CHAPTA 6
How fi Chooz Wi Entataynment?
“Du evriting eena soch a way dat Gaad geh di gloari far it.” —1 KORINTYANZ 10:31.
1, 2. Wai wi need fi bee kyaaful wen wi di chooz wi entataynment?
IMAJIN yu ga wahn nais froot eena yu han, bot az yu goh fi bait it, yu noatis dat paat a it ratn. Weh yu wuda du? Yu wuda stil eet it? Yu wuda chroa it weh? Er yu wuda kot owt di paat weh ratn ahn eet di gud paat?
2 Eena som wayz, entataynment da laik da froot deh. Yu mait injai som a it, bot moas a di
entataynment owt deh nowadayz ratn bikaaz ih eeda vailent, imoaral, er ga fi du wid di deemon dehn. Soh wen yu di chooz entataynment, weh yu seh? Yu seh: “Wel, ih op tu mee. Ai ku chooz eni entataynment weh Ai waahnt”? Er yu seh: “Aal kaina entataynment bad”? Er yoo tek yu taim fi chooz yu entataynment soh dat yu ku avoid di wan dehn weh bad an injai di wan dehn weh gud?3. Weh wi need fi tink bowt bifoa wi chooz wi entataynment?
3 Aala wi need som kaina entataynment, bot wi need fi mek di rait chois bowt dis. Soh den, wi need fi aks wiself how fi wee chois a entataynment kud afek wi wership tu Jehoava.
“DU EVRITING EENA SOCH A WAY DAT GAAD GEH DI GLOARI FAR IT”
4. Wat da wan Baibl prinsipl weh ku help wi chooz wi entataynment?
4 Wen wi dedikayt wi laif tu Jehoava, wi pramis hihn dat wi wahn yooz wi hoal laif fi serv ahn. (Reed Ecclesiastes 5:4.) Wi pramis dat wi wahn “du evriting eena soch a way dat Gaad geh di gloari far it.” (1 Korintyanz 10:31) Dis meenz dat eevn wen wi di rilaks er di injai wi entataynment, wi noh faget dat wi dedikayt wi laif fi serv hihn. Da noh jos wen wi deh da meetin er deh pahn feel servis.
5. Weh kaina wership wi fi gi Jehoava?
5 Evriting weh wi du eena laif afek wi wership tu Jehoava. Di apasl Paal mi eksplayn dis wen ih mi seh: “Gi di hoal a unu laif tu hihn az wahn sakrifais weh livin, wahn sakrifais weh hoali, ahn wahn sakrifais Roamanz 12:1) Jeezas mi seh: “Yu fi lov di Laad yu Gaad wid aala yu haat, ahn wid aala yu soal, ahn wid aala yu main, ahn wid aala yu schrent.” (Maak 12:30) Wi mos aalwayz gi Jehoava wi bes. Wen di Izrelait dehn yoostu sakrifais animal tu Jehoava, dehn mi sopoas tu gi Jehoava wahn helti animal, di bes a weh dehn mi gat. If sohnting mi rang wid it, Gaad wudn aksep it. (Leviticus 22:18-20) Jos laik dat, if wi noh gi Jehoava wi bes, hihn noh wahn aksep wi wership needa. How dat ku hapm?
weh wahn pleez hihn.” (6, 7. How wi entataynment ku afek wi wership tu Jehoava?
6 Jehoava tel wi: “Unu fi bee hoali, bikaaz Ai hoali.” (1 Peeta 1:14-16; 2 Peeta 3:11) Hihn wahn aksep wi wership onli if ih kleen, er hoali. (Deuteronomy 15:21) Wi wership noh kleen if wi di du tingz weh Jehoava hayt, fi egzampl, tingz weh imoaral, vailent, er ga fi du wid di deemon dehn. (Roamanz 6:12-14; 8:13) Bot Jehoava noh wahn pleez wid wi if wi entatayn wiself wid dehndeh tingz eeda. Den wi wership tu hihn noh wahn bee kleen. In fak, ih ku damij wi rilayshanship wid hihn.
7 Soh how wi ku mek gud disizhanz bowt wi entataynment? Wat da sohn Baibl prinsiplz weh ku help wi noa wich entataynment gud er bad?
HAYT WEH BAD
8, 9. Weh kaina entataynment wi fi avoid, ahn wai?
8 Tudeh, wi ga lata difrent entataynment fi chooz fram. Som a dehn okay fi Kristyanz, bot wahn lata
dehn noh prapa ataal. Soh, mek wi si weh kaina entataynment wi need fi avoid.9 Wahn lata moovi, websait, TV shoa, veedyo gaym, ahn sang eeda imoaral, vailent, er ga fi du wid spiritizm. Dehn mek bad tingz luk inosent an eevn foni. Bot Kristyanz avoid entataynment weh goh gens Jehoava kleen standadz. (Aks 15:28, 29; 1 Korintyanz 6:9, 10) Wen wi du dis, wi shoa Jehoava dat wi hayt weh bad.—Psalm 34:14; Roamanz 12:9.
10. Weh ku hapm tu wi if wi mek di rang chois bowt entataynment?
10 Som peepl mait feel dat entataynment weh vailent, imoaral, er ga fi du wid spiritizm noh rang. Dehn tel dehnself: ‘Dis kyaahn hert mi. Ai wuda neva du dehndeh kaina tingz, da jos entataynment.ʼ If wi tink dis way, wi di fool wiself. Di Baibl seh: “Di haat chrikiya dan eniting els an ih korop.” (Jeremiah 17:9) If wee laik entataynment weh Jehoava noh aksep, weh dat seh bowt wi? Yu tink ih di shoa dat wee hayt weh Jehoava hayt? Di moa wi laik dehndeh kaina entataynment, di moa wi wahn staat tu aksep dehn az naamal. In taim, wi kanshans wahn geh week an ih noh wahn waan wi bifoa wi mek wahn rang disizhan.—Psalm 119:70; 1 Timoti 4:1, 2.
11. How Galayshanz 6:7 ku help wi fi chooz wi entataynment?
11 Di Baibl tel wi: “Eniting weh yu soa, yu wahn reep.” (Galayshanz 6:7) Wan ting wi noa fi shoar, if wi laik bad entataynment, soona er layta, wi ku staat du dehndeh saym tingz. Fi egzampl, fi som Kristyanz, imoaral entataynment afek dehn soh moch dat dehn en op di komit imoraliti. Bot Jehoava gi wi di help weh wi need fi mek waiz disizhanz bowt wi entataynment.
YOOZ BAIBL PRINSIPLZ FI MEK DISIZHANZ
12. Weh wahn help wi fi mek gud disizhanz bowt wi entataynment?
12 Wi noa fi shoar dat Jehoava noh aksep aal entataynment, ahn soh wi haftu avoid dehndeh wan. Bot weh ku help wi fi disaid wich wanz hihn aksep? Jehoava noh gi wi wahn lis a roolz a weh wi ku wach, lisn tu, er reed. Insted, ih waahn wi yooz wi kanshans ahn di prinsiplz eena fi hihn Werd. (Reed Galayshanz 6:5.) Jehoava gi wi prinsiplz, weh da baysik chroots fi teech wi how hihn feel bowt sertn tingz. Dehnya prinsiplz ku help fi chrayn wi kanshans. Dehn help wi noa ‘weh di Laad waahn wi duʼ soh dat wi ku mek di rait disizhanz weh wahn pleez hihn.—Ifeezhanz 5:17.
Baibl prinsiplz help wi fi chooz wi entataynment
13. Wai Kristyanz mek difrent disizhanz bowt entataynment? Bot weh shuda bee di moas impoatant ting tu evri Kristyan?
13 Wahn lata taimz, weh wan Kristyan chooz az entataynment mait bee difrent fahn weh wahn nada Kristyan wuda chooz. Wai? Wel, bikaaz aala wi ga difrent tingz weh wi laik. Ahn weh wee tink okay mait noh bee okay tu sombadi els. Stilyet, aal Kristyanz hoo waahn mek gud disizhanz haftu mek Baibl prinsiplz gaid dehn. (Filipiyanz 1:9) Dehnya prinsiplz wahn help wi fi chooz di kaina entataynment weh Gaad pleez wid.—Psalm 119:11, 129; 1 Peeta 2:16.
14. (a) Wen ih kohn tu how wi yooz wi taim, weh wi need fi kansida? (b) Weh kongsl Paal gi tu aal Kristyanz?
14 Wahn nada ting fi kansida da humoch taim wi spen pahn entataynment. Ih ku shoa how impoatant entataynment tu wee. Az Kristyanz, wi servis tu Jehoava da di moas impoatant ting eena wi laif. (Reed Machyu 6:33.) Bot widowt wi eevn noa it, wi ku alow entataynment fi tek op moa ahn moa a wi taim. Paal mi advaiz Kristyanz: “Unu noh fi liv laik peepl weh noh ga no sens. Unu fi liv laik dehn wan weh ga gud sens. Evri chaans unu ga fi du gud, unu mek yoos a it.” (Ifeezhanz 5:15, 16) Soh wi need fi set wahn limit pahn di amonk a taim wi spen pahn entataynment an aalwayz mek shoar dat wi servis tu Gaad kohn fos eena wi laif.—Filipiyanz 1:10.
15. How wi ku protek wiself fahn entataynment weh ku damij wi rilayshanship wid Jehoava?
15 If wi noa dat Jehoava noh laik wahn sertn kaina entataynment, wi haftu avoid it. Bot wat if wi noh shoar? Wi stil need fi bee kyaaful. Tink bowt dis. If yu mi-di waak pahn wahn naro road pahn di said a wahn mongtin, yu wuda waak pahn di ej? No, yu wudn du dat. If yu lov yu laif, yu wuda stay faar fahn daynja. Da jos laik dat wen ih kohn tu wi entataynment. Di Baibl seh: “Waak weh fahn weh bad.” (Proverbs 4:25-27) Soh wi noh onli avoid entataynment weh wi noa bad, wi aalso avoid di kain weh wi tink bad fi wi, kaaz ih mait damij wi rilayshanship wid Jehoava.
HOW JEHOAVA VYOO SERTN ENTATAYNMENT?
16. (a) Wat da sohn tingz weh Jehoava hayt? (b) How wi ku shoa dat wi hayt weh Jehoava hayt?
16 Di saamis mi rait: “Evribadi weh lov Jehoava, unu mos hayt weh bad.” (Psalm 97:10) Di Baibl teech wi how Jehoava tink ahn feel. Soh den, aks yuself how weh yu laan soh faar ku help yu fi si tingz di way Jehoava si dehn. Fi egzampl, wi laan dat Jehoava hayt “wahn mowt weh laik tel lai, han weh goh tek inosent blod, wahn haat weh di plan op wikidnis, ahn fut weh kyaahn wayt fi goh du eevl.” (Proverbs 6:16-19) Wi aalso laan dat wi kyaahn ‘sleep rong, wership aidol, du oabya [er eni ada tingz fi du wid spiritizm], jelos wan anada, ga bad tempa, ahn red wi aiy aafa weh ada peepl gat. Wi noh fi geh jronk, ga lata wail paati, ahn tingz laik dehndeh.ʼ (Galayshanz 5:19-21) Yu ku si how dehnya Baibl prinsipl ku help yu noa wich entataynment fi chooz? Wi fi fala Jehoava standadz eena aal ayrya a wi laif, noh mata if wi deh rong ada peepl er if wi deh bai wiself. (2 Korintyanz 3:18) In fak, di chois dehn weh wi mek wen wi deh bai wiself shoa da hoo wee az wahn persn.—Psalm 11:4; 16:8.
17. Bifoa wi chooz wi entataynment, weh wi shuda aks wiself?
17 Soh, wen yu di chooz entataynment, aks yuself: ‘How mai chois wahn afek mi rilayshanship wid Jehoava? How ih wahn afek mi kanshans?ʼ Mek wi luk pahn sohn ada prinsipl weh ku help wi wen wi di chooz entataynment.
18, 19. (a) Weh advais Paal mi gi tu Kristyanz? (b) Wat da sohn prinsipl weh ku help wi fi chooz wi entataynment?
18 Wen wi di chooz wi entataynment, wi akchwali di chooz weh wi wahn ful op wi main wid. Paal mi rait: “Eniting weh aanis ahn chroo, eniting weh gud, eniting weh rait, eniting weh kleen, eniting weh lovli, eniting weh gud fi unu admaiya [er weh] reeli gud nof fi unu prayz Gaad fa, . . . dehndeh da di kaina ting weh unu mos aalwayz di tink bowt.” (Filipiyanz 4:8) Wen wi ful op wi main wid gud tingz laik dehndeh, wi ku seh: “Oa Jehoava, pleez bee hapi wid di werdz weh kom owta mi mowt ahn di tingz weh Ah tink bowt eena mi haat.”—Psalm 19:14.
19 Aks yuself: ‘Weh Ai di ful op mai main wid? Afta Ah don wach wahn sertn moovi er TV shoa, da weh Ah tink bowt? Da tingz weh mek Ah feel gud ahn rifresh mi? Mi kanshans bada mi, er ih mek Ah feel at pees? (Ifeezhanz 5:5; 1 Timoti 1:5, 19) Ah feel gilti wen Ah pray tu Jehoava? Weh Ah mi wach mi mek Ah tink bowt vailent er imoaral tingz? (Machyu 12:33; Maak 7:20-23) Di entataynment weh Ah chooz shoa mi dat Ah ‘stan laik di peepl eena dis werlʼ?ʼ (Roamanz 12:2) If wi aanis wid wiself, wi wahn ku si weh wi need fi du fi kip wi rilayshanship wid Jehoava schrang. Jos laik di saamis, wi waahn pray: “Pleez help mi soh dat Ah noh luk pahn wotlis tingz.” *—Psalm 119:37.
WI DISIZHANZ AFEK ADA PEEPL
20, 21. Wen wi di chooz wi entataynment, wai wi need fi tink bowt how ih wahn afek adaz?
20 Wahn nada impoatant Baibl prinsipl fi rimemba da dis: ‘Wi free fi du eniting weh wee waahn. No laa kyaahn stap wi. Bot da noh evriting gud fi bil wi op. Noh onli tink bowt unu oanself, bot tink bowt weh gud fi ada peepl tu.ʼ (1 Korintyanz 10:23, 24) Jos bikaaz wi ga di rait fi du sohnting, dat noh meenz dat wi shuda du it. Wi reeli haftu tink bowt how wi disizhanz ku afek wi bradaz ahn sistaz.
1 Korintyanz 8:12) Wi noh waahn du eniting weh wahn diskorij wi felo Kristyan.—Roamanz 14:1; 15:1; 1 Korintyanz 10:32.
21 Noh evribadi ga di sayhn kanshans. Fi egzampl, yoo mait injai wahn sertn TV shoa. Bot wat if yu fain owt dat da sayhn TV shoa bada yu brada er sista kanshans? Weh yoo wuda du? Eevn doa yu ga di rait fi wach it, yu mait chooz noh fi wach it. Wai? Bikaaz yu noh waahn ‘sin gens yu brada,ʼ er eevn wos, “sin gens Jeezas Krais.” (22. How wi ku shoa dat wi rispek di chois dehn weh ada Kristyanz mek?
22 Bot wat if fi yoo kanshans noh alow yu fi wach, reed, er du sohnting weh sombadi els tink okay? Bikaaz yu lov ahn rispek yu brada, yu wudn presha ahn fi mek di sayhn chois laik yoo. Wahn persn weh di jraiv wahn veekl noa dat ada peepl noh jraiv di saym speed az hihn. An ih wudn tink dat dehn da bad jraivaz jos bikaaz a dat. Jos laik dat, yoo ahn wahn nada brada mait di fala di saym Baibl prinsiplz bot stil ga difrent opinyan az tu wich kaina entataynment gud.—Ecclesiastes 7:16; Filipiyanz 4:5.
23. Weh wahn help wi fi mek gud disizhanz bowt entataynment?
23 Soh, weh wahn help wi fi mek gud disizhanz bowt entataynment? Wi wahn mek gud disizhanz if wi chrayn wi kanshans akaadn tu Baibl prinsiplz, ahn den yooz it fi gaid wi. Ahn wi haftu reeli lov wi bradaz ahn sistaz soh wi noh ofen dehn. Den wi wahn feel hapi dat wi di du “evriting eena soch a way dat Gaad geh di gloari far it.”
^ par. 19 Wi ku fain moa prinsiplz weh ku help wi chooz entataynment da Proverbs 3:31; 13:20; Ifeezhanz 5:3, 4; ahn Koloashanz 3:5, 8, 20.