Gaja Wa Teng Teng Lawt Lu Na Lam
“Kasha wa e nanhte hpe shalawt dat myit yang gaw, nanhte gaja wa teng teng lawt lu na myit dai.”—YAWHAN 8:36.
Mahkawn: 54, 36
1, 2. (a) Lawt lu ai ahkang lu na matu masha ni gaw hpa galaw ma ai kun? (b) Lu la ai akyu gaw hpa rai a ta?
MUNGKAN a shara law law hta, maren mara ahkaw ahkang hte seng nna, lawt lu na lam hte seng nna, masha law law gaw tsun jahta ma ai. Myi man lata ai lam, n rap ra ai lam hte matsan mayan re ai lam ni kaw nna masha nkau mi lawt mayu ma ai. Nkau mi chyawm gaw, shanhte tsun mayu ai hpe tsun lu na matu, galaw mayu ai hpe galaw lu na matu hte nga mayu ai hku nga lu na matu, lawt lu ai ahkang hpe hpyi shawn ma ai. Shara shagu na masha ni gaw, lawt lu ai ahkang lu mayu ma ai.
2 Masha nkau mi gaw, lawt lu ai ahkang lu na matu, ninghkap ai lam ni hta masha ni shang lawm wa hkra saw shaga nna, rawt malan ai lam ni pyi galaw ma ai. Raitim, shanhte lu mayu ai ahkaw ahkang hpe shanhte lu la ai kun? N lu ai. Yakhkak ai lam grau law wa nna, nkau mi gaw si pyi si ra ai. Hpaji Ningli 8:9 (JCLB) hta lawm ai Hkawhkam Shawlumon a ga gaw grai teng ai hpe mu lu ai. Dai hta ndai hku tsun da ai: “Masha nkau mi daru magam n-gun rawng nna nkau mi mahtang shanhte a npu hta nni nkri hkrum sha nga ai.”
3. Jet ai ngwi pyaw lam hte myit dik lam lu na matu anhte hpa galaw ra ai kun?
3 Jet ai ngwi pyaw lam hte myit dik lam lu na matu, anhte Yaku 1:25) Hkum tsup ai tara gaw Yehowa kaw nna sa ai re. Jet ai ngwi pyaw lam hte myit dik lam lu na matu anhte hpa ra kadawn ai hpe shi atsawm chye ai. Yehowa gaw, Adam yan Ewa hpe ngwi pyaw lam lu na matu, lawt lu ai ahkang hte kaga lam yawng hpe jaw da ai.
galaw ra na lam hpe Chyum Laika hta tsun da ai. Sape Yaku ndai hku tsun ai: “Anhte hpe shalawt la lu ai, hkum tsup re ai tara hta azi yu nga nna, shing rai a nga nga ai wa chyawm gaw, . . . shi hkan galaw ai bungli hta e awng wa na ra ai.” (Masha Ni Teng Sha Lawt Lu Wa Ai Aten
4. Adam yan Ewa hta hpa lawt lu ai lam nga wa ai kun? (Ndai sumhpa shawng na sumla hpe yu u.)
4 Ningpawt Ninghpang Laika daw kaba 1 hte 2 hpe anhte hti ai shaloi, Adam yan Ewa gaw, dai ni aten hta masha ni yupmang sha lu mang ai, lawt lu ai ahkang hpe lu la wa ai. Ra kadawn ai lam yawng mayawng shan hta nga ai. Hpa hpe mung n hkrit ra ai. Kadai mung shan yan hpe n tara ai hku kanawn mazum ai lam n nga ai. Malu masha, bungli, machyi makaw ai lam, si hkrung si htan hte seng ai lam ni hpe n tsang ra ai. (Ningpawt 1:27-29; 2:8, 9, 15) Raitim, shan hta shadawn sharam n nga ai lawt lu ai lam nga ai kun? Yu yu ga.
5. Masha law malawng shadu ai lawt lu ai lam gaw hpa rai a ta? Raitim, jet ai lawt lu lam lu na matu masha ni hta hpa nga ra ai kun?
5 Jet ai lawt lu ai lam ngu ai gaw, lu la na akyu hpe n tsang ra ai sha, tinang galaw mayu ai yawng hpe galaw lu ai lachyum re ngu masha law malawng shadu ma ai. Laika buk langai (World Book Encyclopedia) hta, lawt lu ai lam ngu ai gaw, “lata la ai lam hte maren galaw lu ai atsam nga ai” ngu tsun da ai. Raitim, asuya gaw, n tara ai, n rap ra ai ngu masat da ai lam ni n nga yang, shinggyim masha ni gaw, wanglu wanglang galaw taw nga na re ngu nna mung tsun da ai. Dai majaw, masat da ai lam nkau gaw nga nan nga ra ai hpe chye lu ai. Rai yang she, yawng gaw lawt lu ai lam nga lu na re. Raitim, gara lam gaw tara ai, gara lam gaw nga ra ai, gara lam gaw rap ra ai ngu masat lu ai ahkang nga ai wa gaw kadai rai na kun?
6. (a) Yehowa Karai Kasang langai sha, lawt lu ai lam hta hpa majaw hkum tsup ai ahkang nga ai kun? (b) Shinggyim masha ni hta hpa lawt lu ai lam nga ai kun? Hpa majaw kun?
6 Yehowa Karai Kasang langai sha, hkum tsup nna tsep kawp lawt lu ai ahkang nga ai hpe anhte dum na matu ahkyak ai. Hpa majaw kun? Shi gaw yawng mayawng hpe hpan da nna, ninggawn tawa hpe uphkang ai chyahtum chyalai n-gun rawng ai Uphkang Madu re. (1 Timohti 1:17; Shingran 4:11) Hkawhkam Dawi gaw grai laklai ai ga si ni hte Yehowa a ahkang aya hpe shagrau wa ai. (1 Hkawhkam Labau 29:11, 12 hpe hti u.) Raitim, sumsing lamu hte ginding aga hta nga ai hpan da hkrum ai ni yawng a lawt lu ai lam gaw, masat tawn da hkrum ai. Dai gaw shadawn sharam nga ai lawt lu ai lam re. Yehowa Karai Kasang langai sha, gara lam gaw tara ai, gara lam gaw nga ra ai, gara lam gaw rap ra ai ngu masat lu ai ahkang nga ai wa re. Anhte hpe mung dai lam chye na shangun mayu ai. Shawng nnan kaw nna, Yehowa gaw shi hpan da ai ni hpe masat da ya ai.
7. Anhte hpe ngwi pyaw shangun ai lam nkau mi gaw hpa rai kun?
7 Adam yan Ewa hta lawt lu ai lam law law nga tim, shanhte a lawt lu ai lam gaw shadawn sharam sha re. Masat da ai lam ni kaw nna nkau mi gaw shan a matu yu maya sha re. Ga shadawn, matut asak hkrung na matu, nsa sa ra ai. Malu masha sha ra nna yup mung yup ra ai. Dai lam ni galaw ra ai majaw, shan hta lawt lu ai lam n nga sai kun? N re. Yehowa dai hku masat da ya ai gaw, shan hpe ngwi pyaw nna myit dik shangun mayu ai majaw re. (Shakawn 104:14, 15; Hpaji 3:12, 13) Anhte yawng gaw, san seng ai nbung hpe marawp lu ai shaloi, ra sharawng ai malu masha ni hpe lu sha ai shaloi, shana hta atsawm hkring sa la lu ai shaloi grai pyaw ga ai. Anhte dai lam ni galaw ai shaloi, masat da hkrum ai ngu n hkamsha ai. Adam yan Ewa mung dai hte maren sha re.
8. Adam yan Ewa hpe Karai Kasang jaw ai laksan hkang da ai lam gaw hpa rai kun? Hpa majaw kun?
8 Yehowa gaw, Adam yan Ewa hpe laksan hkang da ai lam langai jaw ai. Kashu kasha shaprat nna, ga ting hpe jahpring na hte yu lanu lahku na matu shan hpe tsun da ai. (Ningpawt 1:28) Dai hku galaw shangun ai majaw, shan hta lawt lu ai lam n nga sai kun? Dai hku n re. Mungkan ting hpe hparadisu byin hkra galaw nna, hkum tsup ai kashu kasha ni hte arau htani htana nga lu ai nta langai byin wa hkra galaw na matu shan hpe ahkaw ahkang jaw ai re. Dai gaw Karai Kasang a yaw shada lam re. (Esaia 45:18) Dai ni aten hta chyawm gaw, dinghku n shang na matu hte ma n la na matu dawdan yang pyi, Karai Kasang a ga n madat ai hku gaw n re. Masha ni gaw, yakhkak hkrum na hpe chye tim pyi, dinghku shang nna kashu kasha shaprat nga ding yang re. (1 Korinhtu 7:36-38) Hpa majaw kun? Shanhte gaw, ngwi pyaw na matu hte myit dik lam lu na matu myit mada ai majaw re. (Shakawn 127:3) Lama na, Adam yan Ewa gaw Yehowa a ga madat na nga yang, shan a dinghku gaw htani htana ngwi pyaw lu na re.
Jet Ai Lawt Lu Lam Gara Hku Sum Mat Ai Kun?
9. Ningpawt Ninghpang 2:17 hta mu lu ai Karai a hkang da ai lam gaw hpa majaw rap ra ai kun?
9 Yehowa gaw, Adam yan Ewa hpe kaga hkang da ai lam langai hpe mung naw jaw ai. Dai hpe n madat yang hpa byin na hpe mung asan sha tsun da ai. Yehowa ndai hku tsun ai: “Kaja ai hte n kaja ai hpe chye ginhka shangun ai hpun hta na chyawm gaw, nang n sha lu na ndai: kaning rai nme law, dai hpun hta na sha ai nhtoi hta, nang teng teng si lu na ndai.” (Ningpawt 2:17) Dai hkang da ai tara gaw, n rap ra ai (sh) n nga ra ai tara kun? Dai lam a majaw, Adam yan Ewa hta lawt lu ai lam n nga sai kun? N re. Chyum hpaji du law law gaw, Karai a hkang da ai lam gaw hpaji rawng nna lachyum nga ai ngu tsun ma ai. Shanhte kaw nna langai gaw ndai hku tsun ai: ‘Shinggyim masha ni a matu hpa gaw kaja ai, hpa gaw n kaja ai hpe Karai Kasang sha chye ai. ‘Kaja ai’ lam ni hpe hkamsha lu na matu, shinggyim masha ni gaw Karai Kasang hpe kamhpa ra nna, shi a ga hpe madat mara ra ai. Lama na, shi a ga hpe n madat ai nga yang, hpa gaw kaja ai, hpa gaw n kaja ai hpe tinang nan dawdan mat ra sana re.’ Raitim, shinggyim masha ni daw zawn galaw lu na matu grai yak ai.
Adam yan Ewa a lata ai lam a majaw yakhkak jamjau hkrum (Laika pang 9-12 hpe yu u)
10. Tinang myit ra ai hku lata ai hte gara gaw kaja ai, n kaja ai hte seng nna dawdan ai gaw hpa majaw n bung ai kun?
Yehowa langai sha kaja ai, n kaja ai hte seng nna, dawdan lu ai ahkang nga ai
10 Yehowa gaw, Adam galaw mayu ai hpe galaw na matu lawt lu ai ahkang n jaw da ai ngu masha nkau mi myit la ma ai. Raitim, tinang myit ra ai hku lata ai hte, gara gaw kaja ai n kaja ai hte seng nna, dawdan ai gaw n bung ai hpe shanhte n chye ma ai. Adam yan Ewa hta, Karai Kasang a ga madat na matu hte, n madat na matu lata lu ai ahkang nga ai. Raitim, Yehowa langai sha kaja ai, n kaja ai hte seng nna, dawdan lu ai ahkang nga ai. Dai hte seng nna, “kaja ai hte n kaja ai chye ginhka shangun ai hpun” gaw, Adam yan Ewa hpe sakse madun nga ai. (Ningpawt 2:9) Anhte lata ai lam a matu lu la na akyu gaw hpa byin wa na hpe, anhte galoi mung tup hkrak n chye ai. Kaja ai akyu sha lu na ngu nna mung, tup hkrak n lu tsun ai. Dai majaw, masha ni gaw kaja ai yaw shada lam hte lata ai (sh) dawdan ai raitim, yakhkak jamjau ai lam ni, tsin-yam tsindam ni hte yawn hpa lam ni sha hkrum sha nga ai. (Ga Shagawp 14:12) Shinggyim masha ni galaw lu ai atsam gaw shadawn sharam sha re. Yehowa gaw Adam yan Ewa hpe hpun hta na nam si n sha na matu hkang da ai hku nna, jet ai lawt lu lam lu mayu yang, shi a ga hpe madat ra ai lam sharin ya wa ai. Adam yan Ewa gaw hpa galaw na matu dawdan wa ai kun?
11, 12. Adam yan Ewa a lata ai lam gaw hpa majaw yakhkak jamjau hkrum shangun ai kun? Ga shadawn jaw u.
11 Adam yan Ewa gaw Yehowa hpe n madat na matu lata wa ai gaw yawn hpa re. Ewa gaw Satan ndai hku ga sadi jaw ai hpe madat wa ai: “Nan a myi hpaw nna, kaja ai hte n kaja ai hpe chye ginhka na ra ai majaw, Karai Kasang hte maren nan tai na ma rin dai.” (Ningpawt 3:5) Adam yan Ewa a lata ai lam gaw, Satan tsun ai hte maren, lawt lu ai lam grau nna lu wa ai kun? N lu ai. Yehowa a lam matsun hpe nyet kau ai majaw, yakhkak jamjau ai lam de du mat wa ai hpe shan chye wa ai. (Ningpawt 3:16-19) Hpa majaw kun? Yehowa gaw shinggyim masha ni hpe gara gaw kaja ai, gara gaw n kaja ai hte seng nna tinang hkrai masat lu ai ahkang n jaw da ai majaw re.—Ga Shagawp 20:24 hte Yeremia 10:23 hpe hti u.
12 Ndai gaw, nbung li gau ai wa hte bung ai. Shi sa ai lam shim lum na matu, masat da ai lam matsun hpe hkan sa ra ai. Nbung li hta lawm ai hkingrai ni hpe jailang ra nna, nbung lam hkang ai masha ni hte matut mahkai ra ai. Raitim, nbung li gau ai wa gaw lam matsun hpe n hkan sa ai sha, shi sa mayu ai de sa na nga yang, jamjau hkrum na re. Dai nbung li gau ai wa zawn, Adam yan Ewa mung, shan Roma 5:12) Adam yan Ewa gaw, kaja ai, n kaja ai hte seng nna shan hkrai dawdan wa ai majaw, lawt lu ai ahkang grau n lu mat ai. De a malai, shan hpe Yehowa jaw da ai jet ai lawt lu ai lam hpe sum mat ai.
galaw mayu ai lam hpe galaw ma ai. Karai Kasang a lam matsun hpe nyet kau ma ai. Lu la ai akyu gaw hpa rai a ta? Yakhkak jamjau ai lam re. Shan dai hku dawdan ai majaw, shan yan hte shan a kashu kasha ni yawng gaw, yubak hte si ai lam de du mat wa ai. (Jet Ai Lawt Lu Na Lam
13, 14. Jet ai lawt lu lam hpe gara hku lu mai na kun?
13 Masha nkau mi gaw, shadawn sharam n nga ai lawt lu lam lu yang, kaja htum re ngu myit ma ai. Dai gaw teng na kun? Lawt lu ai lam nga ai gaw akyu law law lu tim, masat da ai tara tsep kawp n nga yang, mungkan gaw gara hku byin nga na hpe shingran yu u. Raitim, uhpung uhpawng yawng a tara ni gaw grai shuk ai. Hpa majaw nga yang, dai tara ni hpe makawp maga ra nna, masha ni a wanglu wanglang ahkang hpe mung, shadawn sharam sha nga hkra masat da ma ai ngu nna laika buk langai (World Book Encyclopedia) hta tsun ai. Dai majaw, kalang lang rai yang grai yak ai. Mungkan hta tara law law hpe mu lu nna, tara kasa ni hte tara agyi ni gaw dai tara ni hpe sang lang dan na matu hte hkan sa na matu shakut nga ra ma ai.
14 Jet ai lawt lu ai lam gara hku lu mai ai lam hpe Yesu Hkristu sanglang dan wa ai. Shi ndai hku tsun ai: “Nanhte nye a ga hta agrin nga myit yang gaw, nye a sape teng teng nanhte rai nga myit dai: teng man ai lam mung nanhte chye lu na ma rin dai rai nna, dai teng man ai gaw, nanhte hpe shalawt dat na ra ai.” (Yawhan 8:31, 32) Dai majaw, jet ai lawt lu ai lam lu na matu, anhte galaw ra ai lam lahkawng nga ai. Langai, Yesu sharin ya ai teng man ai lam hpe anhte hkap la ra ai. Lahkawng, shi a sape byin ra ai. Dai lam lahkawng hpe galaw yang, jet ai lawt lu ai lam lu na re. Rai yang, hpa lam kaw nna lawt lu na kun? Yesu ndai hku tsun wa ai: “Yubak galaw ai wa kadai mung, yubak a mayam rai nga ai.” Shi ndai hku bai tsun ai: “Kasha wa e nanhte hpe shalawt dat myit yang gaw, nanhte gaja wa teng teng lawt lu na myit dai.”—Yawhan 8:34, 36.
15. Anhte hpe Yesu ga sadi jaw wa ai “gaja wa teng teng lawt lu na” ngu ai lam gaw hpa majaw jet ai lawt lu lam re ai kun?
15 Sape ni hpe Yesu ga sadi jaw wa ai lawt lu lam gaw, dai ni aten na masha law malawng lu mayu ai lawt lu ai lam hta na grau kaja ai. “Kasha wa e nanhte hpe shalawt dat myit yang gaw, nanhte gaja wa teng teng lawt lu na myit dai” nga nna Yesu tsun wa ai shaloi, shinggyim masha ni ayan na hkrum nga ai sawng htum ai mayam re ai yubak a mayam byin ai kaw nna lawt lu na lam hpe tsun nga ai re. Gara lam hku nna yubak a mayam ni anhte byin nga ai kun? Yubak gaw, n kaja ai lam ni galaw na matu anhte hpe shadut ya ai. Bai nna, kaja htum lam, jaw ai ngu anhte chye da ai lam ni hpe galaw na matu mung pat shingdang ai. De a akyu gaw, myitru hpa lam, hkra machyi lam, yakhkak ai lam hkrum nna, hpang jahtum hta si ra ai. (Roma 6:23) Yubak a mayam byin ai gaw, grai hkra machyi shangun ai hpe kasa Pawlu nan hkamsha wa ai. (Roma 7:21-25 hpe hti u.) Anhte hta yubak tsep kawp n nga mat yang, Adam yan Ewa lu la wa ai jet ai lawt lu lam anhte bai lu la na re.
16. Anhte gara hku nna teng sha lawt lu na kun?
16 “Nanhte nye a ga hta agrin nga myit yang” nga nna Yesu tsun ai majaw, shi shalawt ya ai hpe hkrum mayu yang, anhte maga na galaw ra ai lam nga ai. Hpa lam rai na kun? Ap nawng da ai Hkristan ni hku nna, anhte a myit ra ai lam ni hpe nyet kau ra nna, sape ni a matu Yesu masat da ya ai lam ni hpe hkan sa ra ai. (Mahte 16:24) Yesu ga sadi jaw wa ai hte maren, gawng malai hkungga hpe anhte hkap la ai nga yang, htawm hpang hta anhte teng sha lawt lu na re.
17. (a) Jet ai ngwi pyaw lam hte myit dik ai lam gara hku lu mai na kun? (b) Hpang na sumhpa hta hpa lam hpe hkaja na kun?
17 Jet ai ngwi pyaw lam hte myit dik lam lu na matu, sape ni hpe Yesu sharin ya ai lam ni hpe anhte hkan sa ra ai. Dai hku hkan sa na nga yang, hpang jahtum hta yubak hte si ai kaw nna teng sha lawt lu na re. (Roma 8:1, 2, 20, 21 hpe hti u.) Hpang na sumhpa hta, anhte hta nga ai lawt lu ai lam hpe hpaji rawng ai hte gara hku akyu jashawn mai na lam sharin la lu na re. Jet ai lawt lu lam nga ai Yehowa Karai Kasang hpe anhte htani htana shakawn shagrau lu na re.