CHAPTA 11
“Di Disaiplz Mi Kantinyu fi Geh Ful Op a Jai ahn Hoali Spirit”
Sohn tingz wi ku laan fahn Paal wen peepl neva waahn lisn tu di gud nyooz
Dis chapta bays pahn Aks 13:1-52
1, 2. (a) How Baarnabas ahn Saal asainment mi difrent fahn di asainment a di ada mishineri dehn? (b) How di werk weh Baarnabas ahn Saal mi du help mek Aks 1:8 kohn chroo?
DA MI wahn eksaitin day fi di kangrigayshan da Antiyak eena Siriya. Owta aala di teecha dehn da Antiyak, di hoali spirit pik Baarnabas ahn Saal fi kehr di gud nyooz da ada faar ayryaz. a (Aks 13:1, 2) Da chroo, sohn ada man mi don geh sen owt az mishineriz fi preech di gud nyooz, bot dehn wuda goh da ayryaz wehpaat dehn mi ga Kristyanz. (Aks 8:14; 11:22) Dis taim, doh, Baarnabas ahn Saal mi gwehn goh preech tu peepl weh neva hyaa bowt di gud nyooz yet. Ahn dehn mi kehr Jan Maak lang wid dehn az dehn helpa.
2 Bowt 14 yaaz erliya, Jeezas mi tel ih disaiplz: “Unu wahn gi wahn witnis bowt mee da Jeroosalem, eena aala Judeeya ahn Samayrya, an aal oava di ert.” (Aks 1:8) Dis prafesi mi wahn kohn chroo tanks tu di haad werk a Baarnabas ahn Saal! b
“Ah Don Pik Baarnabas ahn Saal fi Du Wahn Sertn Werk” (Aks 13:1-12)
3. Wai ih mi haad fi mek peepl eena di fers senchri chravl lang distans?
3 Tudeh, tanks tu teknalaji, peepl ku chravl lang distans eena jos wahn fyoo owaz bikaaz wi ga kaar ahn playn. Bot dat da neva di kays eena di fers senchri. Bak den, peepl wuda chravl moasli bai fut, ahn dehn neva ga nais payv roadz laik weh lata plays ga tudeh. Peepl mi haftu waak aal day fi chravl jos 20 mailz, ahn dat neva eezi ataal! c Baarnabas ahn Saal mi redi fi staat dehn asainment eevn doa dehn mi noa ih neva mi wahn eezi ahn dehn mi wahn need fi put ekschra efoat.—Mach. 16:24.
4. (a) Hoo mi apoint Baarnabas ahn Saal, ahn how di bradaz mi rispan? (b) How wi ku sopoat di bradaz weh geh sertn rispansabiliti eena di kangrigayshan?
4 Di Baibl noh seh wai di hoali spirit mi “pik Baarnabas ahn Saal fi du wahn sertn werk.” (Aks 13:2) Bot di impoatant ting da dat di hoali spirit mi apoint dehn. Wi noh ga no proof weh shoa dat di prafit ahn teecha dehn da Antiyak mi kweschan di disizhan. Insted, dehn mi du aal weh dehn kud fi help dehn eena dehn nyoo asainment. Ahn dehn neva jelos dehn ataal. Soh, jos imajin how Baarnabas ahn Saal mosi mi feel wen dehn spirichwal bradaz faas ahn pray wid dehn ahn “lay dehn han pahn [dehn] ahn sen dehn weh.” (Aks 13:3) Jos laik di bradaz bak den, wee shuda du aal weh wi kud fi help bradaz weh geh sertn rispansabiliti, inkloodin dehn bradaz weh da oavaseeya eena di kangrigayshan. Wi noh fi jelos dehn wen dehn geh wahn sertn privilij. Insted, wi waahn “shoa dehn lata kainis ahn shoa dehn lov bikaaz a di werk weh dehn du.”—1 Tes. 5:13.
5. Diskraib di preechin werk da di ailan a Saipros.
5 Baarnabas ahn Saal mi waak fahn Antiyak tu Selooshya. Den dehn gaahn bai ship tu Saipros, weh mi deh bowt 120 mailz fahn Selooshya. d Sins Baarnabas da-mi fahn Saipros, hihn mosi mi veri hapi fi tel di peepl fan ih hoamtong bowt di gud nyooz. Wen dehn reech di siti a Salamis, weh deh pahn di ees said a di ailan, dehn neva ways no taim ahn “dehn staat tu preech bowt di werd a Gaad eena di sinagag a di Jooz.” e (Aks 13:5) Az dehn mi-di waak chroo Saipros, fahn wan en tu di neks, dehn mi preech eena di mayn siti dehn. Dipendin pahn di rowt dehn gaahn chroo, ih pasabl dat dehn mi waak bowt 100 mailz!
6, 7. (a) Hoo da-mi Serjyos Paalos, ahn wai Baar-Jeezas mi chrai stap ahn fahn aksep di gud nyooz? (b) Weh Saal mi du fi stap Baar-Jeezas fahn goh hed wid ih plan?
6 Eena di fers senchri, di peepl da Saipros mi wership lata faals gaadz. Wen Baarnabas ahn Saal mi reech Pafos, weh deh pahn di wes koas a di ailan, dehn si how bad tingz mi stan. Rait deh, “dehn meet wahn Jooish man weh naym Baar-Jeezas. Hihn da-mi wahn oabyaman ahn wahn faals prafit.” Ahn “hihn mi werk lang wid govna Serjyos Paalos, hoo da-mi wahn smaat man.” f Eena di fers senchri, lata impoatant Roamanz, eevn smaat peepl laik Serjyos Paalos, wuda goh tu wahn persn weh du oabya er weh stodi di staarz fi mek impoatant disizhanz fi dehn. Bot Serjyos Paalos mi inchrestid eena di Kingdom mesij an ih mi “eega fi lisn tu di werd a Gaad.” Baar-Jeezas, hoo dehn mi aalso kaal Elimas, weh meen “oabyaman,” neva hapi bowt dat ataal!—Aks 13:6-8.
7 Baar-Jeezas mi deh gens di Kingdom mesij. Hihn mi noa dat di onli way hihn kuda kip ih pozishan az Serjyos Paalos advaiza da-mi if ih “chrai stap di govna fahn ga fayt eena di Laad.” (Aks 13:8) Bot Saal neva mi wahn alow disya Baar-Jeezas fi goh hed wid ih plan ahn stap Serjyos Paalos fahn laan bowt di Kingdom mesij. Soh weh Saal mi du? Dis da weh di Baibl seh: “Saal, hoo mi aalso naym Paal, mi geh ful op a hoali spirit ahn luk schrayt eena ih [Baar-Jeezas] fays. Ih tel ahn: ‘Yoo da wahn son a di Devl, yu ful a chriks ahn yu wikid. Yoo da wahn enimi a raichosnis; da wen yu wahn stap twis op di rait wayz a Jehoava? Now Jehoava wahn ponish yu, ahn yu wahn kyaahn si di son fi wahn wail, kaaz yu wahn blain.ʼ Rait away, evriting geh fagi ahn daak daak tu ahn. Soh ih mi haftu geh help fahn sombadi fi fain ih way rong.” g Weh Serjyos Paalos mi du wen ih mi si da mirakl? “Wen di govna si weh hapm, ih staat tu bileev, kaaz di teechinz a Jehoava mi impres ahn.”—Aks 13:9-12.
Jos laik Paal, wi difen di chroot wid korij eevn doa peepl deh gens wi
8. How wi ku kapi Paal korij tudeh?
8 Fi shoar Paal neva frayd fi Baar-Jeezas. Saym way soh, wi waahn shoa korij ahn difen di chroot wen sohnbadi weh deh gens di Kingdom mesij chrai brok di fayt a sombadi weh shoa inchres eena di gud nyooz. Bot wi need fi memba dat “jos laik how saalt mek food tays gud, [wi] fi seezn [wi] werdz wid kainis fi mek dehn tays gud tu.” (Kol. 4:6) Wi du wateva wi kud fi help wahn inchrestid persn fi kantinyu laan bowt Jehoava, eevn if dat mek ada peepl geh beks. Ahn jos laik Baar-Jeezas, faals rilijan chrai fi “twis op di rait wayz a Jehoava.” Soh wi noh fi frayd fi ekspoaz aal di rang tingz weh dehn seh ahn du. (Aks 13:10) Wi waahn fala Paal egzampl ahn taak bowt di chroot wid korij ahn help peepl weh waahn laan moa. An eevn doa Gaad mait noh gi wi di powa fi du miraklz laik weh ih mi du wid Paal, wee ku bee shoar dat Jehoava yooz ih spirit fi help peepl weh ga di rait haat kandishan fi noa di chroot.—Jan 6:44.
Sohn “Werdz a Inkorijment” (Aks 13:13-43)
9. How Paal ahn Baarnabas set wahn gud egzampl fi bradaz weh di tek di leed tudeh?
9 Di man dehn mi lef Pafos ahn chravl bowt 150 mailz bai ship tu Perga, weh mi deh pahn di koas a Aysha Maina. Da Aks 13:13, ih staat rifaa tu di groop az “Paal ahn di man dehn weh mi-di chravl lang wid ahn.” Dis mek wi andastan dat Paal da-mi di wan weh mi-di tek di leed eena di groop. No way eena di Baibl wi fain dat Baarnabas mi jelos Paal. Insted, dehnya man mi werk tugeda az wahn teem fi du Gaad wil. Dehn set wahn gud egzampl fi di bradaz weh di tek di leed eena di kangrigayshan dehn tudeh. Wi noh chrai fi bee moa impoatant dan adaz, bikaaz az Kristyanz wi memba weh Jeezas mi seh: “Aala unu da bradaz . . . Gaad wahn hombl di persn weh tink tu moch a ihself, bot Hihn wahn prayz op di wan weh hombl ihself.”—Mach. 23:8, 12.
10. Diskraib di jerni fahn Perga tu Antiyak eena Pisidya.
10 Az dehn reech Perga, Jan Maak lef Paal ahn Baarnabas ahn gaahn bak da Jeroosalem. Di Baibl noh seh wai ih lef, bot Paal ahn Baarnabas mi kantinyu ahn gaahn tu Antiyak eena Pisidya, wahn siti eena Galaysha. Ih neva eezi fi reech Antiyak, bikaaz ih deh way op eena di mongtin dehn, ahn di jerni mi daynjaros bikaaz dehn mi ga teef pahn di road. An if dat neva inof, Paal don mi-di fays helt prablemz rong dis taim. h
11, 12. (a) How Paal mi chrai reezn wid di peepl wen ih gaahn da di sinagag eena Antiyak? (b) How di peepl mi rispan?
11 Wen dehn reech Antiyak eena Pisidya, Paal ahn Baarnabas gaahn da di sinagag pahn di Sabat. Di Baibl seh: “Afta sohn peepl mi reed owt lowd fahn di Laa ahn di raitinz a di prafits, som a di hed aafisa a di sinagag sen tel dehn: ‘Mi bradaz, if unu ga eni werdz a inkorijment fi di peepl, pleez shayr it wid wi noh?ʼ” (Aks 13:15) Soh Paal stan op ahn staat taak.
12 Di peepl weh Paal mi-di taak tu da-mi Jooz ahn peepl weh mi jain di Jooish rilijan, soh dis da how ih staat taak tu di krowd: “Unu Izrelaits an adaz weh fyaa Gaad tu, lisn tu mi.” (Aks 13:16) Sins dehnya man neva yet aksep Jeezas az di Mesaiya, how Paal kuda mi reezn wid dehn? Fers, Paal staat taak bowt weh Jehoava mi du fi di nayshan a Izrel, an ih eksplayn tu dehn how Gaad mi “mek dehn intu wahn powaful nayshan wail dehn mi deh da Eejip az farinaz. . . . Ahn fi bowt 40 yaaz eena di wildanes hihn mi talarayt dehn.” Paal mi aalso eksplayn how Jehoava mi help dehn tek oava di Pramis Lan an “ih gi di lan tu [dehn] ansesta dehn.” (Aks 13:17-19) Som peepl seh dat Paal mi-di taak bowt weh dehn mi jos reed fahn di Skripchaz da di sinagag joorin di Sabat. If dat da-mi di kays, den dis da wahn nada egzampl weh shoa dat Paal “du evriting weh [ih] kud fi help aal kaina peepl.”—1 Kor. 9:22.
13. How wi ku taak eena wahn way weh wahn mek peepl waahn laan moa bowt Jehoava?
13 Jos laik Paal, wi waahn taak eena wahn way weh kech peepl atenshan. Fi egzampl, if wi ga wahn aidyaa a weh wahn persn bileev, ih wahn help wi taak bowt tingz weh impoatant tu ahn. Ahn wi ku menshan sohn Baibl vers weh dehn mait noa. Sohntaim, ih beta fi aks di persn fi reed fan ih oan Baibl. Ih impoatant fi mek wi chrai fain wayz fi help peepl waahn laan moa bowt Jehoava.
14. (a) How Paal mi staat taak tu di peepl bowt Jeezas, ahn weh Paal mi waan dehn bowt? (b) How di peepl mi rispan tu weh Paal seh?
14 Neks, Paal mi eksplayn dat di kingz a Izrel da-mi Jeezas ansesta dehn. Hihn mi aalso eksplayn how Jan di Baptis mi help di peepl fi aksep dat “dis sayvya da Jeezas.” Den Paal mi tel dehn dat Jeezas mi ded ahn geh rezorek. (Aks 13:20-37) Afta dat, Paal tel dehn: “Noa dat da onli chroo dis wan unu ku geh fergivnis fi unu sinz, ahn dis da di mesij weh di geh preech tu unu . . . , Bot bikaaz Jeezas ded, Gaad wahn kaal enibadi weh bileev az wahn raichos persn.” Den, Paal waan dehn: “Soh, kyaaful dat di raitinz a di prafit dehn noh kohn pahn unu. Ih seh: ‘Unu weh hayt di tingz weh Ah di du, wahn seeʼt ahn bee sopraiz. Den unu wahn ded, kaaz Ai wahn du wahn kaina werk weh unu wahn neva bileev eevn if dehn eksplayn it tu unu.ʼ” Paal mosi mi sopraiz fi si how di peepl mi rispan. Di akonk seh: “Di peepl bayg dehn fi kohn bak di neks Sabat fi kantinyu taak tu dehn bowt dis. Soh afta evribadi lef fahn di sinagag, wahn lata di Jooz an ada peepl weh jain di Jooish rilijan ahn wership Gaad staat tu fala Paal ahn Baarnabas.”—Aks 13:38-43.
“Wee Gwehn tu di Peepl Fahn Ada Nayshanz” (Aks 13:44-52)
15. Weh hapm pahn di neks Sabat afta Paal gi ih speech?
15 Pahn di neks Sabat, “nayli evribadi eena di siti” kom owt fi lisn tu Paal. Som a di Jooz neva hapi bowt dat non ataal, ahn “dehn staat tu insolt Paal ahn kanchradik di tingz weh hihn mi-di seh.” Hihn ahn Baarnabas mi ga lata korij, ahn dehn tel dehn: “Ih mi nesiseri fi preech di werd a Gaad tu unu fers. Bot sins unu di rijek it an unu noh konk unuself fit fi get evalastin laif, wee gwehn tu di peepl fahn ada nayshanz. Kaaz dis da di koman weh Jehoava gi wi: ‘Yoo da di wan weh Ai apoint az wahn lait fi di nayshanz, fi mek yu preech di mesij a salvayshan aal oava di werl.ʼ”—Aks 13:44-47; Isa. 49:6.
“Di Jooz ster op persikyooshan gens Paal ahn Baarnabas . . . Ahn di disaiplz mi kantinyu fi geh ful op a jai ahn hoali spirit.”—Aks 13:50-52
16. (a) How di Jooz mi riyak tu weh Paal ahn Baarnabas mi tel dehn? (b) Weh Paal ahn Baarnabas mi du afta di Jooz chroa dehn owta di siti?
16 Di peepl weh da neva Jooz mi soh hapi bowt weh dehn mi hyaa, “an aal dehn wan weh mi ga di rait haat kandishan fi get evalastin laif staat tu bileev.” (Aks 13:48) Di gud nyooz staat spred faas aal rong di konchri. Bot di Jooz neva hapi bowt dat non ataal. Paal ahn Baarnabas mi akchwali tel dehn dat dehn da-mi di fers wan dehn fi hyaa di gud nyooz bowt di Mesaiya, bot dehn mi rijek ahn, an dat da wai Gaad neva mi wahn aksep dehn wership nohmoh. Soh “di Jooz ster op persikyooshan gens Paal ahn Baarnabas. Dehn mek di impoatant uman dehn weh mi fyaa Gaad ahn di impoatant man dehn fahn di siti ton gens dehn, ahn dehn chroa dehn owtsaida di siti.” Weh Paal ahn Baarnabas mi du afta dat? Dehn “shayk aaf di dos fahn dehn fut az wahn sain fi waan di peepl. Den dehn gaan da Aikoanyom.” Yu tink dat da-mi di en a di preechin werk da Antiyak eena Pisidya? Non ataal! Di disaiplz weh mi lef deh “mi kantinyu fi geh ful op a jai ahn hoali spirit.”—Aks 13:50-52.
17-19. (a) How wee ku kapi di gud egzampl a Paal ahn Baarnabas? (b) How dis wahn help wi kip wi jai?
17 Weh wi laan fahn di persikyooshan weh Paal ahn Baarnabas mi fays da Antiyak? Wi noh mek notn stap wi fahn preech di gud nyooz, nat eevn impoatant peepl weh ga atariti. Wi ku aalso laan sohnting fahn weh mi hapm wen di peepl fahn Antiyak mi chroa Paal ahn Baarnabas owta di siti. Dehn “shayk aaf di dos fahn dehn fut.” Paal ahn Baarnabas neva du dis bikaaz dehn mi beks wid di peepl weh liv deh, bot da mi fi shoa dat dehn du weh Jehoava aks dehn fi du ahn dehn neva rispansabl fi weh mi wahn hapm tu dehn. Dehn mi noa dat dehn kyaahn foas adaz fi bileev eena Jeezas. Di onli ting dehn kuda du da kantinyu fi preech. Dat da egzakli wai dehn gaahn da Aikoanyom!
18 Di nyoo bradaz da Antiyak neva ga Paal ahn Baarnabas wid dehn, soh dehn mi haftu liv monks di peepl weh mi-di persikyoot dehn. Bot fi dehn jai neva pen pahn humoch peepl mi aksep di gud nyooz. Jeezas mi seh: “Gaad wahn bles dehn wan weh lisn tu hihn ahn du weh ih seh!” (Look 11:28) Dat da egzakli weh di disaiplz da Antiyak eena Pisidya mi mek op dehn main fi du.
19 Jos laik Paal ahn Baarnabas, fi wee rispansabiliti da fi preech di gud nyooz. Bot da di peepl haftu chooz weda er nat dehn wahn lisn tu di mesij. If dehn noh inchrestid eena di chroot, wi ku fala di egzampl a di Kristyanz eena di fers senchri. If wi lov di chroot ahn wi alow di hoali spirit fi gaid wi, wi wahn kantinyu bee hapi eevn doa peepl persikyoot wi.—Gal. 5:18, 22.
a Reed di baks weh naym “ Baarnabas—‘Son a Komfert.ʼ”
b Bai da taim, di preechin werk mi don reech da sohn faar ayryaz, ahn dehn mi ga nyoo kangrigayshanz deh. Fi egzampl, wan a dehndeh kangrigayshan mi deh da Antiyak eena Siriya, bowt 350 mailz naat a Jeroosalem.
c Reed di baks weh naym “ Weh Aal Peepl Yoostu Goh Chroo Wen Dehn Chravl.”
d Eena di fers senchri, wahn ship kuda chravl bowt 100 mailz eena wan day if ih neva mi-di goh gens di win. Bot if dehn mi ga bad weda, wahn jerni laik dat kuda tek moch langa.
e Reed di baks weh naym “ Di Sinagag a di Jooz.”
f Di Roamanz mi rool oava Saipros, ahn dehn mi chooz wahn loakal govna fi reprizent dehn eena di ailan.
g Fahn ya goh bak, dehn staat tu rifaa tu Saal az Paal. Som peepl seh dat hihn mi staat tu yooz dis Roaman naym fi aana govna Serjyos Paalos. Bot Paal mi kip di yooz dis naym eevn afta ih mi lef Saipros. Dis shoa dat hihn neva yooz da naym fi aana Serjyos Paalos. Hihn mi disaid fi yooz dis Roaman naym bikaaz hihn mi geh sen az “wahn apasl tu di nayshanz.” Aalso, hihn mosi mi prifaa fi yooz di naym Paal bikaaz ih Heebroo naym, Saal, mi song laik wahn Greek werd weh mi ga wahn bad meenin.—Roam. 11:13.