MEKENE 10
“Kolo Pala Hi A Hlemu Trootro La Trengewekë Iehova”
Kola nue Peteru qa kalabus. Nge iaxösisi ju hë, ngo kolo palahi a catre cainöjëne la maca ka loi
1-4. Nemene la jol ka traqa koi Peteru, nge maine eö ju lae Peteru, tro eö lai a u?
KOLA keciqa la qëhnelö ne la kalabus hutrö i Peteru. Hna ceinë angeic, nge lue sooce i angetre Roma a tro sai angeic kowe la hnahag. Ije drai jë kö ne umë Peteru e cili. Nge angeic a treqene la ijine troa ameköti angeic.
2 Traqa pi hi la ketre nuvel. Joxu Herodra Ageripa I a a amekötine troa humuthi Peteru. Thupene la Paseka, kola troa amamai Peteru kowe la nöj. Tro angatr e cili a hmadr pine laka, ahnahna i joxu hi lai koi angatr. Tha ka ihnyima kö joxu. Nge eu hi lo, kola ase humuthi Iakobo hnei Ageripa.
3 Elanyi hi la kola troa humuthi Peteru. Tune kaa Peteru e hnine la kalabus? Ma angeice jë mekune lo hnei Iesu hna qaja ka hape, troa traqa la ijine troa othi angeic, me akalabusi angeic, nge uti fe hë la troa humuthi angeic. (Ioane 21:18, 19) Nge ijine hë tro angeic a mec.
4 Maine eö ju lae Peteru, tro eö lai a u? Ma tro eö lai a jol me lapa treqene la ijine troa humuthi eö. Ngo hapeu, celë kö lai ka troa axouene la itretre drei Iesu Keriso? Nemene la ini hne së hna xome qa ngöne la aqane ujë i Peteru me itre sinetro i angeic? Tro sa ce wang.
“Tha Mano Kö La Ekalesia Thithi Xëwe” (Itre Huliwa 12:1-5)
5, 6. (a) Pine nemene nge tune kaa la aqane icilekeu i Herodra Ageripa memine la ekalesia? (b) Pine nemene matre ketre itupath ka tru kowe la ekalesia la meci Iakobo?
5 Ame ngöne lo ini hnapan, hnei easë lo hna ce wange ka hape, madrine catre la ekalesia troa kepe Konelio me fami nyidrë, ngacama itre atre ne fene angatr. Drei jë kö la kola sesëkötre hnene la angetre Iudra! Pine laka, angetre Iudra a ce hmi memine la itre atre ne fen.
6 Celë hi lai ka uku Heroda, ketre he ne politik, troa axösisine la itre keresiano. Angeic a ujë tun, ke göne hi matre troa goeëne aloinyi angeic hnene la nöj. E cili, angeic ha drei gojenyine ka hape, ame “Iakobo trejine me Ioane,” ke ketre sinee i Iesu. Matre angeic a amekötine ju “troa xomi taua, me humuthi Iakobo.” (Itre hu. 12:2) Ketre ithupath hi lai ka tru kowe la ekalesia! Pine laka, hnei Iakobo fe hna hane sine lo Iesu a hudrume tune la jö, me öhne la itre xaa iamamanyikeu hna tha öhne kö hnene la itre xaa aposetolo. (Mat. 17:1, 2; Mar. 5:37-42) Ketre, hnei Iesu lo hna ati ëje i angeic me Ioane ka hape, “Nekö Ne La Hedreng,” pine laka, lue ka polepol me iahlë. (Mar. 3:17) Celë hi matre hleuhleu catre la ekalesia, ke patre hë la ketre trejine me angatr hna hnim, ka mele nyipici me catr.
7, 8. Tune kaa la ekalesia la kola akalabusi Peteru?
7 Madrine catre la angetre Iudra la kola ase humuthi Iakobo, nge kolo hi lo aja i Herodra lai. Angeice hë lai a pi kuca tune koi Peteru. Tune lo hnei easë hna ce wang e caha, hnei angeic hna othi Peteru. Ketre, mekune palahi angeic lo ijine kola akalabusine la itre aposetolo, nge jëne la ketre iamamanyikeu hna nue angatr qa kalabus (Wange ju la Mekene 5). Matre hnei angeic hna ceinë Peteru nyipine la lue sooc. Nge hnei angeic hna amekötine laka, e lai me jidr, troa isa atrëne hnene la 16 lao ka thup matre thupë Peteru. Angeic a xouene wanga kötre jë Peteru. Nge e traqa jë angeic kötr, tro ha humuthe la itre ka thup. Tune kaa jë la aqane xatua Peteru hnene la itre keresiano?
8 Atre hnyawa hi la ekalesia la aqane troa xatua Peteru. Kola qaja ngöne Itre Huliwa 12:5 ka hape: “Peteru hë e hnine la kalabus, nge tha mano kö la ekalesia thithi xëwe sai angeic koi Akötresie.” Hnene la ekalesia hna catre thith me xëwe sai Peteru. Goi tha ase fe la meci Iakobo sewe angatr troa thith. Atre hnyawa hi angatr la emenene la thith. Eje hi, ka tru koi Iehova la thith. Iehova a sa la itre thithi së, e ka ihmeku memine la aja i Nyidrë. (Heb. 13:18, 19; Iako. 5:16) Ketre ini hi lai nyine tro sa lapa mekune hnyawa.
9. Nemene la ini hne së hna xom qa ngöne la tulu ne la itre pane keresiano göi thith?
9 Hetre itre trejine kö hnei epuni hna atre ka cile kowe la itre itupath? Maine jë, kola axösisi angatr, maine hna wathebo angatr pena hnei mus, maine itre hulö, me itre xaa jole ju kö. Ame pena itre xan ke, kola icilekeu hnei fami, me pë aja troa kuca la itre huliwa i Iehova, maine ketre itupath pena. Haawe, qëmekene tro epuni a thith, pane cile ju. E cili, tro ha mama koi epun la itre ëje ne la itre atr nyine tro epuni a thithi fë koi Iehova, lo ‘Atre dreng la itre thith.’ (Sal. 65:2) Kolo hi lo hnei easë lai hna ajane la easa cile kowe la ketre jol.
Easa thithi fë koi Iehova la itre trejine hna akalabusin pine la lapaun
“Xötrethenge Ni Jë” (Itre Huliwa 12:6-11)
10, 11. Tune kaa la aqane nuamele Peteru hnene la angela qa hnine la kalabus?
10 Peteru kö a xouene la ka troa traqa koi angeic? Thatre kö së. Ame pe la hne së hna atre ke, ka ho hnyawa la hnafije i angeic nyipine la lue ka thup. Ka lapaune catre Peteru koi Iehova, matre traqa ju hë la ketre ewekë koi angeic, atre hi angeic ka hape, tro kö Iehova a thupë angeic. (Rom. 14:7, 8) Thatre kö Peteru la ewekë ka troa traqa e thupen. Eje hi, hna aca hudrume la lai hnine la hnahag hna umë angeic. Goi tha öhne fe la angela hnene la itre sooc ka thup. Matre hnene lai angela hna ahlë Peteru. Nge ame pë hë lo itre ceine ka othe la lue wanakoime i angeic, ke mala xane pi hi!
“Nyidroti a tro ju kowe la qëhnelö fao ne lö kowe la traon, nge fe xane pi ej.”—Itre Huliwa 12:10
11 Hnene la angela hna hamë Peteru la itre hna amekötin ka hopatr. Öni angeic: “Canga mejë jë! . . . Heetre jë, nge otreëne jë la lue ibutre i eö.” Hnei Peteru hna canga kuca la hna upi angeic. Nge önine hmaca ju hi lai angela: “Xötrethenge ni jë.” Nge Peteru a xötrethenge angeice ju. Hnei nyidroti hna lö qa hnine la hnahag, me tro sasaithe la itre ka thup, uti hë la traqa nyidro ngöne la qëhnelö fao ne la kalabus. Tro jë nyidroti a tune kaa e cili? Ma tha ase pi kö Peteru mekune lai. Tha hmitre ju kö, nge “fe xane pi ej.” Ame pë hë la Peteru a goe, angeic hë e kuhu qëhnelö, nge patre ju hi lai angela. Ame hë lo Peteru cas, angeic ha trotrohnine la ewekë ka traqa koi angeic. Tha angeic kö lai a pu. Mele hë angeic qa hnine la kalabus!—Itre hu. 12:7-11.
12. Pine nemene matre kola akeukawanyi së hnene la aqane amele Peteru hnei Iehova?
12 Tha celë kö lai ka akeukawanyi së laka, atreine Iehova amelene la itre hlue i Nyidrë? Eje hi, hna othi Peteru hnene la ketre joxu hna xatuane hnene la ketre mus ka catr nge ka hlemu. Ame pe, mele ju kö angeic qa hnine la kalabus! Nyipici laka, tha hnei Iehova kö hna ujë tune kowe la itre xaa hlue i Nyidrë, tui Iakobo, me Peteru hi, lo kolo ha eatr lo hna qaja hnei Iesu göi angeic. Matre tha tro kö sa treqene tro Iehova a amele së jëne la ketre imamanyikeu. Ame pe, ame Iehova, ke tha ka saze kö Nyidrë. (Mal. 3:6) Easenyi catre hë tro Nyidrëti a upe la nekö i Nyidrë, matre troa nuamelene la itre milio lao atr qa ngöne la ketre kalabus, ene la mec. (Ioane 5:28, 29) Trengecatre i easë hi lai la itre hna thingehnaeane la easë ixelë me itre itupath.
“Sesëkötre Ju Hi Angatr” (Itre Huliwa 12:12-17)
13-15. (a) Tune kaa la itre trejine la angatr a drenge ka hape, Peteru e kuhu qëhnelö? (b) Nemene la hna qaja atrune ngöne la tusi Itre Huliwa? Nge tune kaa la aqane xatuane Peteru la itre trejin e thupen?
13 Peteru a nango tro mit ngöne la gojeny, nge angeic a hnyinge ka hape, tro angeic a tro ië. Qa cili, tha nanyi kö la hnalapa i Maria, ketre keresiano ka meci föen. Maine jë, ka trene mani eahlo ke, ka tru la uma i eahlo, nge ijije hi tro la ketre ekalesia a itronyi e cili. Ame eahlo, ke thine i Ioane hna hëne ka hape, Mareko. Kolo petre hi la a hane qeje Mareko e celë. Ame hë lo thupen, kösë ame Mareko, ke ketre nekö i Peteru hë angeic. (1 Pet. 5:13) Ame ngöne la heji celë, ka tiqa la hnalapa i Maria. Itre atrene la ekalesia a thithi sai Paulo, nge heji lapa ha. Angatr a sipo Iehova troa nue Peteru qa hnine la kalabus. Ngo goi tha mekune fe angatr ka hape, tro Iehova a sa la thithi angatr!
14 Ame hë la Peteru a traqa e cili, angeic a fenafena ju la qëhnelö ne la qanahag. Nge ame lai hnalapa, ke nanyi qa cili. Matre hnene la ketre hlue jajiny, Roda la ëjen (hna hape qene Geres, “Rose”), hna traqa tro pane wang. Ame hë la angeic a drenge la nine i Peteru, sesëkötre ju hi angeic! Pine laka, tru catre palaha la madrine i angeic, ene pe, nue Peteru ju hi angeic e kuhu qëhnelö, nge angeic a canga nyinyape ju troa thuemacane la itre atrene la uma. Hnei angatr hna pane jelehmo angeic, ngo angeic kö a hune fë la mekuna i angeic. Xecie koi angeic ka hape, Peteru hnyawa hi la hnei angeic hna öhn. Ngo öni itre xan, ma ketre angela lai ka xom la pengöi Peteru. (Itre hu. 12:12-15) Ngo ame pë hë Peteru, angeic a nango cile itreqe e kuhu qëhnelö, uti hë la kola traqa hnene la itretre dreng troa alö angeic.
15 Ame hë la kola öhnyi Peteru hnei itretre dreng, “sesëkötre ju hi angatr!” (Itre hu. 12:16) Matre hnei Peteru e cili hna pane aretë angatr, me qaja koi angatr la ka traqa koi angeic. Nge hnei angeic fe hna sipo angatr, troa canga thuemacanyi Iakobo me itre xaa trejin. E thupen, angeic a trotriji angatre ju, ke wanga traqa pi la itre sooce i Heroda troa othi angeic. Nge hnei angeic hna sisedrëne la huliwa i angeic, ngöne la ketre götrane gaa tingeting. Aca qeje angeice pi hi lo, ngöne lo ijine kola nyinyine la jole göi xötrehatren, ngöne Itre Huliwa mekene 15, nge e thupen, patre ju hi angeic. Eje hi, ame la tusi Itre Huliwa, ke kola qaja atrune la itre tronge i Paulo. Ame pe, xecie koi së ka hape, hnei Peteru hna acatrene la lapaune ne la itre trejin ngöne la itre tronge i angeic. Nge tro pë hë angeic qa ngöne la uma i Maria, nge ka madrine hë la itretre dreng.
16. Ka tune kaa la mele i easë elany?
16 Ame itre xaa ijin, Iehova a hamë së la hne së hna lapa treqen, ngo ka tru catre hmaca kö. Ame e cili, tha fene madrine kö së. Celë hi hna melëne hnene la itre trejine ngöne la uma i Maria. Nge celë fe hi ka hane traqa koi easë, la Iehova a amanathithi së. (Ite edomë 10:22) Easenyi catre hë, troa eatr la itre hna thingehnaean ngöne la fene hnengödrai. Nge, e tro sa mele nyipici, tro kö Iehova lai a amanathithi së.
“Lepi Angeice Ju Hi Hnene La Angela i Iehova” (Itre Huliwa 12:18-25)
17, 18. Pine nemene matre itre atr a isueny?
17 Jole catre Herodra joxu la kola patre hnei Peteru. Matre hnei angeic hna amekötine troa thele Peteru. Goi hnyinge fe angeic kowe la itre ka thup, “me amekötine troa atë la thupene koi angatr,” ene la troa humuthi angatr. (Itre hu. 12:19) E qeje Herodra ha, canga mama hi laka, ketre atr lai ka pë ihnim, nge ka pëkö ca utipin. Hapeu, hna hane amekötine la atr ka ngazo celë?
18 Hmahma catre Herodra, ke tha humuthi Peteru ju kö. Ame pe, hnene la itre ka icilekeu me angeic, hna sipo tingeting. Celë hi ka amadrinë Herodra. E cili, hnei angeic hna cile fë la ketre cainöj qëmekene la ka alanyim. Öni Luka: “Hnei Herodra hna heetrëne la hna heetr ne joxu.“ Öni Josèphe, ketre histoirien qa Iudra ka hape, ame la hnaheetre i Herodra, ke hna kuca hnei sileva, matre, e cile hë ngöne gaa jö, ke kola melemel. Hana lai angeic a amamane la pi tru i angeic la kola cile fë cainöj. Nge isuenyi jë hi la ka alanyim me hape: “Aqane ewekë ne akötresieti la, ngo tha atre kö!”—Itre hu. 12:20-22.
19, 20. (a)Hnauëne la Iehova a humuthi Herodra? (b) Pine nemene matre ka ithuecatre koi së la meci Herodra?
19 Kolo aqane atrunyi Akötresieti lai, ngo tha atre kö. Ame pe, öhne hnyawa hi lai hnei Akötresie! Maine ju, ijine hi lai tro Herodra a saze. Tro angeic a thahe la ka alanyim me wesitrë angatr. Ngo waea, kolo jë pe ka hape, ngazo catre jë. Angeic hnyawa trongëne lo ketre edromë hna hape: “Qëmekene troa patr, kola pane pi tru.” (Ite edomë 16:18, NWT) “Haawe, lepi angeice ju hi hnene la ketre angela i Iehova,” pine laka, hnei angeic hna pi mama me pi tru. Ame ju pë la pun, ngazo la aqane meci angeic. Eje hi, “hna öni angeic hnene la itre wanak.” (Itre hu. 12:23) Josèphe mina fe a qaja ka hape, hna aca tro lepi Herodra, nge atre hnyawa hi angeic la kepine matre meci pi angeic. Hnene laka, hnei angeic hna kapa la iatrunyi qaathene la ka alanyim. Ketre, qëmekene troa mec, traqa koi 5 lao drai hnei angeic hna pane xomi akötr. b
20 Ame itre xaa ijin, tro sa mekune ka hape, ka lolo palape hi la mele ne la itre atr ka ngazo thiina. Tha sesëkötre kö së pine laka, öni Tusi Hmitrötr: “Fene hnengödrai asë a lapa fene la musi ne la atre ka ngazo.” (1 Ioane 5:19) Eje hi, kola akötrëne la hni ne la itre hlue Iehova la angatr a öhne laka, pëkö hna kuca kowe la itre atr ka ngazo thiina. Ame pe, kola akeukawane la hni së hnene la ini celë. Kösë, easa öhnyi Iehova a xatua easë, me qaja kowe la nöjei hlue i Nyidrë ka hape, ka hnime Nyidrë la meköt. (Sal. 33:5) Easenyi catre hë troa mama la meköti Nyidrë.
21. Nemene la ini hne së hna xome qa ngöne la tusi Itre Huliwa mekene 12, nge hnauëne laka, ka ithuecatre lai koi së enehila?
21 Kola fenes la ini celë hnene la ketre trengewekë ka ithuecatr: “Kolo pala hi a hlemu trootro la itre trengewekë i Iehova.” (Itre hu. 12:24) Kolo hi lai a amamane hnene la aqane kökötre la huliwa ne cainöj ekö ka hape, tro fe Iehova a amanathithine la huliwa ne cainöj enehila. Ame ngöne Itre Huliwa mekene 12, ke tha kolo hmekuje kö a qaja la meci ne la ketre aposetolo, memine la aqane nuamelene la ketre aposetolo qa hnine la kalabus. Ngo eje fe a amamane la aqane hune i Iehova qëmekei Satana. Thatreine jë kö Satana aretëne la huliwa ne cainöj memine la ekalesia. Ame asë hi la itre nyinyithina i angeic, ke tha eatre ju kö. (Is. 54:17) Matre, ame asë hi la itre ka cilëgöli Iehova me Iesu Keriso, ke tro angatr a hun. Tha celë kö la ketre mekune ka ithueacatr? Ketre manathithi ka tru la troa catre ahlemune la “trengewekë i Iehova”!
a Wange ju la hna eköhagen “ Joxu Herodra Ageripa I.”
b Önine la ketre droketre ka hape, ame la itre hna qaja hnei Josèphe me Luka, ke ma kolo “occlusion intestinale mortelle.” Kösë hetre piagotre ka catr ngöne la xele i Herodra. Ijije hi tro lai ka wezipo a hmitrane trije la itre piagotr, maine tro pena itre ej a lö qaathene lai atr la angeic a mec. Önine la ketre itus ka hape: “Hnei Droketre Luka hna qaja hnyawane la aqane meci Herodra laka, ketre mec ka akötre catr.”