“Esiwo Rai Ọ be Kẹle No”!
“Wha dikihẹ kpomavi jẹ kpare uzou rai rri ehru keme esiwo rai ọ be kẹle no.”—LUK 21:28.
ILE: 133, 43
1. Eme ọ via evaọ ukpe 66 C.E.? (Rri uwoho nọ o rrọ emuhọ uzoẹme na.)
DAE rehọ iẹe nọ whẹ yọ Oleleikristi nọ ọ jẹ rria Jerusalẹm evaọ ukpe 66 C.E. Eware buobu e be via wariẹ owhẹ họ. Orọ ọsosuọ, Florus osu Rom ọ ruọ eva etẹmpol ọrẹri na jẹ rehọ etalẹnte 17 no ẹkpa-ugho etẹmpol na. Ababọ okioraha, ahwo Ju a tẹ wọ ohọre bru egbaẹmo Rom nọ e ziọ Jerusalẹm je kpe ai no, jẹ rọ ere no otọ esuo Rom. Rekọ o raha oke he, Rom ọ tẹ wariẹ wọ ẹmo ze. Evaọ oware emerae esa nọ i lele i rie, Cestius Gallus, osu Siria nọ o rrọ ubrotọ Rom o te su egbaẹmo nọ i bu te idu ọgba (30,000) ziọ Jerusalẹm. Egbaẹmo na a tẹ wariẹ Jerusalẹm họ, kẹsena ahwo Ju nọ a jẹ wọso na a tẹ dhẹ nyai dhere etẹmpol na. Egbaẹmo na a tẹ ruọ eva Jerusalẹm jẹ be gwọlọ epanọ a re ro kporo ugbẹhẹ nọ o wariẹ etẹmpol na họ re a ruọ eva riẹ. Ozọ u te mu ahwo Ju na kpobi họ emu. Kọ ẹvẹ o rrọ owhẹ oma nọ whọ be ruẹ eware nana kpobi nọ e be via na?
2. Owọ vẹ o gwọlọ nọ Ileleikristi a rẹ jẹ evaọ ukpe 66 C.E., kọ ẹvẹ a sai ro ru onana?
Luk 21:20) Rekọ ẹsejọhọ who ti roro nọ, ‘Ẹvẹ mẹ sai ro ru lele uthubro nọ a kẹ lele unuovẹvẹ yena?’ Jesu ọ ta re nọ: “Kẹsena, jọ enọ e rrọ Judia a muhọ ẹdhẹ kpobọ igbehru, jọ enọ e rrọ eva riẹ a noi, yọ enọ e rrọ iwhre nọ e wariẹ e riẹ họ a ruọ eva riẹ hẹ.” (Luk 21:21) Kọ ẹvẹ whọ te sai ro no Jerusalẹm avọ egbaẹmo nọ e wariẹ e riẹ họ na? Kẹsena oware igbunu jọ o tẹ via. Iraro ra na, egbaẹmo Rom na a te mu oma họ ekurẹriẹ! Wọhọ epanọ a ruẹaro riẹ, oke ọraha na a bi bru “kpẹre” na. (Mat. 24:22) Obọnana who wo uvẹ nọ whọ sai ro ru lele uthubro Jesu na no. Ababọ okioraha, whọ tẹ dhẹ kpobọ igbehru nọ e rrọ abọdekọ Ethẹ Jọdan, te owhẹ te Ileleikristi efa nọ i wo ẹrọwọ evaọ Jerusalẹm gbe iwhre nọ e wariẹ e riẹ họ. * Kẹsena, evaọ ukpe 70 C.E., egbaẹmo Rom efa e tẹ ziọ Jerusalẹm jẹ raha iẹe muotọ. Rekọ whọ zọ keme who ru lele uthubro Jesu.
2 Avro ọ riẹ hẹ, whọ te kareghẹhọ ẹme Jesu nọ ọ rrọ obe Luk inọ: “Nọ wha tẹ ruẹ Jerusalẹm nọ egbaẹmo e wariẹ họ, wha riẹ nọ ọraha riẹ ọ kẹle no.” (3. Eme Ileleikristi a te rẹriẹ ovao dhe kẹle na, kọ eme ma te jọ uzoẹme nana ta kpahe?
3 Kẹle na, mai kpobi ma te rẹriẹ ovao dhe ọkpọ oware ovona. Orọnikọ unuovẹvẹ kpahe ẹraha Jerusalẹm ọvo Jesu ọ kẹ Ileleikristi hi, ukpoye ọ rehọ oware yena nọ o via ikpe-udhusoi ọsosuọ na dhesẹ ọkpọ oware nọ o te via okenọ “uye ulogbo” na u ti du lawhe. (Mat. 24:3, 21, 29) Rekọ emamọ usi nọ o riẹ họ, “ogbotu obuobu” jọ ọ te zọ evaọ okpẹtu nana nọ o ti te akpọ-soso na. (Se Eviavia 7:9, 13, 14.) Eme Ebaibol na ọ vuẹ omai kpahe okpẹtu nana nọ ọ be tha na? U wuzou gaga re ma riẹ uyo onọ na, keme u wobọ kugbe esiwo mai. Joma kiẹ kokodo re ma riẹ oghẹrẹ nọ uye ulogbo nana u ti ro kpomahọ omai omomọvo.
EMUHỌ UYE ULOGBO NA
4. Eme o ti dhesẹ nọ uye ulogbo na u muhọ no, kọ ẹvẹ onana o te rọ via?
4 Ẹvẹ uye ulogbo na u ti ro muhọ? Obe Eviavia o kẹ uyo na, u dhesẹ epanọ a te rọ raha “Babilọn Ologbo na.” (Evia. 17:5-7) U fo gaga inọ a rehọ egagọ erue kpobi dhesẹ ogberẹ. Isu egagọ Kristẹndọm a lele isu akpọ omuomu nana bru-ẹnwae no. Ukpenọ a rọ uketha kẹ Jesu gbe Uvie riẹ, a be tha isu akpọ na uke je bi gbabọkẹ izi Ọghẹnẹ re a ruẹsi wo ọjẹrehọ egọmeti akpọ na. A wo ohẹriẹ gaga no Ileleikristi nọ Ọghẹnẹ ọ rehọ ẹzi riẹ wholo, enọ e wọhọ emetẹ nọ e riẹ ezae he. (2 Kọr. 11:2; Jem. 1:27; Evia. 14:4) Kọ ono ọ te raha ukoko egagọ Kristẹndọm nọ o wọhọ ogberẹ na? Jihova o ti fi “ẹjiroro riẹ” họ udu “arao ojihẹ ọwawae” nọ o wo “izei ikpe” na. Izei ikpe nana i dikihẹ kẹ utu esuo egọmeti kpobi nọ e be rọ uketha kẹ Okugbe Erẹwho na, ukoko nọ u dikihẹ kẹ “arao ojihẹ ọwawae” na.—Se Eviavia 17:3, 16-18.
5, 6. Fikieme ma rọ ta nọ ahwo kpobi nọ a rrọ egagọ erue ẹraha Babilọn Ologbo na o te wha uwhu se he?
5 Kọ ma rẹ nwane ta nọ ẹraha Babilọn Ologbo nọ o dikihẹ kẹ egagọ erue na o te wha uwhu se ahwo egagọ yena kpobi? Ijo. Zekaraya ọruẹaro na o kere kpahe oware nọ o te via oke yena. Obe Zekaraya o ta kpahe ohwo nọ ọ jọ egagọ erue vẹre inọ: “Ọ rẹ te ta nọ, ‘Mẹ rọ ọruẹaro ho, mẹ okporudhu; keme no emaha ze otọ na omẹ.’ Ohwo jọ ọ tẹ nọ e nọ, ‘Nọ didi ela erọ owhẹ uke?’ Ọ vẹ te ta nọ, ‘Nọ ela nọ me wo evaọ uwou egbẹnyusu
mẹ’.” (Zek. 13:4-6) Onana u dhesẹ nọ makọ ejọ evaọ isu-egagọ na a te siọ iruẹru egagọ rai ba jẹ tubẹ vro nọ a jọ egagọ yena ẹdẹvo ho.6 Kọ ẹvẹ eware e te jọ kẹ idibo Ọghẹnẹ oke yena? Jesu ọ ta nọ: “Evaọ uzẹme, a gbe bru edẹ yena kpẹre he, ohwo ọvo ọ te zọ họ; rekọ fiki enọ a salọ na, a ti bru edẹ yena kpẹre.” (Mat. 24:22) Wọhọ epanọ ma ta no vẹre evaọ obehru na, a bru edẹ ọraha na “kpẹre” evaọ ukpe 66 C.E. Onana u rovie uvẹ fihọ nọ “enọ a salọ na,” koyehọ Ileleikristi nọ a rehọ ẹzi wholo na a rọ dhẹ no okpẹwho na gbe ewho nọ e kẹle riẹ. Epọvo na re, a ti bru edẹ na “kpẹre” evaọ abọ ọsosuọ uye ulogbo nọ o be tha na fiki “enọ a salọ na.” Jihova ọ te kuvẹ vievie he re “izei ikpe” nọ i dikihẹ kẹ isu akpọ na e raha idibo riẹ muotọ. Ukpoye, omoke udhedhẹ o te jariẹ.
OKE ẸDAWỌ GBE ẸDHOGUO
7, 8. Uvẹ vẹ u ti rovie fihọ nọ a tẹ raha egagọ erue kpobi no, kọ ẹvẹ idibo Ọghẹnẹ nọ i wo ẹrọwọ a ti ro dhesẹ nọ a wo ohẹriẹ?
7 Eme ọ te via nọ a tẹ raha ikoko egagọ erue kpobi no? Oke nana u ti dhesẹ oware nọ o ginẹ rrọ omai udu. Ahwo buobu a te gwọlọ ọthọwẹ evaọ obọ ikoko akpọ na sa-sa, enọ Ebaibol na o dhesẹ wọhọ “igbehru itho.” (Evia. 6:15-17) Rekọ idibo Ọghẹnẹ a te dhẹ kpohọ oria adhẹzọ nọ Jihova ọ ruẹrẹ fihọ, wọhọ odẹme. Evaọ ikpe-udhusoi ọsosuọ, omoke jọ nọ uvẹ u ro rovie na o jọ etoke nọ ahwo Ju buobu a ro kurẹriẹ zihe ruọ Ileleikristi hi. Ukpoye, onana o jọ etoke nọ Ileleikristi na omarai a ro ru lele uthubro nọ Jesu ọ kẹ rae. Epọvo na re, ma sai rẹro ho inọ omoke nọ uvẹ jọ u ti ro rovie evaọ etoke uye ulogbo na yọ etoke nọ ahwo buobu a ti ro kurẹriẹ ziọ ukoko na. Ukpoye, onana o te jọ uvẹ nọ Ileleikristi uzẹme kpobi a re ro dhesẹ uyoyou nọ a wo kẹ Jihova jẹ rọ uketha kẹ inievo Kristi.—Mat. 25:34-40.
8 Dede nọ ma nwani wo otoriẹ oware kpobi nọ o te via evaọ oke ẹdawọ nana ha, ma sai rẹro nọ o te gwọlọ nọ ma siobọno eware jọ. Evaọ ikpe-udhusoi ọsosuọ, o gba Ileleikristi na họ nọ a rẹ nyasiọ eyero rai ba je thihakọ ẹgaga re a sae zọ. (Mak 13:15-18) Kọ u ti no omai eva ze nọ ma re siobọno eyero mai re ma sai kru ẹgbakiete mai? Kọ ma ti ru oware kpobi nọ o gwọlọ re ma sae talamu Jihova? Roro kpahe onana. Evaọ oke yena, mai ọvo họ ahwo nọ a ti lele oriruo Daniẹl, ọruẹaro oke anwae na. Ma te ruabọhọ egagọ Ọghẹnẹ ghelọ oware kpobi nọ o via kẹhẹ.—Dan. 6:10, 11.
9, 10. (a) Ovuẹ vẹ idibo Ọghẹnẹ a ti whowho evaọ etoke uye ulogbo na? (b) Kọ eme ewegrẹ idibo Ọghẹnẹ a ti ru?
9 Onana o te jọ oke nọ ma rẹ rọ ta “usi uwoma Uvie na” ha. Keme yọ oke usiuwoma ota o vrẹ no, yọ “urere” na o ze no. (Mat. 24:14) Oke yena idibo Ọghẹnẹ a ti whowho ovuẹ ẹdhoguo Ọghẹnẹ. Ẹsejọhọ ovuẹ nana o te jọ onọ ma ti ro whowho inọ a be te raha akpọ omuomu Setan no. Ebaibol na ọ rọ ovuẹ nana dhesẹ oso-itho inọ: “Oso-itho ologbo ọ tẹ rrọ no obọ odhiwu ze fihọ ahwo, onọ utho ovuovo riẹ o joma gbẹdẹ te etalẹnte, ahwo na a tẹ ta eme-aghọ kpahe Ọghẹnẹ fiki uye oso-itho na, keme a re ruẹ oghẹrẹ uye utioye ẹdẹvo ho.”—Evia. 16:21.
10 Ewegrẹ mai a ve ti muẹrohọ omai. Izikiẹl ọruẹaro na ọ ta oware nọ Gọg obọ Magọg, koyehọ erẹwho sa-sa nọ i ti kuomagbe a ti ru, inọ: “Enẹ ỌGHẸNẸ Ọnowo na ọ tae: Evaọ ẹdẹ ọyena iroro e rẹte ze evaọ eva rai, wha ve ti wo oma-iroro iyoma. Ta nọ, ‘Mẹ rẹ te rọ suọ emewho ekakao nọ a bọ igbẹhẹ họ họ; ahwo nọ a rọ oria rai be ria dhedhẹ kpobi me re ti kpokpo ai, e nọ e bọ igbẹhẹ wariẹ ewho rai kpobi hi; [nọ] i wo itehru-ọzadhe hayo ethẹ-unuighẹ hẹ; a rẹte rehọ ogaga kua eware egbo-ẹmo gbe ekuakua rai rehọ; a vẹ te vẹruai le ai no ababọ ohrọ no eria nọ a rẹ ria na, ahwo kpobi nọ a no erẹwho efa ze avọ ithuru gbe ekuakua rai kpobi nọ e be ria eva udevie-akpọ na.’” (Izik. 38:10-12) Ileleikristi uzẹme a ti wo ohẹriẹ no amọfa kpobi evaọ iruẹru egagọ rai, fikiere o te wọhọ ẹsenọ a rrọ “eva udevie-akpọ na.” Onana o vẹ te lẹliẹ eva dha erẹwho na gaga. Oma o vẹ te kpakpa ae re a họre Ileleikristi nọ a rọ ẹzi wholo na gbe igodẹ efa na.
11. (a) Eme u fo nọ ma rẹ kareghẹhọ kpahe oghẹrẹ nọ eware e te rọ via evaọ etoke uye ulogbo na? (b) Ẹvẹ eware eka nọ e te via evaọ idhiwu na e te jọ ahwo oma?
11 Nọ ma te ta kpahe oware nọ u ti lele iei na, u fo nọ ma rẹ kareghẹhọ nọ Ebaibol na ọ fodẹ epanọ eware nana e te rọ via othotha ha. O wọhọ nọ oghẹrẹ nọ eware nana jọ e te rọ via, ọjọ o ti kuhọ no re ọfa o te muhọ họ. Jesu ọ jọ eruẹaruẹ riẹ kpahe ekuhọ akpọ nana ta nọ: “Eka e te jọ ọre, ọvẹre, gbe isi na, yọ erẹwho na e te vohẹ keme a riẹ onọ a re ru hu fiki ẹkporo abade na avọ ofu riẹ. Ahwo a ti kie ewawa fiki ozọ gbe irẹro eware nọ e te via evaọ otọakpọ na, keme egaga obọ ehru na i re ti nuhu. Kẹsena a vẹ te ruẹ Ọmọ ohwo nọ ọ be nyaze evaọ ẹgho avọ ogaga gbe oruaro ulogbo.” (Luk 21:25-27; se Mak 13:24-26.) Kọ eruẹaruẹ nana i dhesẹ nọ eware imuozọ e te ginẹ via evaọ idhiwu na? Ma rẹ hẹrẹ re ma ruẹ oware nọ o te via. Rekọ oghẹrẹ nọ o te jọ kpobi kẹhẹ, eware eka na nọ e te via na e te wha ozọ gbe idudu se ewegrẹ Ọghẹnẹ.
Udu u ti kie omai vi avọ imuẹro inọ a te siọ omai ba esiwo ho! (Rri edhe-ẹme avọ 12, 13)
12, 13. (a) Eme ọ te via okenọ Jesu ọ te nyaze “avọ ogaga gbe oruaro ulogbo”? (b) Eme idibo Ọghẹnẹ a ti ru oke yena?
12 Eme ọ te via okenọ Jesu ọ te nyaze “avọ ogaga gbe oruaro ulogbo”? Onana o te jọ etoke nọ ọ te rọ hwosa kẹ Ileleikristi nọ i kru ẹrọwọ rai jẹ rọ uye kẹ otu nọ o kru ẹrọwọ rai hi. (Mat. 24:46, 47, 50, 51; 25:19, 28-30) Wọhọ epanọ o rrọ obe Matiu, Jesu ọ rọ ọtadhesẹ igodẹ gbe ewe na ku ẹme oka urere akpọ na họ. Ọ ta nọ: “Nọ Ọmọ ohwo ọ te nyaze evaọ oruaro riẹ avọ ikọ-odhiwu kpobi nọ e rrọ kugbei, ọ te keria agbara-uvie oruaro riẹ. Erẹwho na kpobi a ve ti kokohọ aro riẹ, ọ vẹ te hẹriẹ ahwo, wọhọ epanọ othuru-igodẹ ọ rẹ hẹriẹ igodẹ no ewe. O ve ti fi igodẹ na họ obọze riẹ, ewe na kọ ẹkpẹlobọ riẹ.” (Mat. 25:31-33) Ẹdhoguo vẹ o ti te igodẹ gbe ewe na? Jesu o ku ọtadhesẹ riẹ na họ nọ: “Enana [ewe na] a re ti kpohọ ọraha ebẹdẹ bẹdẹ, rekọ ikiẹrẹe na a re ti wo uzuazọ ebẹdẹ bẹdẹ.”—Mat. 25:46.
13 Ẹvẹ o te jọ ewe na oma nọ a tẹ ruẹ nọ “ọraha ebẹdẹ bẹdẹ” ọ be hẹrẹ ae? A te “vọ avọ uweri.” (Mat. 24:30) Kọ ẹvẹ inievo Kristi gbe utu igodẹ efa na a ti ru oke yena? Fikinọ a fi eva kpobi họ Jihova Ọghẹnẹ avọ Ọmọ riẹ, Jesu Kristi, a te gaviezọ kẹ uthubro Jesu nọ o ta nọ: “Nọ eware nana i te muhọ ẹvia no, wha dikihẹ kpomavi jẹ kpare uzou rai rri ehru keme esiwo rai ọ be kẹle no.” (Luk 21:28) Avro ọ riẹ hẹ, udu u ti kie omai vi avọ imuẹro inọ a te siọ omai ba esiwo ho.
A TI LO NWRANWRANWRA EVAỌ UVIE NA
14, 15. Oghẹrẹ ekokohọ vẹ ọ te romavia nọ ohọre Gọg obọ Magọg u te muhọ no, kọ ẹvẹ onana o te rọ via?
14 Eme ọ te via nọ Gọg obọ Magọg o te mu idibo Ọghẹnẹ họ ẹhọre no? Matiu Mak 13:27; Mat. 24:31) Orọnikọ ekokohọ Ileleikristi nọ a rọ ẹzi wholo na evaọ ikpe-udhusoi ọsosuọ oria ikere nana o be ta kpahe na ha, yọ o gbẹ jẹ rrọ oka-ukpehọ urere otu rai nọ o kiọkọ otọakpọ họ. (Mat. 13:37, 38) Oka-ukpehọ urere na o te via no taure uye ulogbo na u te ti muhọ. (Evia. 7:1-4) Nọ o rrọ ere na, kọ ovẹ họ ekokohọ nana nọ Jesu ọ ta na? Onana u kiekpahe okenọ otu nọ o gbe kiọkọ otọakpọ evaọ usu Ileleikristi idu udhuhrẹ gbe ene (144,000) nọ a rọ ẹzi wholo na a ti ro kpohọ odhiwu. (1 Tẹs. 4:15-17; Evia. 14:1) Nọ Gọg obọ Magọg o te muọ ohọre họ kugbe idibo Ọghẹnẹ no onana o te rọ via. (Izik. 38:11) Kẹsena ẹme Jesu nana o ve ti rugba nọ ọ ta nọ: “Evaọ oke yena ikiẹrẹe na a re ti lo nwranwranwra wọhọ ọre evaọ Uvie Ọsẹ rai.”—Mat. 13:43. *
avọ Mak a kere kpahe oware ovona inọ: “[Ọmọ ohwo] o ve ti vi ikọ-odhiwu na, a ve ti koko eriẹ nọ a salọ na họ no ibienẹ ene akpọ na ze, no oka jọ orọ idhiwu na rite oka ọdekọ.” (15 Kọ onana u dhesẹ nọ Ileleikristi nọ a rọ ẹzi wholo nọ i gbe kiọkọ otọakpọ a ti muvrẹ ẹsiẹvo kpobọ odhiwu evaọ oria kpobi nọ a rrọ? Ahwo ichọche Kristẹndọm buobu a rọwo nọ ere o te jọ, a rẹ ta nọ Ileleikristi a ti muvrẹ no otọakpọ na kpobọ odhiwu avọ ugboma rai. Gbe inọ Jesu o ve ti zihe ze ti su otọakpọ na avọ ugboma iwo. Rekọ Ebaibol na o dhesẹ vevẹ nọ “oka Ọmọ ohwo” o te romavia evaọ obọ ehru gbe inọ Jesu ọ te tha “evaọ ẹgho.” (Mat. 24:30) Eme ivẹ nana i dhesẹ oware nọ a rẹ rọ ibiaro ruẹ hẹ. U te no ere no, “uwo gbe azẹ e rẹ sae reuku Uvie Ọghẹnẹ hẹ.” Nọ o rrọ ere na, o gwọlọ nọ ahwo nọ a ti kpobọ odhiwu a rẹ “rẹriẹ . . . ababọ oke oraha, evaọ emaharo, okenọ ọgba urere na o ti do.” * (Se 1 Ahwo Kọrint 15:50-53.) Fikiere, dede nọ ma be rọ emuvrẹ ẹsiẹvo dhesẹ oware nana nọ o te via na ha fiki oghẹrẹ nọ ahwo ichọche Kristẹndọm a rehọ ẹme na, a ti koko Ileleikristi nọ a rọ ẹzi wholo na nọ i gbe kiọkọ otọakpọ họ ababọ okioraha.
16, 17. Eme ọ te via hrọ taure a te ti ru ehaa-orọo Omogodẹ na evaọ obọ odhiwu?
16 Nọ Ileleikristi idu udhuhrẹ gbe ene (144,000) nọ a rọ ẹzi wholo na a tẹ nwane gbunu no evaọ obọ odhiwu, a ve mu oma họ ẹruẹrẹkpahe kẹ ehaa-orọo Omogodẹ na. (Evia. 19:9) Rekọ oware ofa jọ o te via taure oke oghọghọ nana u te ti te. Kareghẹhọ nọ taure a tẹ te rehọ otu nọ o kiọkọ evaọ usu Ileleikristi nọ a rọ ẹzi wholo na kpobọ odhiwu, Gọg ọ te wọ ohọre bru idibo Ọghẹnẹ. (Izik. 38:16) Eme onana o te wha ze? O te wọhọ ẹsenọ idibo Ọghẹnẹ nọ e rrọ otọakpọ oke yena a wo uvumọ ọthọwẹ hẹ. A ti ru lele uthubro nọ a kẹ evaọ oke Jehoshafat ovie na, onọ o ta inọ: “Wha re ti du họre eva ẹmo nana ha; dikihẹ ẹta ra, wha mudhe oria ovo re wha te ruẹ obokparọ ỌNOWO na fiki rai, O whai ahwo Juda avọ Jerusalẹm. Ozọ u mu owhai hi, udu u bru owhai hi.” (2 Irv. 20:17) Rekọ evaọ obọ odhiwu u ti wo ohẹriẹ. Obe Eviavia 17:14 o ta oware nọ o te via kẹ ewegrẹ idibo Ọghẹnẹ okenọ Ileleikristi nọ a rọ ẹzi wholo na kpobi a te kpobọ odhiwu no inọ: “Enana a ti lele Omogodẹ na họre, rekọ fikinọ Omogodẹ na họ Olori ilori gbe Ovie ivie, Omogodẹ na o ti fi ae kparobọ. Ere ọvona, enọ e rrọ kugbei nọ a se jẹ salọ nọ i kru ẹrọwọ rai a ti fi ae kparobọ re.” Jesu avọ ibe isu idu udhuhrẹ gbe ene (144,000) riẹ na a te ziọ othọ idibo Ọghẹnẹ nọ e rrọ otọakpọ.
17 Onana u ve ti su kpohọ ẹmo Amagẹdọn, onọ o te wha orro se odẹ ofuafo Jihova. (Evia. 16:16) Oke yena, utu ewe na kpobi a ve ti “kpohọ ọraha ebẹdẹ bẹdẹ.” Otọakpọ na soso o vẹ te jọ ababọ emuemu, yọ ogbotu obuobu na ọ te zọ evaọ etoke Amagẹdọn. Nọ a tẹ ruẹrẹ oma kpahe kpobi no, a ve ti ru ehaa-orọo Omogodẹ na onọ o rrọ ekuhọ eware kpobi nọ a ruẹaro rai evaọ obe Eviavia na. (Evia. 21:1-4) * Ahwo kpobi nọ a te jọ otọakpọ oke yena a ti wo ọjẹrehọ Ọghẹnẹ, jẹ reawere uyoyou riẹ nọ u wo ibe he. A te ruẹ unu gbiku ehaa-orọo Omogodẹ na ha. Kọ ma be rọ ọwhọ rẹro ẹdẹ yena?—Se 2 Pita 3:13.
18. Nọ ma bi rẹro eware iwoma nọ e te via kẹle na, eme u fo nọ o rẹ jọ ọtamuo mai?
18 Nọ ma bi rẹro eware iwoma nana nọ e te via evaọ obaro na, eme o gwọlọ nọ mai omomọvo o re ru enẹna? Pọl ukọ na o kere nọ: “Nọ orọnọ eware nana kpobi e te ghra no evaọ oghẹrẹ nana, jọ wha roro kpahe oghẹrẹ ahwo nọ u fo nọ wha rẹ jọ. Jọ wha wo uruemu ọrẹri je wobọ evaọ iruẹru omarọkẹ Ọghẹnẹ, nọ wha be hẹrẹ je bi wo ẹnyaze ẹdẹ Jihova họ iroro ẹsikpobi na . . . Fikiere, iyoyou, nọ wha be hẹrẹ eware nana, wha dawo ẹgba rai kpobi, re evaọ ukuhọ riẹ, ọ ruẹ owhai nọ wha kare epe jẹ kare afuẹwẹ je wo udhedhẹ.” (2 Pita 3:11, 12, 14) Fikiere, ajọ o jọ ọtamuo mai inọ ma rẹ jọ fuafo evaọ egagọ mai, re ma jẹ rọ uketha kẹ Ovie Udhedhẹ na.
^ edhe-ẹme 2 Rri Uwou-Eroro ọ Ane 15, 2012, ẹwẹ-obe avọ 25-26.
^ edhe-ẹme 14 Rri Uwou-Eroro ọ Ahrẹ 15, 2013, ẹwẹ-obe avọ 13-14.
^ edhe-ẹme 15 A te rehọ ugboma Ileleikristi nọ a rọ ẹzi wholo nọ i gbe kiọkọ otọakpọ oke yena kpobọ odhiwu hu. (1 Kọr. 15:48, 49) Ẹsejọhọ ọkpọ oware nọ o via kẹ ugboma Jesu taure o te ti kpobọ odhiwu o te via kẹ ugboma rai.
^ edhe-ẹme 17 Obe Olezi 45 u dhesẹ epanọ eware nana e te rọ via othotha re. Ovie na o re ti fiẹmo riẹ no taure o te ti ru ehaa-orọo na.