NSUNZO 21
Kunyengettiwe na “Onona wa Mwilaboni Mpuno”
“Onona oku wa mwilaboni, onkala otadduwa vamentoni va Mulugu.”—1 KOR. 3:19.
JIBO 37 Bibilia—Mazu a Mulugu
DHINASUNZE IYO *
1. Mazu a Mulugu annivaha eni?
IYO ninele owodha owanana makattamiho ottiyana-ttiyana—sabwani Yehova ddi Namasunziha wehu Munddimuwa. (Iza. 30:20, 21) Mazu aye anonivaha dhetene dhinfunihu wi ‘nikale wowakwanene’ vina ‘owaralela mabasa otene a pama.’ (2 Tim. 3:17) Nigamuttiya Bibilia onisunziha, iyo ninokala attu a eziwelo opitta abale anrumeela “onona oku wa mwilaboni.”—1 Kor. 3:19; Masal. 119:97-100.
2. Txini enasunze iyo mwari mwa mutoma obu?
2 Mudhidhi mwina onona wa mwilaboni onodhana yopurelamo enkamihedha dhifunelo dhehu. Kili y’ovevuwa okala muttu wottiyana n’abale ankosa epaddi ya elabo eji. Noona Bibilia agaloga wi: “Txenjerhaní, munaguleya na athu andana mazu awota, ópela malago. Abo kaneddana masunziho a Kristu; anfwara magano a athu, aneddiwana mwilaboni.” (Kol. 2:8) Mwari mwa mutoma obu, iyo ninele osunza dhilobo bili dha onyengetta obe ottambi odhile ovuweya mwilaboni mwetemwene. Ninele osekeserha wi ottambi wa mwilaboni bwa otaduwa vina onona wa Mulugu onddimuwa opitta onona wa mwilaboni.
OSADDUWA WA MWEDDELO WAPAMA
3-4. Matxinjo gani mwaha wa ogonihana oneyile mwari mwa vyaka 1900 mpaka 1930?
3 Mwari mwa vyaka 1900 mpaka 1930, attu akala o Estados Unidos ahitxinja moonelo wawa wogonihana. Masaka a mundduni, attu enjene anrumeela wi afanyeela ogonihana ali atelani bahi, vina makaniya aba kalogiwa vanamwinjini. Mbwenyi ddabuno dhilobo dhihisadduwa, moonelo wa mweddelo wapama otweya.
4 Yaka ya 1930, yaromoliwa mukuwo wa vyaka 20, mikalelo na moonelo dha attu mwaha wa ogonihana wahitxinjiwa vaddiddi. Namaleba dhahi ologa: “Mafoto, visangu-sangu, muzika, novela na dhina dhinowaza miselu dhinattukulela attu okana efunelo ya-ogonihana.” Vyaka esile, mutxettelo na mwabalelo kadhatonyihedha mweddelo wapama. Dhawene ninga mwattagile ologa Bibilia mwaha wa masaka omariha, ehilagiha kakamwe wi attu ahimageya na ‘ofunetxa ojavo dha mwilaboni.’—Emeleli a Yehova kanfara monelo wa elabo eji erimeliwe mweddelo wapama (Koona ddima 5) *
5. Elobo gani epadduwile na mweddelo wapama oromana yaka 1960?
5 Yaka ya 1960 dhilobo ninga okala vamodha s’ohitelana, otelana alobwanavi obe ayanavi na omwalana, dhali dhilobo dhalabihedhiwa na attu enjene. Mavego menjene aloga mwaha wa okosa mararuwo. Masaka abano vina, ohikalawo moonelo wonyakuwa ontxinja mweddelo wapama. Namaleba dhahi wamuyana ohileba wi attu a ovanene anokaana kani vamuralani, ekarho ya wona mararuwo, ababi peno amai analela anawa woka anosuveya mmirimani, iyene owenjedhedha wi “attu anottiya mweddelo wapama wogonihana.” Sabwa ya ejuwene maredda oravihana ahinjiva etonyihedhaga wi ononelamo wa mwilaboni bwa otaduwa.—2 Ped. 2:19.
6. Satana onlabihedha dhavi moonelo wa mwilaboni mwaha wa ogonihana?
6 Satana onopura moonelo obu wa ogonihana. Kavali waganyedha wi iyene wanziwa wi otelana, ogonihana na gari ya obala aima nvaho wa Mulugu ovahiliye nlogo na attu. Ddiabo onowagalala agawonaga attu alabihedhaga mubureni nvaho wa Mulugu. (Ef. 2:2) Ottiya esuwene, Satana onoziwa wila attu ankosa mararuwo anele oyelela egumi yohimala.—1 Kor. 6:9, 10.
MONELO WA BIBILIA MWAHA WA MARARUWO
7-8. Nigano na Bibilia mwaha wa ogonihana ninloga eni?
7 Mwa abale anfara mweddelo wa eziwelo ya elabo, kanrumela dhinloga Bibilia mwaha wa mararuwo, anoona ninga dhilobo dhohikaana osogorho. Awene anloga wi ‘akala Mulugu ohinivaha efunelo yogonihana koddi onnang’anelela eni?’ Mubuwelo obu wa ovanya onfuna otapulele wi attu anofwanyela okosa esile dhinubuwelani. Mbwenye magano a Bibilia ahittiyana vaddiddi na monelo wawa. Bibilia ononisunziha wi iyo nihikaana ewodhelo ya osakula vina orabela dhubuwelo Kol. 3:5) Ottiya ejo, Yehova ddi mpaddutxi wa matelo, wafuna wi atelani mulobwana na muyana agonihagane na mukalelo woriheya. (1 Kor. 7:8, 9) Akala atelani anogonihana ewelelaga magano a vamateloni, anowodha ovibarela maredda menjene anttapurheya sabwa ya oraruwa abuwene agadhile onyowiha wagalala wawa.
dhonyakuwa. (8 Monelo wa Mulugu mwaha wa ogonihana onopitta eziwelo ya mwilaboni. Bibilia onologa wi ogonihana onrumeeliwa na Mulugu, nipara n’ozivelana muttu na mukwaye. (Gano 5:18, 19) Wili-wili Bibilia ononaddela dhahi: “Muthu-muthu aziwe okoya mwili waye na murima woligana, woriheya. Ahirumele weddihiwa na monlelo abure, ninga enira athu ahinimuziwa Mulugu.”—1 Tes. 4:4, 5.
9. (a) A Sentinela wa yaka ya 1926 walibihile dhavi emeleli a Yehova ofwara eziwelo ya Mazu a Mulugu? (b) Nivuru 1 Joau 2:15, 16, ninvaha malago gani? (c) Mowiwanana na nivuru na Roma 1:24-27, merelo gani onyakuwa anfwanyelihu orabela?
9 Mwari mwa vyaka 1900 mpaka 1930, emeleli a Yehova karumela onyengettiwa na attu ‘arimeeliwe ttima yomuttu.’ (Ef. 4:19) Awene ahivilibihedha ofwara magano a Yehova. Revista na A Sentinela de 15 de Maio de 1926 wa engelezi wahiloga: “Mulobwana na muyana anofwanyela okala txenjewa na mubuwelo wapama vina merelo, ttabwa-ttabwa egakala na attu a yano yottiyana.” Masiki na dhotene dhaapadduwela nsaka nttile, emeleli a Yehova anfara eziwelo ya Mazu a Mulugu. (Kengesa 1 Joau 2:15, 16.) Jowagalaliha oziwa wi ninoweddihiwa na Mazu a Mulugu! Iyo ninomutamaalela Yehova onnivaha yoja y’omuyani ennikamihedha ovibarela na mirega dha onona wa elabo eji mwaha wa ogonihana. *—Kengesa Roma 1:24-27.
DHUBUWELO DHA ATTU ANLAGIHA OVITTUKULELA
10-11. Bibilia wattagile ologa eni egapadduwile masaka omariha?
10 Bibilia wahittaga ologa wi mwari mwa masaka omariha attu agahikala “anamakumbela vawa.” (2 Tim. 3:1, 2) Kahiye elobo y’owaganyedha, ninowawona attu a mwilaboni alibihaga efunelo ya ovittittimiha anya-anya. Nivuru dhahi nihiloga wi, mwari mwa yaka ya 1970 “manivuru aloga mwaha wa ovikamihedha wa mwinya ahinjiva.” Manivuru mena “ela wakokomeza anamengesa wi awodhe oziwa eliye, arumeele eliye vina aje mattanga sabwa ya mukalelo waye.” Motagiha, nivuru nina nihiloga dhahi: “Oviyang’anege wamwinya n’okwela vina wone mukalelo oliwe ninga—muttu wa ttima vina wokoddela.” Nivuru nene ntto nihiloga vina wi “relijiau ya muttu jijile ensakula okosa enfuniye mowiwanana na mubuwelo waye vina malamulo na dhilemelelo dhinimuzivela.”
11 Mubuwelo obu oniwanana na wani? Txibarene, onowiwanana na wa Satana wamunyengettile Eva. Iyene wahimwaddela Eva wila: “Munokala ninga Mulugu, munonaga opama n’obure.” (Wita 3:5) Masaka abano, enjene akana mubuwelo wa okumbela vawa, ansakula anya-anya—kanfwara dhinfuna Mulugu—anya-anya anotamela opima yabure na yapama. Yotagiha mmodha ja monelo wawa mwaha wa matelo.
Akristu kanika dhifunelo dhawa vasongorho opitta dha attu ena—makamaka vamateloni (Koona ddima 12) *
12. Monelo wa attu a mwilaboni sabwa ya matelo buvi?
12 Bibilia onowavaha malago ateli na ateliwe wi arihagane muttu na mukwaye wila akwanihedhe nipikirelo na matelo awa. Alibihaga matelo Bibilia onologa: “Nona mulobwana onere omuthiya babe na maye, akale na mwadhye; obili akale muthu mmodha.” (Wita 2:24) Mottiyana, abale anfara eziwelo ya mwilaboni anovuwiha monelo wohikala, awene anologa wi akala makaniya wagalala, muttu-muttu onotamela yeka. Nivuru dhahi ninloga sabwa ya omwalana ninologa: “Dhilemelelo dha mirudda dhina, nipikirelo nawi ‘ninokala vamodha mpaka okwa onimwalaniha’ nihitxinjiwa na nina ninloga ‘ninokala vamodha mpaka okwelana wehu ogome.’” Monelo obo wa matelo kungonela, onotota ogaweya wa mirala vina onowita osuveya wa mmirimani mwari mwa atelaniya. Kavali waganyedha, wi monelo onsunzihiwa mwilaboni mwaha wa matelo bwa otaduwa.
13. Ttangwi gani enimuttukulela Yehova wawidda aliba opanela?
13 Bibilia onologa: ‘Yehova onowawidda aliba opanela.’ (Gano 16:5) Sabwaya jani enimuttukulela Yehova wawidda aliba opanela? Ttangwi mmodha jawi aliba opanela anivikwela anyene, awene anolagiha mikalelo dha Satana oli namavittukulela. Kobuwela wila Satana wahifiyedha orumela wi Yezu—olabihedhiwe na Mulugu wi attandde dhilobo dhotene—wanfwanyela omwebedha iyene! (Mt. 4:8, 9; Kol. 1:15, 16) Aliba opanela anivikwela anyene, anowoniha wi eziwelo ya elabo ejino ja otaduwa vamentoni va Mulugu.
MONELO WA BIBILIA SABWA YA OVITTUKULELA
14. Nivuru na Roma 12:3 ninnisunziha nni sabwa ya wang’ananiha mukalelo wehu wa ovikwela?
14 Bibilia ononikamihedha wang’ananiha monelo wehu wa ovikwela nanya. Bibilia onologa vina wila ninofwanyela wika maddile mukalelo wehu wa ovikwela. Yezu wahiloga: “Omukwele mukwawo ninga munvikweleliwe,” iyene wahitonyihedha wi kahiyo yabure ovikwela wa mwinyene ogeka maddile. (Mt. 19:19) Mwadhawene, Bibilia kansunziha wila ninofwanyela ovittukulela opitta attu ena. Ottiya ejo, onsunziha wi: “Muhire elo-ene na murima wa mavurhano, wovithithimiha; muthu-muthu na oviyeviha onddimuwa awonegena akwaye thima enpitha yaye.”—Fil. 2:3; kengesa Roma 12:3.
15. Ononamo dhavi, magano a Bibilia mwaha wa ovikwela wa mwinyene ba pama?
15 Masaka abano, attu enjene anooniwa ninga aziwitxi a mwilaboni anopwaza monelo wa Bibilia onloga mwaha wa ovikwela wa mwinyene. Awene anologa wi wariha attu ena na wavaha ttima opitta wa mwinya, ejo enlagiha wila weyo oli muttu wawobana. Mbwenye attu anivittukulela, anfara mikalelo dha Satana na elabo yaye. Ononaga dhilobo gani na attu a mwilabo? Attu abo anivittukulela anokaana wagalala? Ahikaana murala wohagalala? Ahikaana amarho ebaribari? Ahikaana mandano ofiyedheya na Mulugu? Ninga munoonela weyo masaka abano, dhopurelamo dhinda wuvi—mu eziwelo ya mwilaboni obe dhinfwanyeya mwari mwa Mazu a Mulugu?
16-17. Elobo gani entamalela iyo nanda sabwaya jani?
16 Muttu onsakula ofwara malago anvaha elabo eji kankosa yosakula ya deretu onkala ninga nameedda wopupuruwa onkumbirha nikamihedho na nameedda mwina ohinziwa ondowiye. Yezu wahiloga mwaha wa “aziwitxi” a nsaka naye: “Kamwatanale: Aboyá, aliba ohona anaweddiha aliba ohona akwawa. Muliba ohona onimweddiha muliba ohona mukwaye, obiliyá anogwela mulejeni.” (Mt. 15:14) Txibarene, eziwelo ya mwilaboni mpuno ja otaduwa vamentoni va Mulugu.
Alabeli a Mulugu anowoona wi wagalala mwigumini ondela mwa olabihedha mudhidhi wawa mmabasani a Yehova (Koona ddima 17) *
17 Magano a Bibilia anonikamihedha iyo okala attu apama, nona dhotene dhilimo “dhilebeliwé osunziha ebaribari, wahélamo anvonya, wawógola anvirigana, walela athu wi eddena murima omyala.” (2 Tim. 3:16) Nimutamalele Yehova onnisunziha modhela nikuru naye, onibarela na eziwelo ya elabo eji! (Ef. 4:14) Yoja y’omuyani envahiwehu na iyene enonivaha guru dha owodha wiwelela malago ali Mbibiliani. Gari gani enihu ya okuluvela eziwelo ehingoma endela Mbibiliani!
JIBO 32 “Nikale Ovikoma, S’ohittekenyeya”
^ par. 5 Mutoma obu onele onikamihedha ononelamo wila ddi Yehova bahi oli Nipara na Malago okuluveleya. Ninele wona wi ofwara onona wa elabo eji enototela oputtuwa, mbwenye ovirihamo eziwelo ya Mazu a Mulugu enodhana yopurelamo.
^ par. 9 Motagiha, koona nivuru Os Jovens Perguntam, Volume 1, capítulos 24, 25, 26, Volume 2, capítulos 4, 5 6.
^ par. 50 FOTO YA NIKUKU: Mafoto anlagiha mudhidhi mung’onovi ovirile atelani a Anamona a Yehova mwigumini mwawa. Mbali na murogora ali mmabasani a olaleya omamalelo wa yaka ya 1960.
^ par. 52 FOTO YA NIKUKU: Mwari mwa yaka 1980, muteli onimukamihedha mwadhiye oli muredda, mwanawa onomwang’ana babe.
^ par. 54 FOTO YA NIKUKU: Ovano atelani anoona mafoto awa bali mmabasani a Yehova. Mwanawa ohunuwa vina ohiteliwa ohikaana murala waye.