ΑΡΘΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ 39
Είναι το Όνομά σας στο «Βιβλίο της Ζωής»;
«Βιβλίο ενθύμησης γράφτηκε ενώπιόν του για εκείνους που φοβούνται τον Ιεχωβά».—ΜΑΛ. 3:16.
ΥΜΝΟΣ 61 Εμπρός, Μάρτυρες!
ΠΕΡΙΛΗΨΗ a
Στο διάβα της ιστορίας, ο Ιεχωβά προσθέτει ονόματα στο «βιβλίο της ζωής» (Βλέπε παραγράφους 1, 2)
1. Σύμφωνα με το εδάφιο Μαλαχίας 3:16, ποιο βιβλίο γράφει ο Ιεχωβά, και τι περιέχει αυτό;
ΕΔΩ και χιλιάδες χρόνια, ο Ιεχωβά γράφει ένα ιδιαίτερο βιβλίο. Αυτό το βιβλίο αποτελείται από έναν κατάλογο ονομάτων ο οποίος ξεκινάει με το όνομα του πρώτου πιστού μάρτυρα, του Άβελ. b (Λουκ. 11:50, 51) Στο διάβα των αιώνων, ο Ιεχωβά έχει προσθέσει ονόματα στο βιβλίο, το οποίο σήμερα περιέχει εκατομμύρια ονόματα. Στην Αγία Γραφή, αποκαλείται «βιβλίο ενθύμησης», «το βιβλίο της ζωής» και “ο ρόλος της ζωής”. Στο άρθρο μας, θα αναφερόμαστε σε αυτό ως «το βιβλίο της ζωής».—Διαβάστε Μαλαχίας 3:16· Αποκ. 3:5· 17:8.
2. Τίνων τα ονόματα είναι γραμμένα στο βιβλίο της ζωής, και πώς μπορεί να συμπεριληφθεί το δικό μας όνομα εκεί;
2 Αυτό το ιδιαίτερο βιβλίο περιέχει τα ονόματα όλων όσων λατρεύουν τον Ιεχωβά με φόβο, ή αλλιώς δέος, και θεωρούν πολύτιμο το όνομά του. Αυτοί έχουν την προοπτική να λάβουν αιώνια ζωή. Σήμερα, το όνομά μας μπορεί να γραφτεί σε αυτό το βιβλίο αν καλλιεργήσουμε στενή, προσωπική σχέση με τον Ιεχωβά με βάση τη λυτρωτική θυσία του Γιου του, του Ιησού Χριστού. (Ιωάν. 3:16, 36) Όλοι θέλουμε να βρεθεί το όνομά μας σε εκείνο το βιβλίο—είτε ελπίζουμε να ζήσουμε στον ουρανό είτε στη γη.
3, 4. (α) Θα ζήσουμε για πάντα αν το όνομά μας είναι επί του παρόντος γραμμένο στο βιβλίο της ζωής; Εξηγήστε. (β) Τι θα εξετάσουμε σε αυτό το άρθρο και στο επόμενο;
3 Σημαίνει αυτό ότι η αιώνια ζωή είναι εγγυημένη για όλους εκείνους των οποίων τα ονόματα είναι γραμμένα σε αυτό το βιβλίο; Βρίσκουμε την απάντηση στα λόγια που είπε ο Ιεχωβά στον Μωυσή και τα οποία παρατίθενται στο εδάφιο Έξοδος 32:33: «Όποιον αμάρτησε εναντίον μου, αυτόν θα σβήσω από το βιβλίο μου». Συνεπώς, τα ονόματα που είναι επί του παρόντος γραμμένα σε εκείνο το βιβλίο μπορούν να σβηστούν, σαν να τα είχε γράψει ο Ιεχωβά αρχικά με μολύβι. (Αποκ. 3:5, υποσ.) Πρέπει να φροντίσουμε να παραμείνει το όνομά μας σε εκείνο το βιβλίο ώσπου να γραφτεί μόνιμα με μελάνι, σαν να λέγαμε.
4 Είναι φυσικό να προκύπτουν ορισμένα ερωτήματα. Για παράδειγμα, τι λέει η Γραφή για εκείνους των οποίων τα ονόματα είναι γραμμένα στο βιβλίο της ζωής, καθώς και για εκείνους των οποίων τα ονόματα δεν είναι γραμμένα εκεί; Πότε θα λάβουν αιώνια ζωή εκείνοι των οποίων τα ονόματα παραμένουν στο βιβλίο; Τι θα πούμε για εκείνους που πέθαναν χωρίς να έχουν ποτέ την ευκαιρία να γνωρίσουν τον Ιεχωβά; Υπάρχει η δυνατότητα να γραφτούν τα δικά τους ονόματα σε εκείνο το βιβλίο; Αυτό το άρθρο και το επόμενο θα δώσουν τις απαντήσεις.
ΤΙΝΩΝ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ;
5, 6. (α) Όπως δείχνει το εδάφιο Φιλιππησίους 4:3, ποια είναι μια ομάδα ανθρώπων που τα ονόματά τους είναι γραμμένα στο βιβλίο της ζωής; (β) Πότε θα γραφτούν μόνιμα τα ονόματά τους στο βιβλίο της ζωής;
5 Τίνων τα ονόματα γράφονται σε αυτό το συμβολικό βιβλίο; Για να δώσουμε την απάντηση, θα εξετάσουμε πέντε διαφορετικές ομάδες ανθρώπων. Τα ονόματα κάποιων από αυτούς είναι γραμμένα στο βιβλίο της ζωής, ενώ τα ονόματα κάποιων άλλων όχι.
6 Η πρώτη ομάδα αποτελείται από εκείνους που έχουν επιλεχθεί να κυβερνήσουν μαζί με τον Ιησού στον ουρανό. Είναι επί του παρόντος τα ονόματά τους γραμμένα στο βιβλίο της ζωής; Ναι. Σύμφωνα με τα λόγια του αποστόλου Παύλου προς τους «συνεργάτες» του στους Φιλίππους, τα ονόματα των χρισμένων, οι οποίοι έχουν προσκληθεί να κυβερνήσουν μαζί με τον Ιησού, είναι τώρα στο βιβλίο της ζωής. (Διαβάστε Φιλιππησίους 4:3) Αλλά για να διατηρήσουν τα ονόματά τους σε εκείνο το συμβολικό βιβλίο, πρέπει να παραμείνουν πιστοί. Έπειτα, όταν λάβουν το τελικό τους σφράγισμα, είτε προτού πεθάνουν είτε πριν από το ξέσπασμα της μεγάλης θλίψης, τα ονόματά τους θα γραφτούν μόνιμα σε αυτό το βιβλίο.—Αποκ. 7:3.
7. Τι κατανοούμε από τα εδάφια Αποκάλυψη 7:16, 17 όσον αφορά το πότε θα γραφτούν μόνιμα στο βιβλίο της ζωής τα ονόματα του μεγάλου πλήθους των άλλων προβάτων;
7 Η δεύτερη ομάδα αποτελείται από το μεγάλο πλήθος των άλλων προβάτων. Είναι τώρα τα ονόματά τους γραμμένα στο βιβλίο της ζωής; Ναι. Θα είναι τα ονόματά τους ακόμα στο βιβλίο της ζωής μετά την επιβίωσή τους από τον Αρμαγεδδώνα; Ναι. (Αποκ. 7:14) Ο Ιησούς είπε ότι αυτά τα προβατοειδή άτομα θα οδηγηθούν «σε αιώνια ζωή». (Ματθ. 25:46) Αλλά αυτοί οι επιζώντες του Αρμαγεδδώνα δεν θα λάβουν αμέσως αιώνια ζωή. Τα ονόματά τους θα μείνουν γραμμένα στο βιβλίο της ζωής με μολύβι, σαν να λέγαμε. Στη διάρκεια της Χιλιετούς Βασιλείας, ο Ιησούς «θα τους ποιμάνει και θα τους οδηγήσει σε πηγές νερών ζωής». Τα ονόματα εκείνων που θα ανταποκριθούν θετικά στην καθοδηγία του Χριστού και θα κριθούν τελικά πιστοί στον Ιεχωβά θα γραφτούν μόνιμα στο βιβλίο της ζωής.—Διαβάστε Αποκάλυψη 7:16, 17.
8. Τίνων τα ονόματα δεν είναι γραμμένα στο βιβλίο της ζωής, και τι θα τους συμβεί;
8 Η τρίτη ομάδα αποτελείται από τα κατσίκια, τα οποία θα καταστραφούν στον Αρμαγεδδώνα. Τα ονόματά τους δεν βρίσκονται στο βιβλίο της ζωής. Ο Ιησούς λέει ότι «θα οδηγηθούν σε αιώνια εκκοπή». (Ματθ. 25:46) Υπό θεϊκή έμπνευση, ο Παύλος μάς λέει ότι «αυτοί θα υποστούν τη δικαστική τιμωρία της αιώνιας καταστροφής». (2 Θεσ. 1:9· 2 Πέτρ. 2:9) Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για εκείνους που, στο διάβα των αιώνων, έχουν αμαρτήσει εσκεμμένα εναντίον του αγίου πνεύματος. Και αυτοί λαβαίνουν αιώνια καταστροφή, όχι αιώνια ζωή. Είναι σαφές ότι δεν θα αναστηθούν. (Ματθ. 12:32· Μάρκ. 3:28, 29· Εβρ. 6:4-6) Ας εξετάσουμε τώρα πιο προσεκτικά δύο ομάδες ανθρώπων που θα αναστηθούν στη γη.
ΕΚΕΙΝΟΙ ΠΟΥ ΘΑ ΑΝΑΣΤΗΘΟΥΝ
9. Όπως δείχνει το εδάφιο Πράξεις 24:15, ποιες δύο ομάδες ανθρώπων θα αναστηθούν στη γη, και ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε αυτές τις δύο ομάδες;
9 Η Γραφή αναφέρει δύο ομάδες ανθρώπων που θα αναστηθούν με την προοπτική να ζήσουν για πάντα στη γη, “τους δικαίους” και “τους αδίκους”. (Διαβάστε Πράξεις 24:15) “Οι δίκαιοι” είναι εκείνοι που υπηρετούσαν πιστά τον Ιεχωβά όσο ζούσαν. Από την άλλη πλευρά, “οι άδικοι” δεν υπηρετούσαν τον Ιεχωβά. Μάλιστα, στις περισσότερες περιπτώσεις η διαγωγή τους ήταν κάθε άλλο παρά δίκαιη. Αφού ανασταίνονται και οι δύο ομάδες, μπορούμε άραγε να πούμε ότι τα ονόματά τους είναι γραμμένα στο βιβλίο της ζωής; Για να δώσουμε την απάντηση, ας εξετάσουμε την κάθε ομάδα ξεχωριστά.
10. Γιατί θα αναστηθούν “οι δίκαιοι”, και ποιο προνόμιο θα λάβουν μερικοί από αυτούς; (Βλέπε επίσης το άρθρο «Ερωτήσεις από Αναγνώστες» σχετικά με την επίγεια ανάσταση σε αυτό το τεύχος.)
10 “Οι δίκαιοι” είναι η τέταρτη ομάδα. Προτού πεθάνουν, τα ονόματά τους είχαν γραφτεί στο βιβλίο της ζωής. Αφαιρέθηκαν τα ονόματά τους από εκείνο το βιβλίο όταν πέθαναν; Όχι, επειδή είναι ακόμα «ζωντανοί» στη μνήμη του Ιεχωβά. Ο Ιεχωβά «δεν είναι Θεός των νεκρών, αλλά των ζωντανών, επειδή για αυτόν όλοι είναι ζωντανοί». (Λουκ. 20:38) Αυτό σημαίνει πως, όταν οι δίκαιοι επανέλθουν στη ζωή στη γη, τα ονόματά τους θα βρεθούν γραμμένα στο βιβλίο της ζωής, αν και αρχικά «με μολύβι». (Λουκ. 14:14) Αναμφίβολα, κάποιοι από αυτούς τους αναστημένους θα λάβουν το προνόμιο να υπηρετούν ως «άρχοντες σε όλη τη γη».—Ψαλμ. 45:16.
11. Τι θα χρειαστεί να μάθουν “οι άδικοι” για να μπορέσουν τα ονόματά τους να γραφτούν στο βιβλίο της ζωής;
11 Τέλος, εξετάστε την πέμπτη ομάδα, “τους αδίκους”. Ίσως επειδή δεν γνώριζαν τις απαιτήσεις του Ιεχωβά, αυτοί δεν έζησαν δίκαιη ζωή προτού πεθάνουν. Συνεπώς, τα ονόματά τους δεν γράφτηκαν στο βιβλίο της ζωής. Ωστόσο, ανασταίνοντάς τους, ο Θεός θα τους δώσει την ευκαιρία να ενεργήσουν έτσι ώστε τα ονόματά τους να γραφτούν τελικά σε αυτό το βιβλίο. Αυτοί “οι άδικοι” θα χρειαστούν πολλή βοήθεια. Στην προηγούμενη ζωή τους, κάποιοι από αυτούς έκαναν φρικτά, απαίσια πράγματα. Γι’ αυτό, θα χρειαστεί να διδαχτούν πώς να ζουν σύμφωνα με τους δίκαιους κανόνες του Ιεχωβά. Για να καλυφτεί αυτή η ανάγκη, η Βασιλεία του Θεού θα διευθύνει το μεγαλύτερο εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε όλη την ανθρώπινη ιστορία.
12. (α) Ποιοι θα διδάξουν τους αδίκους; (β) Τι θα συμβεί σε εκείνους που αρνούνται να εφαρμόσουν όσα έχουν μάθει;
12 Ποιοι θα διδάξουν τους αδίκους; Το μεγάλο πλήθος και οι αναστημένοι δίκαιοι. Προκειμένου να γραφτούν τα ονόματα των αδίκων στο βιβλίο της ζωής, αυτοί θα χρειαστεί να καλλιεργήσουν προσωπική σχέση με τον Ιεχωβά και να του αφιερωθούν. Ο Ιησούς Χριστός και οι χρισμένοι που θα υπηρετούν μαζί του ως κριτές θα παρακολουθούν με μεγάλο ενδιαφέρον την πρόοδο όλων αυτών των αδίκων. (Αποκ. 20:4) Όσοι αρνούνται να ανταποκριθούν σε αυτή τη βοήθεια θα εξαλείφονται, ακόμα και αν είναι 100 χρονών. (Ησ. 65:20) Ο Ιεχωβά και ο Ιησούς διαβάζουν καρδιές και θα φροντίσουν να μην επιτραπεί σε κανέναν να προξενήσει οποιαδήποτε καταστροφή στον νέο κόσμο.—Ησ. 11:9· 60:18· 65:25· Ιωάν. 2:25.
ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΡΙΣΗΣ
13, 14. (α) Πώς κατανοούσαμε στο παρελθόν τα λόγια του Ιησού που βρίσκονται στο εδάφιο Ιωάννης 5:29; (β) Τι πρέπει να λάβουμε υπόψη όσον αφορά αυτά τα λόγια;
13 Και ο Ιησούς μίλησε για εκείνους που θα αναστηθούν εδώ στη γη. Για παράδειγμα, είπε: «Έρχεται η ώρα κατά την οποία όλοι όσοι είναι στα μνήματα θα ακούσουν τη φωνή του και θα βγουν—όσοι έκαναν καλά πράγματα σε ανάσταση ζωής, ενώ όσοι έπραξαν απαίσια πράγματα σε ανάσταση κρίσης». (Ιωάν. 5:28, 29) Τι εννοούσε ο Ιησούς;
14 Στο παρελθόν, η κατανόησή μας για τα λόγια του Ιησού ήταν ότι αναφέρονται στις πράξεις που θα κάνουν οι αναστημένοι μετά την ανάστασή τους, δηλαδή ότι κάποιοι θα επανέλθουν στη ζωή και θα κάνουν καλά πράγματα, ενώ άλλοι θα επανέλθουν στη ζωή και θα κάνουν απαίσια πράγματα. Ωστόσο, προσέξτε ότι ο Ιησούς δεν λέει ότι εκείνοι που μόλις βγήκαν από τα μνήματα θα κάνουν καλά πράγματα ή θα πράξουν απαίσια πράγματα. Χρησιμοποιεί αόριστο χρόνο. Αναφέρεται σε εκείνους που «έκαναν καλά πράγματα» και σε εκείνους που «έπραξαν απαίσια πράγματα». Αυτό υποδηλώνει ότι οι συγκεκριμένες πράξεις έγιναν πριν από τον θάνατό τους. Λογικό δεν είναι; Άλλωστε, σε κανέναν δεν θα επιτραπεί να πράττει απαίσια πράγματα στον νέο κόσμο. Άρα οι άδικοι πρέπει να έπραξαν αυτά τα απαίσια πράγματα προτού πεθάνουν. Πώς λοιπόν πρέπει να κατανοήσουμε τα λόγια του Ιησού για «ανάσταση ζωής» και «ανάσταση κρίσης»;
15. Ποιοι θα λάβουν «ανάσταση ζωής», και γιατί;
15 Οι δίκαιοι, οι οποίοι έκαναν καλά πράγματα προτού πεθάνουν, θα λάβουν «ανάσταση ζωής» επειδή τα ονόματά τους θα είναι ήδη γραμμένα στο βιβλίο της ζωής. Αυτό σημαίνει ότι η ανάσταση “όσων έκαναν καλά πράγματα”, η οποία περιγράφεται στο εδάφιο Ιωάννης 5:29, είναι η ίδια με την ανάσταση “των δικαίων”, η οποία αναφέρεται στο εδάφιο Πράξεις 24:15. Αυτή η κατανόηση εναρμονίζεται με τη δήλωση του εδαφίου Ρωμαίους 6:7: «Αυτός που έχει πεθάνει έχει απαλλαχτεί από την αμαρτία του». Οι αμαρτίες τις οποίες διέπραξαν αυτοί οι δίκαιοι ακυρώθηκαν με τον θάνατό τους, αλλά το ιστορικό της πιστότητάς τους παραμένει. (Εβρ. 6:10) Βέβαια, αυτοί οι δίκαιοι αναστημένοι θα χρειαστεί να παραμείνουν πιστοί προκειμένου τα ονόματά τους να παραμείνουν στο βιβλίο της ζωής.
16. Τι είναι η «ανάσταση κρίσης»;
16 Τι θα πούμε για εκείνους που έπραξαν απαίσια πράγματα προτού πεθάνουν; Παρότι οι αμαρτίες τους ακυρώθηκαν με τον θάνατό τους, αυτοί δεν έχουν δημιουργήσει ιστορικό πιστότητας. Τα ονόματά τους δεν έχουν γραφτεί στο βιβλίο της ζωής. Επομένως, η ανάσταση “όσων έπραξαν απαίσια πράγματα” είναι η ίδια με την ανάσταση “των αδίκων”, η οποία αναφέρεται στο εδάφιο Πράξεις 24:15. Η ανάστασή τους θα είναι «ανάσταση κρίσης». c Οι άδικοι θα κριθούν με την έννοια ότι θα αξιολογηθούν. (Λουκ. 22:30) Θα χρειαστεί χρόνος για να εξακριβωθεί αν θα κριθούν άξιοι να γραφτούν τα ονόματά τους στο βιβλίο της ζωής. Μόνο αν αυτοί οι άδικοι απορρίψουν την προηγούμενη πονηρή πορεία της ζωής τους και αφιερωθούν στον Ιεχωβά θα γραφτούν τα ονόματά τους στο βιβλίο της ζωής.
17, 18. Τι θα χρειαστεί να κάνουν όλοι όσοι αναστηθούν στη γη, και ποια είναι τα «έργα» που αναφέρονται στα εδάφια Αποκάλυψη 20:12, 13;
17 Είτε προηγουμένως ήταν δίκαιοι είτε άδικοι, οι αναστημένοι θα πρέπει να υπακούν στους νόμους που θα βρίσκονται στους νέους ρόλους, οι οποίοι θα ανοιχτούν στη διάρκεια των 1.000 ετών. Ο απόστολος Ιωάννης περιγράφει τι είδε σε όραμα: «Είδα τους νεκρούς, τους μεγάλους και τους μικρούς, να στέκονται ενώπιον του θρόνου, και ανοίχτηκαν ρόλοι. Επίσης ανοίχτηκε και ένας άλλος ρόλος· αυτός είναι ο ρόλος της ζωής. Οι νεκροί κρίθηκαν με βάση εκείνα που ήταν γραμμένα στους ρόλους σύμφωνα με τα έργα τους».—Αποκ. 20:12, 13.
18 Με βάση ποια «έργα» θα κριθούν οι αναστημένοι; Με βάση τα έργα που έκαναν προτού πεθάνουν; Όχι! Θυμηθείτε ότι απαλλάχτηκαν από τις προηγούμενες αμαρτίες τους όταν πέθαναν. Επομένως, «τα έργα τους» που αναφέρονται εδώ δεν μπορεί να είναι πράξεις από την προηγούμενη ζωή τους. Απεναντίας, πρέπει να αναφέρονται στα έργα που θα κάνουν έπειτα από την εκπαίδευσή τους στον νέο κόσμο. Ακόμα και πιστοί άνθρωποι όπως ο Νώε, ο Σαμουήλ, ο Δαβίδ και ο Δανιήλ θα πρέπει να μάθουν για τον Ιησού Χριστό και να εκδηλώσουν πίστη στη θυσία του. Πόσο μάλλον οι άδικοι!
19. Ποια θα είναι η κατάληξη όσων απορρίψουν αυτή τη θαυμάσια ευκαιρία;
19 Ποια θα είναι η κατάληξη όσων απορρίψουν αυτή τη θαυμάσια ευκαιρία; Το εδάφιο Αποκάλυψη 20:15 μας λέει: «Όποιος δεν βρέθηκε γραμμένος στο βιβλίο της ζωής ρίχτηκε στη λίμνη της φωτιάς». Ναι, θα καταστραφούν εντελώς και για πάντα. Πόσο σημαντικό είναι λοιπόν να διασφαλίσουμε ότι το όνομά μας θα γραφτεί στο βιβλίο της ζωής και θα παραμείνει εκεί!
Ένας αδελφός συμμετέχει στο μεγάλο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που θα λάβει χώρα στη διάρκεια της Χιλιετίας (Βλέπε παράγραφο 20)
20. Ποιο συναρπαστικό έργο θα γίνει στη διάρκεια της Χιλιετούς Βασιλείας; (Βλέπε εικόνα εξωφύλλου.)
20 Τι συναρπαστικός καιρός θα είναι η Χιλιετής Βασιλεία! Θα περιλαμβάνει το μεγαλύτερο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ εδώ στη γη. Αλλά θα είναι επίσης ο καιρός κατά τον οποίο θα αξιολογηθεί η διαγωγή τόσο των δικαίων όσο και των αδίκων. (Ησ. 26:9· Πράξ. 17:31) Πώς θα υλοποιηθεί αυτό το εκπαιδευτικό πρόγραμμα; Το επόμενο άρθρο μας θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε και να εκτιμήσουμε αυτή τη θαυμάσια προμήθεια.
ΥΜΝΟΣ 147 Υπόσχεση για Αιώνια Ζωή
a Αυτό το άρθρο παρουσιάζει μια προσαρμογή στην κατανόησή μας όσον αφορά τα λόγια του Ιησού στα εδάφια Ιωάννης 5:28, 29 σχετικά με μια «ανάσταση ζωής» και μια «ανάσταση κρίσης». Θα μάθουμε σε τι αναφέρονται αυτές οι δύο αναστάσεις και ποιοι περιλαμβάνονται στην καθεμιά.
b Η συγγραφή αυτού του βιβλίου άρχισε κατά «τη θεμελίωση του κόσμου», δηλαδή του κόσμου των ανθρώπων που μπορούν να λυτρωθούν από την αμαρτία. (Ματθ. 25:34· Αποκ. 17:8) Επομένως, ο δίκαιος Άβελ είναι προφανώς ο πρώτος του οποίου το όνομα είναι γραμμένο στο βιβλίο της ζωής.
c Προηγουμένως, εξηγούσαμε ότι ο όρος «κρίση» που χρησιμοποιείται εδώ αναφέρεται σε αρνητική κρίση, σε καταδικαστική ετυμηγορία. Είναι αλήθεια ότι η λέξη «κρίση» μπορεί να έχει αυτή την έννοια. Αλλά στα συγκεκριμένα συμφραζόμενα, φαίνεται πως ο Ιησούς χρησιμοποίησε τη λέξη «κρίση» με πιο γενική έννοια, αναφερόμενος σε μια διαδικασία αξιολόγησης και δοκιμής ή, σύμφωνα με ένα λεξικό της Βιβλικής ελληνικής, μια «εξέταση διαγωγής».
Η ΣΚΟΠΙΑ (ΕΚΔΟΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ)