BAROKUN KALANTA KAFO KƆNƆ 38
“Aw ka na ne fɛ, ne bena lafiya di aw ma”
“Aw minw nii tɔɔrɔnin lo, ni sigɛn b’aw kan, aw ka na ne fɛ, ne bena lafiya di aw ma.”—MAT. 11:28.
DƆNKILI 17 “Je le veux” (“N sɔnna”)
BAROKUN KƆNƆNAKOW *
1. Matiyo 11:28-30 kɔnɔ, Yezu ye layidu juman lo ta?
YEZU ye layidu ɲuman ta jama dɔ ye ko: “Aw ka na ne fɛ, ne bena lafiya di aw ma.” (Matiyo 11:28, 29 *, 30 kalan). O tun tɛ kuma dama ye. Miiri k’a filɛ Yezu ye min kɛ muso dɔ ye min tun be tɔɔrɔla bana jugu dɔ kosɔn.
2. Yezu ye mun lo kɛ muso banabagatɔ dɔ ye?
2 O muso mako gwɛlɛ tun be dɛmɛ na. A tagara furakɛla caaman fɛ sabu a tun b’a fɛ ka kɛnɛya. A tɔɔrɔla saan 12, nka mɔgɔ si ma se k’a kɛnɛya. Ka kɛɲɛ ni sariya ye, a tun nɔgɔnin lo (Lev. 15:25). O muso nana a mɛn ko Yezu be se ka banabagatɔw kɛnɛya. O kama, a tagara a yɔrɔ ɲini. A ye Yezu ye tuma min na, a magara a ka fani dakun na ani a sinna ka kɛnɛya! Yezu m’o muso kɛnɛya dɔrɔn. A y’a yira a la ko a b’a kanu a kɛtɔ k’a weele ko “n’ balimamuso [n’ denmuso, NW].” Tiɲɛn na, a ka kumaw y’o muso dusu lafiya ani k’a barika bonya!—Luka 8:43-48.
3. An bena ɲiningali jumanw lo lajɛ?
3 A kɔrɔsi k’o muso ye jijali kɛ ka taga Yezu fɛ. Bi fana, an ka ɲi ka jijali kɛ walisa ka sɔn Yezu ka welekan ma. Tiɲɛn lo ko bi minw be sɔn Yezu ka welekan ma, a tɛ kabako kɛ k’u kɛnɛya. Nka, a b’a fɔ u ye ko: “Aw ka na ne fɛ, ne bena lafiya di aw ma.” Barokun nin na, an bena ɲiningali duuru lajɛ: An be sɔn Yezu ka welekan ma
cogo di? Yezu tun b’a fɛ ka mun lo fɔ, tuma min na a ko: “Aw ye ne ta zu la aw kan na”? An be kalan juman lo sɔrɔ Yezu fɛ? A ye baara min kalifa an ma, mun na o b’an lafiya? An be se ka to ka lafiya sɔrɔ Yezu ka zuu kɔrɔ cogo di?“AW KA NA NE FƐ”
4-5. An be sɔn Yezu ka welekan ma cogo minw na, u dɔw kofɔ.
4 An be sɔn Yezu ka welekan ma cogo minw na, u la dɔ ye k’an seko kɛ k’a lɔn bɛrɛbɛrɛ a ye min kɛ ani a ye min fɔ (Luka 1:1-4). Mɔgɔ si tɛ se k’o kɛ an nɔɔ na. An yɛrɛ lo ka ɲi ka Yezu ka maanaw kalan. An be sɔn a ka welekan ma fana, n’an b’a latigɛ ka batize walisa ka kɛ a ka kalandenw ye.
5 N’an be dɛmɛ ɲini diinan mɔgɔkɔrɔw fɛ, an b’a yira fana ko an be sɔn Yezu ka welekan ma. O cɛɛw ye “boɲafɛnw” ye, Yezu be tɛmɛ minw fɛ k’a janto an na (Efɛz. 4:7, 8, 11; Zan 21:16; 1 Piyɛri 5:1-3). An yɛrɛ lo ka ɲi k’a latigɛ ka dɛmɛ ɲini u fɛ. Min b’an kɔnɔ ani an mako be min na, an kana a miiri ko u b’o lɔn. Balimacɛ Julian ko: “N’ tun ka ɲi ka Betɛli baara dabila kɛnɛyakow kosɔn. N’ teri dɔ ko n’ ka dɛmɛ ɲini diinan mɔgɔkɔrɔw fɛ. A daminɛ na, n’ tun b’a miiri ko n’ mako t’o dɛmɛ na. Nka kɔfɛ, n’ ye dɛmɛ ɲini u fɛ. U ye dɛmɛ min lase n’ ma, o kɛra kado ɲumanba ye, n’ tun ma deli ka min ɲɔgɔn sɔrɔ.” Diinan mɔgɔkɔrɔ kantigiw be se k’an dɛmɛ an ka kɛ ni “Krista ka miiriya” ye i n’a fɔ diinan mɔgɔkɔrɔ fila ye Julian dɛmɛ cogo min na. O kɔrɔ, u b’an dɛmɛ an ka miiri ani an ka koow kɛ i n’a fɔ Krista (1 Kor. 2:16; 1 Piyɛri 2:21). O ye kado ɲumanba dɔ ye, u be se ka min di an ma.
“AW YE NE TA ZU LA AW KAN NA”
6. Yezu ko: “Aw ye ne ta zu la aw kan na.” O kɔrɔ ko di?
6 Yezu ko: “Aw ye ne ta zu la aw kan na.” A be komi a b’a fɔra le ko: “Aw ye sɔn ne ka kuntigiya ma.” Wala, “aw ye don ne ka zuu kɔrɔ walisa an ka jɛn ka baara kɛ Jehova ye.” A ka kɛ min o min ye, zuu * ɲɛsinna baara lo ma.
7. Matiyo 28:18-20 kɔnɔ, Yezu ye baara juman lo kalifa an ma ani an be se ka la mun lo la?
7 An be sɔn Yezu ka welekan ma, n’an b’an yɛrɛkun di Jehova ma ani ka batize. O welekan lasera bɛɛ lo ma, sabu minw bɛɛ b’a fɛ sɔbɛ la ka Ala sago kɛ, Yezu tɛna ban u si la (Zan 6:37, 38). Jehova ye baara min kalifa Yezu ma, nɛɛma dira Yezu Krista ka kalandenw bɛɛ ma k’o baara kɛ. An ka la a la ko Yezu bena to n’an ye tuma bɛɛ walisa k’an dɛmɛ k’o baara kɛ.—Matiyo 28:18-20 kalan.
“AW . . . K’A TO NE YE AW KARAN”
I ko Yezu, an ka tɔɔw dusu lafiya (Dakun 8-11nan lajɛ) *
8-9. Mun na a tun ka di mɔgɔ majigininw ye k’u magwɛrɛ Yezu la? An ka ɲi k’an yɛrɛ ɲininga mun lo la?
8 Mɔgɔ minw majiginin lo, a tun ka di olu ye k’u magwɛrɛ Yezu la (Mat. 19:13, 14; Luka 7:37, 38). Faranfasi jumanw tun be Yezu ni Fariziɲɛw cɛ? Fariziɲɛw tun ye kuncɛbaw ye ani u tun tɛ tɔɔw minɛ ni kanuya ye (Mat. 12:9-14). Nka, Yezu tun majiginin lo ani a tun be mɔgɔw kanu. Tɔgɔba ni lɔyɔrɔba tun ka di Fariziɲɛw ye. Yezu ko an man ɲi ka kɛ o cogo la. A y’a fɔ a ka kalandenw ye ko u ka ɲi k’u majigi ani ka baara kɛ tɔɔw ye (Mat. 23:2, 6-11). Fariziɲɛw tun b’u fanga digi tɔɔw kan. O kama, mɔgɔw tun be sɔn u ta ma siranya kosɔn (Zan 9:13, 22). Nka, Yezu tun be tɔɔw dusu lafiya kuma diimanw ni kɛwale ɲumanw fɛ.
9 I be Yezu ladegira wa? I yɛrɛ ɲininga ko: “Yala tɔɔw be n’ jati mɔgɔ sabalinin ani mɔgɔ majiginin ye wa? Baara minw man di mɔgɔw fanba ye, yala n’ be sɔn ka n’ majigi k’o kɛ walisa ka tɔɔw dɛmɛ wa? Yala n’ be tɔɔw minɛ ni ɲumanya ye wa?”
10. Yezu tun be baara kɛ ni minw ye, koow tun be cogo di olu fɛ?
10 Yezu tun b’a jija walisa a be baara kɛ ni minw ye, olu ka kɛ hɛɛrɛ ni ninsɔndiya la. A tun ka di a ye fana ka fɔrɔmasɔn di u ma (Luka 10:1, 19-21). A kɛcogo tun b’a to a ka kalandenw tun tɛ siran ka ɲiningaliw kɛ ani k’u ka miiriya fɔ (Mat. 16:13-16). Alako ta fan fɛ, Yezu ka kalandenw tun latanganin lo ani u tun yiriwanin lo i ko yiri minw latanganin lo fɔɲɔ ma. Yezu y’u kalan min na, u y’o faamu ani u y’o sira tagama.
Tɔɔw minɛ teriya la
Waajuli kɛ ni kisɛya ye
I majigi ani sɔn baara ma *
11. An ka ɲi k’an yɛrɛ ɲininga mun lo la?
11 Ni kuntigiya dɔ kalifara i ma, i yɛrɛ ɲininga ko: “N’ be tɔɔw minɛ cogo di baarakɛyɔrɔ la wala soo? Yala n’ be n’ jija walisa o yɔrɔw ka kɛ hɛɛrɛ ni ninsɔndiya yɔrɔw ye wa? Yala n’ kɛcogo b’a to tɔɔw tɛ siran ka ɲiningaliw kɛ wa? Yala n’ be sɔn k’u lamɛn wa?” An t’a fɛ abada ka kɛ i ko Fariziɲɛw. Ni mɔgɔ tun y’u ɲininga koo dɔ la, u tun be dimi. Ni dɔ fana tun y’u sɔsɔ, u tun be fariya a ma.—Mariki 3:1-6; Zan 9:29-34.
“AW . . . BƐNA LAGANFIYA SƆRƆ”
12-14. Yezu ye baara min kalifa an ma, mun na o b’an lafiya?
12 Yezu ye baara min kalifa an ma, n’an b’o kɛ, o b’an lafiya kuun caaman kosɔn. An k’u damanin lajɛ.
13 An ka ɲɛminɛbagaw ɲɔgɔn tɛ yen. An Ɲɛminɛbagaba ye Jehova lo ye. A tɛ fariya an ma, an ka baara ka di a ye ani a b’an waleɲuman lɔn (Eburuw 6:10). A be fanga di an ma walisa an k’an ka kunkanbaaraw dafa (2 Kor. 4:7; Gal. 6:5). An ka Masacɛ Yezu y’a yira cogo dafanin na an ka ɲi ka tɔɔw minɛ cogo min na (Zan 13:15). Diinan mɔgɔkɔrɔw b’u janto an na ani u b’u jija ka Yezu ladegi, ale min ye Ala ka “jama kɔlɔsibaga ye.” (Eburuw 13:20; 1 Piyɛri 5:2). U b’u seko kɛ k’an minɛ ni ɲumanya ye ani k’an jija. U b’an ɲɛminɛ ani u b’an latanga ni jagwɛlɛya ye.
14 An teriw ɲɔgɔn tɛ yen. An teriw b’an kanu ani an ka baara nafa ka bon. O ɲɔgɔn tɛ sɔrɔ jɛnkulu wɛrɛ kɔnɔ. Miiri k’a filɛ: An be baara kɛ ni balimaw ye minw be ni kɛwale ɲumanw ye. Nka, u t’a miiri k’u ka fisa ni tɔɔw ye. U be ni setigiyaba ye, nka u tɛ waso. U b’a jati ko tɔɔw ka fisa n’u ye. U b’an jati u baarakɛɲɔgɔnw n’u teriw ye. U b’an kanu fɔɔ u labɛnnin lo k’u niin di an kosɔn!
15. An ka ɲi k’an ka baara jati cogo di?
15 An ka baara ɲɔgɔn tɛ yen. An be tiɲɛn fɔ mɔgɔw ye Jehova koo la ani an be Sutana ka ngalonkalanw bɔ kɛnɛ kan (Zan 8:44). Sutana be mɔgɔw niin degun ni ngalonkalanw ye, o minw b’u jigi tigɛ. Ɲɛyirali fɛ, a b’a fɛ an k’a miiri ko Jehova tɛna yafa an ma ka ye ani ko a t’an kanu. O ye ngalonfin lo ye ani o b’a to mɔgɔw jigi be tigɛ pewu! Tiɲɛn na, n’an sɔnna Krista ka welekan ma, an ka jurumuw bena yafa. An b’a lɔn fana ko Jehova b’an bɛɛ kanu kosɔbɛ (Ɔrɔm. 8:32, 38, 39). Ninsɔndiyaba lo an fɛ ka mɔgɔw dɛmɛ u k’u jigi la Jehova kan ani u k’u ka ɲɛnamaya kɛcogo fisaya!
AN KA TO KA LAFIYA SƆRƆ YEZU KA ZUU KƆRƆ
16. Yezu ko an ka doni min la an kaan na, mun na o ni doni tɔɔw tɛ kelen ye?
16 Yezu ko an ka doni min la an kaan na, o ni doni tɔɔw tɛ kelen ye. Ɲɛyirali fɛ, ni mɔgɔw jigira wulafɛ ka bɔ u ka baloɲini baara la, u fanba sɛgɛnninba lo ani u dusu tiɲɛnin lo. Nka, n’an y’an ka wagati ta ka baara kɛ Jehova ni Yezu ye, o b’an ninsɔn diya kosɔbɛ. An tilanin kɔ, n’a sɔrɔ an sɛgɛnninba lo ani an ka ɲi ka jijaliba kɛ walisa ka taga kafo ka lajɛn na o loon wulafɛ. Nka lajɛn bannin kɔ, an dusu be lafiya ani an be barika kura sɔrɔ. N’an b’an jija ka waajuli ni kelenna kalan kɛ, o fana b’an barika bonya!
17. An ka ɲi ka mun lo lɔn an yɛrɛ koo la ani k’an janto mun lo la?
17 An ka ɲi k’a lɔn ko fanga hakɛ dɔ lo b’an kelen kelen bɛɛ la. O kama, an k’an janto ka baara kɛ n’a ye hakilitigiya la. Ɲɛyirali fɛ, n’an m’an janto, an be se k’o fanga tiɲɛ bololafɛnw nɔfɛ. A kɔrɔsi Yezu ye min fɔ kanbele nafolotigi dɔ ye. A tun ye Yezu ɲininga ko: “Ne ka kan ka mun kɛ ka nii banbali sɔrɔ?” O kanbele tun be sariya labato ka ban. N’a sɔrɔ mɔgɔ ɲuman tun lo sabu Mariki ka Evanzili b’a fɔ ko “a koo diyara” Yezu ye. Yezu y’a fɔ o kanbele ye ko: “Taga i bololafɛnw feere . . . O kɔ, na tugu ne kɔ.” O cɛɛ tun b’a fɛ ka tugu Yezu kɔ, nka a tun t’a fɛ ka bɔnɛ a ka “nafoloba” la (Mariki 10:17-22). O kama, a banna ka Yezu ka zuu la a kaan na ani a tora ka kɛ “nafolo” ka jɔɔn ye (Mat. 6:24). Ni ele tun lo, i tun bena mun lo kɛ do?
18. An ka ɲi ka mun lo kɛ tuma kelen kelen ani mun na do?
18 Tuma kelen kelen, a ka ɲi an ka miiri k’a filɛ an ɲɛnako fɔlɔ ye min ye. Mun na do? Walisa k’a lɔn n’an be baara kɛra n’an fanga ye hakilitigiya la. Kanbele dɔ min tɔgɔ ko Mark, ale ko: “Saan caaman kɔnɔ, n’ tun b’a miiri ko n’ be ɲɛnamaya kɛra cogo nɔgɔman na. N’ tun ye piyɔniye ye, nka n’ tun be miiri wariko la tuma bɛɛ. N’ tun b’a fɛ ka wasa bololafɛnw ta fan fɛ. N’ tun be n’ yɛrɛ ɲiningara fɛɛn min kama n’ ka koow gwɛlɛyara ten. N’ y’a faamu ko n’ tun be n’ makoɲɛfɛnw lo ɲinina fɔlɔ ani n’ tun be n’ ka wagati ni n’ fanga tɔɔ lo kɛra Jehova ka baara la.” Mark y’a miiricogo n’a ka ɲɛnamaya kɛcogo yɛlɛma walisa ka se ka caaman kɛ Jehova ka baara la. A ko: “N’ be jɔrɔ wariko la tuma dɔw la. Nka Jehova ni Yezu ka dɛmɛ sababu la, n’ be sera ka Jehova ka baara kɛ n’ ɲɛnako fɔlɔ ye.”
19. Mun na a kɔrɔtanin lo kosɔbɛ an ka koow jati cogo ɲuman na?
19 An bena to ka lafiya sɔrɔ Yezu ka zuu kɔrɔ, n’an be koo saba kɛ. A fɔlɔ, an ka to ka koow jati cogo ɲuman na. An be Jehova ka baara lo kɛra. O la, an ka ɲi k’a kɛ a sago la. An ye baarakɛlaw ye ani Jehova y’an Matigi ye (Luka 17:10). An ka ɲɛyirali dɔ lajɛ: Misi dɔ be banna a ɲɛminɛbaga ta ma, a b’a ɲinina ka sira wɛrɛ ta ani ka bɔ zuu kɔrɔ. O misi barika mana bonya cogo o cogo, a ka teli k’a yɛrɛ sɛgɛn gwansan ani k’a yɛrɛ mandimi. O cogo kelen na, n’an y’a ɲini ka Jehova ka baara kɛ an sago la, an bena koow gwɛlɛya an yɛrɛ ma. Nka, n’an b’a to Jehova k’an ɲɛminɛ, an bena se ka koobaw kɛ ani ka see sɔrɔ gwɛlɛya sifaw bɛɛ kan. An k’a to an hakili la ko mɔgɔ si tɛ se ka Jehova bali a k’a sago dafa!—Ɔrɔm. 8:31; 1 Zan 4:4.
20. Mun lo ka ɲi k’an lasun ka to Yezu ka zuu kɔrɔ?
Zan 6:25-27, 51, 60, 66; Filip. 3:18, 19). Nka minw tun be Ala n’u mɔgɔɲɔgɔn kanu sɔbɛ la, olu tora Yezu ka zuu kɔrɔ u sii tɔɔ bɛɛ la dugukolo kan. U ka jigiya tun ye ka taga Jehova sago kɛ sankolo la ni Yezu ye. I ko olu, n’an tora Yezu ka zuu kɔrɔ ni ŋaniya ɲuman ye, an ninsɔndiyanin bena to.
20 A filanan, an ka baara kɛ ni ŋaniya ɲuman ye. An ka laɲinita ye ka nɔɔrɔ la an Faa kanutigi Jehova kan. Saan kɛmɛkulu fɔlɔ la, dɔw tun ye wasabaliw ye ani u tun be miiri u yɛrɛ nafa dɔrɔn na. A laban, u dusu tiɲɛna ani u bɔra Yezu ka zuu kɔrɔ (21. Ka kɛɲɛ ni Matiyo 6:31-33 ka fɔta ye, an lanin b’a la ko Jehova bena mun lo kɛ?
21 A sabanan, an ka la a la ko Jehova bena an dɛmɛ. An y’a latigɛ k’an yɛrɛ di Jehova ma ani ka baara kɛ a ye bɛrɛbɛrɛ. Yezu y’an lasɔmi ko an bena kɔrɔbɔli sɔrɔ. Nka, an lanin b’a la ko Jehova bena fanga di an ma walisa an ka gwɛlɛya sifaw bɛɛ muɲu. N’an tora ka muɲuli kɛ, an ka limaniya barika bena to ka bonya (Zaki 1:2-4). An lanin b’a la fana ko Jehova bena an mako wasa, ko Yezu bena an ɲɛminɛ ani ko an balimaw bena an jija (Matiyo 6:31-33 kalan; Zan 10:14; 1 Tes. 5:11). Tiɲɛn na, an makoɲɛfɛnw bɛɛ b’an fɛ!
22. Mun lo b’an ninsɔn diya?
22 Yezu ye muso min kɛnɛya, a ye lafiya sɔrɔ o loon bɛɛ. Nka, n’a y’a sɔrɔ ko a kɛra Krista ka kalanden kantigi dɔ ye, a bena lafiya banbali sɔrɔ. Ele fɛ, a ye mun lo kɛ do? Yala a sɔnna ka Yezu ka zuu la a kaan na wa? N’o lo, miiri k’a filɛ duga min tun b’a kɔnɔna: A tun bena Jehova sago kɛ ni Yezu ye sankolo la. A tun ye fɛɛn minw bɛɛ saraka walisa ka tugu Yezu kɔ, o tɛna kɛ fuu ye. An ka jigiya ye ka taga sankolo la wo, ka to dugukolo kan wo, an ninsɔn ka di kosɔbɛ sabu an sɔnna Yezu ka welekan nin ma: “Aw ka na ne fɛ”!
DƆNKILI 13 Christ, notre modèle (Krista ye ɲɛyirali ye an fɛ)
^ dakun 5 Yezu b’an weele ko an ka na ale fɛ. An be sɔn Yezu ka welekan ma cogo di? An bena o lajɛ barokun nin na. An bena a ye fana an be se ka lafiya sɔrɔ cogo min na n’an be baara kɛ ni Yezu ye.
^ dakun 1 Matiyo 11:29 (Biblu Ala ta Kuma): “Aw ye ne ta zu la aw kan na, k’a to ne ye aw karan, sabu ne sabarinin lo, ne majiginin lo fana; ni o kɛra, aw nin bɛna laganfiya sɔrɔ.”
^ dakun 6 Yezu ye zuu min kofɔ, o ye lɔgɔ ye mɔgɔ be min la a kaan na walisa ka doni gwilimanw dulon a kan. Wala lɔgɔ min be la bɛgɛn fila kaan na walisa u ka sɛnɛkɛdaba sama.
^ dakun 62 JAAW ƝƐFƆLI: Yezu ye mɔgɔw dusu lafiya cogo caaman na.
^ dakun 68 JAAW ƝƐFƆLI: I ko Yezu, balimacɛ dɔ fana be tɔɔw dusu lafiyara cogo caaman na.