KUKWE JA TÖTIKARA 50
Jehová aibe raba ni mike kwäre
“Nitre jökrä rabadre kwäre kä ngrabare tibien ye munkwe mikadre gare” (LEV. 25:10).
KANTIKO 22 ¡Gobran Ngöbökwe jatadre!
KUKWE NEBÄTÄ JA TÖTIKAI *
1, 2. a) ¿Dre ie “jubileo” nieta? (Recuadro “ ¿Dre ie Jubileo nie nämäne?” mikadre ñärärä). b) ¿Drebätä Jesukwe blitabare Lucas 4:16-18 yekänti?
JUTA ruäre känti ni iti niena reire kä 50 te ye käi ngwankäre juto jabätä fiesta nuainta. Fiesta nuainta ye kädekata “jubileo” aune ye tä nuin köböiti, bämän krati o biti bäri. Akwa tä krüte ye ngwane ñobätä nitre tä fiesta ye käi ngwen juto jabätä ye tärä käi kwitekä jabiti.
2 Nitre Israel näire Jubileo ye fiesta kwin krubäte nuain nämäne kä 50 nämäne niken ta yete aune ye nämäne nuin kä kwati te aune ye nämäne mike gare niaratre ye nämäne kwäre. Akwa kukwe ja tötikara nekänti nibike ja tötike Jubileo bäri kwin yebätä. ¿Ñobätä kukwe ye ütiäte ni kräke kä nengwane? Ütiäte ni kräke ñobätä ñan aune Jehovakwe kukwe kwin krubäte nuainbare ne kwe ni rabadre kwäre kärekäre ye tä ngwen törö nie. Ni rabai kwäre yebätä Jesukwe blitabare aune ye niena kukwe kwin mike nemen bare ni kräke (ñäkädre Lucas 4:16-18 yebätä).
Jubileo ye nämäne kä mike juto nitre israelita yebätä aune nitre nämäne klabore ye nämäne nikenta ja käite mräkätre kwe känti (Párrafo 3 mikadre ñärärä) *
3. Levítico 25:10-12 tä niere erere, ¿Jubileo ye köböire dre kwin nämäne nemen nitre israelita yekwe?
3 Jubileo ye ngwane nitre israelita käkwe dre nuaindre ribebare Ngöbökwe ietre yebätä nikwe ja tötikai ngwane, ni rabai kwäre niebare Jesukwe ye rükai gare bäri kwin nie. Kä 50 yete kä niaratre itire itirekwe ye nämäne nementa kisete bätä niaratre itire itire nämäne nementa nüne mräkäbe (ñäkädre Levítico 25:10-12 yebätä; * 25:8, 9). Sábado mika nämäne deme jai ye köböire kukwe kwin nämäne nemen nitre israelitakwe ye rababa gare nie kukwe ja tötikara käne yekänti. Ja känenkäre mada, Jubileo ye nämäne kukwe kwin mike nemen bare ño niaratre kräke ye ani mike gare jai. Ñodre ni israelita yebiti rürübän ütiä nämäne nemen ye ütiä biankäre nämäne kä kwe ye rürübäine, akwa Jubileo ye ngwane kä kwe ye bian nämänenta ie. Ye köböire kä nämäne nementa kwe aune ngäbriänkätre ye ñaka nämäne nemen käi ñakare. O ni israelita nämäne nemen bali tökare ngwane nämäne ngobo kwe rürübäine o nämäne ja rürübäine ni klabore erere ja ütiä biankäre, akwa Jubileo ye ngwane ni klabore ye nämäne nikenta “nüne mräkäbe”. Ye köböire ni klabore ye rabaita kwäre yei nämäne tö ngwen. Jehová töi nämäne krubäte nitre niara mikaka täte yebätä, ¿ñan ererea?
4, 5. ¿Jubileo nitre Israel näire ye ñobätä ütiäte ni kräke?
4 Jubileo ye köböire kukwe mada kwin nämäne nemen bare, Jehovakwe niebare: “Ni ñaka rabadre bobre jire iti mun ngätäite, ñobätä ñan aune Jehová Ngöbö munkwe käkwe kä biain mun ie, yete erametre Jehovakwe kukwe kwin mikai nemen bare mun kräke” (Deut. 15:4). Kä ne näire nitre jondron bökäne ye bäri nemen jondron bökäne aune nitre bobre nemen bäri bobre akwa ye erere ñaka nämäne nemen bare nitre israelita näire.
5 Kukwe Biani Moisés ie ye mikadre täte ye ribe ñaka niena ni kristiano ie. Ye tä mike gare, ni klabore mikadre kwäre, jondron ütiä ye diandrekä jabiti bätä kä o jondron ni madakwe biandreta ye nuain ñaka niena (Rom. 7:4; 10:4; Efes. 2:15, TNM). Akwa ja kitadre Jubileo yebätä ye ütiäte ni kräke. ¿Ñobätä? Ñobätä ñan aune nitre klabore nämäne nemen kwäre kä Jubileo näire ye erere ni raba nemen kwäre ye tä ngwen törö nie.
NI RABAI KWÄRE NIEBARE JESUKWE
6. ¿Drebätä ni mikadre kwäre ribeta nikwe jai?
6 Nita klabore ngite ngoto täni yebätä ni mikadre kwäre ye ni jökrä tä ribere jai. Ye köböite nita kite umbre, bren tä näkäin nibätä, mrä mada nita juruaine jakän. Nita ja mike ñärärä ñuaite o nita niken ja kräkäi mikamana ye ngwane nita klabore kukwe tare kisete nita gain. Arato nita ja mike ngite Ngöbö rüere ye Rom. 7:23, 24).
tä ni mike ulire. Apóstol Pablo niebare kukwe käme nämäne niara töibätä ye medei nämäne nemen krubäte ie, yebätä ja muaire kwärä niebare kwe: “¡Aingwaree, ti bobre jakän! Käre tita ja mike ngite [...]. ¿Ne kisete nirekwe ti tikadrete se?” (7. ¿Ni mikai kwäre yebätä Isaiakwe dre mikani gare?
7 Jehovakwe kukwe ükaninte ni mikakäre kwäre ngite yebätä ye kwin krubäte aune Jesukwe dre nuainbare ye ütiäte krubäte arato. Siklo 8 Kristo känenkri, Isaías ni Ngöbö kukwei niekä käkwe kukwe mikani gare ni mikai kwäre yebätä, ye abokän bäri kwin Jubileo kira ye kräke. Tikani kwe: “Däkien Gobranka Kri Jehová üai tä tibiti, ñobätä ñan aune Jehová ti dianinkä kukwe kwin mikakäre gare nitre töi jäme ie. Niarakwe ti juani nitre brukwä nötaninte ye dimikakäre, nitre ngite mikai kwäre ye mikakäre gare ietre” (Is. 61:1). Nirebätä blita nämäne ye ani mike gare jai.
8. ¿Kukwe niebare Isaiakwe ye nirebätä blita nämäne?
8 Jesús jatani kukwe driere yete ja käne ni mikai kwäre niebare Isaiakwe ye jatani nemen bare. Niara ririabare Nazaret aune janamane sinagogate juta yekänti ngwane, Isaías kukwe tikani yebätä ñäkäbare kwe nitre judío nämäne ja ükaninkrö yete ie. Kukwe ne mikani gare kwe jabätä: “Ngöbökwe ti dianinkä ja kukwei kuin mikakäre gare ni bobre bobreye, aisete ja Üai mikani tibtä kwe sribi nuenkäre. Ngöböta biare ni ngite ngite tikatekäre abko ti juani niere kwe ietre. Ni ie kä tuen ñakare abko ie kä rabadre tuenta abko ti juani niere kwe ie. Erere arato, nire nire tä ja tare nike ni mda mda ngoto täni kwrere abko ti juani tikete kwe kä rabadre nuäre btä abkokäre. Mdakäre abko, Dänkien Ngöböta ja moto mike kuin ni kräke abko ti juani niere kwe” (Luc. 4:16-19). ¿Kukwe niebare ye Jesukwe mikani nemen bare ño?
NITRE MIKA JATANI KWÄRE KÄNE
Ni rabai kwäre ye Jesús tä mike gare sinagoga Nazaret yete (Párrafo 8 aune 9 mikadre ñärärä)
9. ¿Nitre Jesús näire tö namani ja mikamana kwäre drebätä?
9 Nitre mikai kwäre niebare Isaiakwe abokänbätä Jesukwe ñäkäbare ye jatani nemen bare siklo kena yete ja käne. Kukwe ye metre mikakäre gare Jesukwe niebare: “Kukwe btä tikwe ñäri gwä, ye abko mtare mentokwäre nibira bare jökrä” (Luc. 4:21). Nitre Jesús kukwe nuaka ye kwati tö namani ja tuai kwäre nitre romano yebätä. “Niarakwe ni israelita dianditari nitre romanobo ngoto täni” nütü nämäne nitre nibukwe ye erere nämänentre töbike (Luc. 24:13, 21). Akwa Jesukwe ñaka nitre nänkä niara jiebiti ye töi mikani ja mike gobran romano ye rüere. Ñakare aune “jändrän emperadorekwe erere munkwe bian emperadoreye” ribebare kwe ietre (Mat. 22:21). Kukwe ngüba nämäne erere ñaka namani bare, ¿se ño Jesukwe nitre niara näire mikani kwäre?
10. ¿Drebätä Jesukwe nitre mikani kwäre?
10 Ngöbö monsoi jatani ni kä nebätä mike kwäre kukwe ketebubätä. Kena, mikani kwäre kwe nitre ji ngwanka nämäne kukwe ngwarbe driere yebätä. Nitre judío kä ye näire nämäne klabore kukwe ngwarbe drie nämäne ye kisete (Mat. 5:31-37; 15:1-11). Nitre nämäne ja bien ji ngwanka kukwebätä ye ñaka nämäne Ngöbö mike era täte aisete niaratre ye nämäne kä ikote kukwe ja üairebiti. Niaratrekwe ñaka Mesías aune kukwe driebare kwe kani ngäbiti ye köböite nämänentre jankunu kä ikote aune namani klabore jankunu ngite ye kisete (Juan 9:1, 14-16, 35-41). Nitre töi jäme ye raba nemen ño kwäre kukwe ja üairebiti ye Jesukwe driebare ietre kukwe metre yebiti aune ja ngwani kwin kwe yebiti arato (Mar. 1:22; 2:23–3:5).
11. ¿Jesukwe dre nuainbare ni mikakäre kwäre?
11 Ketebukäre, ni kä tibienbätä tä klabore ngite kisete yebätä Jesukwe ni mikani kwäre. Nitre tä tödeke ie aune tä nüne kukwe ükaninte Ngöbökwe ye ererebätä ngwane, Jesukwe ja nire biani ye aibe köböire Ngöböta ngite denkäbätä (Heb. 10:12-18). Jesukwe niebare: “Ngöbö Odei käkwe mun tikadrete ne ngwane, mun rabadi tikaninte era metre” (Juan 8:36). Jesukwe nitre mikani kwäre ye bäri ütiäte kä Jubileo te nitre israelita mika nämäne kwäre ye kräke. Ñodre Jubileo yete nitre klabore mika nämäne kwäre akwa ye bitikäre raba nementa klabore aune krüte.
12. ¿Jesukwe kukwe niebare ye erere nire nire namani kwäre käne?
12 Pentecostés kä 33 yete Jehovakwe nitre apóstol bätä nitre mada ja ngwanka metre ye dianinkä üai deme kwe yebiti. Niaratre ye namani kwäre käne Jesukwe kukwe niebare sinagoga Nazarete ye erere. Nitre ye Ngöbökwe dianinkä jakri ja ngäbriänkä erere, aisete kä näre te niaratre ganinkröta kwe gobrankäre kä kwinbiti Jesube (Rom. 8:2, TNM; 8:15-17). Niaratre ñaka namanina klabore kukwe ngwarbe drie nämäne ye kisete. Arato niaratre ye ñaka namanina ngite Ngöbö okwäkänti. Pentecostés kä 33 yete nitre nänkä Kristo jiebiti dianinkä üai deme yebiti, yete ja käne Jubileo kristiano ye kömikani. Aune kä mil te Jesukwe gobrandi ye krütai ngwane Jubileo ye mikai krüte. Nememe kä ye näire ¿dre kwin rabai bare?
NI “KWATI KWATI KRÜBÄTE” RABAI KWÄRE
13, 14. ¿Jesukwe niebare erere nire nire mada raba nemen kwäre?
13 Kä nengwane, nitre töi bobre kwati krubäte kä jökräbiti tibien yei “obeja mda mda” nieta Juan 10:16). Jehovakwe ñaka niaratre dianinkä gobrankäre Jesube kä kwinbiti, ñakare aune Biblia tä käbämike niaratre nünain kärekäre Kä tibienbätä. ¿Nüna kä tibienbätä yei mätä tö ngwen?
(14 Kukwe kwin krubäte tä nitre rabai gobrane Jesube kä kwinbiti kräke ye ruäre niena nikwe. Ñodre, Jesukwe ja nire biani ni ütiäre yei nita tödeke aisete ni raba ngite ye kitamana ta jabiti Ngöböi. Ye köböire, Ngöböta ni kain ngäbiti aune ni töita kwin arato (Efes. 1:7; Apoc. 7:14, 15). kä kwati krubäte te ni nämäne kukwe ngwarbe mike täte kisete ni mikani kwäre yebätä töbike. Ye kukwe kwin krubäte namanina nikwe, ¿ñan ererea? Jesukwe niebare: “Kukwe era metre Ngöböbtä rükadi gare munye amne kukwe era yebti mun rabadi tikaninte” (Juan 8:32). Nita kwäre kukwe ngwarbebätä ye tä kä mike juto krubäte nibätä.
15. ¿Ja känenkäre ni raba dre ngübare aune kukwe meden meden kwin rabai nikwe?
15 Ja känenkäre ni mikai kwäre kukwe jökräbätä. Kä nebera braibe iglesia ngwarbe aune gobran käme kä nebätä ye käne, ñobätä ñan aune Jesukwe diainkä ngätrite ta. Ngöbökwe nitre “kwati kwati krübäte” niara mikaka täte ye kriemikai aune kukwe kwin krubäte mikai nemen bare kwe kräketre kä bä nuäre kä tibienbätä yete (Apoc. 7:9, 14). Arato, nitre kwati krubäte gaikröta kwe aune Adán köböite nitre ye nämäne ngite ye diainkäbätä (Hech. 24:15, TNM).
16. ¿Kukwe meden ütiäte krubäte rabai bare ni kä tibienbätä kräke?
16 Jesús gobrandi kä mil te aune nitre käkwe gobrandi siba ben ye käkwe nitre dimikai ne kwe rabadreta räre kukwe ja üairebiti aune ngrabare ye rabadreta kwin. Kä mil te jondron jökrä ükaite aune ni mikai kwäre ye bämika raba Jubileo nitre Israel näire ye erere. Kä ye näire nire käkwe ja ngwandi metre Jehovai ye töi rabaita metre aune rabai kwäre ngite yebätä.
Kä bä nuäre yete, sribi kwin nuain täi ye käkwe kä mikai juto krubäte nibätä (Párrafo 17 mikadre ñärärä)
17. ¿Nitre Ngöbö mikaka täte käkwe nünandi ño nieta Isaías 65:21-23 yete? (Üai kena täräkwatabätä mikadre ñärärä).
17 Nüna rabai ño kä tibienbätä ye Isaías 65:21-23 tä mike gare (ñäkädrebätä). * Ni Ngöbö mikata täte ie sribi rabai krubäte nuaindre. Sribi kwin aune sribi nuaindi kwetre ye käkwe kä mikai juto bätätre nieta Bibliakwe. Kä mil krütai ye ngwane kukwe ne rabai bare metre: “Ni sribebare tä klabore kukwe käme kisete yebätä mikai kwäre rabakäre Ngöbö monsoire” (Rom. 8:21, TNM).
18. ¿Kukwe kwin krubäte tä ja känenkäre ni kräke ye ñobätä ni raba tö ngwen ie?
18 Nitre israelita käkwe sribidre aune ja dükadre yekäre Jehovakwe kukwe ükaninte aune ye erere nuaindi kwe Jesukwe gobrandi kä mil te ye ngwane. Kä diainkä krubäte jai kukwe ja üaire kräke ñobätä ñan aune Ngöbö mikadre täte ye aibe köböire ni raba nüne kä jutobiti, nemen bare kä nengwane ye erere rabai bäre kä bä nuäre yete. Nitre ja ngwanka metre ye jökräbätä kä täi juto ñobätä ñan aune sribi kwin nuaindi kwetre aune Jehová aibe mikai täte kwetre.
KANTIKO 142 Tö ngwen kukwe käbämikata ie
^ párr. 5 Kukwe Biani Moisés ie yete Jehovakwe mikani gare nitre Israel rabadre fiesta Jubileo ye sribere. Ye abokän nitre Israel nämäne nemen kwäre ye käi ngwan nämäne juto jabätä. Kukwe Biani Moisés ie ye ni kristiano mikadre täte ye ribe ñaka niena akwa Jubileo ye ütiäte ni kräke. Ye medenbätä, kukwe nuain nämäne ye ñobätä ja erebe kukwe nuainbare Jehovakwe ni kräke yebe aune ye köböire dre kwin raba nemen nikwe ye nibike mike gare jai kukwe ja tötikara nekänti.
^ párr. 3 Levítico 25:10-12: “Kä 50 ye munkwe mikadre deme aune nitre jökrä rabadre kwäre kä ngrabare tibien ye munkwe mikadre gare. Ye Jubileo mun kräke aune kä mun itire itirekwe ye rabaita mun kisete bätä mun itire itire rabaita nüne mun mräkäbe. Kä 50 ye Jubileo mun kräke. Ñaka nura nöka aune nura näkäninkä tibien ngwä rabaikä ye ñaka öta bätä uva krie küde ñaka tikaninkä ye ngwä ñaka ükakrö. Ñobätä ñan aune ye abokän Jubileo. Rabadre deme mun kräke. Nura ngwä nemenkä ja töbiti ye aibe mun raba kwete”.
^ párr. 17 Isaías 65:21-23: “Niaratre ju sribedi aune nünain te kwetre, niaratre uva nökai aune ngwä kwetai kwetre. Niaratre ju sribedi akwa ni madakwe ñaka nünain te, niaratre nura nökai akwa ni madakwe ñaka kwetai. Ñobätä ñan aune kri tä nuin raire ye kwrere juta tikwe nünain aune nitre dianinkä tikwe ja kräke yekwe sribi meden nuaindi ja kisebiti ye jökrä rabai kwetre aune kä rabai juto bätätre. Ñaka ja di ngwain ngwarbe kwetre aune monso ngübadi kwetre yekwe ñaka ja tare nikai, ñobätä ñan niaratre kräke Jehovakwe kukwe kwin mikani nemen bare aune ngäbriänkätre kwetre ye kräke arato”.
^ párr. 63 KUKWE MIKATA GARE ÜAIBÄTÄ. Jubileo ye ngwane nitre nämäne klabore ye nibita kwäre, nibita ja käite aune nibita jakänti mräkätrebe.