BAROKUN KALANTA KAFO KƆNƆ 33
Jehova b’a janto a sagokɛlaw la
“Mɔgɔ minw be siran Masaba ɲa, a be olu mara.” —ZAB. 33:18.
DƆNKILI 4 “Jéhovah est mon Berger” (Jehova ye n’ ɲɛminɛbaga ye)
BAROKUN KƆNƆNAKOW a
1. Mun na Yezu y’a ɲini Jehova fɛ ko a k’ale ka kalandenw latanga?
YEZU ka suu laban na dugukolo kan, a ye koo kɛrɛnkɛrɛnnin dɔ ɲini a sankolola Faa Jehova fɛ. A ko a k’ale ka kalandenw latanga (Zan 17:15, 20). Tiɲɛn lo ko sanga ni wagati bɛɛ, Jehova y’a janto a sagokɛlaw la ani k’u latanga. Nka, Yezu tun b’a lɔn ko Sutana bena kɔrɔbɔli gwan ale ka kalandenw kun. A tun b’a lɔn fana ko u mako bena kɛ Jehova ka dɛmɛ na walisa ka see sɔrɔ o kɔrɔbɔli juguw kan.
2. Ka kɛɲɛ ni Zaburuw 33:18-20 ka fɔta ye, mun na an man ɲi ka siran kɔrɔbɔliw ɲɛ?
2 Sutana lo be duniɲa nin marala minkɛ, gwɛlɛya caaman be kerecɛn sɔbɛw kan bi. U dɔw be se k’an fari faga ani k’an ka kantigiya kɔrɔbɔ. Nka i ko an bena a ye cogo min na, an man ɲi ka siran foyi ɲɛ. Jehova b’a janto an na. O kɔrɔ ko a ɲɛɛ b’a la gwɛlɛya minw b’an kan ani a b’a fɛ k’an dɛmɛ walisa an ka see sɔrɔ u kan. “Mɔgɔ minw be siran Masaba ɲa, a be olu mara [wala a b’a janto u la].” An ka ɲɛyirali fila lajɛ Bibulu kɔnɔ minw b’a yira Jehova b’o kɛ cogo min na.—Zaburuw 33:18-20 kalan.
N’AN B’A MIIRI KO AN B’AN KELEN NA
3. Tuma juman na lo an be se k’a miiri ko an b’an kelen na?
3 An be ni balima caaman ye kafow kɔnɔ. Nka tuma dɔw la, an be se k’a miiri ko an b’an kelen na. Misali la, kanbelew ni sunguruw be se k’a miiri ko u b’u kelen na n’u b’u ka lannakow ɲɛfɔra u ka klasidenw ɲɛfɛ lakɔliso la wala n’u yɛlɛmana kafo wɛrɛ la. An dɔw dusu be se ka tiɲɛ wala miiriya juguw be se k’an hakili ɲagami ani an b’a miiri ko an ka ɲi k’o koo muɲu an kelen. N’a sɔrɔ an be sigasiga k’an dusukunnakow fɔ tɔɔw ye sabu an b’a miiri ko u tɛna an faamu. Tuma dɔw la, n’a sɔrɔ an b’an yɛrɛ ɲininga ni dɔ b’a janto an na sɔbɛ la. A mana kɛ min o min ye, n’an b’a jati ko an b’an kelen na, o be se k’an hakili ɲagami ani k’a to an b’a miiri ko dɛmɛbaga t’an na. Jehova t’a fɛ abada an ka kɛ n’o miiriya. Mun na an b’o fɔ?
4. Mun na kira Eli y’a fɔ ko: “Ne kelenpe le tora”?
4 An ka cɛɛ kantigi Eli ka koo lajɛ. Zezabɛli tun kalila ko ale bena a faga. O kama, Eli tun be bolila a ɲɛ kabi tile 40 ni kɔ (1 Mas. 19:1-9). Kɔfɛ, ka Eli to kuluwo dɔ kɔnɔ a kelen, a kasira Jehova nɔfɛ ko: “Ne kelenpe le tora.” (1 Mas. 19:10). Nka, kira wɛrɛw tun be jamana kɔnɔ. Tuma min na Zezabɛli tun be kiraw fagara, Obadiyawu ye u la 100 kisi (1 Mas.18:7, 13). N’o lo, mun na Eli tun b’a jati ko ale b’a kelen do? Yala a tun b’a miiri ko Obadiyawu tun ye kira minw kisi, u bɛɛ sara sisan wa? Karimɛli kulu kan, Jehova tun ye kabakow kɛ k’a yira ko ale lo ye tiɲɛn Ala ye. Yala Eli tun b’a miiri ko ale b’a kelen na sabu o koo kɛnin kɔ, mɔgɔ si ma fara ale kan ka Jehova bato wa? Yala a tun b’a miiri ko mɔgɔ si t’a lɔn farati min b’ale seen kɔrɔ wala ko mɔgɔ t’a janto ale la? Eli dusukunnakow bɛɛ ma fɔ. Nka, an lanin b’a la ko Jehova tun b’a faamu fɛɛn min kama Eli tun b’a jati ko ale b’a kelen na. A tun b’a lɔn fana ale be se k’a dɛmɛ cogo tigitigi min na.
N’an b’a miiri ko an b’an kelen na, Jehova ye kira Eli dɛmɛ cogo min na, o be se k’an dusu saalo cogo di? (Dakun 5-6nan lajɛ)
5. Jehova ye Eli hakili sigi cogo di ko a t’a kelen?
5 Jehova ye Eli dɛmɛ cogo caaman na. A y’a jija a ka kuma. A ye Eli ɲininga siɲɛ fila ko: “E be mun le kɛra yan?” (1 Mas. 19: 9, 13). O siɲɛ kelen kelen bɛɛ la, Jehova ye a lamɛn tuma min na a tun b’a dusukunnakow fɔra a ye. A ye Eli jaabi a kɛtɔ k’a yira a la ko ale be n’a ye ani ko setigiyaba b’ale fɛ. A ye Eli hakili sigi ko Israɛlden caaman wɛrɛw bele b’ale sago kɛra (1 Mas. 19:11, 12, 18). Eli y’a dusukunnakow fɔ Jehova ye ani a ye Jehova ka jaabili lamɛn. Siga t’a la, o y’a to a hakili sigira. O kɔ, Jehova ye kunkanbaaraba caaman kalifa a ma. A ko Eli ka Azayɛli kɛ Siri masacɛ ye, ka Zewu kɛ Israɛl masacɛ ye ani ka Elize mɔ ka kɛ kira ye (1 Mas. 19:15, 16). Jehova kɛtɔ k’o kunkanbaaraw kalifa Eli ma, a y’a dɛmɛ a ka to ka koow filɛ ni ɲɛɛ ɲuman ye. A ye teri ɲuman di Eli ma fana, o min ye Elize ye. N’i b’a miiri ko i b’i kelen na, i be se ka Jehova ka dɛmɛ sɔrɔ cogo di?
6. N’i b’a miiri ko i b’i kelen na, i be se ka delili kɛ mun lo koo la? (Zaburuw 62:9).
6 Jehova b’a ɲini i fɛ i k’ale deli. A b’a lɔn gwɛlɛya minw b’i kan ani a b’i hakili sigi ko i mana a deli tuma o tuma, a bena i lamɛn (1 Tes. 5:17). A ka di a ye k’a sagokɛlaw ka deliliw lamɛn (Talenw 15:8). N’i b’a miiri ko i b’i kelen na, i be se ka delili kɛ mun lo koo la? I dusukunnakow bɛɛ fɔ Jehova ye i ko Eli y’a kɛ cogo min na (Zaburuw 62:9 kalan). I haminankow ye min ye ani u be min kɛ i la, u bɛɛ fɔ a ye. N’i b’a miiri ko i b’i kelen na wala n’i dusu tiɲɛnin lo, Jehova deli a k’i dɛmɛ k’a lɔn i ka ɲi ka min kɛ. Misali la, n’i b’a miiri ko i b’i kelen ani i be siran ka seereya kɛ lakɔliso la, Jehova deli a ka jagwɛlɛya di i ma. I yɛrɛ be se k’a deli a ka hakilitigiya di i ma walisa i ka se k’i ka lannakow ɲɛfɔ nɛmɛnɛmɛ (Luka 21:14, 15). Ni miiriya juguw b’i hakili ɲagamina, Jehova deli a k’i dɛmɛ walisa i ka se k’o kofɔ kerecɛn kolɔnbaga dɔ ye. I be se ka Jehova deli a k’o tigi dɛmɛ walisa a k’i lamɛn koɲuman ani k’i faamu. I dusukunnakow bɛɛ fɔ Jehova ye, a kɔrɔsi a b’i ka deliliw jaabi cogo min na ani sɔn tɔɔw ka dɛmɛ na. N’i y’o kɛ, i tɛna a jati ko i b’i kelen na.
Yala i be sababuw ɲini ka wagati caaman kɛ n’i balimaw ye waajuli la wa? (Dakun 7nan lajɛ)
7. I be kalan juman lo sɔrɔ Mauricio ka koo la?
7 Jehova ye baara nafaman kalifa an kelen kelen bɛɛ ma. I be se ka la a la ko i be jijali minw bɛɛ kɛra k’i ka kunkanbaaraw dafa kafo kɔnɔ ani waajuli baara la, a b’o kɔrɔsi ani o ka di a ye (Zab. 110:3). N’i bolo degunnin lo o baara la, o be se k’i dɛmɛ cogo di n’i b’a jati ko i b’i kelen na? An ka balima kanbele dɔ ka koo lajɛ min tɔgɔ ko Mauricio. b Dɔɔni a batizenin kɔ, a teri sɔbɛ dɔ y’a daminɛ ka tiɲɛn sira bila dɔɔni dɔɔni. Mauricio ko: “Tuma min na n’ y’a ye ko a bɔra Jehova kɔ, n’ y’a daminɛ ka sigasiga n’ yɛrɛ koo la. Komi n’ tun ye n’ daa di Jehova ma ko n’ bena to k’a sago kɛ, n’ tun be jɔrɔla ni n’ bena se k’o layidu dafa ani ka to a ka denbaya kɔnɔ. N’ tun b’a jati ko n’ be n’ kelen na ani ko mɔgɔ si tɛ se ka n’ dusukunnakow faamu.” Mun lo ye Mauricio dɛmɛ? A ko: “N’ ye dɔ fara n’ ka waajuli baara kan. O ye n’ dɛmɛ n’ kana to ka miiri n’ yɛrɛ dama koo la ani n’ kana sinsin n’ ka miiriya juguw kan. N’ tora ka waajuli kɛ ni tɔɔw ye minkɛ, o ye n’ dɛmɛ ka ninsɔndiya sɔrɔ ani k’a ye ko n’ tɛ n’ kelen na.” Hali n’an tɛ se ka waajuli kɛ n’an balimaw ye yɛrɛ yɛrɛ la, n’an b’o kɛ telefɔni wala lɛtɛrɛ sababu fɛ, o b’an jija. Koo wɛrɛ juman lo ye Mauricio dɛmɛ? A y’a fɔ fana ko: “N’ bolo degunnin tora kafo kɔnɔ fana. U tun be kalan minw di n’ ma cidenyabaara lakɔli la, n’ tora ka n’ sɔbɛ don k’u labɛn ani k’u kɛ. O y’a to n’ y’a ye ko n’ koo ka di Jehova ni balimaw ye.”
N’AN HAKILI ƝAGAMININ LO KƆRƆBƆLIBAW KOSƆN
8. Kɔrɔbɔlibaw be se ka nɔɔ juman lo to an kan?
8 An b’a lɔn ko an bena kɔrɔbɔliw sɔrɔ laban loon nunu na (2 Tim. 3:1). Nka, kɔrɔbɔli dɔw be se ka bari an na. Misali la, a be se ka kɛ wariko gwɛlɛya, bana jugu dɔ wala an ka mɔgɔ kanulen dɔ saya ye. O koow ɲɔgɔn be se k’an hakili ɲagami ani k’an ninna ban, sanko n’a be komi u kɛra ka tugu tugu ɲɔgɔn kɔ wala ko u cunna an kan wagati kelen na. Nka, an k’a to an hakili la ko Jehova b’a janto an na ani a ka dɛmɛ barika la, an be se ka kɔrɔbɔli sifa bɛɛ muɲu ni hakilisigi ye.
9. Zɔbu ka kɔrɔbɔli dɔw lakali.
9 Miiri k’a filɛ Jehova ye cɛɛ kantigi Zɔbu dɛmɛ cogo min na. Dusukasiko caaman ye Zɔbu sɔrɔ wagati kunkurunin kɔnɔ. Loon kelen na, gwɛrɛgwɛrɛko caaman y’a sɔrɔ. A bɔnɛna a ka bɛgɛnw bɛɛ la, u y’a ka baaradenw faga ani min yɛrɛ ka jugu, o ye ko a deen kanulenw sara (Zɔbu 1:13-19). Dɔɔni o kɔ, k’a to o dusukasiba la, bana jugu dɔ y’a minɛ min y’a ɲɛmanɔgɔ (Zɔbu 2:7). Zɔbu ka koow cogoya tun man ɲi hali dɔɔni, fɔɔ a ko: “Koo nigɛ bɔra! . . . Tɔnɔ te n ka ɲanamaya la tugu.”—Zɔbu 7:16.
Walisa ka Zɔbu hakili sigi ko a b’a kanu kosɔbɛ, Jehova y’a yira a la ale b’a janto a ka danfɛnw na cogo caaman minw na. (Dakun 10nan lajɛ.)
10. Zɔbu mako tun be dɛmɛ min na walisa k’a ka kɔrɔbɔliw muɲu, Jehova y’o lase a ma cogo di? (Jaa lajɛ ɲɛɛ fɔlɔ kan.)
10 Jehova tun b’a jantora Zɔbu la. A mako tun be dɛmɛ min na walisa ka kɔrɔbɔliw muɲu koɲuman, Jehova y’o lase a ma sabu a b’a kanu. Jehova kumana a fɛ, k’a hakili jigi ko ale ka hakilitigiya ɲɔgɔn tɛ yen ani ko ale b’a janto a ka danfɛnw na ni kanuya ye. A kumana bɛgɛn kabakoman caaman koo la (Zɔbu 38:1, 2; 39:9, 13, 19, 27; 40:15; 41:1, 2). A tɛmɛna kanbele kantigi dɔ fɛ min tɔgɔ ko Eliyu ka Zɔbu dusu saalo ani k’a barika bonya. Eliyu ye Zɔbu hakili sigi ko Jehova b’a sagokɛlaw duga tuma bɛɛ u ka muɲuli kosɔn. Jehova ye Eliyu lasun fana ka ladili dɔw di Zɔbu ma ni kanuya ye. Eliyu ye Zɔbu dɛmɛ a kana to ka miiri a yɛrɛ koo la ka dama tɛmɛ. A y’a fɔ Zɔbu ye ko an tɛ se ka suma ni Jehova ye, ale min ye duniɲa kuru bɛɛ Danbaga ye (Zɔbu 37:14). Jehova ye cii dɔ kalifa Zɔbu ma fana. A ko Zɔbu ka delili kɛ a teri saba ye minw tun ye a hakɛ ta (Zɔbu 42:8-10). Jehova b’an dɛmɛ cogo di bi ni kɔrɔbɔliba b’an kan?
11. Dususalo kuma jumanw lo be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ minw be se k’an dɛmɛ kɔrɔbɔliw tuma na?
11 Bi, Jehova tɛ kuma an fɛ i ko a kumana Zɔbu fɛ cogo min na. Nka, a b’o kɛ Bibulu lo sababu fɛ, o min y’a ka Kuma ye (Ɔrɔm. 15:4). A b’an dusu saalo, a kɛtɔ ka jigiya di an ma siniɲasigi koo la. An ka miiriya damanin lajɛ Bibulu kɔnɔ minw be se k’an dusu saalo kɔrɔbɔliw tuma na. Bibulu kɔnɔ, Jehova b’an hakili sigi ko fɛɛn si, hali kɔrɔbɔlibaw yɛrɛ tɛ se “k’an faran ka bɔ [ale] ka kanuya la.” (Ɔrɔm. 8:38, 39). A b’an hakili sigi fana ko ale “b’a daalibagaw gɛrɛfɛ.” (Zab. 145:18). Jehova b’a fɔ an ye ko n’an b’an jigi la ale kan, an bena se ka kɔrɔbɔli sifaw bɛɛ muɲu ani ka ninsɔndiya sɔrɔ o la yɛrɛ (1 Kor. 10:13; Zaki 1:2, 12). Bibulu b’an hakili jigi ko an ka kɔrɔbɔliw tɛ mɛɛnta ye, n’an y’u suma ni ɲɛnamaya banbali ye, Ala y’o min layidu ta an ye (2 Kor. 4:16-18). Jehova ye layidu ta fana ko a bena Sutana n’a kɔmɔgɔw halaki sabu olu lo y’an ka tɔɔrɔw bɛɛ sababu ye (Zab. 37:10). Vɛrise minw be mɔgɔ dusu saalo, i y’u dɔw to i hakili la wa? N’o lo, o bena i dɛmɛ ka kɔrɔbɔli nataw muɲu.
12. Jehova b’a fɛ an ka mun lo kɛ n’an b’a fɛ ka nafa sɔrɔ bɛrɛbɛrɛ a ka Kuma na?
12 Jehova b’a fɛ an ka wagati kunmabɔ loon o loon ka Bibulu sɛgɛsɛgɛ ani ka miiri a kan koɲuman. An be min kalan n’an b’o sira tagama, an ka limaniya be sabati ani an b’an magwɛrɛ kosɔbɛ an sankolola Faa la. O b’a to an be barika sɔrɔ ka gwɛlɛyaw muɲu. Minw be Ala ka Kuma kalan, a b’a ka hakili senu di olu ma. O hakili senu be se ka “sebagaya kabakoman” di an ma walisa an ka gwɛlɛya sifa bɛɛ muɲu.—2 Kor. 4:7-10.
13. “Jɔncɛ kantigiman hakiliman” be dumuni min di an ma Alako ta fan fɛ, o b’an dɛmɛ cogo di ka kɔrɔbɔliw muɲu?
13 Jehova ka dɛmɛ barika la, “jɔncɛ kantigiman hakiliman” be barokun caaman, videwow ani mizikiw labɛn wagati bɛnnin na. O fɛɛnw b’an dɛmɛ k’an ka limaniya sabati ani ka to ɲɛɛ na Alako ta fan fɛ (Mat. 24:45, NW). An k’a ɲini ka nafa sɔrɔ o labɛnw na bɛrɛbɛrɛ. Jehova be o fɛɛn minw bɛɛ labɛn an ye, kɔsa la, balimamuso dɔ min be Etazini, ale y’a ka waleɲumanlɔn yira u koo la. A ko: “A saan 40 ye nin ye n’ be Jehova sago kɛra ani n’ ka kantigiya kɔrɔbɔra siɲɛ caaman na.” O balimamuso ye kɔrɔbɔlibaw sɔrɔ. Dɔrɔtɔ dɔ y’a mamacɛ tanpɔnɛ k’a faga, a bangebagaw banana kosɔbɛ ka sa ani ale yɛrɛ ye bondori kɛ ni kansɛri bana ye siɲɛ fila. Mun lo y’a dɛmɛ do? A ko: “Jehova y’a janto ne la tuma bɛɛ. A be tɛmɛ jɔncɛ kantigiman hakiliman fɛ ka dumuni min di an ma, o ye n’ dɛmɛ ka muɲuli kɛ. O kama i ko Zɔbu, n’ be se k’a fɔ ko: ‘Fɔɔ ka taga n sa, n ka tilenninya le be n daa.’ ”—Zɔbu 27:5.
An be se k’an ka kafo balimaw dɛmɛ cogo di? (Dakun 14nan lajɛ)
14. Jehova be tɛmɛ an balimaw fɛ cogo di k’an dɛmɛ kɔrɔbɔliw tuma na? (1 Tesalonikaw 4:9).
14 Jehova y’a yira a sagokɛlaw la u be se ka ɲɔgɔn kanu ani ka ɲɔgɔn dusu saalo cogo min na gwɛlɛyaw tuma na (2 Kor. 1:3, 4; 1 Tesalonikaw 4:9 kalan). I ko Eliyu, an balimaw labɛnnin lo k’an dɛmɛ walisa an ka to kantigiya la gwɛlɛyaw wagati la (Kɛw.14:22). Misali la, an k’a filɛ balimamuso Diane ka kafomɔgɔw y’a jija cogo min na a magwɛrɛnin tora Jehova la tuma min na a cɛɛ banana kosɔbɛ. A ko: “Koow tun man nɔgɔ. Nka, o kalow bɛɛ la, a tun be komi Jehova b’a bolo barikaman melekera an na ni kanuya ye. An ka kafomɔgɔw y’an dɛmɛ cogo caaman na. U tun b’an weele telefɔni na, ka na bɔ an ye ani k’u bolo meleke an na. An mako tun b’o lo la jaatika walisa ka to ka muɲuli kɛ. Tuma o tuma ni n’ tun be se, balimaw tun be na n’ ta ka taga lajɛnw ni waajuli la sabu n’ tɛ se mobiliboli la.” Nɛɛmaba lo ka kɛ o denbaya kɔnɔ, o min mɔgɔw be ɲɔgɔn kanu!
AN BE JEHOVA WALEƝUMAN LƆN SABU A B’A JANTO AN NA NI KANUYA YE
15. Mun na an lanin b’a la ko an be se ka kɔrɔbɔliw muɲu?
15 An kelen kelen bɛɛ bena kɔrɔbɔ cogo dɔ la. Nka i ko an y’a ye cogo min na, an t’an kelen abada kɔrɔbɔliw tuma na! I ko faa kanutigi, Jehova b’a janto an na tuma bɛɛ. A be n’an ye ani a labɛnnin lo k’an dɛmɛ n’an y’o ɲini a fɛ delili la (Ezayi 43:2). An lanin b’a la ko an be se ka kɔrɔbɔliw muɲu sabu an mako be min na walisa ka muɲuli kɛ, Jehova b’a tɛgɛ labila k’o di an ma. A be Bibulu ani dumuni caaman di an ma Alako ta fan fɛ. A be sababu di an ma an k’a deli ani a be denbayamɔgɔw di an ma minw b’an kanu. U b’an dɛmɛ gwɛlɛyaw wagati la.
16. An ka ɲi ka mun lo kɛ walisa Jehova ka to k’a janto an na ni kanuya ye?
16 An be an sankolola Faa waleɲuman lɔn kosɔbɛ sabu a be a janto an na! “An be nisɔndiya ale lo sababu la.” (Zab. 33:21). Komi Jehova b’an kanu, a ye labɛn caaman kɛ an ye. An be se k’a yira ko an b’a waleɲuman lɔn o labɛnw bɛɛ kosɔn, an kɛtɔ k’a ɲini ka nafa sɔrɔ u la bɛrɛbɛrɛ. Walisa Jehova ka to k’a janto an na ni kanuya ye, an fana ka ɲi ka dɔ kɛ dɔ ye. An ka ɲi k’an seko bɛɛ kɛ ka mɛnni kɛ a fɛ ani ka koo tilennin kɛ. O la, a bena a janto an na fɔɔ abada!—1 Piyɛri 3:12.
DƆNKILI 30 Mon Ami, mon Dieu, mon Père (N’ teri, n’ ka Ala, n’ Faa)