Kudinganisela—nzalama ya Makristu
“Ahale ku ku ni kutiveka hahatshi, kuna ni wuzivi.”—MAVINGWA 11:2.
TINDANDO: 38, 69
1, 2. Ngu ku txani Jehovha a di honyote wukoma ka Sawule? (Wona mfota wu wu ku makhatoni.)
KA MBIMO yile ya kale, Jehovha a sawute Sawule ti to eva mkoma. Ka mbimo yoneyo Sawule a ti dinganisela. (1 Samueli 9:1, 2, 21; 10:20-24) Kambe mbimo yi se a nga mana wukoma, ene a khatile kurwala makata. Ditshiku dimwane va dhumetwe ngu Vafilistiya. Sawule a ti getwe ngu mprofeti Samueli ti to a ndina ta e ta hisa magandelo. Hambi keto, Vaisraeli va khatile kuthava, se vamwane ve siya Sawule. Sawule a mahile txani? Kha mu emela Samueli, a to hisa magandelo apune. Toneto a sa fanela ku timaha, se Jehovha kha nga titsakela.—1 Samueli 13:5-9.
2 Mbimo yi Samueli a nga hoka, a mu gete ti to kha maha tona nguku a nga mbi engisa Jehovha. Kambe ka Sawule i singa ta txilo. A tiemelete e tshumela e teka txiwonho txakwe e nameka vamwane. (1 Samueli 13:10-14) Kukhukhela koneho, Sawule a to so mahetela ati ti kombisako ti to wa tiguleta. Se Jehovha a to mu honyola wukoma. (1 Samueli ) Makhatoni Sawule i ti m’thu wa mnene kambe agwitile eva txilotxotxo.— 15:22, 231 Samueli 31:1-6.
3. a) Ngu tihi ti vathu va ti wombako mayelano ni kudinganisela? b) Hi na xamula siwotiso sihi ka msungo wuwa?
3 Nyamsi vathu va vangi va womba ti to u nge humeleli u txi dinganisela. Vona va ti gela ti to va ni lisima kupinda vamwane. Ngu txikombiso dijaha dimwane da misakano adi di nga belela tipolitika di khene: “Kudinganisela ndimhaka ti ni si ti laviko ni ditshiku ni da dimwedo.” Ngu ku txani i di ta lisima kuva Mkristu e dinganisela? Nji txani kudinganisela, ni kwa mbi diganisela? Ka msungo wuwa wa mhaka, hi na xamula siwotiso siya. Ka msungo mhaka wu wu londiselako hi na wona ti to hi nga ti kotisa ku txani kudinganisela hambi ti txi karata.
NGU KU TXANI KUDINGANISELA I DI KA LISIMA?
4. Nji txani kutikulisa?
4 Bhiblia yi kombisa ti to, kutikulisa ka hambana ni kudinganisela. (Lera Mavingwa 11:2.) Dhavidha a kombete Jehovha a txi khene: “Hulusa txithumi txako txi si tikulisi”. (Masalmu 19:13) Nji txani kutikulisa? Ngu maha to kari ati hi singako ni fanelo yo timaha, ti nga maha ngu mhaka yo mbi laphisa mbilu mwendo ngu kutiguleta. Ngu mhaka ya kwa mbi hetiseka, hotshethu ha thuka hi maha to kari ngu kutikulisa. Kambe toneto hi txo timaha txitoloveto, Jehovha kha na mbi titsakela nga ha hi nga wona ngu kona ka Sawule. Masalmu 119:21 yi womba ti to Jehovha a na “kawuka ava va tiguletako.” A mahisa ku txani?
Hi kombisa ti to ha xonipha Jehovha ngu ku va hi txi dinganisela
5. Ngu ku txani kutikulisa i di txiwonho txa hombe?
5 Mhaka ngu yiya, ngako hi txi maha to kari ngu kutikulisa, hi kombisa txidhelelo ka Jehovha Txizimu txathu awu i ku Mkoma. Txa wumbidi, ngako hi txi maha ati hi singako ni fanelo yo timaha, hi na ngungurukela mwendo kuphikizana ni vamwane. (Mavingwa 13:10) Txa wuraru, ngako vathu va txi tiwona ti to ha tikulisa, va na hi wona hi di siphukuphuku. (Luka 14:8, 9) Ti ha kubasani ti to ngu ku txani Jehovha e lava ti to hi dinganisela.
KUDINGANISELA TI PATA TXANI?
6, 7. Kudinganisela kuyelana ngu nzila yihi ni ku tiveka hahatshi?
6 Kudinganisela ti yelana kwati ni kutiveka hahatshi. Mkristu awu a tivekako hahatshi, kha tiguleti futhi a wona vamwane va di gulekile ku m’pinda. (Vafilipiya 2:3) M’thu wu a ti vekako hahatshi, wa dinganisela. Wa tumela ti to ku ni ti asi faneliko e timaha, futhi wa tumela siwonho sakwe. Wa tsaka ngu kuengisela vamwane ni kugonda to kari kwawe. Ene wa mtsakisa ngutu Jehovha.
7 Bhiblia yi kombisa ti to awu a dinganiselako wa tinunga mkhatani, wa tumela ti
to ku ni ti a ti tandako, ni ti a nga mbi tumelelwa. Eto ti m’vhuna ti to e xonipha vamwane ni ku va ñola ngu wunene.8. Ngu tihi ati hi fanelako kutivayilela ti to hi dinganisela?
8 Hi nga khata kutikulisa nem hi si tiwoni. Ti nga mahisa ku txani? Hi nga khata ku tipfa hi di ni lisima ngutu ngako athu mwendo mngana wathu a di ni malungelo o kari dibanzani. (Varoma 12:16) Mwendo kukhata ku ti kombekisa ti to athu ngathu. (1 Timoti 2:9, 10) Hi nga khata kulawula vamwane.—1 Vakorinto 4:6.
9. Ti mahisile ku txani ti to vamwane ve tikulisa? Womba txikombiso txa mu ka Bhiblia.
9 Ti nga maha hi khata kutikulisa ngako hi si tiwoneli ka minavelo yathu yo biha. Vamwane va khata kutikulisa nguku vona va lava nduma, ngu kubavela vamwane mwendo kuhenya ngutu. Vamwane vathu va mu ka Bhiblia ti va humelete. Vo fana ni Abhisalome, Uziya ni Nabhukodhonozori. Kambe Jehovha a va kombile ti to va ti fanete ve tiveka hahatshi.—2 Samueli 15:1-6; 18:9-17; 2 Matimu 26:16-21; Dhanieli 5:18-21.
10. Ngu ku txani hi sa fanela kulamula vamwane? Womba txikombiso txa mu ka Bhiblia.
10 Ku ni txivangelo tximwane txa ti to ngu ku txani mbimo yimwane vathu va si dinganiseli. Alakanya ngu Abhimeleki ni Pedro. (Genesisi 20:2-7; Matewu 26:31-35) Ina vona va ti tikulisa? Ina va txo mbi tiziva kwati totshe mwendo va to maha va sa khata ngu kupimisa? Aku hi si sikotiko kuwona ta mbiluni ka m’thu, kha hi na kuwomba to kari.—Lera Jakobe 4:12.
MTHUMO WATHU KA SENGELETANO YA JEHOVHA
11. Ngu tihi ati m’thu wu a dinganiselako a ti pfisisako?
11 M’thu awu a dinganiselako wa wu pfisisa kwati mthumo awu a nga ningwa ngu Txizimu. Jehovha hi nga Txizimu txa vhilinganya. Mndani ka dibanza mmwane ni mmwane a m’ningile mthumo wakwe. Hotshethu hi ni mthumo. Jehovha a hi ningile tiningo ni wusikoti wo hambana ni ku, ene a hi tumelete ti to hi sawula ti to hi lava ku wuthumisisa ku txani. Ngako hi si tikulisi, hi na thumisa tiningo toneto ngu nzila yi Jehovha a yi lavako. (Varoma 12:4-8) Ha tiziva ti to Jehovha a lava hi m’dhumisa ngu tiningo toneto hi tshumela hi vhuna vamwane.—Lera 1 Pedro 4:10.
Hi nga gonda txani ka txikombiso txa Jesu mbimo yi hi amukelako siavelo simwane? (Wona tindimana 12-14)
12, 13. Ngu tihi ati hi nga ti khumbulako ngako mthumo wathu ka Jehovha wu txi txitxa?
12 Mbimo yimwane mthumo wathu ka Jehovha wu nga txitxa. Ngu txikombiso, alakanya nguti ti nga humelela Jesu. Makhatoni a ti ekha ni Tate wakwe. (Mavingwa 8:22) E gwita e vhuna Jehovha kumaha tingelozi, vathu ni sotshe. (Vakolosa 1:16) A rumetwe ha mafuni, e ta velekwa e tshumela e kula. (Vafilipiya 2:7) Mbimo yi a nga wuka ka vakufa, a tsute nzumani, se ngu 1914 a ve Mkoma wa Mfumo wa Txizimu. (Vahebheru 2:9) Se mbimo yi yi tako, adi fumile 1.000 wa malembe, Jesu a na tshumeta Mfumo ka Jehovha se “Txizimu txi txi va i di sotshe ka votshelele.”—1 Vakorinto 15:28.
13 Nanathu wutomi wathu wu nga txitxa. Mbimo yimwane wutixamuleli wathu Vahebheru 6:10.
wu nga txitxa ngu mhaka ya sisungo sathu. Ngu txikombiso, ti nga maheka hi txi lava kutxhadha mwendo hi txi lava ku va ni vanana. Ngu msana hi nga lava kululamisa to kari ti to hi thumela Jehovha ka mthumo wa mbimo yotshe. Kambe mbimo yimwane wutixamuleli wathu wu nga txitxa ngu mhaka ya siemo. Hi nga thuka hi va ni mtamo, mwendo wu guma. Kambe ku singa ni mhaka ni ti to hi ka txiemo txihi, Jehovha wa tiziva ti to hotshethu hi nga mthumela. Ene kha emeli ati hi ti tandako. Kambe wa tsaka ngu totshe ati hi mmahelako.—14. Kudinganisela ti nga hi vhunisa ku txani ti to hi tsaka ngu siavelo sotshe?
14 Hi nga fana ni Jesu awu a nga tsakela siavelo sotshe. (Mavingwa 8:30, 31) M’thu wu a dinganiselako, wa tsaka ngu siavelo sotshe ni wutixamuleli awu a ku nawo dibanzani. Kha fananisi ni ti vamwane va timahako. Kambe a tsakela mthumo wu a nga ningwa ka sengeletano ya Txizimu. Wa tiwona ti to a ningilwe ngu Jehovha. Ene wa xonipha vamwane ni ku a tsakela ku va vhuna. Wa tipfisisa ti to ni vona va ningilwe mthumo ngu Jehovha.—Varoma 12:10.
KUDINGANISELA NGU NZILA YA YINENE
15. Txikombiso txa Gidhiyoni txi hi gondisa txani?
15 Txikombiso tximwane txa kudinganisela i Gidhiyoni. Mbimo yi a nga gelwa ngu Jehovha ti to a fanete e ponisa Vaisrayeli, ene a ti khene: “Nyumba yangu nja wusiwana ngutu hagari ka vanana va Manase, ni nani kambe ni tshole amu nyumbani ka tate wangu!” (Valamuli 6:15) Kambe ene a thembile Jehovha se e tumela txiavelo txakwe. Gidhiyoni a kombisile ti to a ti pfisisile ati a nga rumwa ngu Jehovha. A mahile txani? A mahile mkombelo e kombela mkongomiso wa Jehovha. (Valamuli 6:36-40) Gidhiyoni i ti dijaha da mtamo ni txibindi. Kambe a ti txharihile i singa nyammahe. (Valamuli 6:11, 27) Se ngu kutsimbila ka mbimo, mbimo yi vathu va nga lava ku m’maha mkoma ene a lambile. Mbimo yi a nga gwita kuthuma ati a nga rumwa ngu Jehovha a to tshumela e tsula mtini.—Valamuli 8:22, 23, 29.
16, 17. Nji txani atxi m’thu wu a dinganiselako a txi mahako?
16 Ngako m’thu a txi amukela txiavelo txa txiphya mwendo e lava kumaha ti ti nga engeteleka dibanzani, ti womba ti to kha dinganiseli? Ahim-him. Bhiblia yi womba ti to ndinene ngako mwanathu a txi lava kuthumela vanathu ni kukula ngu didhawa da moya. (1 Timoti 4:13-15) Kambe, ti to m’thu e kula ngu didhawa da moya ti lava ti to e mana txiavelo txa txiphya? Ahim-him. Hotshethu hi nga tshukwatisa wuthu wathu wa Wukristu, ni wusikoti wu Jehovha a nga hi ninga. Hi txi zama txani? Kuthumela Jehovha kwati ni kuvhuna vamwane.
17 Ngu tihi ati m’thu awu a dinganiselako a ti mahako atxi mana txiavelo txa txiphya? A lwelwa kupfisisa ati a no ti thuma. A maha mkombelo kasi e wona ti to a na wukota mthumo wu a ningwako. Ina a na va ni mbimo ni mtamo wo thuma timwane ta lisima kani? Ngako mbimo yi di walo, ku ni wu a nga wu mahako? Ngu magwito a na wona ti to a nga wukota mwendo ahim-him. Ngako hi txi dinganisela, mbimo yimwane ti nga lava ti to womba ti to hi na mbi wu kota mthumo.
18. a) M’thu wu a dinganiselako a maha txani ngako atxi ningwa txiavelo txa txiphya? b) Dibhuku da Varoma 12:3 di hi vhunisa ku txani ti to hi dinganisela?
18 Jehovha a lava ti to hi “tsimbila ngu kutiveka hahatshi” ni nene. (Mika 6:8) Ngu toneto, kufana ni Gidhiyoni, ngako hi txi ningwa txiavelo, hi kombela ene ti to e hi vhuna. Hi fanete hi alakanyisisa kwati ngu ti Jehovha a hi gelako tona ngu kuthumisa Bhiblia ni Sengeletano yakwe. Hi nga divaleni ti to hambi hi txo va ni wusikoti wo maha txani ni txani, hi nga ngu wusikoti wathu, ene Jehovha wa ti veka hahatshi futhi a ti emisete ku hi vhuna. (Masalmu 18:35) M’thu wu a dinganiselako kha thuki e ti “alakanyela kupinda mpimo wa fanelo yakwe”.—Lera Varoma 12:3.
19. Ngu ku txani hi di fanete hi dinganisela?
19 M’thu wu a dinganiselako wa ti ziva ti to wudhumo mbwa Jehovha ekha. Ngu ku txani? Nguku, ngene M’vangi ni Muhombe wa ditiko dotshe. (Mtuletelo 4:11) Ngako hi txi dinganisela hi na tsakela txihi ni txihi ka mthumo wa Jehovha. Hi na xonipha matipfelo ni mipimiso ya vanathu. Se hi na va ni wumwewo. M’thu wu a dinganiselako a vayilela kumaha siwonho sa hombe ngu kualakanyisisa kwati asi se maha to kari. Jehovha wa tsaka ngu va va dinganiselako. Ngu toneto, kudinganisela nga lisima ka vathu va Txizimu. Ka msungo wu wu londiselako, hi na ta bhula ngu ti to hi nga simamisa ku txani hi dinganisela hambi ti txi nemela.