ISTWA A TOUT ON VI
« An té vlé travay pou Jéova »
NOU té vin vwè on ti gwoup-moun toupré vilaj a Granbori é nou té ka di-yo ovwa. Vilaj-lasa té o Sirinam, on koté ki té lwen an foré-la. Aprésa, nou monté òbò on kannòt pou nou té vwayajé asi rivyè a Tapanahoni. Lèwgadé, tibwen plita, nou rivé on koté ki té on ti jan danjéré an rivyè-la é pannan nou té ka pasé la, élis a motè-la varé asi on wòch. Douvan a bato-la enn plonjé èvè nou é nou touvé-nou anba dlo-la. Mézanmi, tchè an mwen té ka bat a mil a lè ! Zò ka imajiné, an té rèsponsab a siwkonskripsyon dépi kèlkè lanné é an té abityé vwayajé pa bato, men an pa menm té sav najé !
Avan an rakonté-zòt sa ki fèt apré, an té vlé èspliké-zòt kijan an koumansé sèvi Jéova aplentan.
An fèt an 1942 adan Lakarayib, asi on bèl lilèt yo ka kriyé Kiraso. Pap’an mwen sé moun Sirinam men i té vin rété Kiraso pou i té touvé travay. Déotwa lanné avan an fèt, i vin Témwen a Jéova. Sé té yonn adan sé prèmyè moun-la ki vin Témwen a Jéova asi lilèt-lasa a. Chak simenn, i té ka étidyé Labib èvè tout timoun a-y kivédi èvè mwen é èvè frè é sè an mwen. Men sa pa té mòl ba-y, pas a pa toutlè nou té vlé étidyé Labib. An té ni 14 an lè pap’an mwen viré Sirinam pou okipé dè manman-y ki té ja ni on bèl laj é lè i pati, i menné noutout èvè-y.
AN TOUVÉ DÉOTWA BON ZANMI É SA ÉDÉ-MWEN TOUBÒNMAN
O Sirinam, an vin zanmi èvè déotwa jenn ki té adan lasanblé an mwen é ki té ka pòté bon mannèv pou sèvi Jéova. Yo té tibwen pli gran ki mwen é yo té pyonyé pèwmanan. Lè yo té ka rakonté-mwen sa ki té ka rivé-yo an prédikasyon, an té ka vwè jan yo té kontan. Apré réinyon, nou té ni labitid diskité dè Labib. Dépawfwa nou té ka fè sa déwò-la toupannan nou té ka gadé sé zétwal-la. An pé di-zòt kè sé zanmi-lasa édé-mwen konprann sa an té vlé fè adan lavi : an té vlé travay pou Jéova. Sé pousa lè an vin ni 16 an, an pran lèbatèm é lè an vin ni 18 an, an vin pyonyé pèwmanan.
AN APRANN ONLO BITEN KI ITIL TOUBÒNMAN
Lè an té pyonyé a Paramaribo
Lè an vin pyonyé, an aprann onlo biten é sé biten-lasa édé-mwen adan sèwvis an mwen toubònman. Pa ègzanp, on 1é biten kè an aprann sé kè fòwmé lézòt sa enpòwtan toubònman. Lèwvwè an té toufré vin pyonyé, ni on misyonè non a-y sé Willem van Seijl b ki pran-mwen anba zèl a-y. I aprann-mwen tèlman biten ! I montré-mwen kijan on moun ki ni rèsponsabilité adan lasanblé-la pé fè travay a-y byen konm i fo. A épòk-lasa, an pa jen konpranndèdi an té bizwen yo fòwmé-mwen konsa. On lanné apré, yo nonmé-mwen pyonyé èspésyal é kèlkètan apré an té ka okipé-mwen dè on gwoup ki té ka touvé-y on koté ki té lwen lwen lwen an foré-la. A pati rèkonésans an ni pou dé frè kon Willem ki pran tan fòwmé-mwen lèwvwè an té bizwen sa ! Dépi sa, an ka fè éfò pou suiv ègzanp a yo é an ka pran tan pou an fòwmé lézòt.
On 2èm biten kè an aprann sé kè lè ou ka menné on vi ki senp é lè ou sé on moun ki byen òwganizé, sé on bon biten toubònman. An té ni labitid préché èvè on frè ki té pyonyé èspésyal kon mwenmenm é chakfwa on mwa té ka koumansé, nou té ka fè on lis a tousa nou té bizwen pou sé simenn-la ki té ka vin la. Aprésa, fò yonn adan nou té fè vwayaj-la pou ay achté sé kous-la an kapital-la. É a pa té on ti vwayaj ! Fò nou té fè atansyon pou nou té byen jéré lajan-la yo té ka ban-nou la chak mwa é pou nou té fè tout mwa-la èvè sé kous-la nou té achté la. Fò pa i té manké-nou ayen, pas lèwvwè ou anba bwa-la pa gè ni moun pou dépanné-w é lè ou byen gadé menm, pa ni ponmoun pou édé-w. Konm an aprann menné on vi ki senp é an vin on moun ki byen òwganizé dépi lèwvwè an té jenn, an sèten kè sa édé-mwen konsantré-mwen asi sa an té ka fè pou Jéova tout vi an mwen.
On 3èm biten kè an aprann sé kè lè ou ka anségné on moun lavérité adan lang a-y ki ta-y, sa ka pòté onlo bon biten. Dépi toupiti, an té ka palé néèwlandé, anglé é papamyennto. An té ka palé sranan tongo osi (yo ka kriyé-y « sranan » osi), on lang lamajorité a moun ka palé o Sirinam. An rann-mwen kont kè lè on moun té ka palé pou sé moun-la ki té ka rété an foré-la adan lang a yo ki ta yo, yo té ka kouté mésaj a Wayòm-la pli fasilman. Men pou an té aprann on lang kon saramaka, a pa té on biten ki té fasil pas sé on lang ki ni diféran ton adan-y. Alò an travay rèd pou an té rivé aprann-li é sa mèt onlo jwa an tchè an mwen. Konm an té ka palé ba sé moun-la adan lang a yo ki ta yo, pi tan té ka pasé é pi an té ka touvé moun lavérité té ka entérésé.
Konfèdmanti, délè an touvé-mwen adan sèwten sitiyasyon é an té jenné ! Pa ègzanp on jou, ni on madanm ki té ka étidyé Labib é ki té ka palé saramaka ki té ni mal vant, alò an té vlé mandé-y si sa té k’ay myé pou vant a-y. Men lèwgadé, sa an mandé-y la, a pa té sa ! An réyalité an té mandé-y si i pa té ansent. Zò ka imajiné jan madanm-la té jenné ! Men menmsi dé ti biten konsa té ka rivé-mwen, an toujou té ka fè éfò pou an palé ba sé moun-la an lang a yo ki ta yo lèwvwè an té ka préché ba yo.
AN KA AKSÈPTÉ DÒT RÈSPONSABILITÉ
An 1970, yo nonmé-mwen rèsponsab a siwkonskripsyon é an menm lanné-la, an ay an fon a bwa-la pou fè on diskou pou sé frè é sè la. Yo té a plizyè ti gwoup é fò nou té ay vwè yotout. Adan diskou-la, fò an té pasé on séri imaj. Tèm a séri imaj-lasa sé té : « Une visite au siège mondial des Témoins de Jéhovah ». Pou nou té rivé adan sé vilaj-lasa, mwen é déotwa frè té ka koumansé pa vwayajé asi sé rivyè-la òbò on kannòt ki té ka travèsé bwa-la. Nou té ka chayé on motè pou ban-nou élèktrisité, on gwo bidon ésans, plizyè lanp a pétwòl é tousa ki té fo pou nou té pé sa pasé sé imaj-la. Lèwvwè nou té ka désann an bato-la, nou té ka kontinyé a pyé anba bwa-la é fò nou té chayé tout matéryèl-la pou dépozé-y koté-la nou té’é pasé sé imaj-la. Adan sé vwayaj-lasa, sa an ka sonjé plis la, sé
jan-la sé frè é sè la té ka aprésyé sé ti imaj-la nou té ka montré-yo la. An té tèlman kontan édé-yo konnèt Jéova pibyen é konnèt pawti a òwganizasyon a-y ki asi latè pibyen osi. Sé frè é sè la té ka vin pibon zanmi èvè Jéova ankò é lè an té ka vwè sa, a pa ti kontan an té kontan sé sakrifis-la an té fè la !ON KÒD KI FÈT ÈVÈ 3 LYANN
Mwen é Ethel jou a mayé an nou an sèptanm 1971
An té sav kè pou fè travay-la an té ka fè pou Jéova la, lèwvwè ou sélibatè sa pi senp, men an té anvi touvé on madanm pou mwen té pé sa mayé. Alò, an mandé Jéova édé-mwen touvé on madanm ki té’é kontan travay èvè mwen aplentan adan siwkonskripsyon-la magré difikilté nou té’é jwenn adan foré-la. 1 an apré apépré, an koumansé frékanté Ethel, on pyonyé èspésyal. I té paré a travay rèd pou sèvi Jéova menmsi té ni difikilté. Dépi i té toupiti, a pa ti enmé i té enmé lapòt Pòl ! Kifè, i té anvi ba Jéova sa i ni dè méyè adan travay a prédikasyon-la kon Pòl. Nou mayé an sèptanm 1971, é konm a moman-lasa an té rèsponsab a siwkonskripsyon, Ethel vin jwenn-mwen adan siwkonskripsyon-la.
Konm Ethel lévé adan on fanmi ki pa té ni granzafè, adan on batzyé i fè kò èvè travay-la nou té ka fè la adan siwkonskripsyon-la an foré-la. Pa ègzanp, lèwvwè nou té ka vizité sé lasanblé-la ki té lwen lwen lwen adan foré-la, nou pa té ka pati èvè onlo biten. Nou té ka lavé lenj an nou adan rivyè é sé la nou té ka bengné osi. Anplisdisa, nou pran labitid manjé tousa sé frè é sè la té ka ban-nou manjé. Kifè nou manjé igwann, nou manjé sa yo ka kriyé « pirana », nou manjé zannimo sé frè é sè la té ka pran lè yo té k’ay lachas oben lè yo té k’ay péché. Lèwvwè pa té ni zasyèt pou nou té pé sa manjé, nou té ka sèvi èvè fèy a bannann é lèwvwè nou pa té ni fouchèt é kouto, nou té ka manjé èvè men an nou. Mwen é Ethel nou fè sé sakrifis-lasa ansanm é nou ni lenprésyon kè nou vin pi soudé èvè Jéova ankò, kon on kòd ki ni 3 lyann ki byen naté. Mésyé tousa nou fè la, si sé té pou nou té woufè sa, nou té’é woufè-y zyé-fèmé.
On jou, nou té sòti vwè frè é sè ki té ka viv anba bwa-la é sé a moman-lasa sa an rakonté-zòt
an koumansman a awtik-la rivé-nou. Lè sa fèt, nou rété anba dlo-la on ti moman men tousuit apré, bato-la sòti anba dlo-la. Nou té ni sé jilé-la ki ka pwotéjé-w la lè ou an bato asi nou é érèzman ponyonn adan nou pa tonbé an dlo-la. Sèl biten, bato-la té plen èvè dlo. Nouchak pran ganmèl an nou, nou jété manjé-la ki té adan-y la an rivyè-la é nou mèt-nou ka woté dlo an bato-la èvè sé ganmèl-la.Konm nou té oblijé jété manjé an nou, nou mèt-nou ka péché toupannan nou té ka désann rivyè-la an bato, men nou pa té ka trapé ayen. Alò, nou priyé Jéova pou mandé-y ban-nou manjé-la nou té bizwen-la jòdila. Tousuit apré, yonn adan nou voyé lign a-y an dlo-la é i trapé on pwason. Jouswa-lasa, nou toulésenk manjé vant an nou plen.
AN MAYÉ, AN NI TIMOUN É AN RÈSPONSAB A SIWKONSKRIPSYON
5 an apré mwen é Ethel té koumansé travay adan siwkonskripsyon-la, nou trapé on bénédisyon é nou pa té ka atann-nou a sa : nou té kay ni on timoun. Mésyé, lè an vin sav sa, a pa ti kontan an té kontan ! Men anmenmditan an té ka mandé-mwen ka ki té’é fèt apré. Mwen é Ethel nou té vlé kontinyé travay pou Jéova aplentan men nou pa té sav si sa té’é posib. 1é ti gason an nou Ethniël fèt an 1976 é apépré 2 an é dèmi apré, nou vin ni 2èm ti gason an nou, Giovanni.
An ka gadé-yo ka batizé on moun adan rivyè a Tapanahoni. Koté-lasa té ka touvé-y a lès a Sirinam toupré a Godo Holo. Sé té an 1983.
Konm a épòk-lasa yo té bizwen èd o Sirinam, Bétèl-la fè ansòt pou an rété rèsponsab a siwkonskripsyon toupannan an té ka lévé timoun an mwen. Lè sé timoun-la té toupiti, an té ka okipé-mwen dè siwkonskripsyon ki té ni mwens lasanblé adan. An jénéral, an té ka fè travay an mwen adan siwkonskripsyon-la kèlkè simenn adan mwa-la, é lè an pa té ka fè travay-lasa, an té pyonyé adan lasanblé-la yo té voyé-nou la. Lèwvwè an té ka vizité sé lasanblé-la ki té toupré kaz an nou, Ethel é sé timoun-la té ka vin èvè mwen. Pawkont lèwvwè an té ka vizité sé lasanblé-la ki té ka touvé-yo adan foré-la, oben lèwvwè an té k’ay la pou nou té pé sa fè sé lasanblé a siwkonskripsyon la, an té k’ay tousèl an mwen.
Lè an té rèsponsab a siwkonskripsyon, souvantfwa an té ka vwayajé pa bato pou vizité sèwten lasanblé ki té ka touvé-yo dé koté ki té on ti jan apa.
Pou an té rivé fè tousa an té ni a fè, fò an té byen òwganizé. An té ka fè ansòt pou nou té fè étid familyal la chak simenn. Lèwvwè an pa té la pas an té k’ay vizité lasanblé ki té ka touvé-yo sèwten koté ki té on ti jan apa, sé Ethel ki té ka fè étid familyal la. Men chakfwa sa té posib, nou té ka fè étid-la ansanm. Souvantfwa, mwen é Ethel nou té ka òwganizé-nou pou fè sé timoun-la sòti oben pou jouwé èvè yo. Souvantfwa osi, an té Pwovèb 31:15. I té ka fè ansòt pou tout biten paré pou nou té pé sa li tèks-di-jou-la é pou nou té pé sa manjé ansanm avan sé timoun-la té pati lékòl. A pa ti kontan an kontan ti madanm an mwen ! I pa pè fè sakrifis é i toujou édé-mwen a fè sa an ni a fè pou lasanblé-la.
ka rété ta lèswa pou préparé diskou oben pou préparé-mwen pou vizité sé lasanblé-la. Ethel té ka lévé granbonnè maten, kon bon ti madanm-la yo ka palé dè-y la anNou fè onlo éfò toubònman pou sé timoun-la té pé sa enmé Jéova é pou yo té pé sa enmé préché. Nou té anvi kè yo chwazi travay pou Jéova aplentan. Nou pa té vlé kè yo fè sa pou fè-nou plézi men nou té vlé kè yo fè chwa-lasa yomenm a yo. Nou toujou té ka di-yo jan tchè a on moun kontan lè i ka sèvi Jéova aplentan. Nou pa té ka kaché-yo sé difikilté-la nou té ka jwenn la, men nou té ka montré-yo kijan Jéova té ka soutyenn-nou é kijan Jéova té ka béni fanmi-la. Nou té ka òwganizé-nou osi pou sé timoun-la frékanté frè é sè ki té ka mèt Jéova prèmyé douvan adan vi a yo. Jéova toujou ba fanmi an nou sa i té bizwen pou viv é mwen dè koté an mwen, an toujou fè tousa an té pé pou soutyenn fanmi an mwen.
Jéova toujou ban-nou sa nou té bizwen. Mwen aprézan, an té ka pòté bon mannèv pou ba fanmi an mwen on dèkwa. Lè an té sélibatè é lèwvwè an té pyonyé èspésyal adan foré-la, an aprann kè sa enpòwtan kè an mèt on ti lajan akoté pou nou té pé sa achté sa nou té’é bizwen sianka. Menmsi nou té ka fè tousa nou té pé, a pa toutlè nou té ka rivé ni tousa nou té bizwen. Lè sa té ka rivé, Jéova té ka édé-nou é nou té sèten dè sa. Pa ègzanp lè lézanné 80 té kay bout é kè lézanné 90 té kay koumansé, on lagè pété o Sirinam. Pannan péryòd-lasa, pou nou té pé sa ni on dèkwa, sa pa té fasil, men magrésa, Jéova toujou fè ansòt pou nou ni sa ki fo-nou (Mat. 6:32).
AN KA VIRÉ GADÉ TOUSA AN JA VIV
Si ou pati agòch pou rivé adwat : mwen é Ethel
Prèmyé gason an nou, Ethniël, èvè madanm a-y, Natalie.
Dézyèm gason an nou, Giovanni, èvè madanm a-y, Christal.
Jéova pran swen an nou tout vi an nou. I édé-nou ni tchè-kontan é i édé-nou kontanté-nou dè sa nou ni. I ban-nou on bèl kado, timoun an nou é nou ni onlo rèkonésans pou Jéova pas nou rivé édé sé timoun-la sèvi-y. Nou kontan toubònman pas yo chwazi travay aplentan pou Jéova. Ethniël é Giovanni ay adan on lékòl lòwganizasyon mèt anplas é jòdijou, yo ka travay adan Bétèl a Sirinam èvè madanm a yo.
Alèla mwen é Ethel, nou ja ni on bèl laj asi tèt an nou men konm nou pyonyé èspésyal, nou ni onlo travay a fè pou Jéova toujou. An réyalité tèlman nou ni biten a fè, an po’o jen ni tan ay aprann najé, men an pa’a règrété ayen. Lèwvwè an ka sonjé tousa an fè an vi an mwen, an ka di-mwen kè an fè onlo bèl biten, men sèvi Jéova aplentan dépi lè an té toujenn, sé yonn adan sé pi bèl biten-la an fè la.
b Ou ka touvé istwa a vi a Willem van Seijl adan Réveillez-vous ! a 8 òktòb 1999. Tèm a awtik-la sé « La réalité a dépassé mes attentes ».