Dili ba Siyentipikanhon ang Pagtuo sa Diyos?
Dili ba Siyentipikanhon ang Pagtuo sa Diyos?
KON magbasa ka bahin sa siyensiya, kasagaran makakita ka ug relihiyosong mga pulong. Pananglitan, ang mga siyentipiko gitawag ingong “hataas nga mga saserdote sa usa ka bag-ong teknolohikal nga kultura,” ug ang ilang mga laboratoryo ingong “mga templo” o “mga halaran.” Siyempre, ang maong mga ekspresyon maoy mga pasumbingay lamang. Apan, kini mahimong motultol niining hinungdanong pangutana: Aduna ba gayoy kal-ang nga nag-ulang sa siyensiya ug relihiyon?
Ang uban mobati tingali nga samtang nagkadaghan ang nakat-onan sa mga siyentipiko, misamot pagkawala ang ilang pagtuo sa Diyos. Tinuod nga adunay daghan diha sa siyentipikanhong komunidad nga nagtamay sa relihiyosong pagtuo. Apan ang uban nahingangha pag-ayo sa pamatuod sa pagkadisenyo sa kinaiyanhong kalibotan palibot nato. Ang ubang mga siyentipiko wala lamang mahingangha sa disenyo; sila mosugod sa paghunahuna bahin sa Tigdisenyo.
Mga Kausaban
Ang teoriya sa ebolusyon ni Charles Darwin gidawat sa kadaghanan sulod na sa usa ka siglo ug tunga. Ang ubang edukado nga mga tawo nagdahom tingali nga sa pagkakaron, ang motuo sa Diyos mao na lamang kadtong mga ignorante ug mga tawong daling motuo. Wala gayod kana mahitabo. Daghang siyentipiko ang dayag nga miangkon nga sila nagtuo sa Maglalalang. Tinuod, sila tingali dili motuo nga persona ang Diyos o sila dili motuo sa Bibliya. Bisan pa niana, sila kombinsido nga ang disenyo nga makita diha sa kalalangan nagpaila nga adunay intelihenteng Tigdisenyo.
Ang mao bang mga siyentipiko isipon nga daling motuo? Nagtaho bahin sa mga siyentipiko nga nagtuo nga tungod sa intelihenteng disenyo mitungha ang atong uniberso ug ang kinabuhi diha niini, ang rebista sa usa ka libro diha sa The New York Times nagkomento: “Sila adunay mga titulo nga Doktor sa Pilosopiya ug adunay mga puwesto diha sa iladong mga unibersidad. Ang ilang argumento batok sa Darwinismo wala ipasukad sa Kasulatan; hinunoa, kini gipasukad sa siyentipikanhong pangatarongan.”
Ang mao gihapong artikulo nag-ingon nga ang mga tigpaluyo sa ideya sa intelihenteng disenyo “wala magpahayag ug binuang nga mga pangangkon. . . . Ang ilang gipanghimakak mao nga ang naglungtad nga teoriya ni Darwin, o ang bisan unsang ‘naturalistikanhon’ nga teoriya nga gipasukad lamang sa dili-intelihente, mekanikal nga mga hinungdan nga anam-anam nga nagaobra sa paglabay sa panahon, igo nang a
mopatin-aw sa katibuk-an sa kinabuhi. Nangatarongan sila nga ang biolohikal nga kalibotan daghan kaayog pamatuod sa intelihenteng disenyo—pamatuod nga halos nagpunting gayod sa pagpangilabot sa usa ka Intelihenteng Tigdisenyo.”Makapatingala nga ang maong mga panghinapos komon taliwala sa mga siyentipiko. Pananglitan, ang usa ka pagtuon nga giluwatan sa 1997 nagpadayag nga 4 sa 10 ka siyentipiko sa T.B. nagtuo nga persona ang Diyos. Ang maong proporsiyon halos wala gihapon mausab sukad sa 1914, sa dihang gihimo ang susamang surbi.
Masabot nga sa mga nasod diin kaylap ang pagkadili-relihiyoso, sama nianang sa Uropa, mas ubos ang proporsiyon. Bisan pa niana, ang Britanikong mantalaan nga The Guardian nagtaho nga “mas daghan ang nanuo taliwala sa mga propesyonal sa natad sa siyensiya diin matino ang impormasyon ug maeksperimentohan ang mga teoriya, sama sa pisika ug geolohiya, mas diyutay taliwala sa mga propesyonal sa natad sa siyensiya diin dili daling mapamatud-an ang impormasyon, sama sa antropolohiya (pagtuon bahin sa mga tawo).” Kini midugang: “Ang UK adunay mga organisasyon sama sa Mga Kristohanon Diha sa Natad sa Siyensiya.” Ang mantalaan nag-ingon usab nga sa Gran Britanya “mas taas ang proporsiyon sa mga estudyante sa siyensiya nga manimba kay sa mga estudyante sa natad sa arte.”
Bisan pa niana, morag ang kinabag-an sa mga siyentipiko nagtamay sa ideya nga adunay Maglalalang. Ang maong pagtamay dako kaayog impluwensiya sa sama kanilag propesyon. Ang astronomo nga si Allan Sandage nag-ingon nga “magpanuko ang usa sa pagpadayag nga siya usa ka magtutuo.” Ngano? Matod niya: “Hilabihan ang dili pag-uyon ug pagtamay gikan sa mga kauban.”
Tungod niini, ang mga siyentipiko nga mangahas sa pag-ingon nga ang siyensiya dili supak sa pagtuo sa usa ka Maglalalang nakakaplag nga ang ilang opinyon masapawan sa mas maduhaduhaong mga panglantaw. Ang sunod nga mga artikulo maghisgot niining subsob-wala-panumbalinga nga mga opinyon ug kon nganong mao kiniy gibati niining maong mga siyentipiko. Apan, sa unsang paagi ikaw personal nga naapektohan? Makatabang ba kanimo ang siyensiya sa pagpangita sa Diyos? Palihog padayona ang pagbasa.
[Footnote]
a Ang inilang mga edukador ug mga siyentipiko nga nagpahayag sa publiko nga sila nagpaluyo sa ideya bahin sa “usa ka Intelihenteng Tigdisenyo” naglakip kang Phillip E. Johnson, kinsa nagtudlo ug abogasiya didto sa University of California, Berkeley; biokemista nga si Michael J. Behe, awtor sa librong Darwin’s Black Box—The Biochemical Challenge to Evolution; matematiko nga si William A. Dembski; pilosopo sa lohika nga si Alvin Plantinga; mga pisiko nga sila si John Polkinghorne ug Freeman Dyson; astronomo nga si Allan Sandage; ug daghan pa nga dili na ikalista dinhi.
[Picture Credit Line sa panid 3]
Stars: Courtesy of ROE/Anglo-Australian Observatory, photograph by David Malin