IBUOTIKỌ UKPEPN̄KPỌ 33
Jehovah Esise Aban̄a Ikọt Esie Onyụn̄ Ekpeme Mmọ
“Enyịn Jehovah ke ese mbon oro ẹbakde enye.”—PS. 33:18.
ỌYỌHỌ IKWỌ 4 “Jehovah Edi Andibọk Mi”
SE IDIKPEPDE *
1. Ntak emi Jesus ọkọdọhọde Jehovah ekpeme mme mbet imọ?
OKONEYO oro mbemiso ẹkewotde Jesus, enye ama eben̄e Ete esie ke heaven akpan n̄kpọ kiet. Enye ọkọdọhọ Jehovah ekpeme mme mbet imọ. (John 17:15, 20) Jehovah esise aban̄a ikọt esie onyụn̄ ekpeme mmọ. Edi Jesus ama ọdiọn̄ọ ke utọ mfịna emi Satan edimende ibịne mme mbet imọ edi utọ emi mmọ mîkwe kan̄a. Jesus ama ọdiọn̄ọ n̄ko ke mmọ ẹyeyom un̄wam Jehovah man Devil idikan mmọ.
2. Didie ke Psalm 33:18-20 owụt ntak emi nnyịn mîkpayakke ikpọ mfịna ẹnam nnyịn ndịk?
2 Mme mfịna emi ererimbot Satan ẹmende ẹfịk ata mme Christian ẹwak etieti. Se isitịbede inọ nnyịn ẹsụk ẹdi se ikemede ndinam idem emem nnyịn ye se ikemede ndinam ikpọn̄ Jehovah. Se idinemede ke ibuotikọ emi ayanam ikụt ke ufọn ndịk ndomokiet idụhe. Jehovah ke ekpeme nnyịn, enye okụt mme mfịna nnyịn, onyụn̄ eben̄e idem ndin̄wam nnyịn iyọ. Yak ineme mbụk owo iba ke Bible emi ẹwụtde ke Jehovah esise aban̄a onyụn̄ ekpeme “mbon oro ẹbakde enye.”—Kot Psalm 33:18-20.
INI ETIEDE NNYỊN NTE NNYỊN INYENEKE OWO
3. Nso ikeme ndinam etie nnyịn nte nnyịn inyeneke owo?
3 Kpa ye emi inyenede ediwak nditọete ke esop, ke ini ke ini ekeme nditie nnyịn nte nnyịn inyeneke owo. Ke uwụtn̄kpọ, ekeme nditie mme uyen ntre ini mmọ ẹdade ke iso nditọ klas mmọ ẹtịn̄ se mmọ ẹnịmde m̀mê ke ini mmọ ẹwọrọde ẹka obufa esop. Ke ini ndusụk nnyịn ifụhọde mîdịghe idem ememde nnyịn, imesikere ke edi se idopde uyo iyọ ikpọn̄. Imekeme nditre nditịn̄ mfịna nnyịn nnọ mbon en̄wen sia ikerede ke idin̄wan̄ake mmọ. Ndusụk ini imakam ikeme ndikere ke etie nte mbon en̄wen idọn̄ke enyịn ke se iwọrọde nnyịn. Inamke n̄kpọ m̀mê ewe ke otu oro anam etie nnyịn nte nnyịn inyeneke owo, oro ekeme ndinam esịt etịmede nnyịn onyụn̄ ekeme nditie nnyịn nte ke eke nnyịn okụre. Jehovah iyomke ikere n̄kpọ ntre. Nso inam idọhọ ntre?
4. Nso ikanam prọfet Elijah ọdọhọ ke imọ ikpọn̄ isụhọ?
4 Kop mbụk Elijah emi ekedide ata owo Abasi. Jezebel ama ọn̄wọn̄ọ ke iyowot enye. Ntre Elijah ama efehe ke se ibede usen 40 man ọbọhọ mma oro. (1 Ndi. 19:1-9) Ke akpatre, enye ama ekesịne ikpọn̄ ke abaitiat eseme ọnọ Jehovah ete ke imọ ikpọn̄ isụhọ ke otu mme prọfet esie. (1 Ndi. 19:10) Mme prọfet en̄wen do ẹkedu ke Israel sia Obadiah ama emen prọfet 100 edịp, Jezebel ikwe mmọ iwot. (1 Ndi. 18:7, 13) Nso ikanam ndien yak etie Elijah nte enye inyeneke owo? Ndi enye ekekere ke ẹma ẹdikụt mme prọfet emi Obadiah ekedịpde ẹmen ẹkewot? Ndi mfịna ekedi nte mbon en̄wen mîketieneke enye inam n̄kpọ Jehovah ke Jehovah ama okowụt ke Obot Carmel ke idịghe Baal edi ata Abasi, ke imọ idi? Ndi enye ekekere ke owo ndomokiet idiọn̄ọke nte mfịna imọ ọdiọkde eketre, m̀mê ke mme owo idọn̄ke enyịn ke se iwọrọde imọ? Bible inen̄ekede itịn̄ nte eketiede Elijah ke idem. Edi imọdiọn̄ọ ke ama an̄wan̄a Jehovah se inamde etie Elijah ntre ke idem, ke Jehovah ama onyụn̄ ọdiọn̄ọ nnennen se akpanamde an̄wam enye.
Didie ke nte Jehovah akan̄wamde Elijah ekeme ndidọn̄ nnyịn esịt ini etiede nnyịn nte nnyịn inyeneke owo? (Se ikpehe 5-6)
5. Didie ke Jehovah akanam Elijah okụt ke enye idụhe ikpọn̄?
5 Jehovah ama anam ediwak n̄kpọ an̄wam Elijah. Enye ama obụp Elijah mbụme ikaba man Elijah etịn̄ nte etiede enye ke idem. (1 Ndi. 19:9, 13) Jehovah ama akpan̄ utọn̄ okop se Elijah eketịn̄de. Nte Jehovah akan̄wamde Elijah ekedi enye ndinam Elijah okụt ke imọ imenyene odudu etieti, onyụn̄ owụt Elijah ke imọ do ye enye. Enye ama anam Elijah ọdiọn̄ọ ke ediwak nditọ Israel do emi ẹkponode imọ. (1 Ndi. 19:11, 12, 18) Imenịm ke esịt ama ana Elijah sụn̄ ke enye ama eketịn̄ nte etiede enye ke idem ọnọ Jehovah onyụn̄ okop se Jehovah eketịn̄de ye enye. Jehovah ama ọnọ Elijah ediwak akpan utom anam. Jehovah ama ọdọhọ enye ekeyet Hazael aran yak edi edidem Syria, eyet Jehu aran yak edi edidem Israel, onyụn̄ eyet Elisha aran yak edi prọfet. (1 Ndi. 19:15, 16) Jehovah ọkọnọ Elijah kpukpru utom oro man an̄wam Elijah esịn ekikere ke nti n̄kpọ. Jehovah ama onyụn̄ ọnọ enye Elisha yak edi n̄kpet n̄kpet ufan esie. Didie ke Jehovah ekeme ndin̄wam fi ini etiede fi nte unyeneke owo?
6. Ọkpọbọn̄ akam aban̄a nso ini etiede fi nte unyeneke owo? (Psalm 62:8)
6 Jehovah ọdọhọ ọbọn̄ akam ọnọ imọ. Enye okụt se ifịnade fi, onyụn̄ oyom fi ọdiọn̄ọ ke imọ iyokop akam fo ini ekededi. (1 Thess. 5:17) Esinenem enye ndikop akam mme asan̄autom esie. (N̄ke 15:8) Nso ke ekeme ndibọn̄ akam mban̄a ini etiede fi nte unyeneke owo? Tịn̄ nte etiede fi ke idem nọ Jehovah ukem nte Elijah. (Kot Psalm 62:8.) Tịn̄ kpukpru se ifịnade fi nọ enye, ye nte etiede fi ke idem ke ntak mme mfịna oro. Dọhọ Jehovah an̄wam fi ọdiọn̄ọ se akpanamde. Ke uwụtn̄kpọ ke ufọkn̄wed, ẹkpebụp fi ẹban̄a se enịmde ndien ndịk anam fi, enye onyụn̄ etie fi nte unyeneke owo, dọhọ Jehovah an̄wam fi etịn̄ ikọ uko uko. Emekeme ndidọhọ enye ọnọ fi ọniọn̄ ọdiọn̄ọ nte obonde ikọ man udûyat owo esịt. (Luke 21:14, 15) Ekpedi esịt etịmede fi mîdịghe ofofụhọ, dọhọ Jehovah an̄wam fi ekeneme n̄kpọ oro ye eyenete emi ọsọn̄de idem ke esop. Emekeme ndidọhọ Jehovah anam se etịn̄de an̄wan̄a owo oro. Tịn̄ ofụri ofụri nte etiede fi ke idem nọ Jehovah, yom mme n̄kpọ emi ẹwụtde ke enye ọbọrọ akam fo, nyụn̄ yak mbon en̄wen ẹn̄wam fi. Ama anam ntre, oyokụt ke uyọhọ mfịna fo ikpọn̄.
Ndi emesiyom mme usụn̄ emi ọkpọkwọrọde ikọ akan nte ọkwọrọde idahaemi, esinyụn̄ etiene mbon en̄wen ọkwọrọ? (Se ikpehe 7)
7. Nso ke mbụk Mauricio ekpep fi?
7 Jehovah ọnọ kpukpru nnyịn eti utom inam. Nịm ke enye okụt kpukpru se etịmede ndinam man okụt ete ke amanam utom emi enye ọdọn̄de fi ke esop ọfọn, ke omonyụn̄ ọkwọrọ ikọ ọfọn. Enye ama kpukpru se esịnde idem anam oro. (Ps. 110:3) Didie ke afo ndisịn idem n̄kwọrọ ikọ ekeme ndin̄wam fi ini etiede fi nte unyeneke owo? Kop uwụtn̄kpọ uyen nnyịn kiet emi ekerede Mauricio. * Ibịghike ke Mauricio ama akana baptism, akpan ufan esie kiet ama ọtọn̄ọ ndikpọn̄ esop sụn̄sụn̄. Mauricio ọdọhọ ete: “Ndikụt nte enye ọkpọn̄de esop sụn̄sụn̄ ama anam idem ọtọn̄ọ ndimem mi. Mma n̄kere m̀mê nyekeme ndinam se n̄kọn̄wọn̄ọde nnọ Jehovah ini n̄kayakde idem nnọ enye, m̀mê nyonyụn̄ n̄keme ndisọn̄ọ nsịne ke esop Abasi. Eketie mi nte nnyeneke owo, mma nnyụn̄ n̄kere ke nte etiede mi ke idem idin̄wan̄ake owo ndomokiet.” Nso ikan̄wam Mauricio? Enye ọdọhọ ete: “Mma nsịn idem n̄kwọrọ ikọ n̄kan nte n̄kesikwọrọde. Oro ama an̄wam mi n̄kûkere mban̄a idemmi ikpọn̄, onyụn̄ an̄wam mi nsion̄o ndiọi ekikere oro mfep ke esịt. Ke ini nsan̄ade ye mbon en̄wen n̄kwọrọ ikọ, esịt ama esinem mi, ikesinyụn̄ inen̄ekede itie mi nte nnyeneke owo.” Ọkpọkọm nnyịn ikemeke ndisan̄a ye nditọete n̄kwọrọ ikọ ke ufọk ke ufọk, nnyịn nditie ye mmọ n̄wet leta nda n̄kwọrọ ikọ, nnyụn̄ n̄kot mme owo ke fon n̄kwọrọ osụk ọsọsọn̄ọ nnyịn idem. Nso efen ikan̄wam Mauricio? Enye ọdọhọ ete: “Mma nnen̄ede nsịn idem nnam utom ke esop. Ini nnyenede n̄kpọ ndinam ke mbono esop, mma nsitịm idem ọfọn nnyụn̄ nnam enen̄ede enem. Mme n̄kpọ emi ẹkesinọde mi nnam ke mbono esop ẹma ẹnam n̄kụt ke Jehovah ye nditọete ẹma mi.”
INI ETIEDE NTE IKPỌ MFỊNA ẸMỌN̄ ẸMEN NNYỊN ẸMEN
8. Ikpọ mfịna ẹkeme ndinam etie nnyịn didie ke idem?
8 Imọdiọn̄ọ ke iyenyene mfịna ke mme akpatre usen emi. (2 Tim. 3:1) Edi utọ mfịna emi inyenede, ye ini emi mfịna oro esịmde nnyịn ekeme ndikpa nnyịn idem. Ekeme ndidi ite ibọp enyịn itat, n̄kpọ ọtọ etịmede, idiyoyom se idade ubọk ika inua, utọ udọn̄ọ emi inyenede akak nnyịn uyo, mîdịghe owo nnyịn akpa. Ke utọ ini oro, esịt ekeme ndinen̄ede ntịmede nnyịn, ekeme ndinyụn̄ ntie nte mfịna oro ọmọn̄ emen nnyịn emen, akpan akpan ekpedi edi utọ enye emi ẹsidọhọde “edet adaha, edet ada” mîdịghe nsio nsio mfịna ẹkọn̄ọde ẹfụk nnyịn inikiet. Edi ti ke Jehovah ọdiọn̄ọ se iwọrọde nnyịn, ke enye ekeme ndin̄wam nnyịn isọn̄ọ ida iyọ se ekpededi.
9. Siak ndusụk mfịna emi Job ekenyenede.
9 Kop se iketịbede inọ Job. Mme mfịna emi ẹkesịmde eti owo Abasi oro ke ekpri ini ẹdi utọ emi ẹbọde owo uyo. Ke ufan̄ usen kiet, ẹma ẹdọhọ Job ke ẹwot mme ufene esie, ndusụk ẹyeyịp; ke ẹwot mme asan̄autom esie, ndien ke kpukpru nditọ esie ẹkpan̄a. Se ẹketịn̄de ẹnọ Job oro edi enyene-ndịk mbụk emi esinamde iyịp asat owo ke idem. (Job 1:13-19) Job ituaha-tua enye oro ima, ubiak ubiak ndidien ndidien udọn̄ọ kiet ama ofụk enye idem. (Job 2:7) N̄kpọ ama ọdiọk ye Job tutu enye ọdọhọ ke uwem odorode imọ, ke iyom n̄kpa.—Job 7:16.
Jehovah ọdọhọ Job nte imọ isede iban̄a kpukpru se imọ ikobotde man Job enịm ke imọ imama enye, ke iyonyụn̄ ise iban̄a enye (Se ikpehe 10)
10. Didie ke Jehovah akan̄wam Job ọyọ ikpọ mfịna emi ẹkesịmde enye? (Se ndise ikpaedem Enyọn̄-Ukpeme emi.)
10 Jehovah ke ekekpeme Job. Sia Jehovah akamade-ma Job, enye ama an̄wam Job ọyọ man Job idikpọn̄ enye. Jehovah ama etịn̄ ikọ ye Job, eti enye utọ anana-mbiet ọniọn̄ emi imọ inyenede ye nte imọ isisede iban̄a mme n̄kpọ emi imọ ikobotde. Enye ama etịn̄ aban̄a ediwak unam emi ẹnyenede uten̄e. (Job 38:1, 2; 39:9, 13, 19, 27; 40:15; 41:1, 2) Jehovah ama onyụn̄ ada asan̄autom esie kiet emi ekekerede Elihu, emi mîkonyụn̄ ikponke owo nte Job, ọsọn̄ọ Job idem onyụn̄ ọdọn̄ Job esịt. Elihu ama anam Job okụt ke Jehovah isitreke ndidiọn̄ mme asan̄autom esie emi ẹsọn̄ọde ẹda ẹyọ se iwọrọde mmọ. Jehovah ama onyụn̄ anam Elihu ọnọ Job item, edi isueneke-suene enye. Elihu ama an̄wam Job etre ndisịn ofụri ekikere esie ke mfịna esie, onyụn̄ eti Job ke edieke ẹmende Jehovah emi okobotde enyọn̄ ye isọn̄ ẹnịm, ẹnyụn̄ ẹmen Job ẹnịm, ke Job idụkke-dụk ida. (Job 37:14) Jehovah ama ọdọhọ Job ọbọn̄ akam ọnọ mme ufan esie ita emi ẹkenamde ẹdue. (Job 42:8-10) Didie ke Jehovah esin̄wam nnyịn ini ikpọ mfịna ẹsịmde nnyịn?
11. Didie ke Bible esin̄wam nnyịn ke ini mfịna?
11 Jehovah isitịn̄ke ikọ ye nnyịn nte enye eketịn̄de ye Job, enye esida Ikọ esie kpa Bible etịn̄ ikọ ye nnyịn. (Rome 15:4) Se enye aduakde ndinam nnọ nnyịn ke ini iso anam inyene idotenyịn. Se n̄kpọ ifan̄ ke Bible emi ẹkemede ndidọn̄ nnyịn esịt ini inyenede mfịna. Ke Bible, Jehovah ọdọhọ ke n̄kpọ ekededi, ọkpọkọm ata ikpọ mfịna, “idikemeke ndidian̄ade nnyịn ke ima” emi imọ imade nnyịn. (Rome 8:38, 39) Enye ọdọhọ nnyịn n̄ko ke imọ imekpere kpukpru mbon emi ẹbọn̄de akam ẹseme ẹkot imọ. (Ps. 145:18) Jehovah ọdọhọ ke edieke iyakde imọ in̄wam nnyịn, ke imekeme ndiyọ se ekpededi, ke imakam ikeme ndisụk n̄kop inemesịt kpa ye emi mfịna oro ọnọde nnyịn ufen. (1 Cor. 10:13; Jas. 1:2, 12) Ikọ Abasi eti nnyịn n̄ko ke mme mfịna emi ẹsịmde nnyịn ididịghe ke nsinsi, ke mmọ ẹdi mfefere n̄kpọ edieke imende mmọ idomo ye mme edidiọn̄ emi Abasi edidiọn̄de nnyịn ke nsinsi. (2 Cor. 4:16-18) Jehovah anam n̄kpọ emi anamde inịm ke imọ iyosio se idide ntak kpukpru mfịna nnyịn ifep, oro edi ke imọ iyosobo Satan ye kpukpru mbon emi ẹbakde ibak nte enye. (Ps. 37:10) Ndi omomụm ndusụk itie Bible emi ẹkemede ndidọn̄ fi esịt ọdọn̄ ke ibuot man ẹn̄wam fi ọyọ se ifịtde idi ke iso?
12. Jehovah oyom inam nso man Ikọ esie enen̄ede enyene ufọn ọnọ nnyịn?
12 Jehovah oyom inyene akpan ini emi isidade ikpep Bible kpukpru ini inyụn̄ inen̄ede itie ikere se ikotde ke Bible. Ima inam se ikpepde, iyenen̄ede ibuọt idem ye Ete nnyịn eke heaven inyụn̄ inen̄ede ikpere enye. Oro ayan̄wam nnyịn iyọ mme mfịna nnyịn. Mbon emi ẹsidade Ikọ Abasi ẹn̄wam idemmọ ke Jehovah esinọ edisana spirit esie. Spirit oro ekeme ndinam inyene “odudu eke ebede ukeme owo” man iyọ mfịna ekededi.—2 Cor. 4:7-10.
13. Didie ke se “ofụn emi anamde akpanikọ onyụn̄ enyenede ọniọn̄” esidade Bible ekpep nnyịn esin̄wam nnyịn iyọ mme mfịna nnyịn?
13 Jehovah an̄wam “ofụn emi anamde akpanikọ onyụn̄ enyenede ọniọn̄” ewet mme ibuotikọ, osio mme vidio, ye mme ikwọ emi ẹn̄wamde nnyịn inen̄ede ibuọt idem ye Jehovah inyụn̄ inen̄ede ikpere enye. (Matt. 24:45) Ọfọn ida mme n̄kpọ emi ofụn oro esision̄ode ke nnennen ini ọnọ nnyịn in̄wam idem. Ndondo emi, sista kiet ke United States etịn̄ nte imọ imade se ofụn oro osion̄ode. Enye ọdọhọ ete: “Ofụri isua 40 emi nnamde n̄kpọ Jehovah, ediwak n̄kpọ ẹtịbe emi ẹkpekenamde n̄kpọn̄ Jehovah.” Kop ndusụk ikpọ mfịna emi ẹkesịmde enye: n̄wọn̄kpa kiet ama awat editọ ete-eka esie owot, udọn̄ọ ama owot ete ye eka esie, enye sista oro ke idemesie ama ọdọn̄ọ kansa ikaba. Enye etịn̄ se ikan̄wamde enye ọyọ ete: “Jehovah itreke ndise mban̄a mi. Se enye adade ofụn emi anamde akpanikọ onyụn̄ enyenede ọniọn̄ ekpep ikọt esie an̄wam mi nyọ. Oro anam n̄keme nditịn̄ ukem se Job eketịn̄de ete: ‘Tutu n̄kpa, ndiduọkke nsọn̄ọnda mi!’”—Job 27:5.
Didie ke ekeme ndin̄wam nditọete ke esop mbufo? (Se ikpehe 14)
14. Didie ke Jehovah esida nditọete nnyịn an̄wam nnyịn ke ini mfịna? (1 Thessalonica 4:9)
14 Jehovah ekpep ikọt esie ndima kiet eken nnyụn̄ ndọn̄ kiet eken esịt ke ini mfịna. (2 Cor. 1:3, 4; kot 1 Thessalonica 4:9.) Nditọete nnyịn ẹkpebe Elihu; mmọ ẹben̄e idem ndin̄wam nnyịn isọn̄ọ ida ye Jehovah ke ini mfịna. (Utom 14:22) Kop nte nditọete ke esop mme Diane ẹkesọn̄ọde enye idem ẹnyụn̄ ẹn̄wamde enye aka iso ekpere Jehovah ini ebe esie ọkọdọn̄ọde ata idiọk udọn̄ọ. Diane ọdọhọ ete: “Ikememke-o. Edi ima ikụt ubọk Jehovah nte enye anyan̄ade nnyịn onyụn̄ an̄wamde nnyịn etieti ke mme ọfiọn̄ oro ebe mi ọkọdọn̄ọde. Esop nnyịn ẹma ẹnam ediwak n̄kpọ ẹn̄wam nnyịn. Ẹma ẹsidi ẹdise nnyịn, ẹkot nnyịn ke fon, ẹnyụn̄ ẹfat nnyịn. Kpukpru oro akan̄wam nnyịn iyọ. Sia mmen̄kemeke ndiwat moto, ini ekededi emi n̄koyomde ndidụk mbono esop m̀mê ndika ukwọrọikọ, nditọete ẹma ẹsin̄wam mi.” Ndinyene nditọete emi ẹmade nnyịn ntre edi n̄kpọ inemesịt!
IMAMA NTE JEHOVAH ESISEDE ABAN̄A NNYỊN
15. Nso inam inen̄ede inịm ke imekeme ndiyọ afanikọn̄ ekededi?
15 Afanikọn̄ isisatke owo; mîsịmke nnyịn mfịn, eyesịm n̄kpọn̄. Edi imekpekpep ke ekpesịm nnyịn, ke Jehovah do ye nnyịn. Ukem nte ete emi amade nditọ esie mîsisioho enyịn ikpọn̄ mmọ, Jehovah isioho enyịn ikpọn̄ nnyịn. Enye iyomke usụn̄ ikpọn̄ nnyịn, enye eben̄e idem ndikop akam n̄kpeubọk nnyịn, ndinyụn̄ n̄n̄wam nnyịn. (Isa. 43:2) Imenịm ke imekeme ndiyọ afanikọn̄ ekededi sia Jehovah ọnọ nnyịn kpukpru se idin̄wamde nnyịn iyọ. Enye anam ikeme ndibọn̄ akam nnọ enye, ọnọ nnyịn Bible, ọnọ nnyịn ediwak n̄kpọ Ikọ Abasi, ye ndima nditọete emi ẹdin̄wamde nnyịn ke ini mfịna.
16. Nso ke ikpanam man Jehovah aka iso ekpeme nnyịn?
16 Enem nnyịn etieti nte inyenede Ete ke heaven emi ekpemede nnyịn kpukpru ini! “Imadat esịt ke enye.” (Ps. 33:21) Nnyịn ndida kpukpru se Jehovah ọnọde nnyịn n̄n̄wam idem owụt Jehovah ke imama nte enye esede aban̄a nnyịn. N̄kpọ efen edi ke ana ikụt ite ke imanam se idinamde Jehovah aka iso ekpeme nnyịn. Oro ọwọrọ ke edieke ikade iso inam se ikekeme man ikop uyo Jehovah inyụn̄ inam se inende, ke enye eyekpeme nnyịn ke nsinsi!—1 Pet. 3:12.
ỌYỌHỌ IKWỌ 30 Ete Mi, Abasi Mi, ye Ufan Mi