Ka Fen Mmolnetä Fän Iten Om Kopwe Küna Amanau?
Ka Fen Mmolnetä Fän Iten Om Kopwe Küna Amanau?
“Oupwe tolong lon ewe waimw ämi me chon leimwom, pun ngang üa küna pwe en ka pwüng mwen pilom kana.”—KENESES 7:1.
1. Ifa ewe kotun amanau Jiowa a awora lon fansoun Noa we?
JIOWA “a tinalo ewe noter won ekkewe chon fonufan mi ngau” lon ränin Noa we, nge a pwal awora eü alen ngaselo. (2 Piter 2:5) Ewe Kot mi enlet a ngeni Noa kapasen emmwen mi titchik ren ifa ussun epwe falei efoch waimw pwe resap mälo atun epwe fis ewe noter. (Keneses 6:14-16) Pokiten Noa emön chon angang mi tuppwöl ngeni Jiowa, “Noa a fori meinisin mine Kot a alluk ngeni.” Pwüngün pwe ‘a titchikin föri.’ Iwe, pokiten än Noa älleäsochis, sia manau lon ei fansoun ikenäi.—Keneses 6:22.
2, 3. (a) Ifa ekiekin piloon Noa kewe ussun an angang? (b) Ifa än Noa lükülük lupwen a tolong lon ewe waimw?
2 Ewe angangen falei ewe waimw esap eü angang mi mecheres. Neman chommong aramas ra ingeiti minne Noa me an famili ra föri. Nge, minne ra küna ese naf fän iten ar repwe lükü pwe amanau epwe alongolong won ar tolong lon ewe waimw. Iwe mwiriloon, a mwüchülo än Kot mosonottam ngeni ena fönüfan mi ngaü.—Keneses 6:3; 1 Piter 3:20.
3 Mwirin än Noa me an famili angang weires ren fitu ier, Jiowa a ereni Noa: “Oupwe tolong lon ewe waimw ämi me chon leimwom, pun ngang üa küna pwe en ka pwüng mwen pilom kana.” Fän ar lükülük won alon Jiowa, “Noa me nöün kewe, pwal pwülüan me pwülüer kewe ra tolong lon ewe waimw.” Jiowa a appüngalo ewe asam pwe epwe tümünü nöün kewe chon fel. Lupwen a fis ewe Noter won fönüfan, ewe waimw a wiliti än Kot we kotun amanau.—Keneses 7:1, 7, 10, 16.
Minne A Fiffis Lon ei Fansoun mi Löllö ngeni Ränin Noa we
4, 5. (a) Met Jises a alöllö ngeni ewe fansoun an nonnom? (b) Ikkefa ekkewe mettoch ra fis lon fansoun Noa ra löllö ngeni ach ei fansoun?
4 “Usun chök ekkewe ranin Noa, epwe iei usun ren an ewe Nöün-Aramas waroto.” (Mattu 24:37) Ren ekkeei kapas, Jises a pwäratä pwe ewe fansoun an epwe nonnom le monomon epwe ussun chök ränin Noa we, iwe, a wesewesen ina ussun. Äkkäeüin seni 1919, a afalafalfeil ngeni aramasen ekkewe mwu meinisin eü kapasen öüröür mi ussun chök minne Noa a afalafala. Iwe, ekiekiir ussun ena pworaus a ussun chök ekiekin aramas lon ränin Noa we.
5 Ren ewe Noter, Jiowa a apwüngü ewe fönüfan mi “uren föförün mwäneson.” (Keneses 6:13) A chök ffatöch ngeni aramas pwe Noa me an famili rese eäni ekkena föfför mi akkachofesä, nge ra chök föfföri ar angangen falei ewe waimw. Iwe, a löllö ngeni minne sia küna ikenäi. Ekkewe mi wenechar ra tongeni “alefilasefäli lefilen eman chon pwüng me eman aramasangau, lefilen ätewe mi angang ngeni Kot me ätewe esap angang ngeni.” (Malakai 3:18) Ir kewe rese aapap ra ingeiti wenecharen, kirekiröchün, me tinikkenin Chon Pwäratä Jiowa, me ekkeei lapalap ra asokkofesenni nöün Kot kewe aramas seni lusun chon fönüfan. Ekkewe Chon Pwäratä ra pöönalo föfförün akkachofesä meinisin me ra mut ngeni än Kot we ngün mi fel an epwe amwökütüür. Ina popun ra kükküna kinamwe me ra akkachocho ngeni ar repwe fetäl won ewe aal mi pwüng.—Aisea 60:17.
6, 7. (a) Met aramas lon ränin Noa we rese mirititi, nge pwata a pwal ina ussun aramas ikenäi? (b) Ikkefa ekkoch pworaus mi pwäratä pwe aramas ra kan esinna pwe Chon Pwäratä Jiowa ra sokkolo?
6 Piloon Noa kewe rese mirititi pwe Noa a küna älillis seni Kot me a mwökütüküt fän än Kot emmwen. Ina minne rese kan aüseling ngeni minne a apasa me mwökütüküt fän an kapasen öüröür. Nge ifa ussun aramas lon ei fansoun? Inaamwo ika chommong ra ingeiti Chon Pwäratä Jiowa pokiten ar angangen afalafal me föfförür kewe, nge lap ngeniir rese ekilapei ewe pworaus allim me än Paipel kewe kapasen öüröür. Eli chon orur, nöür kewe pos, are märäriir kewe repwe apünga Chon Kraist mi enlet pokiten lapalaper kewe mi mürinnö nge mwirin repwe apasa, “Amwo esap ir Chon Pwäratä Jiowa!” Chokkana mi akkatoleer rese kan weweiti pwe Chon Pwäratä Jiowa ra lapalapeni ekkewe lapalapen tong, kinamwe, kirikiröch, mürinnö, mosonottam, me tipenmwän pokiten än Kot we ngün mi fel a emmweniir. (Kalesia 5:22-25) Ena mettoch epwe itä änneta pwüngün ar afalafal.
7 Awewe chök, lon Russia, ekkoch Chon Pwäratä Jiowa ra aüetä eü Kingdom Hall. Emön mwän mi fos ngeni emön me lein ekkewe chon angang a apasa: “A och sokkun ei leenien angang, pun esor aramas mi ün supwa, kapas pöchökkül, me ün sakau! Omusalo nge en emön Chon Pwäratä Jiowa?” Ewe chon angang a eisini i, “Ika upwe apasa aapw, kopwe lükü aloi?” Ewe mwän a mwittir pölüeni, “Aapwi.” Lon pwal eü telinimw lon Russia, a watte än ewe meiör eingeing lupwen a küna än Chon Pwäratä aüetä ar mineföön Kingdom Hall. A apasa pwe inaamwo ika a piin meefi me loom pwe mi löllö chök ekkewe lamalam meinisin, nge mwirin an küna kichiöchün Chon Pwäratä Jiowa, a siwil an ekiek. Ikkeei ruu chök me lein ekkewe chommong pworaus ra pwäratä pwe nöün Jiowa kewe aramas ra sokko seni ir kewe rese älleäsochisi allükün Paipel.
8. Ach tufichin küna manau atun an epwe sopwolo ei otot mi ngaü epwe alongolong won met?
8 Atun epwele sopwolo ewe “fanüfan me lom” mi kitetterilo lon ewe Noter, Noa emön “chon afalafala usun pwüng.” (2 Piter 2:5) Lon ekkeei ränin le sopwoloon ei ototen fönüfan, nöün Jiowa kewe aramas ra esilefeili än Kot kewe allük mi pwüng me ra afalafala ewe kapas allim ussun än aramas tufichin manau tori ewe fönüfan sefö. (2 Piter 3:9-13) Noa me an famili mi süföliti Kot ra küna manau lon ewe waimw, iwe, pwal ina chök ussun, amanauen emön me emön lon ei fansoun epwe alongolong won ar lükü me ar tuppwöl le fitipachei än Jiowa we mwicheich won fönüfan.
A Lamot Lükü ren Än Emön Epwe Küna Manau
9, 10. Pwata a lamot lükü fän iten ach sipwe tufichin küna manau le sopwoloon än Setan otot won fönüfan?
9 Met emön epwe föri pwe epwe tufichin manau atun epwe kitetterilo ototen ei fönüfan mi nom fän manamanen Setan? (1 Jon 5:19) Epwe akkom esinna lamoten an epwe küna tümün. Iwe mwirin, epwe lamot an epwe pwisin äeä ena tümün. Aramas lon ränin Noa we ra chök föfföri minne ra kan eöreni iteiten rän me rese meefi lamoten ar repwe küna tümün seni ewe kitetter epwele toriir. Iwe, ra osupwang ren pwal eü mettoch—rese lükü Kot.
10 Iwe nge, Noa me an famili ra esinna lamoten ar repwe küna tümün me amanau. Ra pwal lükü ewe Epinkepiisom, Jiowa Kot. Ewe aposel Paul a makkei: “Are emon esap luku, iwe, esap tongeni apwapwai [Jiowa]. Pun are emon mi mochen arap ngeni Kot, epwe fakkun luku pwe a wor Kot, o a liwini ngeni ir ekkewe mi kukutta i.” Iwe, Paul a pwal makkei: “Kot a fonou Noa usun ekkewe mettoch mi aramas resaamo kuna. Iwe, Noa a auseling ren luku, o a forata ewe waim, pwe epwe amanaua chon le imwan. Ren ei mettoch, a apungu ewe fonufan, o a wiliti chon alemwiri ewe pung mi popu seni luku.”—Ipru 11:6, 7.
11. Met sipwe tongeni käeö seni ekkewe minen tümün Jiowa a awora me loom?
11 Ren ach sipwe tufichin küna manau atun an epwe talo ei otot mi ngaü, esap naf ach sipwe chök lükü pwe epwe talo. A lamot ach sipwe anganga ach lükü, weween, sipwe unusen äeä minne Kot a awora fän iten ach sipwe küna manau. Pwüngün pwe a lamot ach sipwe pwäratä ach lükü än nöün Kot we, Jises Kraist, asorun möön kepich. (Jon 3:16, 36) Iwe nge, epwe mürinnö ach sipwe chechemeni pwe ir chök mi nonnom lon ewe waimw Noa a falei rese mälo lon ewe Noter. Pwal ina chök ussun, ekkewe telinimwen op lon Israel loom ra chök awora tümün ngeni emön mi nielo pwal emön nge sap turun tipan nge ika a süüri ena sokkun telinimw me nonnom lon tori mäloon ewe souasor. (Numperis 35:11-32) Atun a fis ewe aengolun riäfföü lon Isip lon ränin Moses we, mwänichien Isip ra mälo, nge mwänichien Israel rese mälo. Pwata? Jiowa a fen apasa ngeni Moses: “Mürin [ekkewe chon Israel] repwe angei ekis chan [ewe lamen Pasofer] o tofi ngeni penkasamen imwer lepekin me ruepek, pwal me asan, ewe ia ra ochoch ewe lam ie. . . . Nge esap wor eman epwe towu seni imwan tori lesosor.” (Ekistos 12:7, 22) Itä iö me lein ekkewe mwänichien Israel repwe ekiekin tunalo ena kapasen emmwen seni Kot ren an epwe towu lükün eü imw mi esissin ngeni chcha ra tofi ngeni penasamen imwan we me asan me ruuepek?
12. Ifa ewe kapas eis epwe mürinnö emön me emön leich epwe pwisin eisini i, me pwata?
12 Ina minne a wor popun ach sipwe ekilapei ussun pwisin nonnomun manauach. Sia wesewesen nonnom lon än Kot kokkotun tümün lon pekin ngün? Lupwen epwe fis ewe riäfföü mi lapalap, epwe sürütiu chönün mesen ir kewe mi fen kükkütta ena tümün pokiten ar pwapwa chapür me kilisou. Ren ekkewe ekkoch, repwe chök kechiu pokiten ar letipechou me niamam.
Ekkoch Siwil lon Kokkotun Ach Mwicheich A Ammolnakich fän iten Amanau
13. (a) Met popun a fis ekkoch siwil lon kokkotun än Kot mwicheich? (b) Aweweei mwo ekkoch siwil a fen fis.
13 Ekis me ekis, Jiowa a efisi ekkoch siwil mi amürinnölo kokkotun an we mwicheich won fönüfan. Ekkena siwil ra alingalo, anüküchara, me apöchökkülatä an kokkotun tümünükich lon pekin ngün. Seni 1870 tori 1932, chon ewe mwichefel ra üttüt won iö epwe wiseni ekkewe wis elter me tikön. Lon 1932 ei kokkotun ütti ekkewe elter a siwil ngeni än chon ewe mwichefel üttüt fän iten eü mwichen elter pwe epwe älisi emön sou emmwen. Lon 1938, a poputä seikitään meinisin ekkewe elter me ministerial servant lon ewe mwichefel me ren ekkewe popun alongolongun alluk lon Paipel. Fän emmwenien ewe Mwichen Sou Pwüngüpwüng än Chon Pwäratä Jiowa, seni 1972, iten ekkewe mwän ra titiilo ngeni ewe ofiselap, iwe, ika ra apwüngalo, ekkewe mwichefel repwe angei taropween seikitään ekkewe elter are ministerial servant. Iwe, seni ena fansoun feffeito, a wakkattelo angangen ewe Mwichen Sou Pwüngüpwüng, iwe, a fis ekkoch siwil pwe epwe amecheresi an angang.
14. Ifa ewe prokramin asukul a poputä lon 1959?
14 Lon 1950, ar käeöfichi Kölfel 45:16 a emmwen ngeni eü prokramin asukul. Ena wokisin a apasa: “Noum kewe mwän repwe akasiwili om kewe lewo lon wisen king. Ka awiseer pwe repwe nemenem won unusen fanüfan.” Ekkewe elter mi emmweni ewe mwichefel lon ei fansoun ra sukul fän iten wiser kewe lon ach ei fansoun me pwal mwirin Armaketon. (Pwarata 16:14, 16) A poputä Ewe Kingdom Ministry School (Sukulen Elter) lon 1959. Lon ena fansoun, a fis eü sukul, ttaman ükükün eü maram, fän iten äkkäeüin ekkewe congregation servant, nge ina met ra eita ngeni ekkewe presiding overseer me loom. Iei, ei sukul a suuk ngeni ekkewe elter me ministerial servant meinisin. Mwirin, ekkeei brother ra asukula emön me emön Chon Pwäratä Jiowa lon pwisin en me an mwichefel. A iei ussun meinisin repwe küna älillis lon pekin lükü pwe repwe lipwäköchülo lon ar angangen afalafala ewe kapas allimen ewe Mwu.—Mark 13:10.
15. Ikkefa ruu aalen tümünün limelimöchün ewe mwichefelin Chon Kraist?
15 A lamot ngeni ir kewe mi mochen wiliti chon eü mwichefelin Chon Kraist ar repwe eäni ekkoch sokkun tufich. Pwüngün pwe ese mumutä ngeni chon esiit ar repwe chooni ewe mwichefel, ussun chök ese mumutä ngeni ena sokkun aramas ar repwe tolong lon än Noa we waimw. (2 Piter 3:3-7) Äkkäeüin seni 1952, Chon Pwäratä Jiowa ra apöchökkülatä ar tipeeü ngeni ewe kokkot mi älisatä tümünün ewe mwichefel—ewe kokkotun atowu ekkewe chon tipis mi rese aier. Pwüngün pwe ekkewe chon tipis mi enletin aier ra küna älillis pwe repwe ‘awenechara alen pecher.’—Ipru 12:12, 13; Än Salomon Fos 28:13; Kalesia 6:1.
16. Ifa lapalapen nöün Jiowa kewe aramas lon pekin lükü?
16 Wöüöchün nöün Jiowa kewe aramas lon pekin lükü esap eü minen ämäirü, esap pwal pükün fis. Me ren ewe soufos Aisea, Jiowa a apasa: “Nei chon angang repwe mongö o ün, nge ämi oupwe echik o kaka. Nei chon angang repwe pwapwa, nge ämi oupwe säw. Nei chon angang repwe köl fän pwapwan letiper, nge ämi oupwe kechü fän weires o ngüngüres fän riaföün lelukemi.” (Aisea 65:13, 14) Jiowa a akkawora ngenikich chommong mongoon ngün mi älisatä ach pöchökkül lon pekin ngün.—Mattu 24:45.
Sipwe Mmolnetä pwe Sipwe Manau
17. Met epwe älisikich le mmolnetä pwe sipwe manau?
17 Iei lap seni loom, sipwe “ekiekifichi usun ach sipwe apochokkula emon me emon lefilach lon tong o fofor-murinno. O sisap ukutiu seni ach mwichfengen, usun ekkoch ra fori, nge sipwe alolofengennikicheta.” (Ipru 10:23-25) Ach fitipachei me akkangang ren eü me lein ekkewe 98,000 som mwichefelin Chon Pwäratä Jiowa epwe älisikich le mmolnetä pwe sipwe manau. Sipwe küna älillis seni chienach kewe chon lükü atun sipwe achocho le pwilitalong “lapalap[ach] mi fo” me pwal akkachocho ren unusen letipach pwe sipwe älisi aramas le käeö ussun än Jiowa kokkotun amanau.—Efisus 4:22-24; Kolose 3:9, 10; 1 Timoti 4:16.
18. Pwata kopwe tipeppos le nonnom lon ewe mwichefelin Chon Kraist?
18 Setan me nöün kewe aramas mi ngaü ra fakkun mochen okullukich seni ewe mwichefelin Chon Kraist. Iwe nge, sipwe tongeni likiitü lon ewe mwichefel me küna manau lupwen epwe mwüchülo ei otot mi ngaü. Amwo ach tong ngeni Jiowa me ach kilisou ren an kewe kokkot epwe amwökütükich pwe sipwe tipeppos le ü ngeni föfförün Setan kewe. Ach ekkekieki ussun ach kewe feiöch iei epwe apöchökkülatä ach tipeppos. Sipwe käeö ussun ekkoch ekkeei feiöch lon ewe lesen mwirin ei.
Ifa Ussun Kopwe Pölüeni?
• Ifa ussun ach ei fansoun a löllö ngeni ränin Noa we?
• Ifa ewe lapalap a lamot fän iten ach sipwe manau?
• Ikkefa ekkewe siwil ra apöchökkülatä än Jiowa we kokkotun tüttümünükich?
• Ifa ussun sipwe tongeni pwisin mmolnetä pwe sipwe manau?
[Ekkewe Kapas Eis fan Iten ewe Lesen]
[Sasing lon pekin taropwe 18]
Piloon Noa kewe rese kan lükü Noa
[Sasing lon pekin taropwe 19]
A lamot ach sipwe ekilapei än Kot kewe kapasen öüröür
[Sasing lon pekin taropwe 20]
Ifa älillisin ewe Sukulen Elter?
[Sasing lon pekin taropwe 21]
Iei ewe fansoun a lamot ach sipwe fitipachei ewe mwichefelin Chon Kraist