KUKWE JA TÖTIKARA 1
“Mäkwe ñaka ja töibika krubäte, ñobätä ñan aune ti Ngöbö mäkwe”
“Mäkwe ñaka kä jürä ngwan jabätä, ñobätä ñan aune tita mäbe. Mäkwe ñaka ja töibika krubäte, ñobätä ñan aune ti Ngöbö mäkwe. Tikwe mä mikai dite, tikwe mä dimikai” (IS. 41:10).
KANTIKO 7 Jehová ni dimikaka
KUKWE NEBÄTÄ JA TÖTIKAI *
1, 2. a) ¿Kukwe nieta Isaías 41:10 yekwe Yoshiko dimikani ño? b) ¿Jehovakwe kukwe niebare ye raba nire nire dimike arato?
MERI Testiko kädekata Yoshiko ie kukwe tare mikani gare. Doctor kräkäi mikaka käkwe niebare ie sö namanina braibe niara käne. ¿Töbikabare ño kwe? Texto ütiäte niara kräke Isaías 41:10 ye nükani törö drekebe ie, (ñäkädre texto yebätä). * Töi jämebiti niebare kwe doctor ie kä jürä ñaka nämänebätä, ñobätä ñan aune Jehová nämäne niara kani kisebiti. * Bersikulo ye käkwe niara töi mikani jäme aune dimikani tö ngwen ja brukwä tätebiti Jehovai. Ye erere kukwe tare tä nemen bare nibätä ngwane, bersikulo ye raba ni dimike arato. Jehovakwe kukwe niebare Isaías ie ye tä ni töi mike ño jäme ye rabadre gare kwin nie yekäre ani mike gare jai.
2 Nitre judío jänrikadre ngite Babilonia ye känenkri, Jehovakwe kukwe ye niebare Isaías ie niaratre töi mikakäre jäme. Akwa niarakwe kukwe ye tikamanabare ni jökrä niara mikaka täte ye dimikakäre (Is. 40:8; Rom. 15:4). Kä te nita nüne ne abokän “tare krubäte [...] ye ñaka [...] nuäre ükatekäre”, ye medenbätä tärä Isaías tä kukwe niere ni töi mikakäre jäme ye nita ribere bäri jai (2 Tim. 3:1, TNM).
3. a) Isaías 41:10 dianinkä kä 2019 kräke, ¿yekänti kukwe meden käbämikata nie? b) ¿Ñobätä nita kukwe ye ribere jai?
3 Isaías 41:10 yekänti Jehovakwe kukwe ketamä käbämikani ye nikwe mikai gare jai kukwe ja tötikara nekänti, yekwe tödeka nikwe mikai dite aune texto ye tä dianinkä kä 2019 kräke. Kena, Jehová täi nibe. Ketebukäre, niara abokän Ngöbö nikwe. Aune ketamäkäre, niarakwe ni dimikai. ¿Ñobätä nita kukwe ye ribere jai? * Ñobätä ñan aune, Yoshiko erere kukwe keta kabre tä ni itire itire kisete. Ne madakäre, nitre kä nebätä tä ni töi mike kukwe mada jiebiti yebe nita ja tuin. Gobrantre tä ja mike ni rüere yebe nita ja tuin arato.
“TITA MÄBE”
4. a) ¿Kukwe meden käbämikani abokän nibike mike gare käne jai? (Nota mikadre ñärärä). b) ¿Jehová töita nibätä ye tä bämike ño kukwe nieta kwe yebiti? c) ¿Jehovata kukwe niere ye tä mä dimike ño?
4 Kena, ni töi mikakäre jäme Jehovata kukwe ne niere nie: “Mäkwe ñaka kä jürä ngwan jabätä, ñobätä ñan aune tita mäbe”. * Niara tä nibe ye bämikakäre, tä ni tarere aune tä ni ngübarebiti. Tä ni tarere krubäte ye tä bämike nie kukwe nebiti: “Mä namani tuin bä nuäre tie, mä mikani tuin ütiäte jai aune tita mä tarere” (Is. 43:4). Jehovata ni tarere ye ketabätä ñaka raba jire. Käre tä ja ngwen metre nie (Is. 54:10). Niara ja ketamuko nikwe aune tä ni tarere ye tä ni dimike. Niarakwe Abrán (Abrahán) ja ketamuko kwe kriemikani kira ye erere ni kriemikai kwe kä nengwane arato. Jehovakwe niebare ie: “Abran, ti abko ma ngie mikaka, aisete ma ñan rekwetaka” (Gén. 15:1, Jändrän Jökrä Namani Bare Ño Kena).
Kukwe tare ñö kri aune ñukwä trä kwrere yebe ni raba ja tuin Jehová diebiti. (Párrafo 5 aune 6 mikadre ñärärä). *
5, 6. a) Kukweta ni kisete yebätä Jehová tö ni dimikai, ¿ye ñokänti gare nie? b) ¿Yoshiko kukwe kwin bämikani ye tä dre driere nie?
5 Jehová tö ni dimikai kukwe keta kabrebätä ye gare nie, yebätä tä kukwe ne käbämike nie: “Mä näin ñöte ta ngwane, ti täi mäbe, aune ñö kri, ye ñaka näin mä ngwena. Mä näin ñukwäte ta ngwane, mä ñaka rukwai, ñukwä jutra ye ñaka mä kukwai” (Is. 43:2). ¿Kukwe ye tä dre mike gare nie?
6 Kukweta ni kisete ye Jehovakwe diainkä nengwane ye ñaka niere nie, akwa ja känenkäre kukwe tare ñukwä aune ñö kri kwrere abokän tä ni ngwen ja tare nike ye ñaka Is. 41:13). Ye erere nuainbare kwe Yoshiko kräke nibi gare nie. Yoshiko ngängän tä niere: “Mama töi nämä jäme ye käkwe nun töi mikaba ñan krütare. Jehová ara nämä töi mike jäme rükaba gare nunye. Niara jämi krüte ye känenkri, nämä blite Jehovabätä meritre ni bren kräkäi mikaka aune nitre bren yebe kukwe käbämikata ja känenkäre yebätä”. ¿Yoshiko kukwe kwin bämikani ye tä dre driere nie? Jehová täi nibe tä käbämike nie yei nikwe tö ngwain ngwane, ni täi dite ja tuakäre kukwe tare rabai bare nibätä yebe.
tuainmetre jankunu kwe tä käbämike nie. Niara täi nibe ne kwe nikwe ja tuadre kukwe yebe ye tä käbämike nie. Aune, ni dimikai kwe ja töi mike jäme ne kwe nikwe ja ngwandre metre ie nememe ni krütadre ye ngwane (“TI NGÖBÖ MÄKWE”
7, 8. a) ¿Kukwe meden ketebukäre käbämikani abokän nibike mike gare jai aune nita nemen ja töibikare nieta ye dre gärätä? b) ¿Ñobätä Jehovakwe niebare nitre judío ie ñaka rabadre ja töibikaire? c) ¿Tärä Isaías 46:3, 4 yekänti Jehovakwe dre niebare juta kwe töi mikakäre jäme?
7 Kukwe ketebukäre käbämikata tärä Isaías yebätä ye ani mike gare jai: “Mäkwe ñaka ja töibika krubäte, ñobätä ñan aune ti Ngöbö mäkwe”. Nita nemen ja töibikaire nieta, ye abokän kukwe Hebreobiti kwita raba krörö, “nita nemen nikren ja kötäbiti ta ni rüe ngänikaire” o “nikren kä jüräbe kwärä jabätä kwärikwäri”.
8 ¿Ñobätä Jehovakwe niebare nitre judío tädi ngite Babilonia ye ñaka rabadre ja töibikare? Ñobätä ñan aune, nitre rükä medopersa ye näin juta Babilonia ye den jai kä 70 ngwane, yekwe kä jürä mikai krubäte nitre judío yebätä ye nämäne gare kwin ie. Nitre rükä medopersa yebiti Jehovakwe juta kwe mikani kwäre (Is. 41:2-4). Nitre Babilonia aune nitre juta madate ye rüe nükanina ken ye gani kwetre ngwane, namanintre niere jai kwärikwäri: “Ja ngwen dite” ne kwe kä jürä ñaka rabadre bätätre. Arato ngöbö keta kabre ngwarbe sribibare kwetre ja kriemikakäre (Is. 41:5-7). Akwa, Jehovakwe kukwe niebare ye käkwe juta kwe töi mikani jäme: “Mä Israel, mä ye ti mikaka täte”. Aune nitre niara mikaka täte ye ñaka rabadre ja töibikaire yekäre, kukwe ne niebare kwe ie: “Ti Ngöbö mäkwe” (Is. 41:8-10). “Ti Ngöbö mäkwe” niebare Jehovakwe ngwane, kukwe yebiti mikani gare kwe nitre judío ja ngwanka metre ie ye niara ñaka nämäne käi kwitekä jabiti aune niaratre nämäne juta kwe. Ne madakäre, dimikai kwe ngitie aune näin ngwenanta niebare kwe ietre. Erametre, Jehovakwe kukwe niebare ye käkwe nitre judío nämäne Babilonia ye mikaninta dite (ñäkädre Isaías 46:3, 4 yebätä). *
9, 10. ¿Ñobätä nikwe ñaka ja töibikadre? Mä raba bämike keteiti.
9 Kukweta nakainkä käbiti tibien kä ne ngwane yebätä nitre kwati krubäte tä ja töibikaire bäri. Kukwe ye tä ni mike töbike arato. Akwa ni ñaka ja töibikadre, ñobätä ñan aune Jehovata niere nie: “Ti Ngöbö mäkwe”. Kukwe ye tä ni töi mike jäme. ¿Ñobätä?
10 Ani bämike keteiti. Juan aune Bruno tädre näin rute kuinta. Batibe ru ye jatadre nibren krubäte. Ye ngwane, ni iti kukwei juruadre microfononte käkwe niedre: “Mun nänkä rute, ti ru ngwanka tä blite. Ñü muriebe minimini teta nita näin ye tita mike gare munye. Ye medenbätä, munkwe ja mäkäte dime. Aune munkwe ñan ja töibika. Kukwe tare ñaka rabai bare”. Kä jürä rabadre
krubäte Juanbätä. Akwa, Bruno abokän tädre jäme. Yebätä, Juankwe ngwandretari ie: “¿Ñobätä mä ñan ja töibikaire?”. Kötare kwärä Bruno niedre ie. “Ni ru ngwanka ye gare kwin tie. Ye ti rün. Niara ye ru ngwanka kwin rabadre gare mäi ngwane mä tädre jäme arato”.11. ¿Nitre nibu nänkä rute bämikata yebätä dre nibi gare nie?
11 ¿Kukwe bämikata ne tä dre driere nie? Jehová ni Rün kä kwinbiti ye gare kwin nie yebätä nita jäme Bruno erere. Niarakwe ni dimikai näin “kukwe tare teta” kä krüte ne näire ye gare kwin nie (Is. 35:4). Nitre kä jökräbiti tibien yebätä kä jürätä krubäte, akwa ni abokän tä tö ngwen Jehovai yebätä nita jäme (Is. 30:15). Aune Bruno nuainbare ye erere, ñobätä nita tö ngwen Ngöböi ye nita mike gare nitre ie. Ye erere, dre dre rabadre bare akwa yebiti ta nitre ye töi tädi jäme arato, ñobätä ñan aune Jehovakwe niaratre dimikai ye täi gare metre ietre.
“TIKWE MÄ MIKAI DITE, JÄN, TIKWE MÄ DIMIKAI”
12. a) ¿Kukwe meden ketamäkäre käbämikata abokänbätä nibike ja tötike? b) ¿Jehová “küde” nieta ye tä dre mike gare nie?
12 Kukwe ketamäkäre käbämikata Jehovakwe ye ani mike gare jai: “Tikwe mä mikai dite, jän, tikwe mä dimikai”. Jehovakwe juta kwe mikai ño dite ye Isaiakwe mikani gare känenkri. Niebare kwe: “Jehová jatai ja diebiti, aune niara küde yebiti gobrandi kwe ja kräke” (Is. 40:10). Bibliabätä küde nieta bä kabre ye ni dite bämikata. Aisete, Isaiakwe kukwe niebare ye tä mike gare nie Jehová ye Rei dite krubäte. Kirabe Ngöbökwe ja die yebiti nitre niara mikaka täte ye dimikani aune kriemikani. Nire nire tä tö ngwen ie ye niarata dimike aune kriemike kä nengwane (Deut. 1:30, 31; Is. 43:10).
Jondron mada ñaka bäri dite Jehová küde ye kräke. (Párrafo 12 nemen 16 mikadre ñärärä). *
13. a) Jehová ni dimikai tä käbämike nie, ¿ye ñongwane tä mike nemen bare? b) ¿Kukwe meden käbämikata abokän tä ni mike dite aune tö ngwen?
13 Ni rüe tä ja mike ni rüere ye ngwane, Is. 54:17). Kukwe käbämikata ye tä kukwe ketamä ütiäte ngwen törö nie.
Jehovakwe ni mikai dite ye tä käbämike nie. Kä ruäre känti, kukwe drieta nikwe ye nitre tä ja di ngwen ketabätäkäre o juta ükaninte Ngöbökwe tä sribi nuainne ye ñäkäire. Akwa nitre ja mikaka ni rüere ye ñaka kä jürä mike nibätä. Jehová tä kukwe käbämike ye tä ni mike dite aune tö ngwen ie. Tä niere: “Jondron keta kabre rükäre yebiti ja mikai mä rüere, akwa kukwe tare ñaka nuaindi mäbätä” (14. ¿Nitre ja mikaka Ngöbö rüere käkwe kukwe nuaindi nibätä ye ñobätä gare metre nie?
14 Kena, nitre kä nebätä brukwä rabai ni kräke ye tädre gare nie (Mat. 10:22). Kä krüte yete nitre ja tötikaka Jesukwe ye rüere nitre rabai ja mike niebare kwe (Mat. 24:9; Juan 15:20). Ketebukäre, Isaías kukwe niebare ni mikakäre mokre, nitre ja mikaka ni rüere ye ñan brukwä rabai jerekäbe ni kräke, ñakare aune kukwe keta kabre nuaindi kwetre ni rüere. Nuaindi kwetre ni ngöka yebiti, kukwe ngwarbe nieta nibätä yebiti aune nitre rabai näin ni jiebiti ni ngwankäre ja tare nike (Mat. 5:11). Nitre ja mikaka ni rüere käkwe kukwe nuaindi nibätä ye Jehovakwe ñaka ketaibätä (Efes. 6:12; Apoc. 12:17). Akwa, nikwe ñaka kä jürä ngwandre jabätä. ¿Ñobätä?
15, 16. a) ¿Kukwe meden ketamäkäre abokän nikwe ngwandre törö jai aune Isaías 25:4, 5 tä dre mike gare nie? b) ¿Isaías 41:11, 12 yekänti dre rabai bare nitre ja mikaka ni rüere yebätä?
15 Ketamäkäre “kukwe tare ñaka nuaindi” nibätä Jehovata niere ye nikwe ngwandre törö jai. Ki tä ni kriemike murie dite yebätä ye kwrere Jehovata ni kriemike “nitre bikaka kri” yebätä (ñäkädre Isaías 25:4, 5 yebätä). * Nitre ja mikaka ni rüere käkwe kukwe nuaindi nibätä akwa ye ñaka nuaindi kärekäre kwetre (Is. 65:17).
Isaías 41:11, 12 yebätä). * Niaratre rüdi krubäte, niaratre jökrä ja mikaka juta Ngöbökwe rüere yebätä kukwe rabai bare ja erebe: “Ñaka rabaira, niaratre gaite täte”.
16 Nikwe tö ngwandre bäri Jehovai yekäre, dre rabai bare nitre tä nemen “rubun” ni kräke yebätä ye niara tä mike gare nie (ñäkädre¿NITA NEMEN TÖ NGWEN ÑO BÄRI JEHOVAI?
Nita ñäke mantre jetebe Bibliabätä Jehová mikakäre gare kwin jai ngwane, nita nemen tö ngwen bäri ie. (Párrafo 17 aune 18 mikadre ñärärä). *
17, 18. a) ¿Ñäkädre Bibliabätä ye ñobätä tä ni dimike tö ngwen bäri Ngöböi? Mä raba mike gare keteiti. b) ¿Ñobätä nikwe töbikadretari texto dianinkä kä 2019 kräke yebätä?
17 Jehová tä nemen gare kwin nie ye ngwane nita nemen tö ngwen bäri ie. Ye erere rabadre bare nie yekäre, nikwe ñäkädre Bibliabätä aune kä diandrekä jai töbikatarikäre kukwe yebätä. Kukwe namani bare kira tä tikani Bibliabätä, yekänti Jehovakwe juta kwe kriemikani ño ye erere ni kriemikai kwe kä nengwane arato.
18 Isaías kukwe bämikani kwin krubäte känti Ngöböta ni kriemike ño yebätä ani töbike. Ni oveja ngübaka ye kwrere niara bämikata. Isaías tä niere: “Kordero ye diain kisete kwe aune näin ngwena ja kise mrökate” (Is. 40:11). Jehovata küde kite ni ngärä tä nemen gare nie ye ngwane, jata nemen ruin jäme nie aune kriemikani. Ni dimikakäre ja tuin kukwe tare ben, ni klabore ie tö ngwan raba bätä töbätä ye käkwe texto Isaías 41:10 ye dianinkä kä 2019 kräke känti nieta: “Mäkwe ñaka ja töibika krubäte, ñobätä ñan aune ti Ngöbö mäkwe”. Kukwe ye tä ni töi mike jäme yebätä töbikadretari. Ye erere nikwe nuaindi ngwane, ye käkwe ni dimikai ja tuin kukwe tare keta kabre köböra nemen bare yebe.
KANTIKO 38 Jehová mä dimikai
^ párr. 5 Texto dianinkä kä 2019 kräke, ye tä kukwe ketamä mike gare nie, kukwe tare rabadre bare nibätä o käbiti tibien ye ngwane ñaka ja töibikadre. Kukwe ja tötikara nekänti ja tötikai kukwe ketamäbätä aune ni dimikai kwe ñaka ja töibikaire krubäte bätä tö ngwen bäri Jehovai. Texto dianinkä kä 2019 kräke yebätä töbikadretari aune ketadrete ja töite. Yekwe ni dimikai ja tuin kukwe tare köböra nemen bare yebe.
^ párr. 1 Isaías 41:10: “Mäkwe ñaka kä jürä ngwan jabätä, ñobätä ñan aune tita mäbe. Mäkwe ñaka ja töibika krubäte, ñobätä ñan aune ti Ngöbö mäkwe. Tikwe mä mikai dite, jän, tikwe mä dimikai, erametre ti küde ruinkri kukwe metre nuainkäre yebiti tikwe mä ketaite dime”.
^ párr. 1 Ni Mikaka Mokre julio 2016 página 28 mikadre ñärärä.
^ párr. 3 KUKWE MIKATA GARE: Kukwe käbämikata ye abokän jondron ye rabai bare metre meden gärätä. Kukwe käbämikata Jehovakwe ye tä ni dimike ñaka ja töibikaire krubäte kukweta nemen ni kisete yebätä.
^ párr. 4 “Mäkwe ñaka kä jürä ngwan jabätä” ye tä tikani bämä jire, Isaías 41:10, 13 aune 14 yebätä. Bersikulo nekänti Ngöböta ti niere bä kabre. ¿Ñobätä Jehovakwe Isaías mikani kukwe ye tike bä kabre? Kukwe ütiäte mikakäre gare: kä jürä ñaka rabadre nibätä yekäre, nikwe tö ngwandre Jehovai.
^ párr. 8 Isaías 46:3, 4: “Ti kukwe nuin, Jacob monsoitre, mun jökrä kite Israel yekri, mun ye jämi därere aune mun därebare ngwane tita mun dimike. Mun jatai umbre akwa Ti ñaka ja töi kwitai; mun jatai dokwä ngwen akwa ti ara käkwe mun ngübadi. Ti ara käkwe jondron nuaindi mun kräke, mun dimikakäre aune mun mikakäre kwäre”.
^ párr. 15 Isaías 25:4, 5: “Ñobätä ñan aune mä ni töi bobre ye mikaka dite, ni bobre tä ja töibikaire ye mätä mike dite, aune mä ni kriemikaka ñü jobe aune kä ngire yebätä. Nitre bikaka kri tä nemen ñü jobe kwrere, käta nemen ngire yebätä dobro tä nemen nöta ye kwrere, nitre menteni tä dre nuainne ye mätä ketebätä. Muta tä nemen kä ngire ketebätä ye kwrere mätä niaratre ketebätä. Nitre bikaka kri tä kantare ye mätä kukwei ötö”.
^ párr. 16 Isaías 41:11, 12: “¡Mike ñärärä! Nitre jökrä tä nemen rubun mä kräke ye ngwain jakaire aune rabai ngwarbe. Nitre jökrä tä ja mike mä rüere ye ñaka rabaira aune gaite täte. Nitre rükä mä rüere känändi mäkwe, akwa ñaka kwandi mäi; nitre rükä mä rüere ye ñaka rabaira, niaratre gaite täte”.
^ párr. 56 KUKWE MIKATA GARE ÜAIBÄTÄ. Nitre ja mräkäre tä ja tuin kukwe kri ben sribikänti, tä bren yebätä, kukwe driekänti aune kwelate.
^ párr. 58 KUKWE MIKATA GARE ÜAIBÄTÄ. Ja mräkätre tä ja ükaninkrö yekänti guardiatre tä, akwa ja mräkätre tä jäme.
^ párr. 60 KUKWE MIKATA GARE ÜAIBÄTÄ. Nikwe Ngöbö mikadre täte käre ni mräkäbe ye käkwe ni dimikai kä ngwen nüke jai.