SUTUDI-ARTIKEL 36
Alimakedon a bun nyunsu!
’Den tyai den kon makandaa na Alimakedon.’—OPENB. 16:16.
SINGI 150 Suku Gadu fu a fii yu
SAN WI O LELI *
1-2. (a) Saide Alimakedon a bun nyunsu? (b) Sowtu akisi wi o luku aini a artikel ya?
SON sama e biibi taki Alimakedon a wantu kondee o feti anga denseefi anga gaan kofaliki bom, da a goontapu o booko. Taawan e biibi taki na a hii goontapu o sungu efuso wan gaan siton o komoto a tapu kon booko a goontapu. Ma Beibel e soi taki u ná abi fu feele Alimakedon, u mu piisii taki a o kon.—Openb. 1:3.
2 Beibel taki Alimakedon o puu ala den libisama tiiman. A feti ya o puu ala den sama di e du ogii, da den sama di e libi a wan letifasi wawan o fika. A o kibii a goontapu tu fu a á poli (Openb. 11:18). Wi o luku fo akisi di o yeepi u fusutan a toli ya moo bun: San na Alimakedon? San o pasa fosi Alimakedon kon? San u mu du efu u wani pasa Alimakedon? San o yeepi u fu wi á gwe fika Yehofa moo Alimakedon e koosube?
SAN NA ALIMAKEDON?
3. (a) San a wowtu „Alimakedon” wani taki? (b) Enke fa Openbaring 16:14, 16 e soi, da saide u sa taki Alimakedon a ná wan tuutuu peesi?
3 Leisi Openbaring 16:14, 16. A wan kodo leisi a wowtu „Alimakedon” sikiifi aini Beibel. Aini Hebrewtongo a wani taki „mongo fu Megido” (Openb. 16:16). Megido a be wan foto aini Islayeli fu fositen (Yow. 17:11). Ma Alimakedon a ná wan tuutuu peesi a goontapu ya. Alimakedon e soi go na a ten di „den kownu fu goontapu” o kon a wan fu feti anga Yehofa (Openb. 16:14). Ma aini a artikel ya, „Alimakedon” e soi go tu na a feti di o bigin baka te den kownu ya kon a wan. Fa u du sabi taki Alimakedon a ná wan tuutuu peesi? Wan fu den sani di e soi taki Alimakedon a ná wan tuutuu peesi, a fu di mongo á de a goontapu di den e kai Megido. Wan taa sani, a taki a peesi di den e kai Megido á bigi sai fu holi ala „den kownu fu goontapu”, den suudati fu den anga den fetisani fu den. Boiti dati, wi o si aini a artikel ya taki Alimakedon o bigin te „den kownu” go feti anga a foluku fu Gadu. Ma a foluku fu Gadu de na ala se fu goontapu.
4. Saide Yehofa taki a Megido a feti fu Alimakedon o feti?
4 Saide Yehofa taki a Megido a feti fu Alimakedon o feti? Aini Beibel ten a omen feti be e feti a Megido anga a saka peesi fu Yisreyel. Son leisi Yehofa be e yeepi en foluku fu wini den feti ya. Yehofa be yeepi a kuutubakaa fu Islayeli di den e kai Barak, fu wini Sisera, a suudati edeman fu Kaana-an na „a liba fu Megido”. Barak anga a uman polofeiti Debora be gi Yehofa daa taki den wini a feti ya. Den be singi taki: „A hemel anda den sitali be de e feti . . . anga Sisera. Kison liba wasi den gwe.”—Kuut. 5:19-21.
5. Saide u sa taki Alimakedon anga a feti di Barak be feti a ná aseefi?
5 Barak anga Debora tapu a singi fu den anga den wowtu ya: „Yehofa, meke ala den feyanti fi i dede, ma meke den sama di lobi i de enke te a san e pii a tapu” (Kuut. 5:31). A letiso Yehofa o kii ala den feyanti fi en na Alimakedon, ma den sama di lobi Gadu o tan a libi. A feti di Barak be feti, anga Alimakedon a ná aseefi. A foluku fu Yehofa ná o feti na Alimakedon. Den ná o abi fetisani seefi. A wan kodo sani di den o du, a fu ’de pii, da den fitoow Yehofa’ anga den engel fi en.—Yes. 30:15; Openb. 19:11-15.
6. Fa Yehofa o kii den feyanti fi en na Alimakedon?
6 Fa Gadu o kii den feyanti fi en na Alimakedon? Gadu sa du a sani ya a omen fasi. A sa kii den anga seke-doti efuso dondoo. A sa meke koko eisi kai komoto a tapu kii den (Yopu 38:22, 23; Eseik. 38:19-22). A sa meke den feyanti buuya te da den bigin feti anga denseefi (2 Kolon. 20:17, 22, 23). Efuso a sa meke den engel fi en kii den (Yes. 37:36). Winsi san Gadu o koboloiki fu kii den feyanti fi en, a o wini a feti. Nawan fu den feyanti fi en o de moo. A den sama di e libi a wan letifasi wawan too, o tan a libi.—Odo 3:25, 26.
SAN O PASA FOSI ALIMAKEDON KON?
7-8. (a) Enke fa 1 Tesalonikasama 5:1-6 e soi, da san den tiiman o taki? (b) Saide a sani ya a wan gaan lei?
7 A „dei fu Yehofa” o kon baka te den taki „freide de, ala sani e go bun”. (Leisi 1 Tesalonikasama 5:1-6.) A „dei fu Yehofa” di sikiifi a 1 Tesalonikasama 5:2, na „a gaan banowtu” (Openb. 7:14). Fa wi o sabi taki a gaan banowtu o bigin? Beibel taki den o bolotyasi wan sani na a hii goontapu. A sani ya o de a maiki di o soi taki a gaan banowtu o bigin.
8 Enke fa Beibel be taki a fesi, da den o bali taki „freide de, ala sani e go bun”. Saide den tiiman fu goontapu o taki a sani ya? Den keliki fesiman o holibaka gi den? A sa de so. Ma winsi fa, u sabi taki te den tiiman o bali taki „freide de”, a wan lei di o komoto fu den ogii yeye. A lei ya o tyai ogii gi sama, bika a o meke den biibi taki ala sani e go bun, ma fu taki en kiin na a moo gaan banowtu di o miti libisama o bigin. Beibel taki „wanboowanboo ogii o miti den, leti enke fa bee e nyan wan uman di de fu
meke”. San o pasa anga a foluku fu Yehofa? Kande den o foondoo taki a dei fu Yehofa bigin wanboowanboo, ma tokuso den o de kabakaba gi a dei de.9. Fa Gadu o poli a goontapu fu Saatan?
9 Yehofa ná o poli a goontapu fu Saatan wan pasi, enke fa a be poli en na a ten fu Nowa. A o poli wan pisi fu a goontapu fu Saatan fosi, baka dati a o poli a taa pisi. A fosi sani di Yehofa o puu a pasi, na a Gaan Babilon. Dati na ala den falisi keliki a goontapu. Baka dati a o poli a taa pisi na Alimakedon. Dati a den politiki tiimakiti, den suudati fu den anga a bisnis fu a goontapu. Meke u luku a toli ya moo fini.
10. Enke fa Openbaring 17:1, 6 anga 18:24 e soi, da fa Yehofa o poli a Gaan Babilon?
10 ’A gaan hulu uman o fende sitaafu.’ (Leisi Openbaring 17:1, 6; 18:24.) A Gaan Babilon meke omen sama nai lesipeki Gadu, fu di ai paati lei fu Gadu. A wan ageisi fasi ai hulu, fu di ai holibaka gi den tiiman fu a goontapu. A Gaan Babilon e fooseli den sama di e holibaka gi en, bika ai teke moni a den. A kii omen sama. Son wan fu den sama ya a sama di be e dini Gadu (Openb. 19:2). Fa Yehofa o poli a Gaan Babilon?
11. San na a „ogii lebi meti”? Fa Yehofa o koboloiki a meti ya fu poli a Gaan Babilon?
11 Yehofa o koboloiki den „tin tutu” fu a „ogii lebi meti” fu poli „a gaan hulu uman”. A meti ya na a Verenigde Naties. Den tin tutu, a den tiimakiti di e holibaka gi a olikanisâsi ya. Te a yuu fu Gadu doo, a o meke den tiimakiti ya poli a Gaan Babilon. „Den o teke ala den sani fi en a wan ogii-ati fasi, da den o fika en soso sikin” (Openb. 17:3, 16). A sani ya o pasa gawgaw, a o gei enke aini wan dei namo a pasa. Den sama di e holibaka gi a gaan hulu uman o foondoo te a sani ya pasa, bika a uman ya be e gafa taki: „Mi a kownu uman, mi man á dede. Noiti mi o tyali.”—Openb. 18:7, 8.
12. San Yehofa ná o meke pasa anga a foluku fi en? Saide a ná o meke a sani ya miti den?
12 Gadu ná o meke sama poli a foluku fi en. A foluku fi en e tyai a nen fi en. Di Yehofa wasikoi den fu komoto aini a Gaan Babilon, den aliki en (Toli 15:16, 17; Openb. 18:4). Den e du ala san den man tu fu yeepi sama fu komoto aini a Gaan Babilon. Neen meke ’den ogii di o miti a Gaan Babilon’, ná o miti a foluku fu Gadu. Ma toku tesi o miti den.
Winsi pe fu goontapu a foluku fu Gadu de, den o fitoow en di Gok o kon fu feti anga den (Luku paragraaf 13) *
13. (a) Sama a Gok? (b) Enke fa Eseikiyeli 38:2, 8, 9 e soi, da fa Gok o doo na a peesi di den e kai Alimakedon?
13 Gok o kon feti anga a foluku fu Gadu. (Leisi Eseikiyeli 38:2, 8, 9.) Baka te Yehofa poli ala den falisi keliki, na a foluku fi en wawan o fika, leti enke te wan bon wawan fika taamputaampu baka wan gaan daai winta. A sani ya o meke Saatan ati boon. A o soi taki en ati boon, te a o paati „tyobo bosikopu” fu meke wan kulu sama kon makandaa fu feti anga a foluku fu Yehofa. Den bosikopu ya, a lei toli di ogii yeye o paati na ala se (Openb. 16:13, 14). Den e kai a kulu sama ya „Gok fu a kondee Magok”. Te den o kon fu feti anga a foluku fu Gadu, da a wan ageisi fasi den o doo na a peesi di den e kai Alimakedon.—Openb. 16:16.
14. San Gok o fusutan te a o kon feti anga a foluku fu Gadu?
14 Gok o fitoow a kaakiti fu „libisama”, dati a den suudati fi en (2 Kolon. 32:8). Ma wi o fitoow u Gadu Yehofa. Den tiimakiti o si enke a wan don sani wi e du fu fitoow Gadu. Saide? Winsi fa a Gaan Babilon be abi makiti, toku den gadu fi en á be poi kibii en gi a „ogii meti” anga den „tin tutu” fi en (Openb. 17:16). Neen meke Gok o si enke a o makiliki fu puu wi a pasi. „Enke fa woluku e tapu a kondee”, a so a o kon fu du ogii anga a foluku fu Yehofa (Eseik. 38:16). Ma Gok o si taki a á poi lon gi a sani di e kon miti en. Leti enke fa Farao be kisi enseefi taki anga Gadu a be e feti di a be de na a Lebi Se, a so Gok o si taki anga Yehofa seefi ai feti.—Ek. 14:1-4; Eseik. 38:3, 4, 18, 21-23.
15. San Yesesi o du na a feti fu Alimakedon?
15 Kelestesi anga den engel fi en o kibii a foluku fu Gadu, da den o poli Gok anga ala sama di e holibaka gi en (Openb. 19:11, 14, 15). Ma san o pasa anga Saatan, a moo gaan feyanti fu Gadu di meke den foluku kon feti anga den sama di e dini Gadu? Yesesi o iti en go aini wan gaan dipi peti di nai doo doti, da a o sooto en wan dunsu yali langa.—Openb. 20:1-3.
SAN U MU DU EFU U WANI PASA ALIMAKEDON?
16. (a) Fa u sa soi taki u „sabi Gadu”? (b) San o pasa anga den sama di sabi Gadu te Alimakedon doo?
16 Winsi a omen yali wi e dini Yehofa kaba, efuso kande a taade ya u bigin dini en, efu u wani pasa Alimakedon, ala u mu soi taki u „sabi Gadu”. U mu soi tu taki wi e „aliki a bun nyunsu di e taki fu a Masaa fu wi, Yesesi” (2 Tes. 1:7-9). Wi e soi taki u „sabi Gadu”, te u sabi san a lobi anga san a á lobi. Wi e soi tu taki u sabi Gadu, te wi e du san a taki, te u lobi en, anga te wi e dini en wawan (1 Yoh. 2:3-5; 5:3). Te wi e soi taki u lobi Gadu, ’da Gadu o si wi enke sama di a sabi’, a o lobi u tu (1 Kor. 8:3). Efu Gadu lobi u, u sa biibi taki a o kibii u na Alimakedon.
17. San a wani taki fu aliki „a bun nyunsu di e taki fu a Masaa fu wi, Yesesi”?
17 „A bun nyunsu di e taki fu a Masaa fu wi, Yesesi”, na ala den sani di Yesesi be e taki efuso leli sama. Den sani ya sikiifi aini Gadu Wowtu. Wi e soi taki wi e aliki a bun nyunsu ya, te wi e du san a taki. Dati wani taki wi e si a Kownukondee fu Gadu enke a moo pelensipali sani aini u libi. Wi e wooko anga den leli fu Gadu, boiti dati wi e paati a bun nyunsu fu Gadu Mat. 6:33; 24:14). U mu e holibaka gi den salufu baala di e teke fesi tu, fu den sa du a wooko fu den anga piisii.—Mat. 25:31-40.
Kownukondee (18. Fa den salufu Kelesten o pai den taa sikapu fu a fasi fa den e holibaka gi den?
18 Dyonson den salufu Kelesten fu Gadu o pai den „taa sikapu” baka fu a fasi fa den be holibaka gi den (Yoh. 10:16). Fa den o du a sani ya? Fosi Alimakedon, da ala den 144.000 salufu Kelesten o de a hemel kaba. Den anga Yesesi anga den taa engel fu Gadu o puu Gok a pasi, da den o kibii a „gaan kulu” sama di e dini Yehofa (Openb. 2:26, 27; 7:9, 10). A gaan kulu sama ya o piisii taki den be holibaka gi den salufu Kelesten di den be de a goontapu.
SAN O YEEPI U FU WI Á GWE FIKA YEHOFA MOO ALIMAKEDON E KOOSUBE?
19-20. San o yeepi u fu holidoo anga piisii winsi san e miti wi aini den lasiti dei ya?
19 Aini den lasiti dei ya, a omen sani e miti a foluku fu Gadu. Toku u sa holidoo anga piisii (Yak. 1:2-4). Wan pelensipali sani di o yeepi u fu holidoo anga piisii, a te wi e begi Gadu anga u hii ati (Luk. 21:36). Boiti taki wi e begi, u mu e sutudeli a Wowtu fu Gadu ala yuu, da u teke ten pakisei san u leli. U mu e teke ten pakisei den polofeititoli di e kon tuu nownow anga den wan di mu kon tuu ete (Ps. 77:12). Efu wi e du den sani ya, neen wi e du ala san u man aini a peleikiwooko, u biibi o taanga. A howpu di wi abi ná o dede gwe tu.
20 Pakisei fa a o de te a Gaan Babilon á de moo, Alimakedon seefi pasa tu. Yu o piisii taki ala sama e lesipeki Gadu nen, taki den e si en enke a sama di abi a leti fu tii hemel anga goontapu (Eseik. 38:23). Den sama di e soi taki den sabi Gadu, di e du san en Manpikin taki, o piisii te Alimakedon doo. Den o piisii tu taki den holidoo te na a kaba.—Mat. 24:13.
SINGI 143 U mu wakiti Yehofa
^ paragraaf 5 A wan hii pisiten kaba a foluku fu Yehofa e wakiti fu Alimakedon kon. Aini a artikel ya wi o luku san na Alimakedon, san o pasa fosi Alimakedon kon anga san u mu du fu wi á gwe fika Yehofa moo Alimakedon e koosube.
^ paragraaf 71 SAN WI E SI A DEN FOWTOW: (1) Te den o taki „freide de, ala sani e go bun”, wi o tan peleiki solanga u man. (2) Te falisi keliki o kisi poli, wi o tan sutudeli a Wowtu fu Gadu. (3) Te Gok fu Magok o kon feti anga u, wi o biibi taki Gadu o kibii wi.
^ paragraaf 85 SAN WI E SI A DEN FOWTOW: Sikowtu de fu booko go aini a osu fu wan Kelesten osufamii. A osufamii ya sabi taki Yesesi anga den engel fi en e si san e pasa.