XTUUTYUM ARTIKEL 21
LIIT 107 Yeehoowa tsaycht uns wii liipe
Wii khanst tuu yemant fine woo khent een kuute man orer fraa sin?
“Weer khan een kexiklich fraa fine? Tii hot fiil mee weyert wii ti korale.” (XPRIICHE 31:10)
WAS TUUN MER SIIN?
Was fer piiplixe funtamente yemant helfe khene een kuute man orer fraa fine un wii ti anere in te kemaynt ti letiche kriste helfe khene woo sich hayrate wole.
1-2. (a) Iwer was sole ti letiche kriste tenke eep se aan fange se namoriire? (b) Was petayt namoriire? (Kuk “Tuu peser ferxteen”.)
TEEST tuu tich kërn hayrate? Es is woer tas fer froo sin, praycht een persoon net ferhayrat sin. Noch soo, fiile yunge un elter kriste wole sich hayrate. Awer kewis, eep ti persoon aan fangt se namoriire, mus se een xtark fraayntxaft mit Yeehoowa hon, sich selepst kuut khëne un fërtich sin fer sich fersoriche. a (1 Kor. 7:36) Wën tas soo is, tuut ti persoon tsiimlich sicher een froo hayrat hon.
2 Awer es is net imer laycht ti richtich persoon fine fer sich hayrate. (Xpr. 31:10) Un soo kaar wëns tuu yemant finst woos tuu peser khëne lërne wilst, fiilaycht is es net laycht aan fange se namoriire. b Was khan een letich krist helfe een persoon fine woo een kuute man orer fraa wëre khan un aan fange mit tiise persoon namoriire? Wii khene ti anere in te kemaynt helfe tii woo sich hayrate wole? In tiise artikel, xpreche mer too triwer.
WAS KHAN TICH HELFE EEN KUUT PERSOON FINE FER TICH HAYRATE?
3. Iwer was sol een letich krist tenke wën eyer een man orer fraa am suuche is?
3 Wëns tuu tich hayrate wilst, is es aarich wichtich wise was fer kwaliteete tuu am suuche pist in een man orer fraa eeps tuu aan fangst se namoriire. Wën net, khenst tuu net mërke wën yemant kuut fer tich wëre khent orer khenst tuu aan fange mit yemant namoriire woo net fer tich phast. Kewis, ti persoon woos tuu raus suuchst fer namoriire, mus een ketaafte krist sin. (1 Kor. 7:39) Awer tas wil net saan tas een persoon kuut fer tich wërt ploos wayl se ketaaft is. Soo, froo tich: ‘Was sin mayn tsiile im leepe? Was fer kwaliteete sin wichtich fer mich tas mayn man orer fraa hët? Meecht ich tsu fiil am waarte sin?’
4. Was hon etliche in sayn kepeete tepay kextelt?
4 Kewis, wëns tuu tich hayrate wilst, host tuu xon too triwer kepeet. (Fili. 4:6) Sicher, Yeehoowa ferxprecht net tas sayn tiiner yemant fine tuun fer sich hayrate. Awer tee khimert sich mit tayn xpiirunge un neetichkheete, un tee khan tich helfe soo lang wiis tuu fersuuchst yemant fine. Soo, tuu wayter iwer tayn winxe un xpiirunge mit tëm fertseele. (Psal. 62:8) Ferlang ketult un kluucheet in kepeet. (Tya. 1:5) John, c een letich pruuter fon te Fereenichte Xtaate fon Amërika, leet aus was eyer tepay xtelt aan sayn kepeete: “Ich saan fer Yeehoowa was fer kwaliteete teet ich kërn tas mayn fraa hët. Ich peete tas ich oportuniteete kriin fer yemant fine. Ich peete aach tas Yeehoowa mich helft kwaliteete ëntwikele tas ich een kuute man wëre khan.” Tanya, een xwester fon Sri Lanka, saat: “Soo lang wii ich yemant suuche, ferlange ich hilef tsu Yeehoowa fer mich troy un froo hale.” Soo kaar wëns tuu yemant net klaych finst, Yeehoowa ferxprecht wayter tayn fiisixe un emotsyonaale neetichkheete uf phase. (Psal. 55:22)
5. Was fer oportuniteete hon ti letiche kriste fer yemant trefe woo Yeehoowa liipt? (1 Korinter 15:58) (Kuk aach tas pilt.)
5 Ti Piipel muut uns uf “imer fiil se tuun hon im Hër sayn aarwayt”. (Lees 1 Korinter 15:58.) d Wëns tuu fiil se tuun host in Yeehoowa sayn tiinst un tsayt aus kepst mit unerxiitliche priiter un xwestere, tuust tuu net ploos kuut keselxaft hon, awer aach oportuniteete kriin fer anere letiche priiter un xwestere trefe, woo soo wiis tuu, sich traan hale aan Yeehoowa sayn tiinst. Un wëns tuu tayn pestes machst fer Yeehoowa kefale, tuust tuu woere frooheet kriin.
Wëns tuu fiil se tuun host in Yeehoowa sayn tiinst un tsayt aus kepst mit unerxiitliche priiter un xwestere, khanst tuu fiilaycht anere trefe woo sich hayrate wole (Kuk te apsats 5.)
6. Was sole ti letiche kriste sich erinere soo lang wii se yemant am suuche sin?
6 Awer, phas uf: los net tas tiise sache tas haupste in tayn leepe wërt. (Fili. 1:10) Ti woere frooheet khomt fon een ticht fraayntxaft mit Yeehoowa hon, ekaal ep mer ferhayrat orer letich sin. (Mat. 5:3) Un wëns tuu letich pist, host tuu een kreeser frayheet fer mee fer Yeehoowa mache. (1 Kor. 7:32, 33) Penuts tiise tsayt in te pest aat wiis meechlich is. Jessica, een xwester fon te Fereenichte Xtaate fon Amërika woo sich kehayrat hot wii se neekst 40 yoore alt waar, saat: “Es is woer tas ich mich hayrate wolt, awer ich hon mich traan kehal aan Yeehoowa sayn tiinst un tas hot mich keholef tsufriite sin.”
HOOL TSAYT FER TI PERSOON PEOPACHTE
7. Warom is es kluuch een persoon peopachte eeps tuu tëne saast wiis tuu tich xpiirst? (Xpriiche 13:16)
7 Un wëns tuu tenkst tas yemant een kuute man orer fraa fer tich weyer? Solst tuu klaych fer ti persoon saan wiis tuu tich xpiirst? Ti Piipel saat tas een kluuch persoon kriit khëntnis eep se etwas macht. (Lees Xpriiche 13:16.) e Soo, es is kluuch ti aner persoon een tsayt peopachte, oone tsu fiil acht ruufe, eeps tuu saast wiis tuu tich xpiirst. Aschwin, fon Holant, saat: “Ti xpiirunge khene sich xnel ëntwikele, awer aach xnel ferxwiine. Soo, wëns tuu tich tsayt hoolst fer yemant peopachte, tuust tuu net aan fange se namoriire weeche xpiirunge woo klaych ferxwiine khene.” Un soo lang wiis tuu ti aner persoon peopachst, fiilaycht khanst tuu mërke tas se net fer tich phast.
8. Wii khan een letich persoon yemant peopachte? (Kuk aach tas pilt.)
8 Wii khanst tuu yemant peopachte oone acht ruufe? In te fersamlunge orer festche mit te priiter, khanst tuu etliche tinge mërke iwer ti persoon sayn fraayntxaft mit Yeehoowa, personaliteet un aanxtelung. Weer sin sayn fraaynte un iwer was tuut ti persoon xpreche? (Luk. 6:45) Tuun ayre tsiile xtime? Fiilaycht khanst tuu mit te elteste fon te persoon sayn kemaynt xpreche orer mit anere rayfe kriste woo ti persoon kuut khëne. (Xpr. 20:18) Tuu khanst tëne frooe iwer wii ti anere ti persoon siin un iwer sayn kwaliteete. (Rut 2:11) Soo lang wiis tuu ti persoon peopachst, phas uf fer net imer trom rom ti persoon sin fer ales iwer ti persoon raus fine. Respektiir sayn priwasiteet un xpiirunge.
Eeps tuu saast wiis tuu tich xpiirst, tuu ti aner persoon een tsayt peopachte, oone tsu fiil acht ruufe (Kuk ti apsetse 7-8.)
9. Fon was must tuu tich sicher sin eeps tuu mit yemant iwer tayn interes xprechst?
9 Wii lang solst tuu ti persoon peopachte eeps tuu tëne saast wiis tuu tich xpiirst? Wëns tuu tich ayle tuust fer mit te persoon xpreche, khan se rechne tas tuu net kenuuch tenkst foer een ëntxlus mache. (Xpr. 29:20) Awer wën ti persoon mërkt tas tuu interes host, un tuu nëmst tich tsu fiil tsayt fer mit tëne xpreche, khan se tenke tas tuu weest net was tuu wilst. (Ekl. 11:4) Ferkes tich net: wëns tuu mit yemant iwer tayn xpiirunge xprechst, prauchst tuu tich net sicher sin tas tuu mit te persoon tich hayrate tuust. Awer tuu must tich sicher sin tas tuu fërtich fer ti hayrat pist un tas ti aner persoon khan een kuute man orer fraa fer tich sin.
10. Was solst tuu mache wëns tuu mërkst tas een persoon interes aan tich hot awer tuu wilst net mit tëne namoriire?
10 Un wëns tuu mërkst tas yemant interes aan tich hot? Wëns tuu net mit te persoon namoriire wilst, los tas taytlich torich tayn aktsyoone. Es weyer net kuut tas ti aner persoon tenke teet tas se een xans hot fer mit tich namoriire, wëns tuu tas net wërklich mache wilst. (1 Kor. 10:24; Ëfe. 4:25)
11. Wëns tuu orkanisiire tuust tas een man un een fraa sich trefe tuun, was solst tuu tich traan tenke?
11 In etliche lënter, is es keweent tas ti eltere orer een aner folyeeriche mënx een man orer fraa fer sayn letiche parente raus suuche. In anere lënter, is es keweent tas ti familye un fraaynte yemant fer een letich persoon fine un tan orkanisiire tas te man un ti fraa sich trefe fer se siin ep se aan fange tuun namoriire orer net. Wën es tich ferlangt wërt soo was orkanisiire, tenk aan was ti tswaay kërn hon un prayche. Wëns tuu tenkst tas een persoon een kuute man orer fraa fer een parent orer fraaynt wëre khent, fersuuch ti persoon sayn kwaliteete kuut khëne lërne, un tas haupste: sii ep se een kuut fraayntxaft mit Yeehoowa hot. Een ticht fraayntxaft mit Yeehoowa is fiil wichticher wii kelt, xuul orer een important xtel hon. Awer ferkes tich net tas weer ëntxlise tuut ep se sich hayrate tuun orer net, sin ti letiche pruuter un xwester. (Kal. 6:5)
WII KHANST TUU AAN FANGE SE NAMORIIRE?
12. Wëns tuu aan fange wilst mit yemant namoriire, wii khanst tuu tas tëm saan?
12 Wëns tuu aan fange wilst mit yemant namoriire, wii khanst tuu tas tëm saan? f Tuu khanst mit te persoon xpreche in een puuplix plats orer ti persoon aan ruufe torich autyo orer wiiteo. Tuu fer ti persoon taytlich saan tas tuu een romantix interes aan tëne host un tas tuu wilst se peser khëne lërne. (1 Kor. 14:9) Wëns neetich is, kep fer ti persoon een tsayt fer too triwer noo tenke un tich antworte. (Xpr. 15:28) Un wën ti persoon wil net mit tich namoriire, tuu sayn ëntxlus respektiire.
13. Was khanst tuu mache wën yemant tich saat tas eyer interes aan tich hot? (Koloser 4:6)
13 Un wën yemant tich saat tas eyer interes aan tich hot? Tsiimlich sicher, waar es neetich koraaj fer mit tich xpreche. Soo, say fraayntlich un tsaych respekt. (Lees Koloser 4:6.) g Wëns tuu tsayt prauchst fer se tenke eps tuu wilst mit tëm aan fange se namoriire, saa tas fer tëm. Awer fersuuch een antwort kepe soo xnel wiis meechlich is. (Xpr. 13:12) Wëns tuu khee interes host, saa tas taytlich un mit kuutheet. Mërk mool wii Hans, een pruuter fon Austrya, keantwort hot wii een xwester mit tëm kexproch hot: “Ich hon tëne kesaat was ich ëntxlist hat mit kexik, awer in een taytlich aat. Ich hon tas klaych kemacht tas se net ti hofnung kreecht tas mer eene taach namoriire teete. Tes weeche, hon ich aach uf kephast tas ich niks saan orer mache teet woo khent se tenke mache tas ich mayn mënung keënert hon.” Awer, wëns tuu aan fange wilst mit te persoon namoriire, xprech iwer tayn xpiirunge un was tuu fon tiise tsayt waarte tuust. Was tuu waarte tuust, khan anerste sin wii was ti aner persoon waarte tuut weeche ti kultuer un anere uersache.
WII KHENE TI ANERE TI LETICHE KRISTE HELFE?
14. Wii khene mer ti letiche kriste mit unser wërter unerxtitse?
14 Wii khene meyer al ti letiche kriste helfe woo sich hayrate wole? Een aat is uf phase was mer saan. (Ëfe. 4:29) Meyer khene uns frooe: ‘Tuun ich xpiileray mache mit tëne woo sich hayrate wole? Wën ich siin een letich pruuter un een letich xwester am fertseele, tuun ich klaych rechne tas se romantix interes eene aan te aner hon?’ (1 Tim. 5:13) Meyer wole aach nii ti letiche priiter un xwestere tenke mache tas wayl se letich sin, etwas ferkheertes mit tëne is. Hans, iwer weem mer foner traan kexproch hon, saat: “Etliche priiter un xwestere frooe: ‘Warom pist tuu net ferhayrat? Tuu pist net mee soo yung.’ Weeche tiise wërter, khene ti letiche priiter un xwestere xpiire wii wën se khee weyert hëte orer wii wën se sich ayle miste fer sich hayrate — een sort unertrikung woo fiilaycht xon xtark kenuuch is.” Es is fiil peser oportuniteete suuche fer ti letiche priiter loope. (1 The. 5:11)
15. (a) Aan was sole mer tenke eep mer een letich persoon helfe yemant fine? (Romaaner 15:2) (Kuk aach tas pilt.) (b) Was fer phunkte fom wiiteo hast tuu te liipst?
15 Un wën mer tenke tas een pruuter un een xwester, een kuute pheyerche weyere? Ti Piipel saat tas mer sole iwer ti anere sayn xpiirunge tenke. (Lees Romaaner 15:2.) h Fiile letiche layt wole net hilef kriin fer yemant khëne lërne, un meyer sole sayn winxe respektiire. (2 The. 3:11) Anere fiilaycht wole hon tas mer se helfe; awer, meyer sole uns net rin mexe wën se uns net hilef ferlange. i (Xpr. 3:27) Etliche letiche layt tuun rechter yemant khëne lërne in een aat woo net soo richt raus is. Lydia, een letich xwester fon Taytxlant, saat: “Tuu khanst ti letiche pruuter un xwester in een kroos krup tepay xtele. Mach ploos tas, un los tëne ëntxlise was se mache tuun.”
Een kroos krup kept fer ti letiche kriste een oportuniteet fer sich trefe (Kuk te apsats 15.)
16. Fon was sole ti letiche kriste sich erinere?
16 Meyer al — ekaal ep mer letich orer ferhayrat sin — khene een froo leepe hon. (Psal. 128:1) Soo, wëns tuu tich hayrate wilst, awer host noch net yemant kefun, hal tich wayter traan aan tayn tiinst tsu Yeehoowa. Een xwester fon Makau, woo Sin Yi heest, saat: “Ti tsayt woos tuu letich pist, is khorts wëns tuu tas ferklaychst mit te tsayt woos tuu mit tayn man orer fraa im Paratiis leepe khenst. Soo, kep weyert fer tiise tsayt un tuu tas kuut penutse.” Awer, un wëns tuu xon yemant kefun host un host aan kefang se namoriire? Im neekste artikel, siin mer wiis tuu khanst tiise tsayt kuut penutse fer een kluuch ëntxlus mache.
LIIT 137 Troye fraae
a Fer tich helfe se siin eeps tuu fërtich pist, kuk te artikel “Namoro — Parte 1: Será que estou pronto para namorar?” im site jw.org.
b TUU PESER FERXTEEN: In tiise artikel un im neekste, namoriire hot se tuun mit te tsayt woo een man un een fraa sich peser khëne lërne fer se siin ep se een kuut ferhayrat pheyerche wëre. Tiise tsayt fangt aan wën een man un een fraa eene fer te aner saan tas se romantix interes eene aan te aner hon un keet aans ën wën se ëntxlise sich hayrate orer aus naner keen.
c Etliche naame waare keënert.
d (1 Korinter 15:58) Tes weeche, mayne liipe priiter, sayt fest, net waklich, un tuut imer fiil se tuun hon im Hër sayn aarwayt, un wist tas ayer xweyer aarwayt im Hër net umsonst is.
e (Xpriiche 13:16) Een ferninftiche mënx tuut ales mit khëntnis mache, awer te tum lost es taytlich tas eyer tum is.
f In etliche kultuure, is es ofts te pruuter woo ti xwester froot ep se wil mit tëm namoriire. Awer een xwester khan aach tiise xrit kepe. (Rut 3:1-13) Fer mee informatsyoone fine, kuk te artikel “Os Jovens Perguntam ... Como contar-lhe tudo o que sinto por ele?” im piichelche Despertai! 22te Oktooper fon 2004.
g (Koloser 4:6) Ayre wërter sole imer fraayntlich sin, mit sals temperiirt; soo tuut teyer wise wii een antwort fer yeete persoon kepe.
h (Romaaner 15:2) Yeete eene fon uns sol mache was kuut fer sayne neekste is, fer tee uf muute.
i Kuk te wiiteo Tii khëmpfe fer sayn klaape un tuun ap kewiine — Tii woo letiche sin, im site jw.org.