LESEN 38
“Oupwe Feito Rei, . . . Ngang Üpwe Asösökemi”
“Oupwe feito rei ämi meinisin mi weiresikis o uwochou, ngang üpwe asösökemi.”—MAT. 11:28.
KÉL 17 ‘Ua Mochen’
MINNE SIPWELE KÁÉ *
1. Ifa ewe pwon Jesus a eáni lón Mateus 11:28-30?
JESUS a eáni ei pwon mi echipwér ngeni eú pwiin aramas mi aúseling ngeni, a erá: “Oupwe feito rei . . . ngang üpwe asösökemi.” (Álleani Mateus 11:28-30.) Jesus a kan apwénúetá an na pwon. Áwewe chék, ekieki met Jesus a féri ngeni emén fefin mi riáfféú ren eú samau watte.
2. Met Jesus a féri ngeni emén fefin mi samau?
2 Ewe fefin a fókkun osupwangen álillis. A fen chuuri chómmóng tokter pwe epwe chikar seni an samau. Nge a fen riáfféú úkúkún 12 ier pwe ese wor a tongeni álisi. Me ren ewe Allúk, i emén mi limengaw. (Lif. 15:25) Mwirin, a rongorong pwe Jesus a tongeni echikara chókkewe mi riáfféú, iwe a ló kútta. Lupwen a kúna Jesus, a attapa lepwúlún úfan we, iwe a mwittir chikar! Nge Jesus ese chék echikaraatá. Napanapen án Jesus apéchékkúla, a pwal ámmeef ngeni pwe i mi aúchea me ésúfél. Áwewe chék, Jesus a néúnéú ewe kapas mi pwári tong me ésúfél lupwen a kér ngeni “nei.” A fókkun péchékkúletá letipen ena fefin ren ena!—Luk. 8:43-48.
3. Ikkefa ekkewe kapas eis sipwe pélúweniir?
3 Chemeni pwe ewe fefin a feiló ren Jesus. A pwisin achocho le ló ren. A pwal ina usun lón ei fansoun, mi lamot sipwe achocho le “feito” ren Jesus. Lón ach ei fansoun, saminne Jesus epwe féri eú manaman ren an epwe echikaraatá ekkewe mi samau mi “feito” ren. Nge a chúen etiwa aramas: “Oupwe feito rei . . . ngang üpwe asösökemi.” Lón ei lesen, sipwe pélúweni ekkeei nimu kapas eis: Ifa usun sipwe “feito” ren Jesus? Met weween alon Jesus ei: “Oupwe ämwäralong womi ai we waas”?
Met sia tongeni káé seni Jesus? Pwata ewe angang a ewisa ngenikich a kan asésékich are apéchékkúlasefálikich? Me ifa usun sipwe sópweló le akkangei apéchékkúl seni ach ámwáraalong án Jesus we waas?“OUPWE FEITO REI”
4-5. Ikkefa ekkóch alen ach sipwe tongeni “feito” ren Jesus?
4 Eú alen ach sipwe “feito” ren Jesus, ina ren ach achocho úkúkún ach tufich le káé usun met Jesus a féri me apasa. (Luk. 1:1-4) Ese wor emén a tongeni féri ena fán itach, mi lamot sipwe pwisin káé usun pwóróusen Jesus. Sia pwal “feito” ren Jesus ren ach filatá ach sipwe papatais me wiliti néún chón káé.
5 Pwal eú alen ach sipwe “feito” ren Jesus, ina ren ach kútta álillis seni ekkewe mwán mi ásimaw lón ewe mwichefel ika sia osupwangen álillis. Jesus a néúnéú ekkena mwán mi usun ‘liffang’ le túmúnú néún kewe siip. (Ef. 4:7, 8, 11; Joh. 21:16; 1 Pet. 5:1-3) Mi lamot sipwe pwisin achocho le tingor ar álillis. Sise tongeni ekieki pwe ekkewe mwán mi ásimaw ra silei met sia ekieki me met sia osupwang ren. Nengeni pwóróusen emén Chón Kraist mwán itan Julian, a erá: “Mi lamot upwe úkútiw seni ai angang lón Bethel pokiten apwangapwangen inisi, nge emén chienei a ereniei ai upwe tingor án ekkewe mwán mi ásimaw repwe chuuriei me apéchékkúlaei. Akkomwan, use pwal ekieki pwe mi lamot. Nge mwirin, ua tingor ar álillis, iwe ar chuuriei, ina eú liffang mi múrinné lap seni meinisin ua kúna.” Ekkewe mwán mi ásimaw mi tuppwél, usun ekkewe rúúemén mi chuuri Julian, ra tongeni álisikich le silei “ekiekin Kraist,” weween ach sipwe weweiti me eáni án Jesus ekiek me féffér. (1 Kor. 2:16; 1 Pet. 2:21) Ina eú me lein ekkewe liffang mi fókkun múrinné ra tongeni fang ngenikich.
“OUPWE ÄMWÄRALONG WOMI AI WE WAAS”
6. Met weween án Jesus apasa: “Oupwe ämwäralong womi ai we waas”?
6 Lupwen Jesus a apasa: “Oupwe ämwäralong womi ai we waas,” usun itá a erá: “Oupwe onómu manawemi fán emmweniei.” Are, usun itá a erá: “Oupwe etiei le mwárei ewe waas, iwe sipwe angangfengen lón ach angang fán iten Jiowa.” Nge iir mi ruu weween kana, ra wewe ngeni pwe ewe waas a weneiti och angang are wis.
7. Ifa ewe angang sipwe wisen féri, me met sia tongeni lúkúlúkú me ren Mateus 28:18-20?
7 Sia etiwa án Jesus kapasen etiwetiw lupwen sia fangóló manawach ngeni Jiowa me papatais. A suuk ngeni meinisin ena etiwetiw, iwe Jesus esap tongeni asúoló emén mi enletin mochen angang ngeni Kot. (Joh. 6:37, 38) Meinisin néún Jesus kewe chón káé ra angei ena feiéch ar repwe fiti ewe angang Jiowa a ewisa ngeni Jesus an epwe féri. Sia tongeni lúkúlúk pwe Jesus epwe chék nóm rech pwe epwe álisikich le féri ena angang.—Álleani Mateus 28:18-20.
“KAIÖ SENIEI”
Apéchékkúla ekkewe ekkóch usun met Jesus a féri (Ppii parakraf 8-11) *
8-9. Pwata aramas mi tipetekison ra mochen arap ngeni Jesus, me ikkefa ekkewe kapas eis sipwe pwisin eisinikich?
8 Aramas mi tipetekison ra mochen arap ngeni Jesus. (Mat. 19:13, 14; Luk. 7:37, 38) Pwata? Nengeni sókkofesenin Jesus me ekkewe Farisi. Ekkewe néúwisin lamalam rese pwári tong me ra lamalamtekia. (Mat. 12:9-14) Nge Jesus a tongei aramas me tipetekison. Ekkewe Farisi ra mochen iteféúló me itetekia. Nge Jesus a apasa pwe ese éch ach sipwe ina usun. A áiti ngeni néún kewe chón káé ar repwe tipetekison me angang fán iten aramas. (Mat. 23:2, 6-11) Ekkewe Farisi ra nemenemengaw wóón aramas, me aramas ra niwokkus ren met epwe fis ngeniir ika ra álleasolaper. (Joh. 9:13, 22) Jesus a apéchékkúla letipen aramas ren an féfférún tong me kapas mi fiti úméúméch.
9 Met ka káé seni Jesus? Pwisin eisinuk: ‘Ua sill me ren aramas pwe ngang emén mi mosonoson me tipetekison? Ua tipemecheres le féri ewe sókkun angang mi tekison pwe upwe álisi aramas? Ua kirekiréch ngeni aramas?’
10. Met meefien aramas lupwen ra angangfengen me Jesus?
10 Jesus a pwapwa le asukula aramas, me Jesus a féri pwe repwe meefi kinamwe me pwapwa lón ar angangfengen. (Luk. 10:1, 19-21) A pesei néún kewe chón káé ar repwe kakkapas eis ngeni, me a mochen angei meefier. (Mat. 16:13-16) Néún Jesus kewe chón káé ra usun ekkewe irá mi máréch mi túmún seni mélúmél. Ra káé ekkewe lesen seni met Jesus a áiti ngeniir, me ra uwaani féffér múrinné.
Kopwe chiechiéch me ámecheresi án aramas repwe fós ngonuk
Kopwe achocho me tinikken
Kopwe tipetekison me angang weires *
11. Ikkefa ekkewe kapas eis mi lamot sipwe pwisin eisinikich?
11 Ka eáni eú wis are ekkóch aramas ra nóm fán óm túmún? Ika ina, pwisin eisinuk: ‘Epwe ifa féfférúi lón imwei we are lón ai we leenien angang? Ua kan soun efisatá kinamwe? Ua pesei ekkewe ekkóch ar repwe kan kakkapas eis? Ua tipemecheres le rong ngeni meefier?’ Sise fókkun mochen áppirú ekkewe Farisi, mi song ngeni ekkewe aramas mi tipemwaramwar ren met ra apasa are met ra eáni asukul. Ra pwal eriáfféwúmwááli chókkewe rese tipeeú ngeniir.—Mark. 3:1-6; Joh. 9:29-34.
“OUPWE KÜNA SÖÖN NGÜNÜMI”
12-14. Pwata ewe angang Jesus a ewisa ngenikich a apéchékkúlasefálikich?
12 Pwata ach féri ewe angang Jesus a ewisa ngenikich a apéchékkúlakich? Mi wor chómmóng popun, nge sipwe pwóróus wóón ekkóch chék me leir.
13 A wor rech ekkewe chónemmwen mi múrinné seni meinisin. Jiowa, ach we Chónemmwen mi Tekia seni meinisin, a aúcheani néún kewe chón angang me esap emén masta mi kirikiringaw. A aúcheani ewe angang sia féri. (Ipru 6:10) A apéchékkúlakich pwe sipwe tufichin apwénúetá wisach mi chou. (2 Kor. 4:7; Kal. 6:5) Jesus ach we King a pwal isetiw leenien áppirú mi múrinné fán itach. (Joh. 13:15) Me ekkewe mwán mi ásimaw mi túmúnúkich ra achocho le áppirú Jesus, ewe “Chon Masen sip mi fokun tekia.” (Ipru 13:20; 1 Pet. 5:2) Ra achocho ar repwe kirekiréch, apéchékkúlakich me tipepwora lón ar asukulakich me túmúnúkich.
14 A wor rech chiechiach kewe mi múrinné seni meinisin. Ese pwal wor me lúkúch mi eáni ewe sókkun chiechi mi fiti tong are ewe angang mi aúchea mi nóm rech. Ekieki mwo ei: Sia feiéch le angangfengen me ekkewe sókkun aramas mi eáni féffér mi fókkun pwúng nge rese ekieki pwe ra tekia seni ekkewe ekkóch. Ra lipwákéch nge ra tipetekison, me ra meefi pwe ekkewe ekkóch ra tekia seniir. Ra ekieki pwe kich esap chék chiener chón angang nge pwal kich chiechier. A fókkun péchékkúl ar tong fán itach pwe ra mmólnetá le fangóló manawer fán ásengesich!
15. Itá epwe ifa meefiach usun ewe angang sia féri?
15 Sia eáni ewe angang mi múrinné seni meinisin. Sia áiti ngeni aramas ewe pwóróus mi enlet usun Jiowa me pwáraaló án ewe Tefil pwóróus mi chofona. (Joh. 8:44) Satan a áweiresi aramas ren ekkewe kapas chofona mi efisi ar repwe ápilúkúlúkúngaw. Áwewe chék, a mochen ach sipwe lúkú pwe Jiowa esap tongeni omusaaló ach kewe tipis me esap i emén epwe tongeni tongekich. A ifa me eriáfféún ena kapas chofona mi fókkun eletipechowu aramas! Lupwen sia “feito” ren Kraist, a musoló ach kewe tipis. Me ren enletin, Jiowa a fókkun tongekich. (Rom 8:32, 38, 39) A ifa me watteen pwapwaach ren ach álisi aramas le silei ifa usun repwe lúkúlúk wóón Jiowa me ach kúna pwe manawer a échúló!
SÓPWELÓ LE AKKANGEI APÉCHÉKKÚL FÁN ÁN JESUS WE WAAS
16. Ifa sókkofesenin osach me ren Jesus, seni osach kewe rán me rán?
16 Osach kewe Jesus a erenikich ach sipwe uwei, ra sókko seni osach kewe are wisach kewe rán me rán. Áwewe chék, wesin ach angangen moni lón ewe rán, sia kan pekkus me sise pwapwa. Nge wesin ach féri ach angang ngeni Jiowa me Kraist, sia fókkun meefi menemenéch me pwapwa. Neman sia fókkun pekkus wesin ach angangen moni lón ena rán, nge sia chúen achocho le fiti ach kewe mwich. Nge fán chómmóng sia péchékkúletá lupwen sia wareiti imwach we mwirin ach mwich. Pwal ina chék usun atun sia achocho le fiti afalafal me féri ach pwisin káé Paipel, sia fókkun meefi pwe sia péchékkúlsefál.
17. Met mi lamot sipwe mirititi, iwe met sipwe túmúnú?
17 Sipwe mirititi pwe mi chék kaúk án emén me emén péchékkúl. Ina popun sipwe túmúnú met sia kan achocho le féri. Áwewe chék, sia tongeni asolapa ach péchékkúl le achommongaaló wéúch kewe. Nengeni met Jesus a ereni emén alúwél mi pisekisek mi eisini: “Met ngang üpwe föri pwe üpwe manaueni manau esemüch?” Ena alúwél a fen akkapwénúetá ewe Allúkún Moses. Pwal i emén mi múrinné pokiten Markus ewe puken Kapas Allim a apasa pwe Jesus a “tongei” átena. Jesus a etiwa ena alúwél sounemenem me apasa: “Kopwe feila o amömöla meinisin mine ka eäni . . . Mürin kopwe feito o tapweto müri.” Ena alúwél a fókkun letipechou, nge usun ese tongeni likitaló “wöün a fokun chomong.” (Mark. 10:17-22) Iwe, mwirilóón, ese ámwáraalong án Jesus we waas me a chúen slave ngeni “wöün fanüfan.” (Mat. 6:24) Ika en ena alúwél, met kopwe filatá?
18. Met mi lamot sipwe féri fán ekkóch, me pwata?
18 Fán ekkóch, a éch ika sipwe etittina met sia kan akkomwa lón manawach. Pwata? Pwe sipwe tongeni kúna ika sia áeáfichi ach péchékkúl. Nengeni pwóróusen emén alúwél itan Mark, a erá: “Ren fite ier, tittipei pwe nónnómun manawei a fen mecheres. Ua pioneer, nge iteitan ua kan chék ekieki moni me met upwe féri pwe epwe kinamwe manawei. Iwe, ua resin ekieki ika pwata usun nónnómun manawei a weiresiló. Iwe, ua mirititi pwe ua kan akkomwa lón manawei ai upwe kútta pwisin mocheni me ua fang ngeni Jiowa lusun chék ai fansoun me péchékkúl.” Mark a ekkesiwili an ekiek me napanapen manawan pwe epwe tongeni alapaaló an angang ngeni Jiowa. Mark a erá: “Fán ekkóch ua aúrek, nge ren án Jiowa me Jesus álillis, ua pwákini ai kewe weires.”
19. Pwata a mmen lamot ach sipwe eáni ekiek mi pwúng?
19 Epwe sópwósópwóló ach akkangei apéchékkúl fán án Jesus we waas ika sia féri ekkeei úlúngát mettóch. Áeúin, eáni ekiek mi pwúng. Pokiten sia féri án Jiowa angang, iwe mi lamot pwe epwe fis ena angang lón ewe napanap Jiowa a mochen. Kich ekkewe chón angang, nge Jiowa i ewe Masta. (Luk. 17:10) Ika sia sótun féri án Kot angang lón ewe napanap ese fiti met Jiowa a mochen, iwe sipwe kúna pwe sia pwisin ú ngeni án Jesus we waas. Pwal mwo nge emén kou epwe tongeni feiengaw me pekkusuló ika iteitan epwe sótun filatá ia chék a mochen ló ie me efiráák ngeni emmwenien ewe masta mi wisen nemeni ewe waas. Nge ika sia féri án Jiowa angang lón ewe napanap a mochen, sipwe tongeni féri chómmóng mettóch sise ekieki pwe sia tufichin féri me pwákini ekkewe osukosuk sise tongeni pwisin pwákiniir. Chechchemeni pwe ese wor emén a tongeni eppeti pwénútáán án Jiowa angang.—Rom 8:31; 1 Joh. 4:4.
20. Itá epwe ifa ewe popun sipwe ámwáraalong án Jesus we waas?
20 Oruuan, epwe pwúng ewe popun sia féri ach angang. Sia mochen ach sipwe elingaaló Semach we mi tong, Jiowa. Lón fansoun Jesus we, ekkewe aramas ra chék tapweló mwirin Jesus pokiten ra tipemmóng are mochen chék kúna pwisin feiéchúr, iwe mwirin och fansoun ra lichippúng me likitaló án Jesus we waas. (Joh. 6:25-27, 51, 60, 66; Fil. 3:18, 19) Nge, chókkewe mi fiti Jesus pokiten ar tongei Kot me chón órur kewe, ra pwapwa le ámwáraalong ewe waas lón ánein manawer wóón fénúfan, me ra eáni ewe ápilúkúlúkún ar repwe fiti Kraist lón láng. Sipwe pwal usun chókkana le amwéchú ach pwapwa le ukkuwei án Jesus we waas ren ewe popun mi pwúng.
21. Met sia tongeni lúkú pwe Jiowa epwe féri me ren Mateus 6:31-33?
21 Aúlúngátin, lúkú pwe Jiowa epwe nónnóm rech. Sia fen filatá ewe sókkun manaw mi pennúkú pwisin mochenin me mi lamot ach sipwe angang weires. Jesus a éúréúrakich pwe sipwe kúna riáfféúmwáál. Nge sia tongeni lúkú pún Jiowa epwe ngenikich ewe péchékkúl mi lamot, pwe sipwe tongeni likiitú fán ese lifilifil weires. Lapólóón ach likiitú, epwe pwal ina lapólóón péchékkúlach. (Jas. 1:2-4) Sia tongeni lúkú pwe Jiowa epwe awora ngenikich minne mi lamot, me Jesus epwe túmúnúkich, me pwiich kewe repwe apéchékkúlakich. (Álleani Mateus 6:31-33; Joh. 10:14; 1 Tes. 5:11) Iwe, a nóm rech meinisin ekkewe mettóch mi lamot ren ach sipwe tongeni likiitú fán ese lifilifil sóssót!
22. Met sipwe kilisou ren?
22 Ewe fefin Jesus a echikaraatá, a chék mwittir péchékkúletá lón ena rán. Nge epwe chék tongeni péchékkúlfóch ika epwe wiliti néún Jesus chón káé mi tuppwél. Iwe met ka ekieki neminna a féri? Ika a filatá le ámwáraalong án Jesus we waas, iwe anchangei watteen feiéchún an eti Jesus lón láng! Minne ena fefin a pennúkúóló ren an epwe tapweló mwirin Kraist, ese akkarap ngeni ena feiéch epwe angei. Ese lifilifil ika sia ápilúkúlúkún manaw wóón fénúfan are lón láng, nge sia fókkun kilisou pwe sia fen etiwa án Jesus etiwetiw mi erá: “Oupwe feito rei.”
KÉL 13 Kraist Ach Leenien Áppirú
^ par. 5 Jesus a etiwakich ach sipwe feito ren. Met sipwe féri ika sia etiwa an na etiwetiw? Ei lesen epwe pélúweni ena kapas eis, me epwe pwal áchema ngenikich ifa usun ach angangfengen me Kraist epwe tongeni apéchékkúlasefálikich.