MUTWE WAKULILONGESA 50
Yehova Makutusula
“Nukambujole utuswilo ndusu chifuchi cheswe kuli enyacho.”—ULEVI 25:10.
MWASO 22 Wanangana Unayulu—Wize!
CHIKUMA CHILEMU *
1-2. (a) Mwaka wa uwahililo yika? (Tala mushete unambe ngwo, “ Mwaka wa Uwahililo Yika?”) (b) Kulita ni Luka 4:16-18, Yesu te kanahanjika hakutwala ku yika?
MU YIFUCHI yimwe, mwanangana hanji mwazovu nyi makumbanyisa miaka 50, ayo kakulinga chiwanyino. Ha mwaka uze mwanangana akukumbanyisa miaka 50 ya kuyula chenyi, kakuuvuluka ngwo mwaka wa uwahililo hanji ngwetu Jupileu. Yiwanyino yize akulinga ha mwaka wa uwahililo, muyihasa kumbata tangwa limuwika, poso yimuwika hanji poso jinji. Alioze tunanyingika ngwetu yiwanyino yacho yakuhwa ni uwahililo uze wakwizako wakuhwa ha mashimbu jacho.
2 Ha kupalika cha miaka 50, A-Izalele te kakwete chako chakulinga chiwanyino cha mwaka wa uwahililo ha mwaka umuwika. Mwaka wacho wa uwahililo, te wakuhana utuswilo kuli A-Izalele. Mumu liaka chiwanyino chacho chili ni ulemu kuli yetu musono? Mumu mwaka wa uwahililo kuli A-Izalele, wa kutwiwulula mwaka ulemu wa uwahililo uze Yehova aluliekele hanga atwehe utuswilo wa mutolo. Yesu kahanjikile hakutwala ku utuswilo wacho.—Tanga Luka 4:16-18.
Mwaka wa uwahililo te wakuvwisa A-Izalele kuwaha; anji waze te akulanjisa ngwe ndungo te kakufuna kuli asoko jo ni ku yihunda yo (Tala paragrafu 3) *
3. Kulita ni Ulevi 25:8-12, kuchi mwaka wa uwahililo te wa kuyukisa A-Izalele?
3 Mba tunyingike kanawa yize Yesu ambile kwamba muze ahanjikile hakutwala ku utuswilo, chitangu mutulilongesa hakutwala ku mwaka wa uwahililo uze Zambi alwezele atu jenyi hanga alinge. Yehova kambile kuli A-Izalele ngwenyi: “Mwaka wa makumi atano munuusela ku usandu, nukambujole utuswilo ndusu chifuchi cheswe kuli enyacho. Muukapwa mwaka wa uwahililo kuli yenu. Mweswe hakachi kenu makahiluka ku upite wenyi; mweswe makahiluka kuli atu jenyi.” (Tanga Ulevi 25:8-12.) Ha mutwe uze wapalika, twamonanga chize Sambata yapwile ni kuyukisa A-Izalele. Mba, yika mutwamba ha mwaka wa uwahililo? Kuchi mwaka wacho te wa kuyukisa A-Izalele? Tuchinyongenu ngwetu, umwe Ka-Izalele kali ni mukuli unene, mba malanjisa minda yenyi hanga afwete mukuli wacho. Ha mwaka wa uwahililo, te mamufunyishina minda yenyi. Hachino, Ka-Izalele wacho ‘mahilukila upite wenyi,’ chocho chihinga cha ana jenyi kuchishi kutoka. Haliapwila, tunyongenu umwe lunga yoze uli ni mulonga, mba malanjisa mwanenyi hanji mwene ngwe ndungo hanga ahwise mulonga wacho. Ha mwaka wa uwahililo, ndungo te ‘kakuhiluka kuli atu jenyi.’ Hachino, te kukushi kusala niumwe mu undungo! Kwamba pundu, chino te chakusolola zango lia Yehova kuli atu jenyi!
4-5. Mumu liaka twatamba kulilongesa hakutwala ku mwaka wa uwahililo?
4 Yika nawa atu te akuyuka ha mwaka wa uwahililo? Yehova mwene ngwenyi: “Kanda kupwa kuli yenu chiswale niumwe, mumu chamwenemwene Yehova makanuwahisa mu chifuchi ananwehe kuli Yehova Zambi yenu, chikapwe chihinga, nukachizuke.” (Shimbi 15:4) Chino chinalise ni yize yakulingiwa musono! Musono, waze ali yiswale kakununga ni uswale wo, alioze pichi kakununga ni kupwa pichi!
5 Yetu akwa-Kristu tushi mushi lia Shimbi ya Mose. Chino chinalumbunuka ngwo, kutwafupiwile kukaula shimbi ya mwaka wa uwahililo ha kutusula ndungo, kukonekena mikuli ni kufunyisa minda. (Roma 7:4; 10:4; Efwe. 2:15) Alioze twatamba kulilongesa hakutwala ku mwaka wa uwahililo. Mumu liaka? Mumu utuswilo uze te Yehova akuhana kuli A-Izalele ha mwaka wa uwahililo, unatale ha utuswilo uze mutuhasa kupwa nawo.
YESU HANAMBUJOLA UTUSWILO
6. Atu kanafupiwa kwatusula ku yika?
6 Tulieswe tunafupiwa utuswilo. Mumu liaka? Mumu yetweswe tuli mu umwe undungo—undungo wa shili. Mumu lia kupwa akwa-shili, twakushinakajiwa, kuyiza ni kufwa. Atu anji kakumona ngwo yino yili yamwenemwene, muze akulitala ha katalilo hanji muze akuyiza. Nawa yetweswe, twakwivwa Roma 7:23, 24.
yikola ku mbunge nyi twalinga yimwe shili. Paulu katayijile chikuma chino muze ambile ngwenyi, ‘shimbi ya shili yize yapwile mu mujimba wenyi’ yamutwalile ku ufunge. Yamba nawa ngwenyi: “Nguli mutu wa kulungajala chichize! Iya mangupulula ku mujimba uno wa kufwa?”—7. Yika Izaia anakaprofeteza hakutwala ku utuswilo?
7 Tunawahilila chinji, mumu Zambi hanalulieka jila ya kutukula hanji kututusula ku shili. Yesu mwe chishina cha utuswilo wacho. Ha kupalika cha miaka 700 shimbu Yesu te kanda achiza hano hashi, profeta Izaia yaprofeteza ngwenyi, te mukupwa umwe utuswilo unene. Utuswilo wacho te muhiana uze apwile nawo A-Izalele ha mwaka wa uwahililo. Iye yasoneka ngwenyi: “Spiritu wa Mwene Yehova hwali hali yami, mumu Yehova hananguwayisa ngukanehe sango lipema kuli yiswale. Hanangutumu ngukawuke waze amakuka mbunge, kwambujola kutusuka kuli funge.” (Iza. 61:1) Uprofeto uno te unahanjika hali iya?
8. Uprofeto wa Izaia hakutwala ku utuswilo hali iya te unahanjika?
8 Uprofeto wacho ulemu hakutwala ku utuswilo, waputukile kumanunuka muze Yesu aputukile mulimo wenyi wa kwambujola. Muze ayile ku sunangonga mu Nazare mu limbo lize asemukinyine, Yesu yatanga uprofeto wacho wa Izaia kuli A-Yunda waze apwilemo. Nawa yamba ngwenyi uprofeto wacho te unahanjika hali iye. Ha kwamba ngwenyi: “Spiritu wa Mwene hwali hali yami, mumu hananguwayisa ni maji kwambujola sango lipema kuli yiswale; Kuhindwisa waze akumakuka ku mbunge; Hanangutumu kwambujola utuswilo kuli funge, kulawisa cha meso kuli tupuputa; kutusula waze atwama mu upinjilo. Mukwambujola mwaka wa kupemena kuli Mwene.” (Luka 4:16-19) Kuchi Yesu amanunwine uprofeto wacho?
ATU ATANGU WAZE ATAMBWILE UTUSWILO
Yesu kanambujola utuswilo mu sunangonga ku Nazare (Tala maparagrafu 8-9)
9. Atu anji ha matangwa ja Yesu te kakushimbwila utuswilo wa mutapu uka?
9 Ha matangwa ja Yesu he atu aputukile kutambula utuswilo uze Izaia anakaprofeteza nawa uze Yesu atangile mu sunangonga. Yesu kashindakenyene hachino muze ambile ngwenyi: “Musono uno chisoneko chino chinamanunuka mu matwi jenu.” (Luka 4:21) Atu anji waze evwile chize Yesu anatange uprofeto wa Izaia, kota kapwile ni kushimbwila chimwe kwalumuka mu yuma ya mafwefwe, ngwe kutusula A-Izalele mu chiyulo cha A-Roma. Ayo kota kevwile ngwe malunga aali waze ambile ngwo: ‘Twapwile nikutalatala ngwetu, hanji lunga yono mwe matusula A-Izalele.’ (Luka 24:13, 21) Alioze tunanyingika ngwetu, Yesu kakakolwezele tumbaji twenyi hanga alimike ni unguvulu ukalu wa A-Roma. Shimbu achilinge, iye yaalweza ngwenyi: “Hanenu kevwe kuli Sesare yuma ya Sesare.” (Mateu 22:21) Mba, kuchi Yesu anakatusula atu ha mashimbu jacho?
10. Yesu katuswile atu ku yika?
10 Mwana wa Zambi kejile hano hashi hanga atusule atu ku yuma yaali. Chitangu, Yesu kakwashile atu hanga alitusule ku malongeso a mahuza a ma yingeleja. A-Yunda anji ha matangwa jacho, kapwile mu undungo wa mianda ni malongeso a mahuza. (Mateu 5:31-37; 15:1-11) Waze te masongwela vungu lia Izalele hanga alilongese hakutwala kuli Zambi, kapwile ngwe tupuputa. Ayo kalitunyine Mesaya hamwe ni pangu lia umwenemwene uze te iye akulongesa. Kashika, anungine mu milima ya ku spiritu ni kuhona kwakonekena shili yo. (Yoa. 9:1, 14-16, 35-41) Yesu te kakulongesa yimbovu yuma yize yalita ni kwaha chilweza chipema. Hachino, iye yaaha utuswilo wa ku spiritu, chekwamba kwatusula ku malongeso a mahuza.—Marku 1:22; 2:23–3:5.
11. Utuswilo uka wamuchiali uze Yesu ahanyine?
11 Chamuchiali, Yesu kakwashile atu hanga atusuke ku undungo wa shili. Kupalikila mu chitapo cha Yesu, Zambi mahasa kukonekena shili ya waze akufuliela ku ukuule ni waze akusolola ufulielo wacho mu yitanga. (Hepre. 10:12-18) Yesu yamba ngwenyi: “Nyi mwe Mwana manutusula, kachi kumunukatusuka chamwenemwene.” (Yoa. 8:36) Kwamba pundu, utuswilo wacho, uli unene kuhiana uze A-Izalele te akupwa nawo ha mwaka wa uwahililo! Chakutalilaho, Ka-Izalele yoze te akutusula ha mwaka wa uwahililo, ha mashimbu amwe te mahasa kupwa nawa ndungo, chahiana yeswe, limwe tangwa te mafwa. Alioze utuswilo wa Yesu uli wa mutolo.
12. Atu aka waze aliangile kutambula utuswilo uze Yesu ambulwile?
12 Ha tangwa lia Pentekoste ya mwaka 33 M.J, Yehova yawayisa ni spiritu yisandu apostolo ni atu akwo nawa, malunga ni mapwo. Iye yaapwisa ana jenyi hanga akaye ni kuyula mu malilu hamwe ni Yesu. (Roma 8:2, 15-17) Wano kali atu atangu waze atambwile utuswilo uze Yesu ambulwile mu sunangonga ya mu Nazare. Malunga ni mapwo jacho, kakapwile nawa mu undungo wa malongeso a mahuza ni mianda yize Mbimbiliya kuyishi kutayiza. Kuli Zambi, ayo katusukile nawa ku yuma yakwiza ku shili yize yakutwala ku kufwa. Utuswilo wacho Yehova ahanyine, uze waputukile kuli waze awayishile ha mwaka 33 M.J., muukahwa kusongo lia Kanunu ka Miaka ya Kuyula cha Yesu. Yuma yika yipema yize muyikalingiwa mu Kuyula chacho?
TUNUNU A TUNUNU TWA ATU AKWO MAKAATUSULA
13-14. Kuchizako akwa-Kristu akuwayisa, aya nawa mahasa kutambula utuswilo uze Yesu ambulwile?
13 Ha matangwa jetu, atu anji ashishika a ku mavungu eswe kanalingi chihanda cha “mapanga akwo.” (Yoa. 10:16) Ayo Zambi kakasakwile hanga akayule hamwe ni Yesu mu malilu. Alioze, Mbimbiliya yinambe ngwo, ayo kali ni kutalatala chakutwama hano hashi ku miaka yeswe. Shina chino che kutalatala che?
14 Nyi chocho, yena unatambula yimwe yiwape yize ali nayo mandumbu akuwayisa. Nyi wafuliela ku chitapo cha Yesu, muhasa kulemba kuli Yehova hanga akonekene shili ye. Hachino, muzuka utayizo wa Yehova nawa muupwa ni mbunge yitoma. (Efwe. 1:7; Uso. 7:14, 15) Achinyonga yiwape yize uli nayo, mumu lia ku kutusula ku malongeso a mahuza. Yesu yamba ngwenyi: “Kumunukanyingika umwenemwene, mba umwenemwene kumuukanutusula.” (Yoa. 8:32) Twakuwahilila chinji ha kupwa ni utuswilo wacho.
15. Utuswilo uka mukalingiwa kulutwe, nawa yiwape yika mutukatambula?
15 Mutuhasa kupwa ni shindakenyo ngwetu, kulutwe lia matangwa mukukapwa umwe Uso. 7:9, 14) Tununu a tununu twa atu makaahindwisa ni kwatusula ku yuma yize yakwiza ku shili ya Alama.—Yili. 24:15.
utuswilo unene. Kwasala hakehe, Yesu hanga onone uwayilo weswe wa mahuza hamwe ni manguvulu eswe a kalimbalimba. Zambi makalamwina “mbunga yinene” ya atu waze akumuwayila, nawa makaawahisa ni mwono upema mu paraisu hano hashi. (16. Utuswilo uka upema atu makapwa nawo kulutwe lia matangwa?
16 Ha Kanunu ka Miaka ya Kuyula cha Yesu, iye ni waze makayula no, makakwasa atu hanga apwe ni mijimba yingunu hamwe ni usepa upema ni Zambi. Mashimbu jacho akululieka yuma hamwe ni utuswilo, makapwa ngwe mwaka wa uwahililo mu Izalele ya ku shakulu. Waze eswe akuwayila Yehova hano hashi ni ushishiko, makapwa angunu ha kwatusula ku shili.
Mu chifuchi chaha, mutukawahilila ha kulinga milimo yipema (Tala paragrafu 17)
17. Yika Izaia 65:21-23, unambe hakutwala ku yize muyikalingiwa kuli tuvumbi twa Zambi? (Tala chizulie ha chifukilo.)
17 Uprofeto uli ha Izaia 65:21-23, unalumbununa chize mwono mukapwa hano hashi. (Tanga.) Mwono wetu kuushi kapwa wika wa kutwama chakuhona kulinga nichimwe. Mbimbiliya yinasolola ngwo, mutukapwa ni milimo yinji nawa yipema. Mutuhasa kupwa ni shindakenyo ngwetu, kusongo lia Kanunu ka Miaka ya Kuyula cha Yesu, yitangiwa yeswe ‘makayitusula ku undungo wa kupola ndo ku kutusuka cha uhenya wa ana a Zambi.’—A-Roma 8:21.
18. Mumu liaka mutuhasa kufuliela ngwetu, kulutwe lia matangwa mutukapwa ni uwahililo?
18 Yehova kasele shimbi hanga A-Izalele apwe ni nyonga lialita hakutwala ku mulimo ni kuhwima. Nawa kanazange tuvumbi twenyi akapwe ni nyonga lioliene ha Kanunu ka Miaka ya Kuyula cha Yesu. Mashimbu jacho makatukwasa chinji hanga tukalihulikile ku yuma ya ku spiritu. Musono, kuwayila Zambi chakutuvwisa kuwaha, kashika mu chifuchi chaha mutukapwa ni mashimbu anji akuchilinga. Kwamba pundu, atu eswe ashishika makevwa kuwaha ha kupwa ni mulimo uze wakuneha chiseke ni kuwayila Zambi ha Kanunu ka Miaka ya Kuyula cha Yesu.
MWASO 142 Tunyongenu ha Kutalatala Chetu
^ kax. 5 Yehova kalingile yimwe hanga atusule A-Izalele mu undungo. Iye kahanyine utuswilo kuli atu jenyi kupalikila ha mwaka wa uwahililo hanji Jupileu. Musono, akwa-Kristu keshi mushi lia Shimbi ya Mose. Alioze chili chilemu kuli yetu kulilongesa hakutwala ku mwaka wacho wa uwahililo. Ha mutwe uno, mutulilongesaho chize chiwanyino cha mwaka wa uwahililo apwile ni kulinga kuli A-Izalele chinatale ha yize Yehova alingile hanga atuyukise.
^ kax. 61 ULUMBUNWISO WA CHIZULIE: Ha mwaka wa uwahililo, malunga waze alanjishile ngwe ndungo haatusula nawa kanafuna kuli asoko jo ni ku yihunda yo.