CHAPTA 9
“Ron Fahn Eni Kaina Sin Weh Ga fi Du Wid Seks”
“Yu fi get rid a dehn sinful tingz weh di chrai kanchroal yu. Kil di feelinz weh ga fi du wid eni kaina sin weh ga fi du wid seks. Yu noh fi liv dehn kaina loos laif weh ful a los ahn eevl weh deh eena yu main. Yu noh fi bee greedi bikaaz dat meen seh dat yu wership tingz moa dahn Gaad.”—KOLOASHANZ 3:5.
1, 2. Weh kaina bayt Baylam mi yooz pahn Jehoava peepl?
IMAJIN wahn fishaman gwehn fishin. Fos, ih fain di rait spat weh ih ku kech di kaina fish weh ih waahn. Den, ih put di bayt pahn di huk ahn chroa ih lain da waata. Ih wayt payshent-wan til di fish tek di bayt, den ih jerk di huk til ih kech gud eena di fish mowt ahn den ih haal ahn een.
2 Da jos laik dat Saytan kech peepl. Fi egzampl, di Izrelait dehn mi nayli get da di Pramis Lan wen dehn mi set op kyamp da Moawab. Di king a Moawab mi pramis fi gi wahn man weh mi naym Baylam wahn lata moni if ih mi put wahn kers pahn di Izrelait dehn. Fainali, Baylam mi did fain wahn way, bot da di Izrelait dehn mi en op di bring wahn kers pahn dehnself. Baylam mi tek ih taim ahn chooz di bayt. Ih mi sen som a di yong uman dehn fahn Moawab eena di Izrelait kyamp fi temp di man dehn.—Numbers 22:1-7; 31:15, 16; Revilayshan 2:14.
3. How Baylam bayt mi werk pahn di Izrelait dehn?
Numbers 25:1-9.
3 Wel, Baylam bayt mi werk. Towznz a man fahn monks di Izrelait dehn mi komit “sekshwal imoraliti wid di uman dehn fahn Moawab.” Dehn mi eevn staat tu wership lata faals gaad. Wan a dehn da-mi di Bayal a Peeyor, weh da-mi wahn disgostin seks gaad. Bikaaz a dat, 24,000 Izrelait mi ded rait da di boada a di Pramis Lan.—4. Wai towznz a Izrelait mi en op di komit imoraliti?
4 Wai soh moch Izrelait mi giv een tu Baylam plan? Dehn onli mi-di tink bowt pleez dehnself, ahn dehn mi faget aal weh Jehoava mi du fi dehn. Di Izrelait dehn mi ga lata reezn fi bee laayal tu Gaad. Ih mi free dehn fahn slayvri da Eejip, ih mi feed dehn eena di wildanes, an ih mi mek shoar dehn mi reech di boada a di Pramis Lan. (Heebrooz 3:12) Ahn stilyet, dehn mi komit sekshwal imoraliti. Di apasl Paal mi seh: “Wi noh fi get intu loos livin, laik weh som a dehn du.”—1 Korintyanz 10:8.
5, 6. Weh wi ku laan fahn weh mi hapm da Moawab?
5 Di nyoo werl deh soh kloas. Soh eena wahn way, wi da laik di Izrelait dehn da di boada a di Pramis Lan. (1 Korintyanz 10:11) Wahn lata peepl eena di werl tudeh obses wid seks eevn moa dan di peepl dehn fahn Moawab. Dis kaina obseshan ku afek Jehoava peepl tu. In fak, sekshwal imoraliti da wan a Saytan bes bayt.—Numbers 25:6, 14; 2 Korintyanz 2:11; Jood 4.
6 Soh aks yuself, ‘Ai wuda prifaa fi injai selfish plezha weh wahn laas onli fi wahn lee wail, er Ai wuda rada liv fareva eena hapinis eena di nyoo werl?ʼ Yu noh tink dat ih beta fi obay Jehoava koman fi “ron 1 Korintyanz 6:18.
fahn eni kaina sin weh ga fi du wid seks”?—WAT DA SEKSHWAL IMORALITI?
7, 8. Wat da sekshwal imoraliti? Wai dis da wahn seeryos mata?
7 Wahn lata peepl tudeh ga wahn brayzn atichood ahn dehn noh rispek Gaad laa dehn bowt seks; dehn noh ga no shaym fi di rang tingz weh dehn du. Eena di Baibl, sekshwal imoraliti rifaa tu seks bitween wahn man ahn wahn uman hoo noh marid tu eech ada. Bot ih aalso inklood sekshwal aktiviti bitween man ahn man, uman ahn uman, ahn seks bitween hyoomanz an animal. Sekshwal aktiviti ku bee sekshwal rilayshan, oaral seks, aynal seks, er di toch wahn nada persn praivit paat eena wahn sekshwal way. Now, wi mait feel shaym fi taak bowt dehnya tingz, bot wi need fi andastan dehn soh dat wi ku avoid di tingz weh Jehoava hayt.—Pleez goh da Noat 23 da di en a dis buk.
8 Di Baibl seh playn ahn schrayt dat if sombadi kantinyu fi praktis sekshwal imoraliti, ih kyaahn stay eena di kangrigayshan. (1 Korintyanz 6:9; Revilayshan 22:15) Moroava, wahn imoaral persn looz rispek fi ihself, an ada peepl wahn kyaahn chros ahn. Imoraliti aalwayz kaaz prablemz. Fi egzampl, wahn persn ku en op wid wahn gilti kanshans er wahn pregnansi weh ih neva waahn. Ih ku en op wid marij prablemz, wahn dizeez, er eevn looz ih laif. (Reed Galayshanz 6:7, 8.) If wahn persn reeli stap ahn tink bowt di prablemz weh ku kohn fahn imoraliti, ih praabli wudn waahn bee imoaral. Bot wahn lata taim, wahn persn onli di tink bowt how fi satisfai ih oan dizaiyaz wen ih tek di fos step fi du sohnting imoaral. Ahn wahn lata di taim, da fos step involv poarnografi.
POARNOGRAFI DA YOOZHWALI DI FOS STEP
9. Wai poarnografi daynjaros?
9 Di perpos a poarnografi da fi get wahn persn eksaitid eena wahn sekshwal way. Nowadayz, ih deh evriway—eena magazeen, buk, sang, TV shoa, ahn di Intanet. Wahn lata peepl, singl er marid, feel dat poarnografi inosent—dat ih kyaahn hert dehn. Bot akchwali, ih veri daynjaros. Ih ku kaaz wahn persn fi get adiktid tu seks, ahn soon da persn ku staat tu ga disgostin sekshwal dizaiyaz. Wans wahn persn staat tu wach poarnografi, ih ku staat di doti habit a maastabayshan, ih ku en op wid marij prablemz, an ih mait eevn en op di geh wahn divoas.—Roamanz 1:24-27; Ifeezhanz 4:19; pleez goh da Noat 24 da di en a dis buk.
Wi haftu bee kyaaful wen wi di yooz di Intanet
10. How di prinsipl da Jaymz 1:14, 15 ku help wi fi avoid imoraliti?
10 Ih impoatant dat wi andastan weh ku leed tu sekshwal imoraliti. Noatis dis waanin da Jaymz 1:14, 15: “Bot temtayshan kohn tu evri wan a wi wen fi wee oan wikid haat haal wi wan said ahn sweet-taak wi fi sin. Afta wi wikid haat don los ahn geh pregnant, ih baan sin. Ahn wen sin geh big ahn don du ih ting, ih kil wi.” Soh wen rang tinkin kom op eena yu main, geh rid a it rait away. If yu si wahn doti picha bai mistayk, ton yu fays! Ton aaf di kompyoota, er chaynj di chanel. Noh alow rang dizaiyaz fi kom intu yu laif. Adawaiz, yu rang dizaiyaz ku get soh schrang dat ih wahn bee wahn chalenj fi mek yu kanchroal dehn.—Reed Machyu 5:29, 30.
11. How Jehoava ku help wi if wi di tink bowt rang tingz?
11 Jehoava noa wi moa dan how wi noa wiself. Hihn noa dat wi noh perfek, bot ih noa tu dat wi ku fait rang dizaiyaz. Jehoava tel wi: “Yu fi get rid a dehn sinful tingz weh di chrai kanchroal yu. Kil di feelinz weh ga fi du wid eni kaina sin weh ga fi du wid seks. Yu noh fi liv dehn kaina loos laif weh ful a los ahn eevl weh deh eena yu main. Yu noh fi bee greedi bikaaz dat meen seh dat yu wership tingz moa dahn Gaad.” (Koloashanz 3:5) Dat noh mait eezi fi mek wi du, bot Jehoava payshent wid wi an ih wahn help wi. (Psalm 68:19) Fi egzampl, wahn yong brada mi staat di habit fi wach poarnografi ahn maastabayt. Ih frenz da skool mi feel dat dehnya tingz mi naamal fi yong peepl, bot hihn mi seh: “Ih mi damij mi kanshans, an Ah en op di liv wahn imoaral laif.” Hihn mi riyalaiz dat ih mi need help fi kanchroal ih dizaiyaz, ahn da onli Jehoava kuda mi help ahn fi brok da habit. If yu fain yuself di tink bowt imoaral tingz, aks Jehoava fi ‘ih powaʼ soh dat yu ku tink bowt kleen tingz.—2 Korintyanz 4:7; 1 Korintyanz 9:27.
12. Wai wi need fi ‘protek wi haatʼ?
12 King Salaman mi seh: “Owta evriting weh yu need fi protek, mek shoar yu protek yu haat.” (Proverbs 4:23) Di werd “haat” di rifaa tu hoo wee pahn di eensaid, di persn Jehoava si. Weh wi luk pan ku afek wi eena wahn powaful way. Joab da-mi wahn faytful man, ahn hihn mi seh: “Ah mi mek wahn agreement wid mi aiy dehn. Soh how Ai kuda eva shoa atenshan weh noh prapa tu wahn verjin?” (Job 31:1) Soh mek wi bee laik Joab ahn kanchroal weh wi luk pan ahn tink bowt. Ahn mek wi bee laik di saamis ahn tel Jehoava: “Pleez help mi soh dat Ah noh luk pahn wotlis tingz.”—Psalm 119:37.
DI FOOLISH DISIZHAN WEH DAINA MI MEK
13. Weh kaina frenz Daina mi chooz?
13 Wi frenz ku reeli afek wi, eena wahn gud er bad way. If yu chooz frenz weh fala Gaad standadz, dehn ku help yu fi du di saym ting. (Proverbs 13:20; reed 1 Korintyanz 15:33.) Ih impoatant fi mek wi chooz gud frenz. Mek wi si weh wi ku laan fahn di egzampl a Daina. Shee da-mi wan a Jaykop daata dehn, soh shee mi groa op eena wahn famili weh mi-di wership Jehoava. Daina da neva wahn imoaral persn, bot ih mi mek wahn foolish disizhan wen ih gaahn mek frenz wid di gyal dehn fahn Kaynan hoo neva wership Jehoava. Di peepl fahn Kaynan neva ga di saym vyoo a seks az Gaad peepl. Az a mata a fak, evribadi mi noa dehn fi bee wahn imoaral set a peepl. (Leviticus 18:6-25) Wen Daina mi deh wid ih frenz, shee mi meet wahn yong Kaynanait man weh mi naym Sheekem. Hihn mi laik ahn rait away. Hihn mi ga “di haiyis aana” eena ih famili. Bot ih neva lov Jehoava.—Genesis 34:18, 19.
14. Weh mi hapm tu Daina?
14 Daina praabli neva mi-di tink eniting wuda mi hapm tu ahn. Bot Sheekem mi laik si ahn, an soh hihn mi du weh moas man fahn Kaynan mi du wen dehn los afta wahn uman. Di Baibl seh dat ‘ih kehr ahn an foas ihself pan ahn.ʼ (Reed Genesis 34:1-4.) Dis kraim mi spaak aaf wahn lata ada prablemz fi Daina an ih hoal famili.—Genesis 34:7, 25-31; Galayshanz 6:7, 8.
15, 16. Weh ku help wi fi geh waiz?
15 Wi noh haftu laan di haad way. Wi noh haftu mek di saym mistayk weh Daina mi mek fi noa dat Jehoava moaral standadz da fi wi oan gud. Di Baibl seh: “Di persn weh di waak wid waiz peepl wahn geh waiz. Bot tingz noh gwehn gud fi wahn persn weh ga deelinz wid peepl weh noh ga no sens.” (Proverbs 13:20) Soh den, yooz di Baibl fi andastan “evriting weh gud,” ahn yu wahn avoid lata payn ahn sofarin.—Proverbs 2:6-9; Psalm 1:1-3.
16 Wi ku geh fi bee waiz wen wi stodi di Werd a Machyu 24:45; Jaymz 1:5) Af koars, aala wi ga wi weeknis dehn, ahn non a wi noh perfek. (Jeremiah 17:9) Bot weh yu wuda du if sombadi waan yu dat yu akshanz ku leed tu sekshwal imoraliti? Yu wuda geh beks, er yu wuda hombl yuself an aksep help?—2 Kings 22:18, 19.
Gaad, pray tu hihn bifoa wi mek disizhanz, ahn fala di gud advais fahn di faytful ahn diskreet slayv. (17. How di egzampl eena di paragraaf shoa dat kongsl fahn wahn brada er sista ku help wi?
17 Az wahn egzampl, imajin dis sichuwayshan. Wahn man weh werk wid wahn sista staat tu giv ahn speshal atenshan an invait ahn fi goh pahn wahn dayt. Hihn noh di serv Jehoava, bot ih luk laik wahn reeli nais ahn kain persn. Wahn nada sista si dehn tugeda ahn laytaraan shee chrai waan ahn bowt it. Weh yu tink di fos sista wahn du? Yu tink shee wahn difen Proverbs 22:3; 28:26; Machyu 6:13; 26:41.
ihself, er shee wahn lisn tu da waiz waanin? Di sista mait lov Jehoava ahn waahn du di rait ting. Bot if shee kantinyu fi goh owt wid dis man, yu tink shee di “ron fahn eni kaina sin weh ga fi du wid seks” er shee di ‘chros eena ih oan haatʼ?—LAAN FAHN JOAZEF EGZAMPL
18, 19. How Joazef mi ron fahn imoraliti, ahn weh mi help ahn?
18 Joazef da-mi wahn yong man wen hihn da-mi wahn slayv da Eejip. Day afta day, ih maasta waif yoostu aks ahn fi ga seks wid ahn, bot Joazef mi noa dat ih rang fi du dat. Ih mi lov Jehoava ahn mi waahn pleez hihn. Soh evri taim di uman mi chrai temp ahn, ih rifyooz. Bikaaz hihn da-mi wahn slayv, ih kudn jos lef ih maasta. Bot wan day afta ih maasta waif chrai fi foas ahn fi ga seks wid ahn, ih “ron owtsaid.”—Reed Genesis 39:7-12.
19 Di sichuwayshan kuda mi en op difrent if Joazef mi alow ihself fi tink bowt imoaral tingz er if ih mi-di dayjreem bowt dis uman. Bot Joazef rilayshanship wid Jehoava mi moa impoatant tu hihn dan eniting els. Ih tel di uman: “Mi maasta . . . noh hoal bak notn fahn mi. Di onli ting ih noh gi mi da yoo, kaaz yoo da ih waif. Soh how Ai kuda eva du sohnting soh bad an akchwali sin gens Gaad?”—Genesis 39:8, 9.
20. How wi noa dat Jehoava mi pleez wid Joazef?
20 Eevn doa Joazef mi deh faar fan ih famili, ih mi aalwayz laayal tu Gaad, ahn Jehoava mi bles ahn. (Genesis 41:39-49) Jehoava mi pleez wid Joazef kaaz ih mi stay laayal. (Proverbs 27:11) Ih ku bee wahn chalenj fi fait gens temtayshan. Bot memba dehnya werdz: “Evribadi weh lov Jehoava, unu mos hayt weh bad. Hihn di protek ih laayal servants; ih sayv dehn fahn di han a di wikid wan.”—Psalm 97:10.
21. How wahn yong brada mi fala Joazef egzampl?
21 Ih tek korij fi “hayt weh bad” ahn fi “lov weh gud.” Evri day, Jehoava peepl di du dis. (Amos 5:15) Yoo ku bee faytful tu Jehoava noh mata weh ayj yu gat. Wahn yong brada mi fays wahn sichuwayshan da skool weh mi tes fi hihn fayt. Wahn gyal tel ahn dat if hihn mi help ahn wid wahn mat tes, shee mi wahn ga seks wid ahn. Weh di lee brada du? Wel, ih mi fala Joazef egzampl. Ih seh: “Rait away, Ah tel ahn no. Ah kip mi aana ahn mi self-rispek.” Memba dat eni ‘plezha weh sin gi yu wahn laas fi wahn lee wail.ʼ (Heebrooz 11:25) Bot wen yu obeedyant tu Jehoava, dat wahn gi yu hapinis weh wahn laas fareva.—Proverbs 10:22.
ALOW JEHOAVA FI HELP YU
22, 23. How Jehoava help wi eevn if wi komit wahn seeryos sin?
22 Saytan wahn chrai fi yooz sekshwal imoraliti fi kech wi, ahn dis ku bee wahn reel chalenj. Aala wi praabli tink bowt rang tingz fahn taim tu taim. (Roamanz 7:21-25) Jehoava andastan dis, ahn hihn memba dat “wee da dos.” (Psalm 103:14) Bot wat if wahn Kristyan komit imoraliti? Yu tink di sichuwayshan hoaples? No. If wahn persn feel reeli sari fi weh ih mi du, Jehoava wahn help ahn. Gaad “redi fi fagiv.”—Psalm 86:5; Jaymz 5:16; reed Proverbs 28:13.
23 Jehoava gi wi di eldaz az gifs. Dehnya bradaz reeli kay bowt wi. (Ifeezhanz 4:8, 12; Jaymz 5:14, 15) Hihn provaid di eldaz fi help wi fiks wi rilayshanship wid hihn.—Proverbs 15:32.
YOOZ “GUD SENS”
24, 25. How “gud sens” ku help wi avoid imoraliti?
24 If wi waahn mek gud disizhanz, wi need fi andastan how Jehoava laa dehn ku benifit wi. Wi noh waahn bee laik di yong man weh Proverbs 7:6-23 taak bowt. Da skripcha seh dat di yong man neva ga “gud sens,” soh ih en op di komit sekshwal imoraliti. Wahn persn wid gud sens da noh jos wahn smaat persn, bot ih chrai fi andastan di way Gaad tink bowt tingz ahn den chrai fi tink di saym way. Memba dehnya waiz werdz: “Hooeva laan gud sens lov ihself. Hooeva lov andastandin wahn fain sokses.”—Proverbs 19:8.
25 Aks yuself: ‘Ai kanvins dat Gaad standadz rait? Ai reeli bileev dat if Ah fala dehn Ah wahn bee hapi?ʼ (Psalm 19:7-10; Isaiah 48:17, 18) If yu noh shoar az yet, memba aala di gud tingz weh Jehoava don du fi yu aredi. Wai yu noh chrai fi “tays ahn si how gud Jehoava gud”? (Psalm 34:8) Yu wahn noatis dat di moa yu tink bowt weh Jehoava du fi yu, di moa yu wahn lov ahn. Lov di tingz weh hihn lov, ahn hayt di tingz weh hihn hayt. Ful op yu main wid gud tingz, laik tingz weh chroo, raichos, kleen, lovli, ahn gud. (Filipiyanz 4:8, 9) Wee ku bee laik Joazef, hoo mi benifit fahn Jehoava wizdom.—Isaiah 64:8.
26. Weh wi wahn taak bowt eena di neks chapta?
26 Jehoava waahn yu injai yu laif ahn bee hapi weda yu singl er marid. Di neks too chapta wahn taak bowt weh ku help wi fi mek wi marij werk.