ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
Πώς να Μένετε Αποχωρισμένοι από τον Κόσμο
«Δεν είστε μέρος του κόσμου».—ΙΩΑΝΝΗΣ 15:19.
1. Τι απασχολούσε τον Ιησού τη νύχτα πριν από τον θάνατό του;
ΗΤΑΝ η νύχτα πριν από τον θάνατο του Ιησού. Εκείνος ήξερε ότι σε λίγο θα άφηνε τους μαθητές του και τον απασχολούσε το μέλλον τους. Τους είπε: «Δεν είστε μέρος του κόσμου». (Ιωάννης 15:19) Αργότερα, προσευχήθηκε στον Πατέρα του για αυτούς λέγοντας: «Δεν είναι μέρος του κόσμου, όπως εγώ δεν είμαι μέρος του κόσμου». (Ιωάννης 17:15, 16) Τι εννοούσε ο Ιησούς;
2. Ποιος είναι ο “κόσμος” για τον οποίο μίλησε ο Ιησούς;
2 Ο “κόσμος” για τον οποίο μίλησε ο Ιησούς είναι οι άνθρωποι που δεν γνωρίζουν τον Θεό και βρίσκονται κάτω από την εξουσία του Σατανά. (Ιωάννης 14:30· Εφεσίους 2:2· Ιακώβου 4:4· 1 Ιωάννη 5:19) Πώς δεν γινόμαστε εμείς «μέρος του κόσμου»; Σε αυτό το κεφάλαιο θα δούμε αρκετούς τρόπους: Παραμένουμε όσιοι στη Βασιλεία του Θεού και είμαστε ουδέτεροι, δηλαδή δεν παίρνουμε το μέρος κανενός σε πολιτικά ζητήματα. Αντιστεκόμαστε στο πνεύμα του κόσμου. Έχουμε σεμνό ντύσιμο και εμφάνιση, καθώς επίσης ισορροπημένη άποψη για τα χρήματα. Και τέλος, φοράμε την πανοπλία που μας δίνει ο Θεός.—Βλέπε Σημείωση 16.
ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΟΣΙΟΙ ΣΤΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
3. Ποια στάση είχε ο Ιησούς απέναντι στην πολιτική;
3 Όταν ο Ιησούς ήταν στη γη, έβλεπε ότι οι άνθρωποι είχαν πολλά προβλήματα και ότι η ζωή τους δεν ήταν εύκολη. Ενδιαφερόταν πραγματικά για αυτούς και ήθελε να τους βοηθήσει. Μήπως έγινε πολιτικός αρχηγός; Όχι. Ήξερε ότι αυτό που χρειάζονταν στην ουσία οι άνθρωποι ήταν η Βασιλεία, δηλαδή η κυβέρνηση, του Θεού. Ο Ιησούς θα ήταν Βασιλιάς αυτής της Βασιλείας, και το κύριο θέμα του κηρύγματός του ήταν η Βασιλεία. (Δανιήλ 7:13, 14· Λουκάς 4:43· 17:20, 21) Ο Ιησούς δεν ανακατευόταν στην πολιτική και παρέμενε πάντοτε ουδέτερος. Όταν βρέθηκε μπροστά στον Ρωμαίο κυβερνήτη Πόντιο Πιλάτο, είπε: «Η Βασιλεία μου δεν είναι μέρος αυτού του κόσμου». (Ιωάννης 18:36) Οι μαθητές του ήταν και αυτοί ουδέτεροι. Ο θρησκευτικός συγγραφέας Ωριγένης (2ος-3ος αιώνας Κ.Χ.) έγραψε ότι οι Χριστιανοί “αρνούνταν τα πολιτικά αξιώματα”. Σήμερα, οι αληθινοί Χριστιανοί κρατούν την ίδια στάση. Υποστηρίζουμε όσια τη Βασιλεία του Θεού και είμαστε ουδέτεροι όσον αφορά τις πολιτικές υποθέσεις του κόσμου.—Ματθαίος 24:14.
Είστε σε θέση να εξηγήσετε γιατί υποστηρίζετε όσια τη Βασιλεία του Θεού;
4. Πώς υποστηρίζουν οι αληθινοί Χριστιανοί τη Βασιλεία του Θεού;
4 Οι πρεσβευτές εκπροσωπούν την κυβέρνησή τους σε μια ξένη χώρα, οπότε δεν ανακατεύονται στα πολιτικά εκείνης της χώρας. Οι χρισμένοι, οι οποίοι έχουν την ελπίδα να κυβερνήσουν με τον Χριστό στον ουρανό, βρίσκονται σε παρόμοια θέση. Ο Παύλος έγραψε σε χρισμένους Χριστιανούς: «Είμαστε λοιπόν πρεσβευτές που αναπληρώνουμε τον Χριστό». (2 Κορινθίους 5:20) Οι χρισμένοι εκπροσωπούν την κυβέρνηση του Θεού. Δεν ανακατεύονται στις πολιτικές και κυβερνητικές υποθέσεις αυτού του κόσμου. (Φιλιππησίους 3:20) Αντίθετα, έχουν βοηθήσει εκατομμύρια ανθρώπους να μάθουν για την κυβέρνηση του Θεού. Τα «άλλα πρόβατα», όσοι έχουν την ελπίδα να ζήσουν για πάντα στον νέο κόσμο του Θεού, υποστηρίζουν τους χρισμένους. Παραμένουν και αυτοί ουδέτεροι. (Ιωάννης 10:16· Ματθαίος 25:31-40) Είναι σαφές ότι κανένας αληθινός Χριστιανός δεν πρέπει να ανακατεύεται στις πολιτικές υποθέσεις αυτού του κόσμου.—Διαβάστε Ησαΐας 2:2-4.
5. Ποιος είναι ένας λόγος για τον οποίο οι Χριστιανοί δεν πολεμούν;
5 Οι αληθινοί Χριστιανοί θεωρούν όλους τους ομοπίστους τους οικογένειά τους και έχουν ενότητα ανεξάρτητα από τη χώρα καταγωγής ή το παρελθόν τους. (1 Κορινθίους 1:10) Αν συμμετείχαμε στους πολέμους, θα πολεμούσαμε την ίδια μας την οικογένεια, τους ομοπίστους μας τους οποίους ο Ιησούς μάς έδωσε την εντολή να αγαπάμε. (Ιωάννης 13:34, 35· 1 Ιωάννη 3:10-12) Εκτός αυτού, ο Ιησούς είπε στους μαθητές του να αγαπούν ακόμη και τους εχθρούς τους.—Ματθαίος 5:44· 26:52.
6. Ποια στάση έχουν απέναντι στις κυβερνήσεις οι αφιερωμένοι υπηρέτες του Ιεχωβά;
6 Αν και ως Χριστιανοί παραμένουμε ουδέτεροι, προσπαθούμε σκληρά να είμαστε καλοί πολίτες. Για παράδειγμα, δείχνουμε σεβασμό για την κυβέρνηση υπακούοντας στους νόμους της και πληρώνοντας τους φόρους. Αλλά φροντίζουμε πάντοτε να δίνουμε «αυτά που είναι του Θεού στον Θεό». (Μάρκος 12:17· Ρωμαίους 13:1-7· 1 Κορινθίους 6:19, 20) Σε «αυτά που είναι του Θεού» περιλαμβάνονται η αγάπη μας για εκείνον, η υπακοή μας και η λατρεία μας. Είμαστε διατεθειμένοι να θυσιάσουμε και τη ζωή μας παρά να δείξουμε ανυπακοή στον Ιεχωβά.—Λουκάς 4:8· 10:27· διαβάστε Πράξεις 5:29· Ρωμαίους 14:8.
ΝΑ ΑΝΤΙΣΤΕΚΕΣΤΕ ΣΤΟ «ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ»
7, 8. Τι είναι «το πνεύμα του κόσμου», και πώς επηρεάζει τους ανθρώπους;
7 Για να είμαστε αποχωρισμένοι από τον κόσμο του Σατανά, δεν πρέπει να αφήνουμε «το πνεύμα του κόσμου» να μας ελέγχει. Αυτό το πνεύμα είναι ο τρόπος σκέψης και συμπεριφοράς που προέρχεται από τον Σατανά και ελέγχει όσους δεν υπηρετούν τον Ιεχωβά. Αλλά οι Χριστιανοί αντιστέκονται σε αυτή τη νοοτροπία. Όπως είπε ο Παύλος, «εμείς δεν λάβαμε το πνεύμα του κόσμου, αλλά το πνεύμα που είναι από τον Θεό».—1 Κορινθίους 2:12· Εφεσίους 2:2, 3· βλέπε Σημείωση 17.
8 Το πνεύμα του κόσμου κάνει τους ανθρώπους ιδιοτελείς, υπερήφανους και στασιαστές. Τους κάνει να νομίζουν ότι δεν χρειάζεται να υπακούν στον Θεό. Ο Σατανάς θέλει να κάνουν οι άνθρωποι ό,τι τους αρέσει χωρίς να σκέφτονται τις συνέπειες. Θέλει να πιστεύουν ότι τα πιο σημαντικά πράγματα στη ζωή είναι «η επιθυμία της σάρκας και η επιθυμία των ματιών». (1 Ιωάννη 2:16· 1 Τιμόθεο ) Ο Διάβολος καταβάλλει ιδιαίτερες προσπάθειες για να παροδηγήσει τους υπηρέτες του Ιεχωβά και να τους κάνει, χωρίς να το καταλάβουν, να σκέφτονται όπως εκείνος.— 6:9, 10Ιωάννης 8:44· Πράξεις 13:10· 1 Ιωάννη 3:8.
9. Πώς θα μπορούσε να μας επηρεάσει το πνεύμα του κόσμου;
9 Το πνεύμα του κόσμου είναι παντού γύρω μας, όπως ο αέρας που αναπνέουμε. Αν δεν προσπαθούμε σκληρά να αντισταθούμε σε αυτό, θα μας επηρεάσει. (Διαβάστε Παροιμίες 4:23) Κάτι τέτοιο μπορεί στην αρχή να γίνει με τρόπους που φαίνονται ακίνδυνοι. Για παράδειγμα, μπορεί να αφήσουμε τον εαυτό μας να επηρεαστεί από τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς ατόμων που δεν λατρεύουν τον Ιεχωβά. (Παροιμίες 13:20· 1 Κορινθίους 15:33) Ή μπορεί να επηρεαστούμε από πράγματα όπως η πορνογραφία, η αποστασία ή τα πολύ ανταγωνιστικά αθλήματα.—Βλέπε Σημείωση 18.
10. Πώς μπορούμε να αντισταθούμε στο πνεύμα του κόσμου;
10 Πώς θα καταφέρουμε λοιπόν να μη μας ελέγχει το πνεύμα του κόσμου; Χρειάζεται να είμαστε κοντά στον Ιεχωβά και να αφήνουμε τη σοφία του να μας καθοδηγεί. Πρέπει να προσευχόμαστε διαρκώς να μας δίνει το άγιο πνεύμα του και να παραμένουμε δραστήριοι στην υπηρεσία του. Ο Ιεχωβά είναι το πιο ισχυρό Πρόσωπο στο σύμπαν. Είμαστε απόλυτα βέβαιοι ότι μπορεί να μας βοηθήσει να αντισταθούμε στο πνεύμα του κόσμου.—1 Ιωάννη 4:4.
ΝΑ ΝΤΥΝΕΣΤΕ ΜΕ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΤΙΜΑΕΙ ΤΟΝ ΘΕΟ
11. Πώς επηρεάζει το πνεύμα του κόσμου το ντύσιμο των ανθρώπων;
11 Δείχνουμε επίσης ότι δεν είμαστε μέρος του κόσμου με το ντύσιμο και την εμφάνισή μας. Πολλοί άνθρωποι στον κόσμο ντύνονται έτσι ώστε να τραβήξουν την προσοχή, να προκαλέσουν ανήθικες σκέψεις, να δείξουν την αντίδρασή τους στο κατεστημένο ή να κάνουν επίδειξη των χρημάτων τους. Άλλοι πάλι δεν νοιάζονται καθόλου για την εμφάνισή τους. Ίσως επιλέγουν να είναι απεριποίητοι ή βρόμικοι. Εμείς δεν πρέπει να επιτρέπουμε σε καμία από αυτές τις τάσεις να επηρεάζει τις επιλογές μας στο ντύσιμο και στην εμφάνιση.
Δίνω τιμή στον Ιεχωβά με το ντύσιμό μου;
12, 13. Ποιες αρχές πρέπει να μας καθοδηγούν όταν αποφασίζουμε τι θα φορέσουμε;
12 Ως υπηρέτες του Ιεχωβά, θέλουμε να είναι πάντοτε τα ρούχα μας περιποιημένα, καθαρά, καλόγουστα και κατάλληλα για την περίσταση. Ντυνόμαστε «με σεμνότητα και σωφροσύνη», δείχνοντας έτσι ότι είμαστε “αφοσιωμένοι στον Θεό”.—1 Τιμόθεο 2:9, 10· Ιούδα 21.
13 Ο τρόπος με τον οποίο ντυνόμαστε μπορεί να επηρεάσει την άποψη των άλλων για τον Ιεχωβά και τον λαό του. Πρέπει να κάνουμε «τα πάντα για τη δόξα του Θεού». (1 Κορινθίους 10:31) Η σεμνότητα περιλαμβάνει σεβασμό για τα αισθήματα και τη γνώμη των άλλων. Επομένως, όταν διαλέγουμε ρούχα ή αποφασίζουμε ποια θα είναι η εμφάνισή μας, δεν ξεχνάμε ότι οι επιλογές μας επηρεάζουν τους άλλους.—1 Κορινθίους 4:9· 2 Κορινθίους 6:3, 4· 7:1.
14. Τι πρέπει να σκεφτόμαστε όταν επιλέγουμε ρούχα για τις Χριστιανικές δραστηριότητες;
14 Πώς ντυνόμαστε στις συναθροίσεις ή στη διακονία αγρού; Μήπως τραβάμε υπερβολικά την προσοχή στον εαυτό μας; Μήπως τα ρούχα μας φέρνουν σε δύσκολη θέση τους άλλους; Μήπως θεωρούμε πως το τι θα φορέσουμε είναι δική μας δουλειά και κανενός άλλου; (Φιλιππησίους 4:5· 1 Πέτρου 5:6) Βέβαια, είναι φυσικό να θέλουμε να φαινόμαστε όμορφοι, αλλά αυτό που θα μας κάνει πραγματικά ελκυστικούς είναι οι Χριστιανικές μας ιδιότητες. Αυτές τις ιδιότητες βλέπει ο Ιεχωβά όταν μας παρατηρεί. Αυτές αποκαλύπτουν τι είμαστε μέσα μας, “τον κρυφό άνθρωπο της καρδιάς”, και έχουν «μεγάλη αξία στα μάτια του Θεού».—1 Πέτρου 3:3, 4.
15. Γιατί δεν μας λέει ακριβώς ο Ιεχωβά πώς πρέπει να ντυνόμαστε και τι εμφάνιση να έχουμε;
15 Ο Ιεχωβά δεν μας έχει δώσει έναν κατάλογο κανόνων σχετικά με το τι πρέπει και τι δεν πρέπει να φοράμε. Μας έχει δώσει όμως Γραφικές αρχές, οι οποίες μας βοηθούν να κάνουμε καλές επιλογές. (Εβραίους 5:14) Ο Ιεχωβά θέλει να βασίζονται οι αποφάσεις μας, μεγάλες και μικρές, στην αγάπη μας για εκείνον και τους άλλους. (Διαβάστε Μάρκος 12:30, 31) Τα μέλη του λαού του Ιεχωβά παγκόσμια ντύνονται με διάφορους τρόπους ανάλογα με τον πολιτισμό τους και το προσωπικό τους γούστο. Αυτή η ποικιλία είναι κάτι όμορφο και ευχάριστο.
ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΑΠΟΨΗ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΑ
16. Πώς συγκρούεται η άποψη του κόσμου για τα χρήματα με αυτό που δίδαξε ο Ιησούς; Τι πρέπει να αναρωτηθούμε;
16 Ο Σατανάς θέλει να νομίζουν οι άνθρωποι ότι θα είναι ευτυχισμένοι μόνο αν έχουν χρήματα και υλικά πράγματα, αλλά οι υπηρέτες του Ιεχωβά ξέρουν ότι αυτό δεν ισχύει. Εμείς πιστεύουμε αυτό που είπε ο Ιησούς: «Ακόμη και όταν έχει κανείς αφθονία, η ζωή του δεν είναι αποτέλεσμα των υπαρχόντων του». (Λουκάς 12:15) Τα χρήματα δεν μπορούν να μας κάνουν πραγματικά ευτυχισμένους. Δεν μπορούν να μας δώσουν γνήσιους φίλους, αληθινή ειρήνη διάνοιας ή αιώνια ζωή. Φυσικά, χρειαζόμαστε κάποια υλικά πράγματα και θέλουμε να απολαμβάνουμε τη ζωή. Αλλά ο Ιησούς μάς δίδαξε ότι θα είμαστε ευτυχισμένοι αν έχουμε καλή σχέση με τον Θεό και αν το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή μας είναι η λατρεία μας. (Ματθαίος 5:3· 6:22, υποσημείωση) Αναρωτηθείτε: “Μήπως με έχει επηρεάσει η άποψη του κόσμου για τα χρήματα; Μήπως σκέφτομαι συνεχώς τα χρήματα ή μιλάω όλη την ώρα για αυτά;”—Λουκάς 6:45· 21:34-36· 2 Ιωάννη 6.
17. Πώς θα βελτιωθεί η ζωή σας αν απορρίπτετε την άποψη του κόσμου για τα χρήματα;
17 Αν επικεντρωνόμαστε στην υπηρεσία του Ιεχωβά και απορρίπτουμε την άποψη του κόσμου για τα χρήματα, η ζωή μας θα έχει νόημα. (Ματθαίος 11:29, 30) Θα είμαστε ικανοποιημένοι και θα έχουμε ειρήνη στον νου και στην καρδιά. (Ματθαίος 6:31, 32· Ρωμαίους 15:13) Θα ανησυχούμε λιγότερο για τα υλικά πράγματα. (Διαβάστε 1 Τιμόθεο 6:9, 10) Θα γευόμαστε την ευτυχία που νιώθει κανείς όταν δίνει. (Πράξεις 20:35) Και ο τρόπος της ζωής μας θα μας επιτρέπει να έχουμε περισσότερο χρόνο για εκείνους που αγαπάμε. Μπορεί ακόμη και να κοιμόμαστε καλύτερα.—Εκκλησιαστής 5:12.
«ΠΑΡΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΠΑΝΟΠΛΙΑ»
18. Τι προσπαθεί να κάνει ο Σατανάς;
18 Ο Σατανάς προσπαθεί να καταστρέψει τη σχέση μας με τον Ιεχωβά, γι’ αυτό εμείς πρέπει να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε για να την προστατέψουμε. Είμαστε σε πόλεμο με τις «πονηρές πνευματικές δυνάμεις». (Εφεσίους 6:12) Ο Σατανάς και οι δαίμονές του δεν θέλουν να είμαστε ευτυχισμένοι ούτε να ζήσουμε για πάντα. (1 Πέτρου 5:8) Αυτοί οι ισχυροί εχθροί μάς πολεμούν, αλλά με τη βοήθεια του Ιεχωβά μπορούμε να νικήσουμε!
19. Πώς περιγράφουν τα εδάφια Εφεσίους 6:14-18 «την πανοπλία» του Χριστιανού;
19 Στην αρχαιότητα, οι στρατιώτες φορούσαν πανοπλία για να προστατεύονται στο πεδίο της μάχης. Παρόμοια, πρέπει και εμείς να φοράμε «την πανοπλία» που μας έχει δώσει ο Ιεχωβά. (Εφεσίους 6:13) Αυτή θα μας προστατεύει. Τα εδάφια Εφεσίους 6:14-18 λένε για αυτή την πανοπλία: «Μείνετε λοιπόν σταθεροί, με τη ζώνη της αλήθειας στερεωμένη γύρω από τη μέση σας, φορώντας τον θώρακα της δικαιοσύνης και έχοντας σαν υποδήματα στα πόδια σας την ετοιμότητα να διακηρύττετε τα καλά νέα της ειρήνης. Εκτός από όλα αυτά, πάρτε τη μεγάλη ασπίδα της πίστης, με την οποία θα μπορέσετε να σβήσετε όλα τα πυρωμένα βέλη του πονηρού. Επίσης, δεχτείτε την περικεφαλαία της σωτηρίας και το σπαθί του πνεύματος, δηλαδή τον λόγο του Θεού, ενώ με κάθε μορφή προσευχής και δέησης προσεύχεστε σε κάθε περίπτωση μέσω πνεύματος».
20. Τι πρέπει να κάνουμε για να μας βοηθάει η «πανοπλία» μας;
20 Αν κάποιος στρατιώτης ξεχνούσε ένα τμήμα της πανοπλίας του και άφηνε απροστάτευτο ένα μέρος του σώματός του, εκεί θα προσπαθούσε να τον χτυπήσει ο εχθρός. Αν θέλουμε λοιπόν να μας προστατεύει η «πανοπλία» μας, δεν πρέπει να ξεχνάμε κανένα τμήμα της. Χρειάζεται να τη φοράμε συνέχεια και να τη διατηρούμε σε καλή κατάσταση. Ο πόλεμός μας θα συνεχιστεί ώσπου ο Θεός να καταστρέψει τον κόσμο του Σατανά και να απομακρύνει τον ίδιο και τους δαίμονές του από τη γη. (Αποκάλυψη 12:17· 20:1-3) Επομένως, αν παλεύουμε με εσφαλμένες επιθυμίες ή με κάποια αδυναμία, δεν πρέπει να παραιτηθούμε!—1 Κορινθίους 9:27.
21. Πώς θα νικήσουμε στον πόλεμο που κάνουμε;
21 Εμείς από μόνοι μας δεν είμαστε πιο δυνατοί από τον Διάβολο. Αλλά με τη βοήθεια του Ιεχωβά είμαστε! Για να μείνουμε πιστοί, χρειάζεται να προσευχόμαστε στον Ιεχωβά, να μελετάμε τον Λόγο του και να συναναστρεφόμαστε με τους αδελφούς και τις αδελφές μας. (Εβραίους 10:24, 25) Όλα αυτά θα μας βοηθήσουν να μείνουμε όσιοι στον Θεό και να είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε την πίστη μας.
ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΕΤΟΙΜΟΙ ΝΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΕΙΤΕ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΣΑΣ
22, 23. (α) Πώς θα είμαστε πάντοτε έτοιμοι να υπερασπιστούμε την πίστη μας; (β) Τι θα συζητήσουμε στο επόμενο κεφάλαιο;
22 Χρειάζεται να είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε την πίστη μας οποιαδήποτε στιγμή. (Ιωάννης 15:19) Σε κάποια ζητήματα, οι Μάρτυρες του Ιεχωβά κρατούν πολύ διαφορετική στάση από την πλειονότητα. Αναρωτηθείτε: “Καταλαβαίνω πραγματικά γιατί κρατάμε αυτή τη στάση; Είμαι απόλυτα βέβαιος ότι αυτό που λέει η Γραφή και ο πιστός και φρόνιμος δούλος είναι σωστό; (Ματθαίος 24:45· Ιωάννης 17:17) Είμαι περήφανος που είμαι Μάρτυρας του Ιεχωβά; (Ψαλμός 34:2· Ματθαίος 10:32, 33) Μπορώ να εξηγήσω τις πεποιθήσεις μου σε άλλους;”—Διαβάστε 1 Πέτρου 3:15.
23 Σε πολλές καταστάσεις, είναι ολοφάνερο τι πρέπει να κάνουμε για να μείνουμε αποχωρισμένοι από τον κόσμο. Άλλες φορές όμως αυτό δεν είναι τόσο ξεκάθαρο. Ο Σατανάς προσπαθεί να μας παγιδέψει με διάφορους τρόπους. Μια παγίδα που χρησιμοποιεί είναι η ψυχαγωγία. Πώς μπορούμε να επιλέγουμε την ψυχαγωγία μας σοφά; Θα το δούμε αυτό στο επόμενο κεφάλαιο.