Sụk Ibuot Nọ Ukara Jehovah
Sụk Ibuot Nọ Ukara Jehovah
“Emi edi se ndima Abasi ọwọrọde, ete nnyịn inịm ibet esie; ndien ibet esie idobike owo mbiomo.”—1 JOHN 5:3.
1, 2. (a) Ntak emi ediwak owo mfịn mîyomke-yom ndikop n̄kpọ mban̄a edisụk ibuot nnọ ukara? (b) Ndi mbon oro ẹdọhọde ke mmimọ isụkke ibuot inọ owo ẹnen̄ede ẹda ke idem? Nam an̄wan̄a.
“MFỊN, ediwak owo imaha ikọ oro “ukara.” Ediwak owo imaha ndinam se mbon en̄wen ẹdọhọde. Mbon oro mîyomke ndisụk ibuot nnam se mbon en̄wen ẹdọhọde ẹsiwak ndidọhọ, “Nyomke owo eteme mi se n̄kpanamde.” Edi ndi mme owo emi ẹnen̄ede ẹda ke idem? Idaha! Ata ediwak mmọ ẹsitiene edumbet mbon oro ‘ẹbietde editịm n̄kpọ emi.’ (Rome 12:2) Utu ke ndida ke idem, apostle Peter ọdọhọ ke mmọ “ẹdụk ufụn ẹnọ mbiara.” (2 Pet. 2:19) Mmọ ẹsan̄a “nte asan̄ade ekekem ye editịm n̄kpọ ererimbot emi, nte asan̄ade ekekem ye andikara odudu ofụm,” Satan kpa Devil.—Eph. 2:2.
2 Owo kiet emi edide ewetn̄wed ọkọkpọ inua ete: “Idịghe ete ye eka mi m̀mê oku m̀mê ọkwọrọikọ m̀mê adaiso ido ukpono m̀mê Bible ebiere se idide akpanikọ ọnọ mi.” Edi akpanikọ ke ndusụk owo ẹkeme ndida odudu mmọ nnam n̄kpọ ke idiọk usụn̄ inyụn̄ idotke se ẹsụkde ibuot ẹnọ. Edi ndi mfọnn̄kan n̄kpọ ndinam edi nditre nditiene ndausụn̄ ekededi? Ndidụn̄ọde ndusụk ibuotikọ n̄wedmbụk n̄kpọntịbe ibio ibio owụt ke ifọnke. Edi n̄kpọ mbọm ndikụt ke ini emi mme owo ẹnen̄erede ẹyom ndausụn̄ mi, ke ata ediwak owo iyomke-yom enye.
Nte Nnyịn Isede Ukara
3. Didie ke mme Christian akpa isua ikie ẹkewụt ke mmimọ ikosụkke ibuot nnan nnan inọ ukara owo?
3 Nnyịn inyene isio isio ekikere ye ererimbot sia idide mme Christian. Oro iwọrọke ke inam se ededi oro ẹdọhọde nnyịn inam nnan nnan. Utu ke oro, ndusụk ini ana itre ndinam se mbon en̄wen ẹdọhọde inam idem edieke mmọ ẹdide mbon ukara. Ntre ke ekedi ye mme Christian akpa isua ikie. Ke uwụtn̄kpọ, ke ini akwa oku ye ikpọ owo eken emi ẹkedide mbon Sanhedrin ẹkewụkde mme apostle ẹte ẹtre ndikwọrọ ikọ, ndịk ikanamke mmọ ẹnam se ẹkedọhọde. Mmọ iketreke ndinam se inende man ẹnam se ukara owo okoyomde.—Kot Utom 5:27-29.
4. Mme uwụtn̄kpọ ewe ke N̄wed Abasi Usem Hebrew ẹwụt ke ediwak ikọt Abasi ikodụhe uwem emi ediwak owo ẹmade?
4 Ediwak ikọt Abasi emi ẹkedude mbemiso eyo Christ ẹma ẹnam ukem ubiere oro. Ke uwụtn̄kpọ, Moses ama “esịn ndikere eyen adiaha Pharaoh, emekde nditiene ikọt Abasi mbiom ukụt,” idem okposụkedi ndinam ntre akanamde enye osobo “iyatesịt edidem.” (Heb. 11:24, 25, 27) Joseph ikayakke idem inọ etabi n̄wan Potiphar, okposụkedi emi enye ọkọfiọkde ke n̄wan oro enyene odudu ndisio imọ usiene nnyụn̄ nnam imọ ibak edieke imọ mînyịmeke. (Gen. 39:7-9) Daniel ama “aduak ke esịt esie, ete ke imọ idisabakede idem imọ ke udia edidem” okposụkedi emi se enye okoyomde mîkedịghe mmemmem n̄kpọ inọ etubom mme eunuch ke Babylon ndinam. (Dan. 1:8-14) Kpukpru uwụtn̄kpọ emi ẹwụt ke toto ke eset, ke ikọt Abasi ẹsisọn̄ọ ẹda ẹnam se inende, inamke n̄kpọ m̀mê nso idi utịp. Mmọ ikanamke se mme owo ẹyomde man ẹma mmimọ; nnyịn ikponyụn̄ inamke ntre.
5. Didie ke nte nnyịn isede ukara okpụhọde ye nte ererimbot ẹsede?
5 Uko oro nnyịn inyenede idịghe ukem n̄kpọ ye nsọn̄ibuot; nnyịn inyụn̄ itiehe nte ndusụk owo oro ẹsisọn̄de ibuot man ẹwụt ke mmimọ inyịmeke ye ndutịm ukara. Utu ke oro, nnyịn ibiere ndisụk ibuot nnọ Jehovah n̄kan owo ekededi. Ke ini ibet owo atuahade ye eke Abasi, isọn̄ke ndifiọk se ikpanamde. Nnyịn idikop uyo Abasi nte andikara utu ke uyo owo, ukem nte mme apostle akpa isua ikie.
6. Ntak emi edide ata eti n̄kpọ kpukpru ini ndinam mme ewụhọ Jehovah-a?
6 Nso in̄wam nnyịn isụk ibuot inọ ukara Abasi. Nnyịn idu uwem nte ekemde ye se ẹwetde ke Mme N̄ke 3:5, 6, emi ọdọhọde ete: “Buọt idem fo ye Jehovah ke ofụri esịt fo; ndien kûberi edem ke asian fo. Diọn̄ọ enye ke kpukpru usụn̄ fo, ndien enye eyenen̄ede usụn̄ fo enịm.” Nnyịn imenịm ke n̄kpọ ekededi emi Abasi oyomde oto nnyịn edidi ke ufọn nnyịn ke akpatre. (Kot Deuteronomy 10:12, 13.) Ke nditịm ntịn̄, Jehovah ọkọdọhọ nditọ Israel ete, ‘Ami n̄kpep fi usụn̄ udori, nda fi usụn̄ eke afo edisan̄ade.’ Ekem enye ama adian do ete: “Afo akpakam akpan̄ utọn̄ ke mbet mi! ndien emem fo ekpebiet akpa mmọn̄, edinen ido fo ekpebiet mbufụt inyan̄.” (Isa. 48:17, 18) Nnyịn imenịm ikọ oro ke akpanikọ. Imonyụn̄ inịm ke ndinam mme ewụhọ Abasi edi ke ufọn nnyịn kpukpru ini.
7. Nso ke ikpanam edieke nnyịn mînen̄ekede ifiọk ntak emi ẹnọde nnyịn ewụhọ oro ẹwetde ke Ikọ Abasi?
7 Nnyịn imesisụk ibuot inọ ukara Jehovah inyụn̄ ikop uyo esie idem edieke nnyịn mînen̄ekede ifiọk ntak emi enye oyomde ndusụk n̄kpọ oro ẹwetde ke Ikọ esie. Emi idịghe ikpîkpu edinịm n̄kpọ ke akpanikọ; edi edinyene mbuọtidem ke owo. Emi owụt ata mbuọtidem oro inyenede ke Jehovah ọfiọk se ifọnde ye nnyịn. N̄kopuyo nnyịn n̄ko owụt ke imenyene ima, koro apostle John ekewet ete: “Emi edi se ndima Abasi ọwọrọde, ete nnyịn inịm ibet esie.” (1 John 5:3) Edi enyene ikpehe n̄kopuyo nnyịn en̄wen oro mîkpanaha ifre iban̄a.
Ndinọ Ukeme Ufiọk N̄kpọ Nnyịn Ukpep
8. Didie ke ‘ndinọ ukeme ufiọk n̄kpọ nnyịn ukpep’ enyene ebuana ye edisụk ibuot nnọ ukara Jehovah?
8 Bible asian nnyịn ke ikpenyene ‘ndinọ ukeme ufiọk n̄kpọ nnyịn ukpep man idiọn̄ọ se inende ye se idiọkde.’ (Heb. 5:14) Ntem, uduak nnyịn idịghe ndinịm mbet Abasi eto eto; utu ke oro, oyom ‘idiọn̄ọ se inende ye se idiọkde’ nte ekemde ye mme edumbet Jehovah. Oyom ikụt nte usụn̄ Jehovah ẹnende, man ikpekeme nditịn̄ nte andiwet psalm eketịn̄de ete: “Mbet fo . . . ẹdu mi ke esịt.”—Ps. 40:8.
9. Didie ke ikeme ndinam ubieresịt nnyịn odu ke n̄kemuyo ye mme edumbet Jehovah, ndien ntak emi ọfọnde inam oro?
9 Oyom itie ikere se ikotde ke Bible man ima mbet Abasi nte andiwet psalm akamade. Ke uwụtn̄kpọ, ke ini ikpepde iban̄a akpan n̄kpọ oro Jehovah oyomde oto nnyịn, nnyịn imekeme ndibụp ite: ‘Ntak emi ewụhọ m̀mê edumbet emi esịnede ifiọk-ọ? Ntak emi enen̄erede edi ke ufọn mi ndinịm enye? Nso ndiọi utịp ke mbon oro ẹfụmide item Abasi ke afan̄ emi ẹnyene?’ Ke ini ubieresịt nnyịn asan̄ade ekekem ye usụn̄ Jehovah, enen̄ede etie nte nnyịn iyanam mme ubiere oro ẹdude ke n̄kemuyo ye uduak esie. Nnyịn iyekeme ‘ndika iso mfiọk se uduak Jehovah edide’ inyụn̄ ika iso ikop uyo esie. (Eph. 5:17) Emi isidịghe mmemmem n̄kpọ kpukpru ini.
Satan Odomo Ndibiat Ukara Abasi
10. Nso idi usụn̄ kiet emi Satan odomode ndibiat ukara Abasi?
10 Satan omodomo ke anyan ini ndibiat ukara Abasi. Imokụt edu nda-ke-idem esie ke ediwak usụn̄. Da unana ediwụt ukpono nnọ ndutịm ndọ oro Abasi ọkọtọn̄ọde nte uwụtn̄kpọ. Ndusụk owo ẹmek ndinyene ndantie, ke adan̄aemi mbon en̄wen ẹsitịbide n̄kari man ẹkpọn̄ nsan̄a ndọ mmọ. Otu mbiba emi ẹkeme ndinyịme ye n̄wan emi esinamde kọnsat, emi ọkọdọhọde ete: “Eren m̀mê n̄wan ikemeke ndinyene nsan̄a ndọ kiet kpọt.” Enye ama adian do ete: “Anie esidu ye nsan̄a ndọ esie kpọt m̀mê oyom ndinam ntre?” Ke ini ọwọrọetop eren kiet emi esinamde kọnsat ekekerede aban̄a ndọ esie oro akabiarade, enye ama ọdọhọ n̄ko ete: “Nnen̄ekede mfiọk m̀mê enen̄ede edi obot nnyịn ndidu ye nsan̄a ndọ kiet kpọt ke ofụri eyouwem nnyịn.” Ọkpọfọn ibụp idem nnyịn ite, ‘Ndi mmosụk ibuot nnọ ukara Jehovah ke n̄kpọ aban̄ade ndọ, mîdịghe didie ke nse ekikere ererimbot emi ọdọhọde ke ndọ idịghe n̄kpọ nsinsi?’
11, 12. (a) Ntak emi ekemede ndisọn̄ mme uyen ndisụk ibuot nnọ ukara Jehovah-a? (b) Bụk ifiọkutom emi owụtde nte edide nditen̄ nditre ndinịm mbet ye mme edumbet Jehovah.
11 Ndi afo edi uyen emi odude ke esop Jehovah? Ke edide ntre, Satan ekeme ndida fi nte iso en̄wan esie man abiat ukara Jehovah. “Mme udọn̄ ini uyen” ye udọn̄ ndikpebe mme ubọkn̄ka fo ẹkeme ndinam fi ekere ke mbet Abasi ẹsọn̄ ẹkaha. (2 Tim. 2:22) Kûyak oro etịbe ọnọ fi. Domo ndikụt ọniọn̄ oro odude ke mme edumbet Abasi. Ke uwụtn̄kpọ, Bible ọdọhọ fi ete ‘efehe ọkpọn̄ use.’ (1 Cor. 6:18) Fiak bụp idemfo mbụme emi ete: ‘Ntak emi ewụhọ emi esịnede ifiọk-ọ? Didie ke ndikop uyo ke afan̄ emi edinyene ufọn ọnọ mi?’ Ekeme ndidi afo ọmọfiọk mbon oro ẹkefụmide item Abasi ẹnyụn̄ ẹbọ ufen idiọk idiọk ke ntak ndudue oro. Ndi mmọ ẹnen̄ede ẹkop inemesịt idahaemi? Ndi uwem mmọ ọfọn akan ini oro mmọ ẹkedude ke esop Jehovah? Ndi mmọ ẹnen̄ede ẹkụt ukpọhọde inemesịt oro mme asan̄autom Abasi eken mîkwe?—Kot Isaiah 65:14.
12 Kere ban̄a se eyenete an̄wan kiet emi ekerede Sharon eketịn̄de ini kiet ko: “Mmenyene udọn̄ọ AIDS oro esiwotde owo ke ntak emi mmen̄kenịmke ibet Jehovah. Mmesiti ediwak isua oro n̄kokopde inemesịt ke ndinam n̄kpọ Jehovah.” Enye ama okụt ke ekedi nditen̄ ndibiat mbet Jehovah ye nte ke akpakana inen̄ede ikpono mmọ. Mbet Jehovah edi ke ufọn nnyịn. Sharon ama akpa ke ọfiọn̄ kiet ye ubak kpọt ẹma ẹkebe tọn̄ọ nte enye ekewet n̄kpọ emi. Nte se ikọwọrọde enye owụtde, Satan inyeneke baba eti n̄kpọ kiet ndinọ mbon oro ẹkabarede ẹdi ubak idiọk editịm n̄kpọ emi. Sia enye edide “ete nsu,” enye esin̄wọn̄ọ ediwak un̄wọn̄ọ, edi kpukpru ẹsikpu idiọk idiọk, nte enye oro enye ọkọn̄wọn̄ọde ọnọ Eve. (John 8:44) Ke akpanikọ, kpukpru ini mfọnn̄kan n̄kpọ edi ndisụk ibuot nnọ ukara Jehovah.
Fep Edu Nda-ke-Idem
13. Nso idi usụn̄ kiet emi oyomde ifep edu nda-ke-idem?
13 Oyom ifep edu nda-ke-idem man isụk ibuot inọ ukara Jehovah. Edu ntan̄idem ekeme ndinam nnyịn ikere ke nnyịn iyomke ndausụn̄ owo ndomokiet. Ke uwụtn̄kpọ, nnyịn imekeme ndisịn item oro mbon oro ẹdade usụn̄ ke otu ikọt Abasi ẹnọde nnyịn. Abasi amanam ndutịm man otu ofụn emi anamde akpanikọ onyụn̄ enyenede ọniọn̄ ọnọ udia eke spirit ke edikem ini. (Matt. 24:45-47) Ikpenyene ndisụhọde idem nnyịme ke emi edi usụn̄ emi Jehovah adade ese aban̄a ikọt esie mfịn. Tie nte mme anam-akpanikọ apostle. Ke ini ndusụk mbet ẹkeyatde esịt ẹtre nditiene Jesus, enye ama obụp mme apostle ete: “Nte mbufo n̄ko ẹmeyom nditiene nnyọn̄?” Peter ama ọbọrọ ete: “Ọbọn̄, nnyịn idinyọn̄ ibịne anie? Afo enyene ikọ nsinsi uwem.”—John 6:66-68.
14, 15. Ntak emi ikposụkde ibuot inyịme item Bible?
14 Ndisụk ibuot nnọ ukara Jehovah abuana ndinyịme item oro otode Ikọ esie. Ke uwụtn̄kpọ, otu ofụn emi anamde akpanikọ onyụn̄ enyenede ọniọn̄ amaka iso ndidụri nnyịn utọn̄ ete “idu ke edidemede inyụn̄ ikpeme ukeme ukeren̄kpọ nnyịn.” (1 Thess. 5:6) Utọ item oro enen̄ede odot ke mme akpatre usen emi, emi ediwak owo ẹdide ‘mme ama idem ye mme ama okụk.’ (2 Tim. 3:1, 2) Ndi orụk ọsọ edu emi ekeme ndibe nnyịn? Etieti. Mme utịtmbuba obụkidem ẹkeme ndinam nnyịn iyet idap ke n̄kan̄ eke spirit, mîdịghe nnyịn imekeme ndinyene edu uma-inyene. (Luke 12:16-21) Mmọdo, ọfọn didie ntem ndinyịme item Bible nnyụn̄ mfep udọn̄ idem nnyịn oro edide ọsọ n̄kpọ ke ererimbot Satan!—1 John 2:16.
15 Mbiowo ke esop n̄kann̄kụk ẹsinọ nnyịn udia eke spirit emi otode otu ofụn emi anamde akpanikọ onyụn̄ enyenede ọniọn̄. Bible eteme nnyịn ete: “Ẹkop uyo ẹnọ mbon oro ẹdade usụn̄ ke otu mbufo ẹnyụn̄ ẹsụk ibuot, sia mmọ ẹkpemede ukpọn̄ mbufo nte mmọ eke ẹdinamde ibat, man mmọ ẹkpenam emi ke idatesịt, ẹkûnam ke nsiama, koro emi idifọnke ye mbufo.” (Heb. 13:17) Ndi emi ọwọrọ ke mbiowo isinamke ndudue? Iwọrọke ntre! Abasi okụt unana mfọnmma mmọ akan nte owo ekededi ekemede ndikụt. Kpa ye oro, enye oyom nnyịn isụk ibuot inọ mmọ. Ndidiana kiet ye mbiowo, idem okposụkedi emi mmọ ẹdide mme anana-mfọnmma owo, owụt ke nnyịn imosụk ibuot inọ ukara Jehovah.
Nte Nsụhọdeidem Edide Akpan N̄kpọ
16. Didie ke ikeme ndikpono Jesus nte Ibuot esop Christian?
16 Ana iti kpukpru ini ke Jesus edi ata Ibuot esop. (Col. 1:18) Ntak kiet emi anamde isụhọde idem inyịme ndausụn̄ mbiowo edi oro, inyụn̄ ‘itịm ikere iban̄a mmọ.’ (1 Thess. 5:12, 13) Nte ededi, mbiowo n̄ko ẹkeme ndiwụt ke mmimọ imosụk ibuot ebe ke nditịn̄ enyịn nnọ esop etop Abasi, idịghe ekikere idemmọ. Mmọ ‘inamke n̄kpọ ibe se ẹwetde’ mbak ẹdikpep ekikere idemmọ.—1 Cor. 4:6.
17. Ntak emi udọn̄ uwọrọiso ọdiọkde?
17 Oyom kpukpru owo ke esop ẹkpeme idem mbak ẹdiyom ubọn̄ idemmọ. (N̄ke 25:27) Etie nte mfịna mbet kiet emi apostle John okosobode ekedi oro. John ekewet ete: “Diotrephes, emi amade ndidi ebeiso ke otu mmọ, ibọhọ n̄kpọ ekededi eke otode nnyịn ye ukpono. Ntak edi oro, edieke ami ndide, nyanam ẹti mme utom eke enye osụk anamde, asan̄ade akprak inua etịn̄ ndiọi ikọ adian nnyịn.” (3 John 9, 10) Enyene se n̄kpọ oro ekpepde nnyịn mfịn. Imenyene eti ntak ndiwot udọn̄ uwọrọiso ekededi oro inyenede. Bible asian nnyịn ete: “Iseri ebem nsobo iso: n̄kpon-esịt onyụn̄ ebem iduọ iso.” Ana mbon oro ẹsụkde ibuot ẹnọ ukara Abasi ẹfep afia iseri, koro nditre ndifep ayanam owo adia bụt.—N̄ke 11:2; 16:18.
18. Nso idin̄wam nnyịn isụk ibuot inọ ukara Jehovah?
18 Ih, sịn ukeme man ọbiọn̄ọ edu nda-ke-idem ererimbot onyụn̄ osụk ibuot ọnọ ukara Jehovah. Ke ini ke ini, tie kere akwa ifet oro enyenede ndinam n̄kpọ Jehovah. Afo ndisịne ke otu ikọt esie ọwọrọ ke enye ada edisana spirit esie odụri fi ada. (John 6:44) Kûdedei uda itie ebuana fo ye Abasi ke n̄kpọ mbubru. Domo ke ofụri uwem fo ndiwụt ke emesịn edu nda-ke-idem onyụn̄ osụk ibuot ọnọ ukara Jehovah.
Nte Afo Emeti?
• Nso ke ndisụk ibuot nnọ ukara Jehovah abuana?
• Nso ebuana ke ndinọ ukeme ufiọk n̄kpọ nnyịn ukpep enyene ye edisụk ibuot nnọ ukara Jehovah?
• Ke mme usụn̄ ewe ke Satan odomo ndibiat ukara Abasi?
• Ntak emi oyomde nsụhọdeidem man isụk ibuot inọ ukara Jehovah-a?
[Mme Mbụme Ukpepn̄kpọ]
[Ndise ke page 18]
“Nnyịn inyene ndikop uyo Abasi nte andikara utu ke uyo owo”
[Ndise ke page 20]
Esisịne ifiọk kpukpru ini nditiene mme edumbet Abasi