eldaz er oavaseeyaz eena di Kristyan kangrigayshan.
f Eena di fers senchri, bradaz weh kwalifai mi apoint eldaz eena di kangrigayshan. (Aks 14:23; 1 Tim. 5:22; Taitos 1:5) Tudeh, di Govanin Badi apoint serkit oavaseeyaz, ahn dehnya oavaseeya ga di rispansabiliti fi apoint eldaz ahn ministeeryal servants.