18 СОРВУШИ ТАСЫ
ЕРК 1 Еговин һадгутиннин
Гивынмиш ыҳек «охчуг ашхарин Судяин», вейнор мехкынугӓ
«Гайна тӓ охчуг ашхарин Судиын анар̄тарутин ынил?» (БЫТ. 18:25).
МЕНК ГИМЫНОНК
Анар̄тар машткацы саҳнушин масин һыну авели лав һаскыннонкку, инчкан Еговын мехкынугӓ һыну ар̄тарӓ.
1. Инч сид дывоҳ митк Еговын астав Авр̄аамин?
ЕГОВЫН һырештагин мичоцов астав Авр̄аамин, һынор кузӓ вераҵынуш хоҳун вырайын Садом һыну Гамор̄а қаҳакнин. Ӓд хоратын ын һишергу охчуг ур гянкин. Авр̄аамы шашурмадзунер, ынди ын һайҵуц: «Гайна тӓ ыллил, һынор чарин һед ар̄таринӓл вераҵынис? [...] Гайна тӓ охчуг ашхарин Судиын анар̄тарутин ынил?» Еговын һамперутинов лысец ур ҭонг ынгеречы һыну астав-ор ын һич мег анкаммы чи вераҵынил ар̄тар ыллоҳнун (Быт. 18:23—33). Ӓд миткы сид дывав Авр̄аамин һыну мезиӓл сид гуда.
2. Ори гайнонк һамозвадз ыллил, һынор Еговын ымын сыра мехкынугӓ һыну ар̄тар ворошумни гынӓ?
2 Бази менкӓл һаскыннал чинк Еговин ыҳадз вермы ворошумнин. Павелы кырец, һынор «менк чинк гайни һаскыннал ыну ворошумнин» (Рим. 11:33). Ама менк гайнонк һамозвадз ыллил, һынор ын ымын сыра мехкынугӓ һыну ар̄тар ворошумни гынӓ. Ори? Қони-ор ын кидӓ, «инч га ымын мег маштун сыйдин» (1 Цар. 8:39; 1 Сам. 16:7; 1 Лет. 28:9). Ӓд лав батҷар̄ӓ Еговин вырын гивынмиш ыллуши һомар.
3, 4. Инч һар̄цер гайнон мир мод ар̄ач кал һыну инчи масин хосоҳынк ӓс тасин? (Иоанна 5:28, 29).
3 Менкӓл, Авр̄аамин бес, гайнонк һар̄цер дал. Бӓлкит, менк миткы гынинк: «Чылли тӓ ынер, вум-ор Еговын вераҵуц, ӓл саҳнуши умуд чунин? Оринаг, гайнон тӓ Садом һыну Гамор̄а қаҳакнун абр̄оҳнун несын вермы саҳнал, епор Аствадз саҳҵыноҳӓ „ар̄тар чыллоҳнун“?» (Деян. 24:15).
4 Һими һайдцек хосинк, инч менк ӓкынсва оры кидинк мер̄адзнун саҳнушин масин. Вер̄чейс менк авели лав һаскынцак, вевин ар̄тар ыллоҳнин һыну ар̄тар чыллоҳнин, верекнор саҳноҳын һыну вум масин кырвадзӓ Иоанна кыркин. Ӓд машткацмын вермы саҳноҳын һавер̄ж абр̄уши һомар, вермимынӓл «судит ыноҳын» a. (Гаштыцек Иоанна 5:28, 29.) Ӓд яр̄дум ӓрав мези уриш мыткерӓл авели лав һаскыннуш. Оринаг, һими менк ӓл лав һаскыннонкку, инчкан ар̄тар Еговын судит гынӓ. Ӓду масин хосоҳынк ӓс һыну һедкыши тасин нес. Мемы менк хосинкку ыну масин, инч менк даһа чидинк, еткынӓл ыну масин, инч кидинк.
ИНЧ МЕНК ЧИДИНК
5. Инч ар̄ач гастывер мир гыраганутинин несы Садом һыну Гамор̄а қаҳакнун абр̄оҳ машткацы масин?
5 Ар̄ач мир гыраганутинин нес анар̄тар машткацы масин, верекнун Еговын вераҵуц, оринаг, Садом һыну Гамор̄а қаҳакнун абр̄оҳнун масин, гастывер, һынор Еговын ынец саҳҵыноҳ чӓ. Ама менк шад гаҳотайкы һыну хоргын ӓд һар̄цы қыркырадзнус еткы һаскынцак, һынор һамозвадз гинӓ асил чинк гайни, һынор ӓд ӓдмунӓ. Ори менк эгак ӓдмун мытки?
6. а) Ӓл еп Еговын вераҵуцадзуни анар̄тар ыллоҳ машткацы? б) Гайнонк тӓ һамозвадз гинӓ асил, һынор ынер, вум Еговын ар̄ач вераҵуц саҳнуши умуд чунин?
6 Аствадзашынчин гастыви уриш депкерун масинӓл, епор Еговын вераҵынергу ар̄тар чыллоҳ машткацы. Оринаг, Еговын ымун ӓрав-ор ҷыреҳенин жаманаг, Нойын һыну ыну ынтаникын ҳаир аллай маштикы мер̄нин. Һымӓл Еговын астав израилтяннун, һынор вераҵынин ёты азг, верекнор габр̄ейны Хоск дыввывадз хоҳун. Еткынӓл Аствадз ҳыргец һырештагмы, вейнор мег кишеры споннец охчуг Асириин панагы, войдех-ор гӓр 185 000 машт (Быт. 7:23; Втор. 7:1—3; Ис. 37:36, 37). Ама гайнонк тӓ асил, һынор Аствадзашунчы бар̄з гинӓ геревҵынӓ, һынор аллай ӓд маштикы, вум-ор Еговын вераҵуц, саҳнуши умуд чунин? Чӓ. Ори гайнонк ӓдмун асил?
7. Инч менк чидинк ын машткацы масин, верекнор мер̄адзин ҷыреҳенин һыну Ханаан ергиры ар̄нуши сыра? (Ашецек.)
7 Шидагӓ, Аствадз вераҵуц аллай ӓд машткацы. Ама инч гарелиӓ асуш ар̄анҵин ымын мег маштун масин? Менк чидинк унейны тӓ ынер һынараворутин имынуш Еговин масин һыну меҳа эгуш. Аствадзашынчин гастыви, һынор Нойы «ар̄тарутини қарозичер» (2 Пет. 2:5). Ама һун чи астывил, һынор, епор Нойы шинергу кавчегы, вейнор шад медзер, ын ӓмӓҳ гынер бадмуш ымын мег маштун, һынор ыллоҳӓ ҷыреҳены. Һымӓл менк чидинк, Ханаан гиноҳ ымын мег машты унер тӓ һынараворутин имынуш Еговин масин һыну ԥохвуш.
Нойы ур ынтаникин һед шинӓгу медз кавчегы. Менк чидинк унер тӓ Нойы ныбадаг қарозуш аллайнацы һыну ымын мег маштун бадмуш калик ҷыреҳенин масин (Ашецек 7 абзацы)
8. Инч менк чидинк Садом һыну Гамор̄а қаҳакнун абр̄оҳ машткацы масин?
8 Ама инч гайнонк асил Садом һыну Гамор̄а қаҳакнун абр̄оҳнун масин? Ӓд машткацы нес габр̄ер ар̄тар Лоты. Ама гайнонк тӓ асил, һынор ын қарозергу аллай һун абр̄оҳ машткацы? Чӓ. Шидагов ӓд қаҳакнун абр̄оҳнин шад ԥис кор̄дзер гынейны. Ама уринкы ӓд һаскыннӓйныгу тӓ? Һашви ар̄нункна, войдех ынер медзыцадзейны һыну инч тастирагутин унейны, гайнонк асил-ор чӓ. Һишинк, инчпес Садом қаҳакин абр̄оҳ гыдр̄иджнин кузейны қашкыр̄туш Лотин мисӓфийнун. Аствадзашынчин гастыви, һынор Лотин доны мод мегдеҳвадзейны «аллай Садом қаҳакин абр̄оҳ гыдр̄иджнин — һым мончеры, һымӓл баберы» (Быт. 19:4; 2 Пет. 2:7). Һишинкна Авр̄аамин һыну Еговин хоратын, деснункку, һынор ӓд қаҳакин абр̄оҳнун шадеры анар̄тарейны (Быт. 18:32). Ынди гайнонк асил-ор шидагер ӓд машткацы баджуш ынец ыҳадз мехкерун һомар. Ама нышанагӓгу тӓ ӓд, һынор ынецмын һич мегы саҳноҳ чӓ, епор «саҳноҳын... ар̄тар чыллоҳнин»? Менк чинк гайни һамозвадз гинӓ ӓд асил, қони-ор кидинк, инчкан мехкынуг Аствадзӓ Еговын.
9. Инч менк чидинк Саламонин масин?
9 Аствадзашынчин нес һымӓл гастыви вермы ар̄тар машткацы масин, верекнор соҳы тар̄ҵон анар̄тар. Оринаг, Саламон ҭакаворы. Ын лав кидер, вевӓ Еговын һыну инч десаг бидуӓ ыну дзар̄аюш. Аствадзӓл ыну гор̄тнер. Чашадз ӓду, соҳы Саламоны нӓйрец баштуш суд аствадзнун. Ыну мехкеры джыҳайнҵуцин Еговин, һыну ӓду зарары израилтяннин һаруриши дари қашейныгу (1 Цар. 11:5—9; 2 Цар. 23:13). Астыдзун Хоскин несы гастыви, һынор Саламоны «мер̄ав һыну ыну ҭаҳецин» (1 Цар. 11:43). «Мер̄ав» хоскы, вейнор ҭаркманвадзӓ һин еврейски лизвын, нышанагӓгу «баргецав ур баберун ёны». Аствадзашынчин нес нуйны гастыви Астыдзун мигӓл һавадарим дзар̄аёҳнун масинӓл, оринаг, Давид ҭакаворин масин. (Һамемадецек 1 Цар. 2:10, сноскын.) Ама нышанагӓгу тӓ ӓд, һынор Саламоны саҳна биди? Аствадзашынчин ӓду масин инчиг астывил чи. Ама инч десаг һаскыннонк «ын, вев-ор мер̄ав, халысвецав мехкын» хоскеры? (Рим. 6:7). Ӓд чи нышанагил, һынор аллайкы, вев-ор мер̄адзин, ымунӓл ымун саҳноҳын. Епор машты мер̄нигу, ӓд ыну сырымынӓл абр̄уши иравунк дал чи. Саҳнушы — ӓд мир һаз ыноҳ Астыдзун пашхишнӓ. Еговын саҳҵыноҳӓ ынец, вум-ор кузӓ һыну һынараворутин дывоҳӓ һавер̄ж дзар̄аюш ыну (Иов 14:13, 14; Иоан. 6:44). Онноҳӓ тӓ Саламоны ӓд пашхишы? Еговын кидӓ ӓд һар̄цин бадасханы — менк чидинк. Ама менк кидинк, һынор Аствадз ымунӓл ымун ар̄тар ворошум гынӓ.
ИНЧ МЕНК КИДИНК
10. Инч гызга Еговын, епор ворошӓгу баджуш маштун гамӓл мехкынуш? (Иезекииль 33:11). (Һымӓл ашецек ныгары.)
10 Гаштыцек Иезекииль 33:11. Ӓс хоскин нес Еговын гасӓ ыну масин, инч ын гызга, епор бидуӓ баджуш гамӓл мехкынуг ыллуш машткацы һандеп. Пётыр̄нӓл ӓду лымонноҳ хоскер астав. Ын кырец, һынор Еговын «һич мегин мер̄нушы чи узил» (2 Пет. 3:9). Ӓд хоскеры шад сид гудон мези. Менк кидинк, һынор Еговын, батҷар̄ онна һечна, гянки орум увеку вераҵынил чи. Ын мехкынуг Аствадзӓ һыну ымын һармар ыҳадз сырын геревҵынӓ ӓд.
Епор анар̄тар ыллоҳнин саҳнон, дарпер десаг маштикы гоннон һынараворутин имынуш Еговин масин (Ашецек 10 абзацы)
11. Вев саҳноҳ чӓ һыну вусти менк ӓд кидинк?
11 Кидинк тӓ менк, вер маштикы ымунӓл ымун саҳноҳ чин? Аствадзашынчин гастыви ӓдмун қонимы машткацы масин b. Исусы бар̄з гинӓ һаскынҵуц, һынор Иуда Искариоты саҳноҳ чӓ (Мар. 14:21; һымӓл ашецек Иоанна 17:12 c). Иудын кидыналын кар̄шу элав Еговин һыну ыну Мончун. (Ашецек Марка 3:29, һыну ӓд хоскин һед габвадз, инч мыткер кырвадзин «Қыркыруши һомар Аствадзашынчин» нес.) Ӓдти ҳаир, Исусы астав, һынор вермы һокевор айчевутин дывоҳнин, верекнор ыну кар̄шу келлейны, мер̄ноҳын һыну саҳнуши умуд онноҳ чин (Матф. 23:33). Павелнӓл кырец, һынор ын атступнигнин, верекнор меҳа кал чин, саҳноҳ чин (Евр. 6:4—8; 10:29).
12. Инч менк кидинк Еговин мехкынуг ыллушин масин? Перек оринагни.
12 Инч менк кидинк Еговин мехкынуг ыллушин масин? Инчпес ын эревҵуц, һынор «һич мегин мер̄нушы чи узил»? Ашинк, инчпес Еговын эревҵуц ур мехкынуг ыллушы вермы машткацы һандеп. Ынецмын мегы — Давид ҭакаворнер. Ын қонимы дзондр̄ы мехк ӓрав. Оринаг, Давиды уришин гынечы һед баргецав һыну споннел дывав ыну маштун. Ама Давиды меҳа эгав, ынди Еговын мехкыцав һыну нерец ыну (2 Сам. 12:1—13). Манасия ҭакаворы ур гянкин медз масы шад ԥис кор̄дзер гынер. Ама епор ын меҳа эгав, Еговын ынуӓл нерец (2 Лет. 33:9—16). Ӓд оринагнин һишеҵынингу мези, һынор Еговын геревҵынӓ ур мехкынуг ыллушы ымын сыра, епор ӓд һынараворӓ. Ын саҳҵыноҳӓ ӓдмун машткацы, қони-ор ынер һаскынҵон, инчкан дзондр̄ы мехкер ыҳадзунин һыну меҳа эгон.
13. а) Ори Еговын эревҵуц ур мехкынуг ыллушы ниневитяннун һандеп? б) Инч Исусы астав соҳы ниневитяннун масин?
13 Һымӓл Еговын эревҵуц ур мехкынуг ыллушы Ниневия абр̄оҳнун һандеп. Аствадз астав Ионин: «Ес кидим ынец чар кор̄дзеры». Ама епор ынер меҳа эгон, Еговын эревҵуц ынец һандеп ур париутины һыну нерец. Аствадз авели мехкынугер, қан тӓ Ионын. Ионин һер̄сы эладзер һыну Еговин бидвыцав һишеҵынуш ур пр̄ар̄окин, һынор ниневитяннин «чин гайни дарперил, инчы лавӓ, инчы вадӓ» (Иона 1:1, 2; 3:10; 4:9—11). Соҳы Исусы перав ӓд оринагы, һынор эревҵынӓ, инчкан Еговын ар̄тарӓ һыну мехкынугӓ. Исусы астав, һынор меҳа эгадз ниневитяннин саҳноҳын «судин сырын» (Матф. 12:41).
14. Инч бед гынӓ саҳноҳ ниневитяннун, епор ынец «судит ынин»?
14 Еп саҳноҳын ниневитяннин? Исусы сорвеҵынергу, һынор ыллоҳын маштик, верекнун ыллеликин «судит ыноҳын» (Иоан. 5:29). Ын гасер ур Һазар дарвон кар̄аварутинин масин, епор «саҳноҳын һым ар̄тар ыллоҳнин, һым ар̄тар чыллоҳнин» (Деян. 24:15). Ар̄тар чыллоҳнун «судит ыноҳын». Инч ӓд нышанагӓгу? Еговын һыну Исусы ашоҳын, понеҵынингу тӓ ынер уринц гянкин нес ын, инч-ор гимынон. Ете ниневитяннун несын мегы ырази ылли һеч дзар̄аюш Еговин, ыну меҳадр̄оҳын (Ис. 65:20). Ама аллайкы, вев-ор нӓйрин мир һед дзар̄аюш Еговин, һавер̄ж абр̄уши һынараворутин гоннон (Дан. 12:2).
15. а) Ори биду чӓ асуш, һынор Садом һыну Гамор̄а абр̄оҳнун несын, һич мегы саҳнуши умуд чуни? б) Инчпес һаскыннонк Иуды 7-рт хоскин кырвадзы? (Ашецек р̄амкын « Инч кузер асуш Иудын?».)
15 Исусы астав, һынор «Судин оры» Садом һыну Гамор̄а абр̄оҳнун авели ҳолай гылли, қан тӓ ын машткацы, верекнор ынтунецин һеч урины һыну ыну сорвеҵуцадзы (Матф. 10:14, 15; 11:23, 24; Луки 10:12). Инч Исусы кузер ӓдов асуш? Бӓлкит, ын ӓстеҳ кузер эревҵынуш садӓ ын, һынор ур жаманагин абр̄оҳ маштикы авели бетарейны, қан тӓ Садом һыну Гамор̄а гиноҳнин? Чӓ, геревна тӓ, ӓд ӓдмун чӓ. Исусы бар̄з гинӓ астав, һынор «судин сырын» Ниневия қаҳакин абр̄оҳнин саҳноҳын. Ындиӓл гарелиӓ асуш, һынор Садом һыну Гамор̄а абр̄оҳнун масинӓл Исусы гасер, һынор ынер саҳнуши умуд унин. Епор Исусы астав «Судин оры» һыну «судин сырын», ын хосергу мег жаманагимы масин. Инчпес-ор Ниневия абр̄оҳнин, ымунӓл Садом һыну Гамор̄а абр̄оҳнин шад ԥис кор̄дзер гынейны. Ама дарперутины ынер-ор, ниневитяннин меҳа эгуши һынараворутин унейны. Һымӓл һишинк, инч Исусы астав ынец масин, вев саҳноҳӓ һыну вум «судит ыноҳын». Вевин ӓд маштикы? Ӓд ынерин «вев чар кор̄дзер гынейны» (Иоан. 5:29). Ынди, инч гайнонк асил Садом һыну Гамор̄а абр̄оҳнун масин? Гайна ымун ыллил-ор ынец несын вермы саҳнуши умуд унин. Менкӓл гайноҳынк сорвеҵынил ынец Еговин һыну Исусин масин джиштутиннин.
16. Инч менк кидинк ыну масин, инчпес Еговын ворошӓгу, вум саҳҵыноҳӓ, вум чӓ? (Иеремия 17:10).
16 Гаштыцек Иеремия 17:10. Ӓс хоскы мемынӓл һишеҵынӓгу мези ын, инч-ор менк кидинк: Еговын ымын сыра қыннӓгу сыйдеры һыну гимына хоры мыткеры. Епор ын ворошӓ, вев саҳноҳӓ, вев чӓ, ын ымун гынӓ-ор «ымын мегы ар̄ну ур... кынцадз джомпун һамемад». Вум-ор бидуӓ Еговын баджӓгу, ама вум һынараворӓ, ын нерӓгу. Ынди мези биду чӓ асуш, вев саҳноҳӓ, вев чӓ, ете Аствадзашынчин нес ӓду масин бар̄з гинӓ инчиг астывил чи.
«ОХЧУГ АШХАРИН СУДИЫН» ЫМЫН СЫРА АР̄ТАР ВОРОШУМ ГЫНӒ
17. Инч ыллоҳӓ мер̄адз машткацы һед?
17 Ын жаманагын, епор Садонын, Адамы һыну Евын кар̄шу элон Еговин, мер̄адзӓ миллиар̄диши машт. Маһы — ӓд маштун душмоннӓ. Ӓд душмонин батҷар̄ов шад маштик гойсуцин уринц гянкы (1 Кор. 15:26). Инч ыллоҳӓ ӓд машткацы һед? Шад қичеры кар̄авароҳын Исус Христосин һед. Ынец ҭивы — 144 000. Ынер саҳноҳын, абр̄оҳын ергынкин һыну һич мер̄ноҳ чин (Отк. 14:1). Ама Еговин һавадарим дзар̄аёҳ шад гындӓк һыну маштик, саҳноҳын хоҳун вырын абр̄уши һомар. Ӓд ыллоҳӓ Христосин Һазар дарвон кар̄аварутинин сырын, ын жаманаг, епор «саҳноҳын... ар̄тар ыллоҳнин». Ете ынер оснин вер̄чин ԥор̄цутины һыну ар̄тар мынон, ынер гайнон һавер̄ж абр̄ил хоҳун вырын (Дан. 12:13; Евр. 12:1). Ӓдти ҳаир, Һазар дарвон кар̄аварутинин сырын саҳноҳын «ар̄тар чыллоҳнин» — айсинкын ынер, вев-ор чейны дзар̄аил Еговин, һымӓл ын маштикы, верекнор чар кор̄дзер гынейны. Ынец Еговын гуда һынараворутин ԥохвуш һыну дзар̄аюш урины (Луки 23:42, 43). Ама вермы машт кидыналын Еговин кар̄шу келлейны, ындиӓл ын ворошец, һынор ынец саҳҵыноҳ чӓ (Луки 12:4, 5).
18, 19. а) Ори менк гайнонк һамозвадз ыллил, һынор Еговын ар̄тар ворошоҳӓ аллай мер̄адзнун һар̄цы? (Исайя 55:8, 9). б) Инч менк осноҳынк мигӓл тасин?
18 Гайнонк тӓ менк һамозвадз ыллил, һынор Еговын ымын сыра шидаг ворошум гынтунӓ? Һа! Ӓду нес һамозвецав Авр̄аамы. Ын һаскынцав, һынор Еговын, «охчуг ашхарин Судиын» имастунӓ һыну мехкынугӓ. Еговын сорвеҵуц ур Дыҳун һыну аллай судит ынуши ишханутины ыну ҵер̄кы дывав (Иоан. 5:22). Еговын һыну Исусы деснунгу, инч га машткацы сыйдерун нес (Матф. 9:4). Ынди ынер, епор судит ынин машткацы, ымын мег маштун һомар ар̄тар ворошум гынтунин.
19 Эгек ымын сыра гивынмиш ыллинк Еговин вырын һыну һич мег анкаммы шипӓлымиш ыллинк һеч, һынор ыну ворошумнин шидагин! Менк һаскыннонкку, һынор менк судия чинк. (Гаштыцек Исайя 55:8, 9.) Ынди менк аллай судебни ворошумнин ҭоҳункку ыну һыну ыну Мончун — мир Ҭакаворин вырын, қони-ор Исусы, ур Һоры бес, ар̄тарӓ һыну мехкынугӓ (Ис. 11:3, 4). Инч гайнонк асил ыну масин, инч десаг Еговын һыну Исусы судит ыноҳын машткацы медз неҳутинин сырын? Инч менк кидинк ӓду масин һыну инч чидинк? Ӓд һар̄церун бадасханы менк гимынонк һедкыши тасин.
ЕРК 57 Қарозинкку дарпер десаг машткацы
a Ашецек 2022 ҭыви сектембер омсу «Һоввуши башниын» 14—19 эджеры.
b Аствадз саҳҵыноҳ чӓ Адамин, Евин һыну Каинин. Ӓду масин ӓл шад гайнӓк имынал, ашекна 2013 ҭыви һунвари 1-и «Һоввуши башнин» 12 эджин сноскын.
c Иоанна 17:12 гастыви, һынор Иудын «мер̄нушин дыҳынӓ». Ӓд нышанагӓгу, һынор ын саҳнуши умуд чуни.