Yu Mi Noa?
Weh mi hapm tu Niniveh afta di dayz a Joana?
RONG di yaa 670 B.C.E., Asiriya da-mi di moas powaful nayshan. Wahn British Myooziyom websait mi eksplayn dat dehn mi kanchroal wahn big ayrya, “fahn Saipros eena di wes tu Iran eena di ees, ahn fi wahn lee wail dehn mi kanchroal Eejip.” Niniveh da-mi di kyapital a Asiriya, ahn da-mi di bigis siti eena di werl. Ih mi ga lata byootiful gyaadn, fansi palis, ahn big laibri. Aynshent raitinz eena di waal dehn a Niniveh shoa dat King Asherbanipal, laik ada Asiriyan kingz, mi kaal ihself “di king a di werl.” Eena dehn taim, ih luk laik nobadi kuda mi win Asiriya ahn Niniveh eena batl.
Di maiti Asiriyan Werl Powa da-mi di bigis nayshan eena di werl dehn taim
Bot, wen Asiriya mi geh fi bee di moas powaful nayshan, Jehoava prafit Zefanaiya mi prafesai: “[Jehoava] wahn . . . dischrai Asiriya, ahn Niniveh wahn bee emti, az jrai az wahn dezert.” Pahn tap a dat, Nayhum mi prafesai: “Teef di silva, teef di goal! . . . Di siti emti, nobadi deh ya, ih geh dischrai! . . . Evribadi weh si yu wahn ron weh fahn yu ahn seh: ‘Niniveh geh dischrai!ʼ” (Zeph. 2:13; Nah. 2:9, 10; 3:7) Peepl weh hyaa dehndeh prafesi mosi mi wanda: ‘Dis eevn pasabl? Enibadi ku eva win wahn batl gens maiti Asiriya?ʼ Ih mosi mi haad fi eevn imajin!
Niniveh da wahn emti plays now!
Eevn soh, maiti Asiriya mi did looz di batl! Wahn shaat taim bifoa di yaa 600 B.C.E., Asiriya mi looz di batl gens di Babiloanyanz ahn di Meedz. Peepl mi stap liv da Niniveh ahn soon afta, evribadi mi ferget bowt da siti! Akaadn tu wahn poblikayshan fahn di Metropolitan Museum of Art, di siti mi geh beri ahn peepl mi onli noa bowt Niniveh kaaz a di Baibl. Di Biblical Archaeology Society seh dat eena di erli 1800ʼs “nobadi mi eevn noa weda er nat di grayt Asiriyan kyapital mi reeli egzis.” Bot eena 1845, wahn saiyentis weh naym Austen Henry Layard mi staat tu dig di rooinz a di siti a Niniveh. Weh hihn mi fain mi proov dat Niniveh yoostu bee wahn byootiful siti.
Di prafesi dehn bowt Niniveh mi did kohn chroo, an ih gi wi kanfidens eena di Baibl prafesi dehn bowt di fyoocha dat soon Gaad wahn bring wahn en tu di govament dehn weh egzis tudeh.—Dan. 2:44; Rev. 19:15, 19-21.