KUKWE JA TÖTIKARA 36
Armagedón ye kukwe kwin krubäte
“[Niaratre] ükakröba jökrä kä kädianta Armagedón” (APOC. 16:16).
KANTIKO 150 Jehovakwe mä mikai kwäre
KUKWE NEBÄTÄ JA TÖTIKAI *
1, 2. a) ¿Ñobätä Armagedón ye köböire kukwe kwin rabai bare ni kä tibienbätä kräke? b) Kukwe ja tötikara nekänti, ¿kukwe meden meden ngwantarita abokän nibike mike gare jai?
KÄ TIBIEN ne juain ngwarbe bomba nuclear yebiti o kukwe rabai bare kä jökräbiti tibien käkwe jondron jökrä juain ngwarbe ye nitre ruäre tä nütüre. Akwa, ye ñan ai drieta Bibliakwe. Ñakare aune, rü keteiti köböra nemen bare ye köböire kukwe kwin rabai bare drieta Bibliakwe. Rü ye kädekata Armagedón aune kukwe nieta Bibliakwe rü yebätä ye käkwe kä mikadre juto nibätä (Apoc. 1:3). Rü Armagedón yebiti ñaka ni kä tibienbätä gaite, ñakare aune rü yebiti ni mikai kwäre. ¿Ye ni mikai kwäre ño?
2 Biblia tä mike gare, rü Armagedón yebiti gobrantre kä tibienbätä gaite aune nitre töi käme gaite. Akwa rü yebiti nitre ja ngwanka metre ye mikai kwäre aune ñaka kä tibien tuainmetre niken ngwarbe (Apoc. 11:18). Kukwe ye rükadre gare bäri kwin nie yekäre, ani kukwe ngwantarita ketabokä ne mike gare jai: ¿Dre abokän Armagedón? ¿Dre rabai bare jatäri Armagedón ye känenkri? ¿Nikwe dre nuaindre rabatekäre nire Armagedón yebätä? ¿Ño ni raba ja ngwen metre jankunu nememe mrä?
¿DRE ABOKÄN ARMAGEDÓN?
3. a) ¿Kukwe “Armagedón” ye dre gärätä? b) Kukwe nieta Apocalipsis 16:14, 16 yete erere, ¿ñobätä ni raba niere Armagedón ye ñaka kä keteiti?
3 (Ñäkädre Apocalipsis 16:14, 16 yebätä). Bibliabätä “Armagedón” ye kädekateta batibe. Kukwe ye kite kukwe hebreore yekri abokän “Ngutuä Meguidó” gärätä (Apoc. 16:16). Meguidó ye juta kirabe abokän nämäne nemenkä Israel yete (Jos. 17:11). Akwa Armagedón ye ñaka kä keteiti gärätä. Ñakare aune, ye “nitre gobranka krikri kä jökräbti temen” ükaikrö Jehová rüere meden gärätä (Apoc. 16:14). Akwa, nitre gobranka kä tibienbätä ükaikrö ye bätäräbe rü rakaikä yei nibike “Armagedón” niere arato kukwe ja tötikara nekänti. Armagedón ye kukwe bämikata jerekäbe, ¿ye ñokänti gare nie? Kena, ngutuä Meguidó ye ñaka jire. Ketebukäre, kä juta Meguidó bäre ye chi krubäte, aisete “nitre gobranka krikri kä jökräbti temen”, nitre rükä aune jondron rükäre kwetre ye ñaka raba nemen jökrä kä yete. Ketamäkäre, nibike mike gare jai kukwe ja tötikara nekänti erere, ‘gobrantre krikri’ käkwe ja mikai nitre Ngöbö mikaka täte kä jökräbiti tibien ye rüere ngwane, rü Armagedón kömikai.
4. Jehovakwe rü kri nuaindi mrä, ¿ye ñobätä ketani kwe Meguidó yebätä?
4 Jehovakwe rü kri nuaindi mrä, ¿ye ñobätä ketani kwe Meguidó yebätä? Ñan ñobätä aune Meguidó aune kä kiare Jezreel nemenkä ja ken yete rü keta kabre nuainbare. Bä kabre, Jehovakwe juta kwe dimikani rü ganainne kä yekänti. Ñodre, “ñö Meguidó ye bäre” Ngöbökwe Barac, ni israelita kukwe ükatekä, ye dimikani nitre rükä cananeo abokän Sísara nämäne jie ngwen ye ganainne. Barac aune Débora meri Ngöbö kukwei niekä ye käkwe debe biani Jehovai niaratre rü ganainbare yebätä. Niaratre kantabare krörö: “Muke kä kwinbiti käkwe rübare [...] Sísara ben. Ñö Cisón [...] namani kri ye nikani niaratre ngwena” (Juec. 5:19-21).
5. ¿Ñobätä rü Armagedón ye ñaka rabai bare ja erebe Barac rübare yebe?
5 Barac aune Debora kansion mikani krüte kukwe nebiti: “Ye erere mä rüe ye jökrä murie ketadre, Jehová, aune nire nire tä mä tarere ye rabadre ñänä tä kite nen kwin dekä ye kwrere” (Juec. 5:31). Rü Armagedón yete, nitre ja mikaka Jehová rüere ye gaite, akwa nire nire tä Ngöbö tarere ye rabaite nire. Akwa, Barac rübare ye ngwane, kukwe keteiti namani bare ye erere ñaka rabai bare Armagedón yete. Armagedón yete nitre Ngöbö mikaka täte ye ñaka rüdi. Niaratre ñaka kürü ngwain kisete. Ñakare aune, tö ngwain kwetre Jehovai aune angeletre rükä yei bätä rabaitre kwekebe ye käkwe dimikai (Is. 30:15; Apoc. 19:11-15).
6. ¿Dre drebiti Jehová raba nitre ja mikaka rüere ye ganainne rü Armagedón yete?
6 Nitre ja mikaka Jehová rüere, ¿ye niarakwe gaite ño rü Armagedón yete? Niara raba nuainne jondron keta kabrebiti. Ñodre, raba dobo kri mike mate, raba ñü järe mike näkäin tibien aune raba nuainne unsuli yebiti (Job 38:22, 23; Ezeq. 38:19-22). Arato, niara raba nitre ja mikaka rüere ye kwiteta jabätä (2 Crón. 20:17, 22, 23). Aune raba angeletre yebiti nitre töi käme ye murie kete (Is. 37:36). Jondron ñokwäbiti Jehová raba nitre ja mikaka rüere ye ganainne. Nitre jökrä ja mikaka rüere ye gaite kwe, akwa nitre ja ngwanka metre ye jökrä rabaite nire.
¿DRE RABAI BARE JATÄRI ARMAGEDÓN YE KÄNENKRI?
7, 8. a) 1 Tesalonicenses 5:2, 3 tä kukwe niere ye erere, ¿gobrantre kä nebätä käkwe kukwe meden niedi? b) ¿Ñobätä kukwe niedi ye tare krubäte?
7 “Kä titibe aune kukwe blo ñaka” ye nitre käkwe niedi “köbö Jehovakwe” ye känenkri (ñäkädre 1 Tesalonicenses 5:2, 3 yebätä). * “Köbö Jehovakwe” nieta 1 Tesalonicenses 5:2 yete ngwane, blitata ‘ja tare nikadi kri’ yebätä (Apoc. 7:14). Ja tare nikadi kri ye rabaira jerekäbe rakadrekä, ¿ye ñokänti rabai gare nie? Biblia tä niere, nitre rabai kukwe keteiti niere ye käkwe mikai gare.
8 “Kä titibe aune kukwe blo ñaka” ye gobrantre kä nebätä rabai niere. ¿Ñobätä kukwe ye niedi kwetre? ¿Nitre ji ngwanka kukwe ngwarbebätä käkwe niedi siba? Raba ruin nie. Akwa kukwe niedi yebiti chokalitre käkwe nitre ngökaita. Ja tare nikadi kri abokän erere jämi nemen bare jire, ye känenkri kukwe niedi ye köböite ja rabai ruin kriemikani nitre kä tibienbätä ie, yebätä kukwe niedi ye tare krubäte. Ye erere, “niaratre gaite drekebe ngwarbe, ño monso kite därere meribätä abokänbätä tä kite ja tare nike ye kwrere”. ¿Akwa nitre ja ngwanka metre Jehovai yebätä
dre rabai bare? Köbö Jehovakwe ye rükai köbö medente ye ñaka gare ietre, aisete rabai bare ngwane niaratre rabai nikenkä, akwa niaratre täi juto kukwe ye kräke.9. ¿Nitre gobrainta Satanakwe ye Jehovakwe gaite ño jatäri?
9 Nitre gobrainta Satanakwe ye Jehovakwe gaite, akwa ñaka nuaindi kwe Noé näire ye erere. Ñakare aune nuaindi kwe krörö: Kena, kukwe ngwarbe mikata täte kä jökräbiti tibien abokän ie Babilonia Kri nieta ye gaite käne kwe. Aune mrä mada, Armagedón yete nitre mada gobrainta Satanakwe, ye abokän nitre gobranka, nitre rükä aune nitre jondron rürübäinkä krikri ye gaite kwe. Kukwe ketebu yebätä ani kukwe mike gare bäri jai.
10. Apocalipsis 17:1, 6 aune 18:24 tä niere ye erere, ¿ñobätä Jehovakwe Babilonia Kri ye gaite?
10 “Meri bti kä ngwarbe kri krübäte [...] mikadi ja ngie nuen” (ñäkädre Apocalipsis 17:1, 6; 18:24 yebätä). Babilonia kri käkwe Ngöbö kä ye mikanina käme krubäte. Kukwe ngwarbe keta kabre driebarera kwe Ngöböbätä. Aune meri tä nemen bati bati nitre kwati ben ye erere niarata ja ngwen kukwe ja üairebiti, ñan ñobätä aune tä gobrantre kä nebätä ye dimike. Di kwe aune kukwe nuainta kwe yebiti tä kraire nitre ja mikaka kiri yebätä. Aune nitre kwati krubäte krärä ketanina kwe, ye ngätäite nitre Ngöbö mikaka täte murie ketani kwe arato (Apoc. 19:2). ¿Jehovakwe Babilonia Kri ye gaite ño?
11. Jondron nire kri krubäte bä tain, ¿ye tä dre bämike aune yebiti Ngöbökwe Babilonia Kri gaite ño?
11 Jondron nire kri krubäte bä tain krotu kräjätä yebiti Jehovakwe “meri bti kä ngwarbe kri krubäte” ye gaite. Organización de las Naciones Unidas ye bämikata jondron nire kri krubäte yebiti. Aune gobrantre tä Organización de las Naciones Unidas dimike kä nengwane ye bämikata krotu kräjätä yebiti. Ngöbö törbai ngwane, gobrantre ye käkwe ja mikai Babilonia Kri rüere. “Meri juandi ngwarbe amne meri mikadite kaibe bütiere” ye abokän Babilonia Kri tä jondron bökäne ye jökrä gobrantre käkwe diainkä kän aune niara tä ja ngwen käme ye jökrä mikai kä mrebiti kwetre (Apoc. 17:3, 16). Ño kukweta nakainkä köböitibe ye erere, Babilonia Kri gaite jötrö ngwarbe. Aisete nitre ja mikani niarakri ye okwä gitiaite ñan kiabe, ñan ñobätä aune käre niarata ja bämike kri aune tä kukwe ne niere: “Ñan meri kän kwäräi krütani, kwrere tita nete amne ñan tita ja tare nike, [...] tita täkänintbe kuin nete jreina kwrere” (Apoc. 18:7, 8).
12. ¿Jehovakwe ñaka gobrantre tuainmetre dre nuainne aune ñobätä?
12 Ngöbökwe ñaka gobrantre ye tuainmetre nitre niara mikaka täte ye gainte. Ñan ñobätä aune nitre Ngöbö mikaka täte ye tä Ngöbö kä ye ngwen jabätä aune kämikadrekä Babilonia Kri yebätä nieta ietre ye erere tätre mike täte (Hech. 15:16, 17; Apoc. 18:4). Arato, niaratre tä ja di ngwen nitre mada dimikakäre kämikekä Babilonia Kri yebätä. Aisete kukwe tare tä rakadrekä Babilonia Kri yebätä ye ñaka rabai bare bätätre. Akwa yebiti ta, tödeka kwetre tädre dite ja tuakäre kukwe mada rabai bare ja känenkäre yebe.
Ja mikai juta Jehovakwe rüere ngwane, niaratre käkwe tö ngwain kwatibe Jehovai (Párrafo 13 mikadre ñärärä) *
13. a) ¿Nire kädekata Gog? b) Ezequiel 38:2, 8, 9 tä niere erere, ¿dre käkwe Gog töi mikai ja ükökrö juta Jehovakwe rüere?
13 Gog käkwe rü gaikä (ñäkädre Ezequiel 38:2, 8, 9 yebätä). * Ñü jobe muriebe minimini tä kä jüente tibien akwa kri datibe tä nemente krö, ye erere kukwe ngwarbe mikata täte ye jökrä gaite ye bitikäre juta Jehovakwe ye aibe rabaikä. Satana rabai rubun krubäte. ¿Ye bämikai ño kwe? Niarakwe “üai käme” ye mikai “sribi kri ñan tuabare nuene”, ye abokän chokalitre rabai kukwe ngwarbe niere ni ngökakäre ne kwe gobrantre keta kabre rabadre ja ükökrö rükäre nitre Jehová mikaka täte ye rüere (Apoc. 16:13, 14). Gobrantre keta kabre käkwe ja ükaikrö ye kädekata “Gog kite kä Magog yekri”. Gobrantre ye rü gaikä juta Jehovakwe rüere ngwane, rü Armagedón ye kömikai (Apoc. 16:16).
14. ¿Gog käkwe dre gai jabätä?
2 Crón. 32:8). Akwa ni abokän käkwe tö ngwain Jehová Ngöbö nikwe ie. Kukwe ye rabai tuin ngwarbe gobrantre ie. ¿Ñobätä töbikai kore kwetre? Ñan ñobätä aune Babilonia Kri ye dite krubäte, akwa ngöbö ngwarbe keta kabre kwe ye ñaka niara mikai kwäre jondron nire kri krubäte krotu kräjätä yebätä (Apoc. 17:16). Ni rabai nuäre gadrete rabai tuin Gog ie. Muta tä jübente ye kwrere niara rabai käbiti tibien rükäre juta Jehovakwe rüere (Ezeq. 38:16). Niara rakaira kö okwäte ye gai kwe jabätä, akwa ja ñan rabaira nuaindre kräke. Kukwe namani bare faraonbätä mar Rojo yete ye erere, Gog täi rüre Jehová ara rüere gai kwe jabätä (Éx. 14:1-4; Ezeq. 38:3, 4, 18, 21-23).
14 Gog käkwe tö ngwain ja küde dite ie, ye abokän nitre rükä kwe yei tö ngwain kwe (15. ¿Jesukwe dre nuaindi rü Armagedón yete?
15 Kristo aune angeletre rükä ye käkwe nitre rükä Gog yekwe ye tükaikä nitre Ngöbö mikaka täte ye dokwäre (Apoc. 19:11, 14, 15). Aune Satana ja mikaka bäri Jehová rüere, käkwe gobrantre ngökai rükäre Armagedón yete, ¿yebätä dre rabai bare? Jesukwe niara aune chokalitre ye kitai kä timonbiti känti täi ketaninkä kä mil te (Apoc. 20:1-3).
¿NIKWE DRE NUAINDRE RABATEKÄRE NIRE ARMAGEDÓN YEBÄTÄ?
16. a) ¿Ngöbö gare nie ye nikwe bämikadre ño? b) ¿Armagedón yete dre rabai bare nitre Jehová mikaka täte yebätä?
16 Nita mekerabe o krire kukwebätä, akwa Ngöbö gare nie nikwe bämikadre aune “ni Dänkien Jesu kukwei kuin” ye nita mike täte ye nikwe bämikadre rabakäre kwäre Armagedón yebätä (2 Tes. 1:7-9). Dre tuin kwin Ngöböi aune dre tuin käme ie bätä kukwe nuain mananta kwe ye gare nie ngwane, niara gare nie ni raba niere. Akwa nita tarere, kukwe kwe nuainne aune niara aibe mike täte ngwane, Ngöbö gare nie ye nita bämike (1 Juan 2:3-5; 5:3). Ngöbö gare nie ye nita bämike ngwane, nita nemen “gare kuin Ngöböye” ye kukwe ütiäte tä nemen nikwe aune ye köböire ni rabaite nire Armagedón yete (1 Cor. 8:3). ¿Ñobätä? Ñan ñobätä aune ni “gare kuin” ie ye niarata kain ngäbiti.
17. ¿Nikwe dre nuaindre “ni Dänkien Jesu kukwei kuin” mikakäre täte?
Mat. 6:33, TNM; 24:14, TNM). Ne madakäre, nitre dianinkä nänkäre kä kwinbiti tä sribi ütiäte nuainne yebätä nikwe dimikadre (Mat. 25:31-40).
17 “Ni Dänkien Jesu kukwei kuin” ye abokän kukwe metre jökrä driebare kwe abokän tä Bibliabätä meden gärätä. Kukwe kwin ye nita nuainne mantre jetebe ngwane, nita mike täte. Arato, nikwe sribi Jehovakwe mikadre nuaindre käne jai, kukwe nuain mananta kwe ye mikadre täte aune nikwe kukwe driedre Gobran kwe yebätä (18. Nitre dianinkä nänkäre kä kwinbiti, ¿ye käkwe kukwe meden kwin nuaindi “obeja mda mda” kräke?
18 “Obeja mda mda” tä nitre dianinkä nänkäre kä kwinbiti dimike yebätä gwäune niaratre käkwe kukwe kwin nuaindi “obeja mda mda” ye kräke (Juan 10:16). ¿Nuaindi ño kwetre? Rü Armagedón kömikai ye känenkri, ja nire ñaka krüte jire ye rabaira nitre 144,000 yekwe kä kwinbiti. Niaratre täi angeletre rükä ye ngätäite Gog gatekäre aune “nitre [...] kwati krubäte” töi jäme oveja kwrere ye kriemikakäre (Apoc. 2:26, 27; 7:9, 10). Nitre dianinkä nänkäre kä kwinbiti nämäne kä tibienbätä ye ngwane, “obeja mda mda” käkwe dimikani ye kukwe ütiäte krubäte nuainbare kwetre.
¿ÑO NI RABA JA NGWEN METRE JANKUNU NEMEME MRÄ?
19, 20. Kukwe tare yebiti ta, ¿dre käkwe ni dimikai ja ngwen metre jankunu nememe mrä?
19 Kukwe tare krubäte ne näire, ni Jehová mikaka täte kwati krubäte tä ja tuin kukwe tare ben. Akwa yebiti ta ni raba kä ngwen nüke jai kä jutobiti (Sant. 1:2-4). Nikwe orasion nuaindi käre ye käkwe ni dimikai krubäte (Luc. 21:36). Ne madakäre, nikwe ja tötikadre mantre jetebe Bibliabätä aune tä dre driere nie yebätä töbikadretari, ñodre, kukwe rabai bare ni näire niebare yebätä ja tötikadre (Sal. 77:12). Nikwe ye erere nuaindi aune nikwe ja di ngwain kukwe driere jankunu ngwane, tödeka nikwe täi dite aune kukwe käbämikata nie yei nikwe tö ngwain jankunu.
20 Babilonia Kri gaite aune rü Armagedón näina ta ye käi rabai juto nibätä yebätä ani töbike. Akwa bäri ütiäte, Ngöbö kä ye mikaita deme aune niara aibe rabaita gobrane ye bäri käi rabai juto nibätä ye bämike ja töite (Ezeq. 38:23). Erametre, Armagedón ye köböire nitre tä Ngöbö mike gare jai, Monso kwe mike täte aune kä ngwain nüke kwetre jai nükebe mrä ye kräke kukwe kwin rabai bare (Mat. 24:13).
KANTIKO 143 Ja ngwen mokre
^ párr. 5 Armagedón rabai bare ñongwane ye ni Jehová mikaka täte tä ngübare mekerabe. Akwa dre abokän Armagedón, dre jatai nemen bare känenkri aune ni raba dre nuainne ja ngwankäre metre jankunu nememe mrä ye nibike mike gare jai kukwe ja tötikara nekänti.
^ párr. 7 1 Tesalonicenses 5:2, 3, (TNM): “Ñan ñobätä aune köbö Jehovakwe ye jatai ni gokä tä nüke deu kwrere ye gare kwin munye. Nitre täi kukwe ne niere: ‘¡Kä titibe aune kukwe blo ñaka!’ akwa batibe niaratre gaite drekebe ngwarbe, ño monso kite därere meribätä abokänbätä tä kite ja tare nike ye kwrere; aune kukwe yebätä niaratre ñaka raba ngitie jire”.
^ párr. 13 Ezequiel 38:2, 8, 9: “‘Ni kä nebätä monsoi, Gog kite kä Magog yekri ye rüere nikren, niara ye Mesec aune Tubal ji dokwä ngwanka käne aune kukwe niere niara rüere... Köbö rikai kwati krubäte ta ye bitikäre ja töi mikaita mäbätä. Kä krüte ye ngwane, kä dianinkä nitre kän ngitrabiti känti namanintre nünenta, yekänti mä rükai kä ye diankäre jai, niaratre nämäne kä keta kabre känti ükaninkrö keteitibe ngutuä Israel yete, kä ye nämäne juani ngwarbe kä kwati krubäte te. Nitre nünanka kä yekänti nämäne kä jene jene känti ye mikaninta nüne ja täte aune niaratre jökrä tä nüne jäme. Mä jatai niaratre rüere murie dite ye kwrere, aune muta tä jübente ye erere mä rabai käbiti tibien, mä aune nitre rükä mäkwe bätä juta kwati jatai mäbe käkwe nuain’”.
^ párr. 73 KUKWE MIKATA GARE ÜAIBÄTÄ. Kukwe krubäre rabai bare ni okwäbiti ngwane, nikwe ne nuaindi: 1) kä täi ngwane nikwe kukwe driedi jankunu, 2) nikwe ja tötikai jankunu Bibliabätä, 3) Ngöbökwe ni kriemikai yei nikwe tö ngwain jankunu.
^ párr. 87 KUKWE MIKATA GARE ÜAIBÄTÄ. Guardiatre nibira juto nänkäre ja mräkätre ye gwirete aune dreta nakainkä ye gare Jesús aune angeletre ie yei tätre tö ngwen.