Ail Brenhinoedd 15:1-38
15 Yn y seithfed flwyddyn ar hugain* o deyrnasiad Jeroboam* brenin Israel, daeth Asareia,* mab Amaseia brenin Jwda, yn frenin.
2 Roedd yn 16 mlwydd oed pan ddaeth yn frenin, a theyrnasodd am 52 mlynedd yn Jerwsalem. Enw ei fam oedd Jecholeia o Jerwsalem.
3 Parhaodd i wneud beth oedd yn iawn yng ngolwg Jehofa, fel roedd ei dad Amaseia wedi gwneud.
4 Ond roedd yr uchelfannau yn dal i fod yno, ac roedd y bobl yn dal i aberthu ac yn gwneud i fwg godi oddi ar eu haberthau ar yr uchelfannau.
5 Tarodd Jehofa y brenin â’r gwahanglwyf, ac roedd yn wahanglaf nes iddo farw; ac arhosodd mewn tŷ ar wahân, tra oedd Jotham, mab y brenin, yn gyfrifol am y tŷ* ac yn barnu pobl y wlad.
6 Ynglŷn â gweddill hanes Asareia, popeth a wnaeth, onid ydy hynny wedi ei ysgrifennu yn llyfr hanes brenhinoedd Jwda?
7 Yna bu farw Asareia* a chafodd ei gladdu gyda’i gyndadau yn Ninas Dafydd; a daeth ei fab Jotham yn frenin yn ei le.
8 Yn y ddeunawfed flwyddyn ar hugain* o deyrnasiad Asareia brenin Jwda, daeth Sechareia fab Jeroboam yn frenin ar Israel yn Samaria, a theyrnasodd am chwe mis.
9 Gwnaeth beth oedd yn ddrwg yng ngolwg Jehofa, fel roedd ei gyndadau wedi gwneud. Wnaeth ef ddim cefnu ar y pechodau roedd Jeroboam fab Nebat wedi achosi i Israel eu cyflawni.
10 Yna dyma Salum fab Jabes yn cynllwynio yn ei erbyn ac yn ei daro i lawr yn Ibleam. Ar ôl iddo ei ladd, daeth yn frenin yn ei le.
11 Ynglŷn â gweddill hanes Sechareia, mae wedi ei ysgrifennu yn llyfr hanes brenhinoedd Israel.
12 Roedd hyn yn cyflawni beth ddywedodd Jehofa wrth Jehu: “Bydd pedair cenhedlaeth o dy feibion yn eistedd ar orsedd Israel.” A dyna beth ddigwyddodd.
13 Daeth Salum fab Jabes yn frenin yn y bedwaredd flwyddyn ar bymtheg ar hugain* o deyrnasiad Usseia brenin Jwda, a theyrnasodd am fis cyfan yn Samaria.
14 Yna daeth Menahem fab Gadi i fyny o Tirsa i Samaria a tharo Salum fab Jabes i lawr yn Samaria. Ar ôl iddo ei ladd, daeth yn frenin yn ei le.
15 Ynglŷn â gweddill hanes Salum a’i gynllwyn, mae wedi ei ysgrifennu yn llyfr hanes brenhinoedd Israel.
16 Dyna pryd daeth Menahem o Tirsa a tharo i lawr Tiffsa a phawb oedd ynddi a’i thiriogaeth, oherwydd wnaethon nhw ddim agor y giatiau iddo. Tarodd Tiffsa i lawr a rhwygo’n agored y merched* beichiog oedd yno.
17 Yn y bedwaredd flwyddyn ar bymtheg ar hugain* o deyrnasiad Asareia brenin Jwda, daeth Menahem fab Gadi yn frenin ar Israel, a theyrnasodd am ddeng mlynedd yn Samaria.
18 Parhaodd i wneud beth oedd yn ddrwg yng ngolwg Jehofa. Ar hyd ei fywyd, wnaeth ef ddim cefnu ar yr holl bechodau roedd Jeroboam fab Nebat wedi achosi i Israel eu cyflawni.
19 Daeth Pul, brenin Asyria, i mewn i’r wlad, a rhoddodd Menahem 1,000 talent* o arian i Pul er mwyn ennill ei gefnogaeth wrth sicrhau’r frenhiniaeth iddo’i hun.
20 Felly dyma Menahem yn codi arian o Israel drwy fynnu taliad oddi wrth y dynion pwysig a chyfoethog. Rhoddodd 50 sicl* arian ar gyfer pob dyn i frenin Asyria. Yna dyma frenin Asyria yn cilio yn ôl a wnaeth ef ddim aros yn y wlad.
21 Ynglŷn â gweddill hanes Menahem, popeth a wnaeth, onid ydy hynny wedi ei ysgrifennu yn llyfr hanes brenhinoedd Israel?
22 Yna bu farw Menahem;* a daeth ei fab Pecaheia yn frenin yn ei le.
23 Yn yr hanner canfed* flwyddyn o deyrnasiad Asareia brenin Jwda, daeth Pecaheia fab Menahem yn frenin ar Israel yn Samaria, a theyrnasodd am ddwy flynedd.
24 Parhaodd i wneud beth oedd yn ddrwg yng ngolwg Jehofa. Wnaeth ef ddim cefnu ar y pechodau roedd Jeroboam fab Nebat wedi achosi i Israel eu cyflawni.
25 Yna dyma ei ddirprwy gadfridog, Peca fab Remaleia, yn cynllwynio yn ei erbyn ac yn ei daro i lawr yn Samaria, yn nhŵr caerog tŷ’r brenin* gydag Argob ac Arie. Roedd ’na 50 dyn o Gilead gydag ef; ac ar ôl iddo ei ladd, daeth yn frenin yn ei le.
26 Ynglŷn â gweddill hanes Pecaheia, popeth a wnaeth, mae wedi ei ysgrifennu yn llyfr hanes brenhinoedd Israel.
27 Yn y ddeuddegfed flwyddyn ar ddeugain* o deyrnasiad Asareia brenin Jwda, daeth Peca fab Remaleia yn frenin ar Israel yn Samaria, a theyrnasodd am 20 mlynedd.
28 Parhaodd i wneud beth oedd yn ddrwg yng ngolwg Jehofa, a wnaeth ef ddim cefnu ar y pechodau roedd Jeroboam fab Nebat wedi achosi i Israel eu cyflawni.
29 Yn nyddiau Peca brenin Israel, dyma Tiglath-pileser brenin Asyria yn ymosod ar Ijon ac yn ei chipio, yn ogystal ag Abel-beth-maacha, Janoa, Cedes, Hasor, Gilead, a Galilea—holl wlad Nafftali—a chaethgludo’r holl bobl i Asyria.
30 Yna cynllwyniodd Hosea fab Ela yn erbyn Peca fab Remaleia, a dyma’n ei daro ac yn ei ladd; a daeth yn frenin yn ei le yn yr ugeinfed* flwyddyn o deyrnasiad Jotham fab Usseia.
31 Ynglŷn â gweddill hanes Peca, popeth a wnaeth, mae wedi ei ysgrifennu yn llyfr hanes brenhinoedd Israel.
32 Yn yr ail flwyddyn o deyrnasiad Peca fab Remaleia brenin Israel, daeth Jotham, mab Usseia brenin Jwda, yn frenin.
33 Roedd yn 25 mlwydd oed pan ddaeth yn frenin, a theyrnasodd am 16 mlynedd yn Jerwsalem. Enw ei fam oedd Jerusa ferch Sadoc.
34 Parhaodd i wneud beth oedd yn iawn yng ngolwg Jehofa, yn union fel roedd ei dad Usseia wedi gwneud.
35 Ond roedd yr uchelfannau yn dal i fod yno, ac roedd y bobl yn dal i aberthu ac yn gwneud i fwg godi oddi ar eu haberthau ar yr uchelfannau. Ef oedd yr un a wnaeth adeiladu giât uchaf tŷ Jehofa.
36 Ynglŷn â gweddill hanes Jotham, beth wnaeth ef, onid ydy hynny wedi ei ysgrifennu yn llyfr hanes brenhinoedd Jwda?
37 Yn y dyddiau hynny, dechreuodd Jehofa anfon Resin brenin Syria a Peca fab Remaleia yn erbyn Jwda.
38 Yna bu farw Jotham* a chafodd ei gladdu gyda’i gyndadau yn Ninas Dafydd ei gyndad. A daeth ei fab Ahas yn frenin yn ei le.
Troednodiadau
^ Neu “27ain flwyddyn.”
^ Hynny yw, Jeroboam II.
^ Sy’n golygu “Mae Jehofa Wedi Helpu.” Mae’n cael ei alw’n Usseia yn 2Br 15:13; 2Cr 26:1-23; Esei 6:1; a Sech 14:5.
^ Neu “palas.”
^ Neu “Yna gorweddodd Asareia i lawr i orffwys gyda’i gyndadau.”
^ Neu “38ain flwyddyn.”
^ Neu “39ain flwyddyn.”
^ Neu “menywod.”
^ Neu “39ain flwyddyn.”
^ Roedd talent yn gyfartal â 34.2 kg (1,101 oz t).
^ Roedd sicl yn gyfartal ag 11.4 g (0.367 oz t).
^ Neu “Yna gorweddodd Menahem i lawr i orffwys gyda’i gyndadau.”
^ Neu “50fed.”
^ Neu “palas y brenin.”
^ Neu “52ain flwyddyn.”
^ Neu “20fed.”
^ Neu “Yna gorweddodd Jotham i lawr i orffwys gyda’i gyndadau.”