AWTIK POU ÉTIDYÉ 22
KANTIK 127 Quel genre de personne je dois être !
Kijan moun ki ka frékanté pé fè Jéova plézi ?
« Sa zò yé andidan […] ni onlo valè » (1 PYÈ 3:4).
ON TI LIDÉ ASI SA NOU KAY VWÈ
Ka 2 moun ki ka frékanté pé fè pou yo pran dé bon désizyon é kijan frè é sè a lasanblé-la pé soutyenn-yo.
1-2. Ka sèwten moun ka rèsanti lè yo ka frékanté ?
LÈWVWÈ 2 moun ka frékanté, pli souvan ki rarman yo ka ni tchè-kontan. Si ou ka frékanté on moun alèla, sèten ou vé tout biten pasé byen. É sa ka pasé byen pou onlo moun. Tsion a, sé on sè ki ka viv an Étyopi é mi sa i ka di : « Lèwvwè mwen é mari an mwen nou té ka frékanté, sé té yonn adan sé pi bèl moman-la an viv adan vi an mwen. Nou té ka palé dè biten enpòwtan é nou té ka ri onlo osi. An té kontan davwa an té touvé on moun kè an enmé é ki enmé-mwen osi. »
2 Men mi sa Alessio, on frè ki ka rété o Péyiba ka di : « Lè mwen é madanm an mwen té ka frékanté pou aprann konnèt-nou, sa té bèl toubònman men nou jwenn déotwa difikilté osi. » Adan awtik-lasa, nou ké palé dè déotwa difikilté moun ki ka frékanté pé rivé a jwenn é nou ké palé dè sèwten prensip ki ké édé-yo pou tout biten pasé byen pou yo. Nou ké vwè osi kijan frè é sè a lasanblé-la pé soutyenn-yo.
POU KI RÉZON 2 MOUN KA FRÉKANTÉ ?
3. Pou ki rézon 2 moun ka frékanté ? (Pwovèb 20:25).
3 Menmsi anjénéral lè 2 moun ka frékanté, yo ni tchè-kontan, péryòd-lasa enpòwtan toubònman pas an bout a-y pé ni on mayé. Jou-la on misyé é on madanm ka mayé la, yo ka fè on pwomès douvan Jéova. Yonn ka pwomèt lòt kè i ké enmé-y é kè i ké rèspèkté-y tout vi a-y. Avan nou fè on pwomès, fò-nou pran tan pou nou réfléchi byen (li Pwovèb 20:25). É sé menm biten pou pwomès-la moun ka fè la jou a mayé a yo. Lè 2 moun ka frékanté, ni on òbjèktif dèyè do a sa. Sé pou yonn aprann konnèt lòt é pou yo pran on bon désizyon. Dépawfwa, yo ka désidé mayé, men dòt fwa yo ka désidé arété frékanté. Si yo ka désidé arété, sa pa vé di kè ni on biten ki mal pasé. Okontrè, sé pousa moun ka frékanté : sé pou yo sav si fò-yo mayé oben si fò pa yo mayé.
4. Poukwa sa enpòwtan kè nou konprann adan ki òbjèktif 2 moun ka frékanté-yo ?
4 Sa enpòwtan kè on moun ki sélibatè konprann byen adan ki òbjèktif 2 moun ka frékanté. Poukwa nou ka di sa ? Pas si i byen konprann, i pé’é mété-y ka frékanté on moun si i pa ni lentansyon mayé èvè-y. Men a pa enki moun ki sélibatè tousèl ki dwètèt konprann sa byen. Fò-noutout konprann adan ki òbjèktif 2 moun ka frékanté. Pa ègzanp ni sèwten moun ki ka mèt an tèt a yo kè pas 2 moun ka frékanté, yo oblijé mayé. Lè moun ki sélibatè ka tann dé biten konsa, kijan sa pé aji asi yo ? Mi sa Melissa, on sè ki sélibatè é ki ka rété o Zétazini ka di : « Lè on frè é on sè ka frékanté, sèwten frè é sè ka mèt bon présyon asi yo pou yo mayé. Akòz dè sa, ni sèwten frè é sè ki ka kontinyé frékanté alòskè yo ja byen vwè kè yonn pa fèt pou lòt é akòz dè sa osi, ni sa ki pa menm vé koumansé frékanté. Lèwvwè moun ka mèt bon présyon konsa asi yo, sa pé angwasé-yo toubònman. »
FÒ YONN APRANN KONNÈT LÒT BYEN
5-6. Dè kibiten fò 2 moun ki ka frékanté palé ? (1 Pyè 3:4).
5 Siwvwè ou ka frékanté on moun, ka ki pé édé-zòt sav si fò-zò mayé oben si fò pa zò mayé ? Fò yonn aprann konnèt lòt byen. Sèten ou ni tan aprann déotwa biten asi moun-la ou ka frékanté la avan zò té koumansé frékanté-zòt. Men aprézan, ou pé aprann plis biten asi ‘sa i yé andidan’ (li 1 Pyè 3:4). Sa vé di kè alèla ou pé sav ka i ka fè pou rété bon bon zanmi èvè Jéova, kijan dè moun i yé vréman é kijan i ka rézonné. Rivé on lè, zò toulédé dwèt ké kapab réponn sèwten kèsyon kon : « Èskè moun-lasa ké on bon mari oben on bon madanm pou mwen ? (Pwov. 31:26, 27, 30 ; Éféz. 5:33 ; 1 Tim. 5:8). Ès i ké pé ban-mwen tout lanmou-la an bizwen la é ès i ké pé pran swen an mwen byen konm i fo ? É mwen, ès an ké pé fè sa osi ? Ès yonn ké pé sipòté défo a lòt ? b (Wom. 3:23). » Toupannan yonn ka aprann konnèt lòt pibyen, mi sa pou zò toujou sonjé : a pa tèlman lèfètkè zò ka vwè léchòz menmjan-la ki ka fè si yonn k’ay byen èvè lòt, men sé pito kijan zò ka réyaji lèwvwè zò pa’a vwè léchòz menmjan-la.
6 Ki dòt biten fò yonn sav asi lòt ? Avan yonn touvé-y enmé lòt fò, fò-zò ké palé dè biten enpòwtan kon òbjèktif a zòt. Men ès yonn oblijé palé lòt dè tout biten ki ka konsèwné-y, dè maladi a-y, dè pwoblèm a lajan a-y oben dè biten kè i viv é ki twomatizé-y ? Zò pa oblijé palé dè tousa odépa (konparé èvè sa ki maké adan Jan 16:12). Si yonn po’o ka santi-y alèz pou palé dè sèwten biten ki ka konsèwné-y èvè lòt-la, i pé di-y sa. Men rivé onlè, fò lòt-la ké ni sé enfòwmasyon-lasa pou pran on bon désizyon. Alò antoutjan fò yonn ké wouvè tchè a-y ba lòt.
7. Ka 2 moun ki ka frékanté pé fè pou yonn rivé konnèt lòt byen ? (gadé ti karé-la « Si ou ka frékanté on moun ki ka viv lwen… » é sé imaj-la osi).
7 Ka zò pé fè pou yonn pé rivé aprann konnèt lòt byen menm ? Yonn adan sé pibèl biten-la zò pé fè la, sé palé. Wouvè tchè a zòt, di sa zò ka rèsanti poudèbon, pozé kèsyon é pran tan kouté byen byen byen (Pwov. 20:5 ; Jak 1:19). Pou zò rivé fè sa, pétèt zò té’é pé fè dèotwa aktivité ki ké ba-zòt lokazyon palé. Pa ègzanp, manjé ansanm, pwomlé dé ti koté ni moun oben préché ansanm. Zò pé pwofité pou aprann konnèt-zòt osi lèwvwè zò ka pasé dé ti moman èvè zanmi a zòt oben èvè moun an fanmi a zòt. Anplisdisa, òwganizé dé aktivité ki ké pèwmèt-zòchak vwè kijan lòt-la ka konpòwté-y adan diféran sitityasyon oben èvè diféran moun. An-nou palé dè sa 2 moun ki ka viv o Péyiba té ka éséyé fè. Non a yo sé Aschwin é Alicia. Mi sa Aschwin ka di : « Nou té ka éséyé touvé dé ti aktivité ki té’é édé-nou konnèt-nou pibyen. Pli souvan ki rarman, nou té ka fè dé ti biten tousenp, kon fè manjé ansanm, nétwayé on kaz é dòt ti biten konsa. Konsa, yonn té pé vwè ki kalité é ki défo lòt-la ni. »
Siwvwè on frè é on sè ki ka frékanté ka fè dé aktivité ki ka pèwmèt-yo palé ansanm, sé ké pi fasil pou yo dè rivé a konnèt-yo byen (gadé sé paragraf 7 é 8 la).
8. Si 2 moun ki ka frékanté ka étidyé ansanm, ki byenfé sa pé pwokiré-yo ?
8 Yonn pé aprann konnèt lòt osi lèwvwè zò ka étidyé sèwten sijé adan Labib ansanm. Si zò ka mayé, fò-zò ké pran labitid étidyé an fanmi. Konsa zò ké fè Jéova vin poto-mitan a mayé a zòt (Ékl. 4:12). Alò dépi alè, pannan zò ka frékanté-zòt, zò té’é pé pran on ti tan pou étidyé ansanm. Ka zò di ? Nou ka tou konprann kè 2 moun ki ka frékanté po’o ka fòwmé on fanmi é kè frè-la po’o ni pon otorité asi sè-la. Men lèwvwè yo ka pran labitid étidyé ansanm, yonn ka pé vwè ankijan lòt-la enmé Jéova. Max é Laysa, sé 2 moun-mayé ki ka rété o Zétazini. Yo ni lokazyon vwè kè lè ou ka pran tan étidyé èvè moun-la ou ka frékanté la, sa ka pwokiré-w ondòt byenfé ankò. Mi sa Max ka rakonté : « Kèlkè tan apré nou koumansé frékanté, nou étidyé piblikasyon ki ka palé dè frékantasyon, dè mayé é dè vi a on fanmi. Davwa nou étidyé sé sijé-lasa, sa ban-nou lokazyon palé dè sèwten biten enpòwtan kè ou pa’a rivé palé fasilman. »
DÒT BITEN POU ZÒ PRAN AN KONT
9. Lèwvwè 2 moun ki ka frékanté ka désidé kimoun yo ké di sa, ka pou yo sonjé ?
9 Kimoun pou zò di kè zò ka frékanté-zòt ? Désizyon-lasa, sé zò toulédé pou pran-y ansanm. Pétèt odépa, zò ké di déotwa moun sa sèlman (Pwov. 17:27). Konsa, zò pé ké anbarasé èvè onpakèt kèsyon, é zò pé’é ni présyon a lézòt asi do a zòt pou pran on désizyon. Pawkont, siwvwè zò pa’a di ponmoun sa, pas zò vé pa moun okouran a zafè a zòt, zò ka riské dè mèt-zòt apa. Sitiyasyon-lasa pé danjéré toubònman. Alò pisimé zò aji èvè sajès é kè zò di omwen déotwa moun alantou a zòt sa, dé moun ki ké pé ba-zòt dé bon ti konsèy é ki pé fè dé biten pou édé-zòt (Pwov. 15:22). Pa ègzanp, sé pé moun an fanmi a zòt, dé zanmi ki byen doubout adan lavérité oben ansyen a lasanblé a zòt.
10. Ka 2 moun ki ka frékanté pé fè pou yo toulédé rété pwòp douvan Bondyé ? (Pwovèb 22:3).
10 Ka zò pé fè pou zò kontinyé ba Jéova lonnè toupannan zò ka frékanté ? Pi yonn ké aprann konnèt lòt, pi yonn ké touvé lòt agou a-y é sé on biten ki natirèl. Men ka ki pé édé-zòt pou zò pa fè pon biten ki pé’é fè Jéova plézi ? (1 Kor. 6:18). Pa palé dè biten ki pé fè-zòt ni dé lanvi ki pa pwòp, pa rété tousèl a zòt é pa bwè twòp (Éféz. 5:3). Menmsi zò byen désidé a rété pwòp douvan Jéova, sé biten-lasa pé fè chalè monté an kò a zòt é lèwgadé sé pé on bab pou zò rété pwòp. Lèwvwè zò ka gadé pou vwè ka zò pé fè pou yonn rèspèkté lòt é pou zò rèspèkté prensip a Jéova, sé on biten ki saj. Ès zò pa té’é pé pran labitid fè sa ? (li Pwovèb 22:3). Gadé ka ki édé Dawit é Almaz, 2 moun-mayé ki ka rété an Étyopi. Mi sa yo ka di : « Nou té ka vwè-nou dé koté té ni moun oben èvè zanmi an nou. Nou pa jen té ka touvé-nou tousèl adan on vwati oben adan on kaz. Konsa nou pa jen mèt-nou adan pon sitiyasyon ki té’é pé ban-nou anvi fè on biten ki pa bon. »
11. Lèwvwè 2 moun ka frékanté, ka fò-yo sonjé avan yonn montré lòt kè i enmé-y ?
11 Ès lè 2 moun ka frékanté, yonn pé montré lòt kè i enmé-y ? Pi tan ka pasé pi yonn ké enmé lòt fò. Alò pétèt zò ké désidé ansanm kijan yonn pé montré lòt kè i enmé-y. Nou ka tou konprann sé ké toujou on mannyè ki rèspèktab (Chanté a S. 1:2 ; 2:6). Men, vinvwè zò vréman anvi ni rèlasyon sèksyèl. Sa ké rèd pou zòt toubònman dè pran on bon désizyon é dè vwè lòt moun-la kon i yé vréman. Afòs yonn montré lòt kè i enmé-y, sa zò ka rèsanti pé pran lanmen asi zòt é zò pé fin pa fè on biten ki pé’é fè Jéova plézi (Pwov. 6:27). Sé pousa, désidé ansanm kijan zò ké suiv sé prensip-la ki an Bib-la c san tadé é mèt-zò dakò asi sa zò pé fè é asi sa zò pé pa fè (1 Tés. 4:3-7). Mi sa pou zò mandé-zòt : « Lè sé moun-la ki ka viv koté-la nou ka rété la ka vwè sa nou ka fè pou yonn montré lòt kè i enmé-y, kijan yo ka vwè sa ? Ès lè nou ka fè sa, sa pé ban-nou anvi ni rèlasyon sèksyèl ? »
12. Si pannan yo ka frékanté, on frè é on sè ka jwenn pwoblèm oben kè yonn pa dakò èvè lòt, ka pou yo fè ?
12 É si yonn pa’a tonbé dakò èvè lòt, ka zò pé fè ? Si dè tanzantan zò pa’a tonbé dakò, ès sa vé di kè zò pa k’ay ansanm ? Pa oblijé. Sa ka rivé tout sé moun-mayé la. Men on mayé ka solid lèwvwè sé moun-mayé la ka travay ansanm pou rivé konprann-yo lè yo pa dakò. Alò sé sa zò ka fè pou réglé pwoblèm a zòt ki ké montré si mayé a zòt ké solid. Alò mi sa pou zò mandé-zòt : « Lèwvwè sa ka rivé, ès nou ka rété kalm lè yonn ka palé ba lòt é ès yonn ka palé ba lòt èvè rèspé ? Lè nou ka fè érè, ès noutoulédé ka rèkonnèt sa, é ès nou ka fè éfò pou chanjé ? Ès yonn ka moli pou lòt, ès yonn k’ay vwè lòt pou èskizé-y é ès yonn paré a padonné lòt ? » (Éféz. 4:31, 32). Nou ka tou konprann kè si pannan tout tan-la zò ka frékanté la, zò pa jen ka tonbé dakò é kè zò toujou ka babyé, a pa lè zò ké mayé sa ké chanjé. Si yonn adan zòt ka touvé kè sa pé’é ay èvè lòt-la, sa té’é myé kè zò arété frékanté-zòt é sé ké on bon biten pou zòtoulédé d.
13. Ka ki pé édé on frè é on sè sav konmen tan pou yo frékanté ?
13 Pannan konmen tan pou zò frékanté-zòt ? Lè ou pa’a pran asé tan pou réfléchi avan ou pran on désizyon, byensouvan sa pa ka pasé byen (Pwov. 21:5). Alò, sa vé di kè fò pa tan-la zò ka frékanté-zòt la two kout, men fò-zòt pran tout tan-la ki nésésè la pon yonn konnèt lòt byen. Pawkont, si zò ja konnèt-zòt byen, pa kontinyé frékanté-zòt initilman. Labib ka di : « Lè on moun ka atann on biten é kè biten-lasa ka pran tan pou rivé, sa ka fè-y pèd èspwa » (Pwov. 13:12). Anplisdisa, pli zò ké pasé tan ansanm, pli zò ké ni dimal a métrizé-zòt pou zò pa fè on péché sèksyèl (1 Kor. 7:9). Olyé zò konsantré-zò asi konmen tan pou zò frékanté-zòt, mandé-zòt pito : « Ka pou nou chèché a sav ankò pou nou pé sa pran on désizyon ? »
KIJAN NOU PÉ SOUTYENN ON FRÈ É ON SÈ KI KA FRÉKANTÉ ?
14. Kijan nou pé soutyenn on frè é on sè ki ka frékanté ? (gadé imaj-la osi).
14 Kijan nou pé soutyenn 2 moun ki ka frékanté ? Nou pé envité-yo akaz an nou pou yo manjé èvè nou, nou pé envité-yo adan étid familial an nou oben nou pé envité-yo pasé on ti moman èvè nou (Wom. 12:13). Sé ti moman-lasa ka ba yonn lokazyon konnèt lòt pibyen ankò. Pétèt yo ké bizwen kè on moun la èvè yo pou sòti oben pou fè dòt biten. Yo pé bizwen on koté pou yo palé trankilman oben kè on moun menné-yo on koté. Si yo bizwen sa, ès ou té’é pé édé-yo ? (Gal. 6:10). Talè-la nou palé dè Alicia é dè Aschwin. Déotwa frè é sè ni lokazyon fè dé biten konsa pou yo pannan yo té ka frékanté. Mi sa Alicia ka di èvè onlo rèkonésans : « Lè sèwten frè é sè té ka pwopozé-nou vin akaz a yo si nou té ka chèché on koté pou mwen é Aschwin té pasé tibwen tan ansanm pou nou pa touvé-nou tousèl an nou, sa té ka touché-nou tèlman ! » Si on frè é on sè ki ka frékanté-yo ka mandé-w vin on koté èvè yo pou yo pa touvé-yo tousèl, kijan pou-w vwè sa ? Kon on bèl lokazyon pou édé-yo. Fè atansyon pou-w pa lésé-yo tousèl men aji osi èvè bon jijman siwtou si yo bizwen palé dè biten ki ka konsèwné enki yo (Filip. 2:4).
Si nou konnèt on frè é on sè ki ka frékanté, nou pé touvé dé biten itil a fè pou édé-yo (gadé sé paragraf 14 é 15 la).
15. Ki dòt biten nou pé fè pou soutyenn on frè é on sè ki ka frékanté-yo ? (Pwovèb 12:18).
15 Ondòt biten nou pé fè pou soutyenn frè é sè an nou ki ka frékanté, sé fè atansyon a sa nou ka di-yo. Délè, fò nou ké métrizé-nou é pa di ayen (li Pwovèb 12:18). Pa ègzanp, siwvwè nou anvi di toutmoun alantou an nou kè tèl frè é tèl sè koumansé frékanté-yo, mi sa pou nou mandé-nou : « Ès yo pa té’é préféré anonsé sa yomenm a yo ? » Anplisdisa, nou pa dwètèt mèt-nou ka fè pawòl monté é désann asi yo, kritiké-yo é mélanjé-nou adan vi a yo (Pwov. 20:19 ; Wom. 14:10 ; 1 Tés. 4:11). Èvè sa osi, nou pa dwètèt di-yo pon biten oben pozé-yo pon kèsyon ki té’é pé mèt présyon asi yo pou yo mayé. Mi sa on sè non a-y sé Elise é mari a-y ka sonjé : « A pa ti jenné nou té jenné lèwvwè lézòt té ka pozé-nou kèsyon asi pwojé a mayé an nou alòskè noumenm an nou po’o té pran tan palé dè sé biten-lasa. »
16. Si on frè é on sè ka arété frékanté, kijan pou nou réyaji ?
16 É si on frè é on sè ka désidé arété frékanté ? Fò pa nou mélé-nou é fò pa nou di kè nou pou entèl oben pou entèl (1 Pyè 4:15). Mi sa on sè non a-y sé Lea ka di : « An arété frékanté on frè é an vin sav kè ni frè é sè ki té ka palé asi sa pou sav poukwa nou pa ansanm ankò. A pa ti mal sa fan’an mal ! » Kon nou di talè la, lè 2 moun ka arété frékanté, a pa échwé yo échwé. Okontrè, byensouvan sa vé di kè yo atenn òbjèktif a yo pannan yo té ka frékanté-yo, kivédi sa sèvi-yo pou yo pran on bon désizyon. Men apré on sè é on frè lésé, pétèt yo ké an lenbé é yo ké santi-yo tousèl. A moman-lasa, an-nou chèché a soutyenn-yo (Pwov. 17:17).
17. Ka pou moun ki ka frékanté kontinyé fè ?
17 Kon nou vwè-y, lè 2 moun ka frékanté, yo pé jwenn difikilté men yo pé pasé dé bèl moman toubònman osi. Mi sa Jessica konstaté : « Franchman, lè nou té ka frékanté, délè sa pa té fasil. Men an kontan nou sèvi èvè tan an nou é èvè fòs an nou pou nou té aprann konnèt-nou pibyen. » Si ou ka frékanté on moun, kontinyé aprann konnèt-zòt pibyen. Si zò ka fè sa, sa ké byen pasé pou zòt pas sa ké pèwmèt-zòtoulédé pran bon désizyon-la.
KANTIK 49 Fè tchè a Jéova kontan
a Yo chanjé sèwten non.
b Ou ké touvé dòt kèsyon kon sila adan liv-la Les jeunes s’interrogent. Réponses pratiques, vol. 2, p. 39-40.
c Lèwvwè on moun ka karésé sèks a ondòt moun, nou pé di kè sa osi sé on péché sèksyèl é a moman-lasa fò on komité a disiplin okipé dè afè-lasa. Adan dé sitiyasyon kon lèwvwè on frè karésé tété a on sè é lèwvwè on 2 moun ka palé dè sèks pa téléfòn oben pa mésaj pa ègzanp, sa pé nésésè kè yo fòwmé on komité a disiplin pou okipé dè sa osi, sèlon sitiyasyon-la.
d Si ou vé ni plis enfòwmasyon, gadé awtik-la « Questions des lecteurs » adan niméwo a 15 out 1999 a Tou dè Gad la.