INLAHEN TINRĪKEN
“Höng Hòṅ Löklōn Yāvē Chin”
CHUH in öp töhěng ihö manūlö in ök tuhēt Kranpurī öi el ök tö kirööng inchōnngö tö Surīnam mö minë-nyi. Ik sā ih meukkūö cha ngaich kirööngöre ngaich ihö. Yòklö ngaich ihö öi el ök tö hěng tömarôtòng āp, ngaich löknyö in ök tāhël ihö Tapanahònī. Ik sā ih ngaich el ngam tahël ngaich kalēḵ hanëmö ngam mak, hakngö ngaich ngam mòtör ngam āp ihö nö in ök töhěng ihông. Lōngtī kūö ngaich ngam āp ih. Keūheutnyöre ihö tö vanööröre ngaich taruka nômö pön lōngtī ngam āp ih nö el ngam mak. Öt heuveu pöri chu-ö öich yöö, pòrò öich samyeūheuv ṙò-òten ngaich öich in ngam sörkit öich havöt elngih tāhël!
Urēhěkūö inlahen chu pöri öich vënyö ngam inlahenre, ta-a töch vënyö nang yiö töre öich sitih inlahen ṙultenre i linöökölōn Yāvē.
Kayônyu chu-ö ik 1942 ngaich iyöngkūö ök tövai chu-ö panam tö Kiyursō minë-eny öp lamöktö ip panam Këripīön. Aṅ Surīnam ök yöng chu kikōnyö kūö ngam lā-enre pöri anga-aṅ nö iyöng Kiyursō. Urēhěkūö finötnyö chu ngam yöng chu Kikōnyö nö vōkö. Anga-aṅ raneh Vamënyen Yāvē nö ikūö ngam panam. a Hôlṙôre ihö tö yip nyīö öi haköpmat Paipöl. Heṙu pöri ihö sô haköpmat Paipöl, Sön pöri ihö kaheuk afta öi hòlṙôre haköpmat Paipöl. Ik sā chu 14 samyeūheu, havan ngaich ihö chu Surīnam, Pön meukṙen öp Yôm chu kikanö öp yöng chu kikōnyö.
LÖKNGÖRE CHŪ-Ö TÖ INLAHEN MË HOLRE AṄ EL NGAM MĀṄ
Teūngen chū-ö tö holre lamöklōn Yāvē yip tö ngöt aṅ el ngam māṅ Surīnam. Painīör yik hēk maṙöinylö ṙēḵti cha-a. Yěn kakkö ngam tölöök inhānga cha-a, ṙāmölōn kūö cha-a, yěn vënyö nup tövai ekspīriön. Uichhak ihö el kahôyö, yěi keūheuten öi mīting. Ngëichkö vanayö minë taneūsömat ihö ngaich kakkö inlahen u öi i mat ngam Paipöl. Halēnlö ellōnre ngaich chū-ö öich hòṅ asīnken më holre, öich ketöre i linöökölōn Yāvē. Ik sā chu ngaich 16 samyeūheu, ketöre ngaich chu-ö im vinôkö. Painīör ngaich chu-ö ik sā chu öich 18 samyeūheu.
MINË TÖT ṘANĀNGEN HAKÖPLÖ CHU
Kēken ngam la-en painīör öich in ngam panam Paramaripo
Pōyen nuk haköplö chu ik sā chu öich painīör, yöölen chu-ö öich löktö in u. Tö sā inlahen chu öich hòṅ ketö training yip tahëng hēk haköpten cha inrē. Ik sā chu öich rūltenre painīör ngaich pōyen nuk haköplö chu öich in prötör Vilīöm van sēl. b Tö hěngtak ök nö misönörī, mikahtö elmat chu anga-aṅ tö minë la-en el minë māṅ. Öt uroh sin chu-ö öich yöölen öich löktö in ngih training. Unôichngöre pöri ngaich chu-ö öich akahalōn ik sā chu öich tīniyö öich painīör, öich elngam inchōnngö Surīnam. Höng meukkūö höö më prötör sistör nö in minë kun group. Lökten chin öich ha-öiny ti prötör Vilīöm tö yip tahëng inrē kūö cha nö lööngö ṙētak nö ketö ngih training chu. Hòṅ sā inlahen cha chin chu-ö inrē öich hòṅ ketö training yip tahëng.
Ngam innëtö haköplö chu tö chu öich hòṅ vī ngam tinrīkenre nöng simpöl yöölen inrē yěi urěh öi vī minë planning re. Kaheuk chingëṅt ai öi teūngen tö minë tö rahëichyen pësā öi hateungngö minë kuilōnre, holtö mikah elmat re inrē ai öi kë nup lōnre. Lökten ngaich chū-ö tök hol chu painīör öi vī nup plan re urēhěkūöre kēḵ nup kahë re. Ngaich hěngtak öp in ai chamuh in öp töhěng panam nö marô-òlkūö nö lukkö nyā-aṅkūö ai hēk tö nup tahëng inrē lōn ai. Hòṅ chumkūöṙen inrē ai tö minë nya-aṅkūöre nö fūra ṙôken nö el ngam töhěng chingëṅt, pöi öt teūngen min öi el ngam inchōnngö. Kūö ngam tö simpöl life re hēk ngam planning re öi köp i linöökö lōn Yāvē.
Ngam linūöyö haköplö chu, ngam inlahen hī öi i ëlô yip tarik öi vë-eny nang cha töm tölöök inhānga. Heuveū-eu ṙô chū-ö töm ëlô Töch, Ingkī, Papiyamëntō hēk Söranantōngkō inrē (Söranan ngö ṙô in inrē tö ngih ëlô) ngam töng rīnò-òvö, më aṅ Surīnam. Meuk inlahen më tarik chu-ö aṅ el inchōnngö nö kūötën cha-a nö hang ṙô hī, yēḵ hī öi vë-eny nang cha töm tölöök inhānga öi i ëlô cha. Kihngen chu-ö öich ṙôtö ngam ëlô Sāramakkön, pöi yěi öt asā öp ṙinò-òv cha min öi ṙô-òvö ngaich mihôiṅ min nö harīkngöre öp manah ṙô hī tö vënyu. Kirööngen ṙanāmlōn pöri chu-ö öich harunöre tö ngam ëlô cha. Lökten öich teungten öich hayööken yip taṙik nö akahakūö töm kanô-en.
Rö-ö pön ōt ṙung nup vanachö ṙô chu yěich ṙò-òv. Tö sā chu öich hěng heuh öich vë-ekūö ök yöngnyīö tö kē-ě istötī, ök ṙamôtö ëlô Sāramökkön. Ik sā ò nö chök ellōn ngaich hòṅ hatöönö ò chu-ö lang yěn vayën, höng vachö ṙô pöri ngaich chū-ö öich hatön kūö ò öich ngö ṙô, piyôsö öm? Iṙôk miṙē-ěv lōhten anga-aṅ tö tī chu. Sön pöri chū-ö öt rāngenre pôrò öich öt heuveū-eu ṙô tö ngam ëlô. Öptöng ku-ö chu, harunöre chu-ö öich ṙô tö minë ëlô.
HŌ-EN MINË LA-EN KINË-EKŪÖRE
Ik 1970 ngaich chu-ö vīlöng öich sörkit ovösīör. In e angū-ö samyeūheu öich chöhken minë tö kūönö group i Surīnam öich hameukhömat cha tö ngam slide prōkrām ngam tö ngö kui, “Chöhken ngam world headquarter më Vamënyen Yāvē. “El kupòk ngaich chu-ö tö më tahëng prötör öi chuh in ngam panam, kumtö öp prochektör, chönrētör, laltēn ngaich chūök petrol re inrē ihö. Ngaich yěi teung, ngaich keun nup kumrë ihö öi chuh in öp chuök ih öi meuk ngam prōkrām. Köplōn chin tö inlahen ih öi kihngen öi chuh in u anū-ö kamngö. Ngömuh pöri ṙanāmlōn chu, pöi teungten öi hameuktö minë tö vai prōkrām! Rāmlōn chin öich haköpten yip tahëng tö inlahen ngam Tēv hēk tö ngam söngkötön ò inrē. Öt mufē-ěv chu-ö, pòrô nö pōyen minë kanihngen lāmakūö ih. Öt afēken minë kanihngenre pöri chū-ö tö kūö minë inkòlôre ṙamā-ang in ngam Tēv.
NGAM TÖ LŪÖI TÖKUVAHA
Ik 1971 chu-ö hapīhö in Ĕtēl
Kô-en chin vahë öich kuchīken ik sā chu öich öt pīhövö löklōn ngam tēv, sön pöri chū-ö öich lōnu töre öich hòṅ pīhivö. Lökten ngaich chū-ö öich vë-ekūötēv öich vë-ekūö Yāvē öich havëkö pīhöre öp hamôltö ṙanamlōnre min nö löklōn Yāvē nö holren chu öich chu Surīnam. Unôichrit tö hěng samyeūheu ngaich chū-ö öich meuk kūö Ĕtēl ök ispësöl painīör ngaich mikahtö kūöre ngaich ai tö höö. Tökalē-ě lōn ök Ĕtēl nö löklōn ngam Tēv. Löktö kūö nyīniöre anga-aṅ nö hòṅ asīnken Pôl nö ahāngkö ngam tölöök inhānga. Hapīhö ngaich ai ik sëptëmpör 1971 unôichngöre ngaich ai öi la-en tö ngam la-en sörkit.
Öt tö pōyen pësā yik aṅ patī Ĕtēl, lökten ang Ĕtēl nö heuveū-en nö in minë la-en re. Tö sā, ngam inlahen ai öi chöhken minë māṅ öi i tāvat, ngaich höng kūönen kahum ai tö chehenre. Vōk ai öi i kui mak in e öi sëch nup chehenre. Nup kahumtö yip prötör sistör hacheū cha elinchōn ngaich nyā u ai. Tö sā ngam, ikuana töṙeula tö ngam kaḵ pirāna. Ngaich yē ai öi öt chūöku-kūö öi nyā, ngaich kë nup ṙōi tānyukngö ai chūök-kūöre öi nyā. Yěi öt sānëluvö, ngaich aṅti tö kuntire öi nyā. Akahngenre ai öi hangenlōn tö höö hēk röhta inrē öi in ngam Tēv, kūöre öi harööngenre i linöökölōn ò. Ngaich ngön inrē ngam pīnöhö tö ai. (Mum. 4:12) Yěn pòrô ngih panam nö kē-ěkūö ai tö minë tö sitih kanòlô, sön ai öt hòṅ ṙāngenre i linöökö lōn Yāvē!
Ik sā ih öi havan öi löktö tavat öi meukkūö yip holmaneukre, ngaich sā ngam vahënyö chu taheui im urěh nö kalē-ě röön hanëmö ngam mak, ngaich lōngti ngam kupòk ih ilööṙen ngaich ngam kupòk ih nö töhlö. Möiny öi höng hayutlöre tö minë life jacket, tööḵlö pöri ngaich ngam kupòk ih töm mak. Lökten ngaich ihö öi kēnyö minë aṅ tifinre ngaich aṅtī ten u öi fòkngö ngam mak.
Öt nyā-avkūö ngaich ihö, lökten ngaich öi kē kāḵ. Öt teūngen pöri ihö, lökten ngaich ihö öi vë-ekūötēv öi vë-ekūö Yāvē nö kētö nyā-aṅkūö
ih im sākāmö. Ik sā ai keuheūt ṙô öi vë-ekūötēv, ngaich kavaltö ök vòk ngaich ök töhěng tak prötör. Ngaich ilöö teūngen ihö töp tö kiröng kāḵ. Kiröng takô anga-aṅ, tööḵngen ihö öi tö taneui tak tö kūö ṙôkö ò.TEUNGTEN ÖICH IM PINĪHÖ, INYÖNGÖ HĒK TÖ NGAM LA-EN SÖRKIT OVÖRSĪÖR
Im ṙò-òten ai öi la-evṙen im sörkit ovörsīör, unôichrit ngam tö taneui samyeūheu ngaich ai öi öt mufē-ěv töre öi kūönu. Rö-ö an pöi ṙamlōn öi hāngö e. Ōt pöri minë mufē ai yamih, pöi töng lōnu töre öi keuheūtö ṙētakre i linökölōn ngam Tēv. Kūönö ngaich ai tö Etnīöl ik 1976, unôichrit ngam tö nët ṙòngti samyeūheu hēk öi kūönö tö Chōvanī.
Ik 1983 ṙētak yip pötör sistör nö kē ngam vinôkö in ngam tahël Tapanahonī im lāchuhöt Surīnam tö ṙöhta nö in ngam Kotō Holō
Lōnu ngam panam Surīnam tö la-evṙen tarik, lökten ngaich ngam mupākö òfis nö kuich chitri chu nö hōten chu öich iṙūöhen öich kēken ngam la-en sörkit ovörsīör. Ik sā minā kūön chu nö kun kun, ngaich kētuṙen chū-ö öich la-evṙen öich in minë panam tö kūönën aṅkūö tö minë māṅ. Lökten chū-ö öich chöhken minë tahëng māṅ in minë tahëng afta, ngaich höng la-en tö la-en painīör chū-ö öich höng el ngam māṅ re. Chumngëṅtu chū-ö öich höng ngatī inlahen. Yěich chöhken minë māṅ tö röhta nö ichūök patī chu, ngaich kumten më mikūönöre chū-ö. Höng hěngtak pöri chū-ö öich chuh Surīnam el ṙētak minë visit hēk ësemplī inrē
Ik sā chu öich Sörkit ōvösīör, ngaich chöhken nup tö maṙòvat māṅ öich höng el kupòk
Hòṅ kēken minë tövai chū-ö planing re, yěich hòṅ kēken minë tövai la-enre. Chumkūöṙen chū-ö inrē töre öich hòṅ kēken ngam manūlö mikūönö. Ngaich yěich chu öich chuh tavat öich chöhken minë māṅ, ngaich höng Ĕtēl kamëken ngam manūlö mikūönö. Pītnyöre pöri ai öi kē-ěny ṙētakre öi el ngam mikūönöre öi kēken minë la-en. Hěnghöre kē-ěnyre ṙētakre ai öi nyamtô in minā kūönre hēk havöt inrē. Öt inṙòhö-öv chū-ö tö el hatööm, pöich pripër minë tòkre. Ngaich sā inlahen öp tö akaha yöngnyīö ang Ĕtēl, ngam tö vënyu im līpöre Inchōḵ-oṙô 31:15 nö choholre tö peuheū nö halēn minë nasta ih. Lökten urēhěkūö ai öi söömngen minā nyīö nö chuh el iskul, ngaich holṙôre öi tëli teks, nasta inrē. Teungten chū-ö tö tī Ētěl öich kēken minë la-enre. Ṙamlōn chin pöich teūngen tö tö ngatī pīhöre.
Lōnu ai tö më kūönre inrē nö keūheuttö ṙetakre nö löklōn ngam Tēv. Rö-ö pöri cha-a nöng kūö tīnölòre nö ngatī inlahen, pön lōnre nö hòṅ ngatī inlahen. Angū-ö lōn ai öi inyööngö tö më kūönre nö hangenlōn tö Yāvē hēk in ngam inhangkö ngam tölöök inhānga inrē.
Vë-eny nang cha ai tö ṙanamlōn hī yěi keuheūttö ṙētakre löklōn Yāvē. Rö-ö pön yih nup kanihngen nö ikui ai. Vë-eny nang cha pöri ai tö Yāvē nö sitih inlahen nö hayööken ngam mikūönö ih hēk pōyen inrē nup inkòlô ih kahëtö ò. Ngömuh inrē lōn ai tö më kūönre nö kēnyö ṙētakre nö in yip prötör sistör yip mu-urěhlö ngam la-an ngam Tēv Yāvē.Öt tö lööṙen an ngam mineukṙen ngam mikūönö, pītnyöre pöri chu-ö örheūheu hòṅ chu vayö inlahan ngëichken ngam mikūönöre. Haköplu chin ik sā chu hamul nup tö rahenyen pësa re ik sā chu öl pīhövö ngaich special painīör he e öich i Surīnam. Heṙu pöri öi kihngen yěi öt aṅhav in tö nup lōnre. Meuk ngam inlahen tī Yāvē pöri chū-ö nö mikūöṙen tö ih, hayööken ih inrē. Tö sā inlahen ngam kinyungö, nö löktökūö ik 1986 söl ik 1992 nö i Surīnam, ngaich öt teūngen ihö tö nup lōnre tö kūö ngam kinyūngö. Hateūngi pöri minë lōn ih tö Yāvē lökten öi öthěngö hanakten.—Mët. 6:32.
TÖT INSĀ-AVÖ ÖN NGAM LINÖÖKÖ LŌN YĀVĒ
Löktö lātavë chuh im lāhamö: In ngam pīhöre Ĕtēl
Ngam maṙenylö kūön chu Ĕtēnīěl nö hol ngam pīhöre Netlī
Ngam innětö kūön chu Chiyôvanī nö hol ngam pīhöre Krīstöl
Örheūheu Yāvē nö chumkūöken ih. Ṙāmölōn ayī-ö yěi löklōn ò. Hayöökaṙen inrē ayī-ö tö Yāvē öi haruklö më kūönre hēk haköpten më kūönre inrē. Ngaich ṙamölōn ayī-ö töngamuh yěi meuk inlahen cha. Pön keuheūttö ṙētakre cha-a nö i linöökö lōn ngam Tēv. Ĕtēnīěl hēk Chiyôvanī, graduate cha-a nö el iskul ngam söngkötön Yāvē ngaich cha-a töngamuh nö holtö nap pīhöre nö la-avṙen nö el mupākö òfis nö i Surīnam.
Köiny chin ngaich töm pīhö chu Ĕtēl. Söl ing töngamuh pöri öi köp löklōn Yāvē. Ispesöl painīör an töngamuh. Pōyen nup la-en ai öl ṙen öich heuveū-en öich yöö! Pöch öt ṙetakvö. Öt haṙivlōn chu-ö öich fëkö nup inlahenre, Pöch ṙāmlōn ik sā chu öich ṙālö ngaich lööngö kahë chu-ö tö fesla re öich keuheuttö ṙetakre löklōn ngam Tēv. Tövai takô ön ngam fësla chu. Kô-en, nö töt insā-avö ön ngam linöökö lōn Yāvē.
a Ngëichkö ngam 2002 Yīörpuk Më Vamënyen Yāvē-E, pěch. 70.
b In ngam Hīnöre! 8 Nòvëmpör 1999 an nö vënyu ngam inlahen prötör Vilīöm van sēl ngam tö ngö kui, “Öt Mufē-ěvö Chu-ö Tö E Nö Ngatī.”