Tina Yehowa Boma mpi Vanda na Kyese!
Tina Yehowa Boma mpi Vanda na Kyese!
“Kiese na muntu yina ke tinaka Mfumu Nzambi boma.”—NKUNGA 112:1.
1, 2. Kutina Nzambi boma lenda natila beto inki?
KUVANDA na kyese kelomba kusala bikesa. Sambu na kuvanda na kyese ya kyeleka, beto fwete sala bansola ya mbote, kusala mambu ya mbote, mpi kubuya na kusala mambu ya mbi. Ngangi na beto Yehowa mepesaka beto Ndinga na yandi sambu na kulonga beto mutindu ya kuvanda na luzingu ya kuluta mbote. Kana beto kesosa mpi kelanda lutwadisu ya Yehowa, yo kesonga nde beto kemonisa boma ya Nzambi, mpi beto lenda vanda mpenza na kyese.—Nkunga 23:1; Bingana 14:26.
2 Na disolo yai, beto tatadila bambandu ya ntama ti ya ntangu na beto yina kemonisa mutindu boma ya mbote ya Nzambi kesadisaka muntu na kununga bupusi ya kusala mambu ya mbi mpi kubaka kikesa ya kusala mambu ya mbote. Beto tamona nde boma ya Nzambi lenda natila beto kyese mpi kupusa beto na kuyambula bikalulu ya mbi, mutindu Ntotila Davidi kusalaka. Beto tamona mpi nde kutina Yehowa boma kele mpenza kimvwama ya mfunu yina bibuti lenda pesa bana na bo. Ya kyeleka, Ndinga ya Nzambi kendimisa beto nde: “Kiese na muntu yina ke tinaka Mfumu Nzambi boma.”—Nkunga 112:1.
Baka Dyaka Kyese Yina Nge Vidisaka
3. Inki kusadisaka Davidi na kuvutukila bangwisana ya mbote ti Nzambi?
3 Mutindu beto monaka na disolo yina meluta, Davidi kumonisaka ve boma ya mbote ya Nzambi na bambala tatu mpi yandi salaka masumu. Kansi, mambu ya yandi salaka ntangu Yehowa kupesaka yandi disipline kumonisaka nde ata yandi salaka masumu, Davidi vandaka kutina mpenza Nzambi boma. Luzitu ya yandi vandaka na yo sambu na Nzambi kupusaka yandi na kundima kifu na yandi, na kusungika bikalulu na yandi, mpi na kuvutukila bangwisana ya mbote ti Yehowa. Ata bifu na yandi kunatilaka yandi ti bantu yankaka mpasi, mutindu yandi balulaka ntima na masonga yonso kusalaka nde Yehowa kulanda na kusadisa mpi kusakumuna yandi. Bubu yai, mbandu ya Davidi lenda pesa mpenza kikesa na Bakristu yina lenda sala disumu ya ngolo.
4. Inki mutindu kutina Nzambi boma kusadisaka muntu mosi na kubaka dyaka kyese?
* Ata yandi vandaka kusala kisalu ya kimupasudi-nzila ya ntangu yonso, yandi salaka kinduku ti bantu ya bikalulu ya mbi mpi yandi kumaka kusala mambu ya mbi. Yo lombaka nde bo basisa yandi na dibundu ya Bukristu. Ntangu yandi vutukilaka mabanza ya mbote, yandi salaka yonso yina kuvandaka mfunu sambu na kuvutula bangwisana ti Yehowa. Na nima, yandi vutukaka na dibundu. Na ntangu yina yonso, Sonja kuvidisaka ve ata fyoti mpusa ya kusadila Yehowa. Nsukansuka, yandi yantikaka dyaka kusala kisalu ya kimupasudi-nzila ya ntangu yonso. Ntangu fyoti na nima, yandi kwelaka nkuluntu mosi ya mbote, mpi ntangu yai bo ke na kyese ya kusadila Yehowa na kati ya dibundu. Ata Sonja kemonaka mpasi na ntima sambu yandi yambulaka nzila ya Bukristu na ntangu fyoti, yandi kele na kyese na mutindu kutina Nzambi boma kusadisaka yandi na kuvutuka na dibundu.
4 Beto baka mbandu ya Sonja.Mbote Kumona Mpasi na Kisika ya Kusala Disumu
5, 6. Tendula mutindu mpi kikuma Davidi kubuyaka mbala zole na kufwa Saule.
5 Ya kyeleka, yo kele dyambu ya kuluta mbote kana kutina Nzambi boma kesadisa muntu na kutina masumu. Davidi kusalaka mutindu yina. Na ntangu mosi buna, Saule ti bantu na yandi 300 vandaka kulanda Davidi sambu na kufwa yandi. Saule kukotaka na dibulu mosi na kati ya matadi, kisi ve Davidi ti bantu na yandi kubumbanaka na kati ya dibulu yango. Bantu ya Davidi kulongisilaka yandi na kufwa Saule. Sambu na bo, yina kuvandaka dibaku ya Yehowa kupesaka mbeni ya ngolo ya Davidi na maboko na yandi. Davidi kupusanaka na mayele yonso kukonda makelele mpi kuzengaka nsongi ya lele ya Saule. Sambu Davidi vandaka kutina Nzambi boma, ata kima ya kukonda mfunu yina yandi salaka kuyangisaka kansansa na yandi. Davidi kupanzaka bantu na yandi mpi kutubilaka bo nde: “Mfumu Nzambi kubika mono ve mono fwa mfumu na mono ya yandi mosi me solaka. Mono lenda sala yandi mbi ve ata fioti sambu Mfumu Nzambi yandi mosi solaka yandi na kuvanda ntotila!” *—1 Samuele 24:1-8.
6 Na okazio yankaka, Saule ti bantu na yandi kuvandaka kisika mosi na kan na mpimpa, ebuna bo yonso ‘kulalaka mpongi ya ngolo yina Yehowa kutindilaka bo.’ Davidi ti Abishai, yina kuvandaka mwana-mpangi na yandi, kukotaka na kinsweki na kati-kati ya camp mpi kukwendaka tii kisiki Saule kulalaka. Abishai zolaka kaka kufwa Saule mbala mosi. Davidi kubuyisaka Abishai mpi kuyulaka yandi nde: “Nani lenda tula diboko na muntu yina ya Mfumu Nzambi solaka, kukonda kubaka ndola?”—1 Samuele 26:9, 12.
7. Inki kubuyisaka Davidi na kusala disumu?
7 Sambu na nki Davidi kufwaka ve Saule na baokazio zole yina yandi zwaka? Sambu yandi vandaka kutina Yehowa boma kuluta boma yina yandi vandaka na yo sambu na Saule. Sambu Davidi kuvandaka na boma ya mbote ya Nzambi, yandi vandaka ya kuyilama na kumona mpasi na kisika ya kusala disumu. (Baebreo 11:25) Davidi kutulaka ntima ya mvimba nde Yehowa kekudibanzaka sambu na bantu na Yandi mpi sambu na yandi mosi Davidi. Yandi zabaka nde kulemfuka mpi kutula ntima na Nzambi zolaka kunatila yandi kyese ti balusakumunu mingi, kansi kukonda kulemfukila Nzambi zolaka kunata yandi na kuvidisa kundimama na Nzambi. (Nkunga 65:5) Davidi zabaka mpi nde Nzambi zolaka kulungisa lusilu na Yandi ya kukumisa yandi ntotila mpi zolaka kukatula Saule na ntangu na yandi mpi na mutindu ya yandi mezola.—1 Samuele 26:10.
Kutina Nzambi Boma Kenataka Kyese
8. Inki mutindu kikalulu ya Davidi na ntangu ya mpasi kepesa beto mbandu ya mbote?
8 Mutindu beto kele Bakristu, beto kezaba nde bantu lenda seka mpi kunyokula beto, mpi beto lenda kutana ti bampasi yankaka. (Matayo 24:9; 2 Piere 3:3) Bantangu yankaka, Bakristu yankaka lenda monisa beto mpasi. Kansi, beto kezaba nde Yehowa kemonaka mambu yina yonso, yandi kewaka bisambu na beto, mpi na ntangu yina ya yandi metulaka, yandi tasungika mambu na kuwakana ti luzolo na yandi. (Roma 12:17-21; Baebreo 4:16) Yo yina, na kisika ya kutina bambeni na beto boma, beto ketinaka Nzambi boma mpi ketulaka kivuvu nde yandi tagulusa beto. Bonso Davidi, beto kevutulaka ve mbela mpi beto kefwaka ve minsiku ya lunungu sambu na kutina mpasi. Nsukansuka, yo kenatilaka beto kyese. Inki mutindu?
9. Pesa mbandu ya kemonisa nde ata beto lenda nyokwama, kutina Nzambi boma kenataka kyese.
9 Misionere mosi yina kusalaka bamvula mingi na Afrika kutaka disolo ya dyambu mosi kusalamaka nde: “Sambu bo kekotaka ve na mambu ya politiki, mama mosi ti mwana na yandi ya nkento yina kuvandaka toko kubuyaka kusumba bakarti ya parti politiki. Kimvuka mosi ya babakala kubulaka bo ngolo mpi kusongaka bo na kuvutuka na nzo. Na nzila, mama kumekaka na kusyamisa mwana na yandi yina vandaka kudila mpi yina sosaka kubakisa kikuma ya mambu yina yonso kubwaka. Na ntangu yina bo vandaka ve na kyese, kansi kansansa na bo kuvandaka mbote. Na nima, bo vandaka na kyese mingi mpenza sambu bo lemfukaka na Nzambi. Kana bo sumbaka bakarte ya parti, kimvuka yina ya bantu zolaka kuvanda na kyese mingi. Babakala yina zolaka kusadila bo feti mpi kukinina bo ntangu bo vandaka vutuka na nzo. Kansi, mwana-nkento yina ti mama na yandi zolaka kuvanda na kyese ve ata fyoti sambu bo zolaka kuzaba nde bo fwaka nsiku ya Nzambi.” Kutina Nzambi boma kutaninaka bo na mawi ya kuluta mbi ya mutindu yina.
10, 11. Inki mambu ya mbote kusalamaka sambu nkento mosi kutinaka Nzambi boma?
10 Kumonisa boma ya Nzambi kenataka mpi kyese na ntangu beto mekutana ti mambu ya metala kuzitisa busantu ya luzingu. Beto baka mbandu ya Mary. Ntangu yandi vandaka na divumu ya mwana na yandi ya tatu, munganga kulongisilaka yandi na kubasisa yo. Yandi songaka Mary nde: “Nge kele na kigonsa. Maladi na nge lenda kuma ngolo na konso ntangu yina mpi nge lenda fwa na bangunga 24 yina talanda. Ebuna mwana mpi tafwa. Ata nki mpila, beto kele ata kima mosi ve ya kendimisa beto nde mwana yango tavanda ya mbote.” Mary vandaka kulonguka Biblia ti Bambangi ya Yehowa, kansi yandi vandaka mebaka ntete ve mbotika. Mary ketuba nde: “Ata mpidina, mu mebakaka desizio ya kusadila Yehowa, mpi mu vandaka ti lukanu ya kulemfukila yandi ntangu yonso, ata na ntwala ya bampasi ya nki mutindu.”—Roma 12:17-21; Baebreo 4:16.
11 Ntangu yandi vandaka na divumu, Mary kulandaka na kulonguka Biblia mpi kusadisa dibuta na yandi. Nsukansuka, yandi butaka mwana. Mary ketuba nde: “Kubuta ya mbala yina kuvandaka mwa mpasi kuluta yina ya ntete, kansi kigonsa ya nene kuvandaka ve.” Kutina Nzambi boma kusadisaka yandi na kuvanda ntangu yonso ti kansansa ya mbote, mpi ntangu fyoti na nima, yandi bakaka mbotika. Ntangu mwana yango kuyelaka, yandi mpi longukaka na kutina Yehowa boma, mpi ntangu yai yandi kesalaka na filiale mosi ya Bambangi ya Yehowa.
‘Baka Kikesa na Yehowa’
12. Inki mutindu kutina Nzambi boma kupesaka Davidi kikesa?
12 Kutina Yehowa boma kubuyisaka Davidi na kukonda kusala mbi kaka ve, kansi yo pesaka yandi mpi kikesa ya kubaka badesizio na ntangu ya mpasi mpi na kusala mambu na mayele yonso. Davidi ti bantu na yandi kutinaka Saule mpi kwendaka kuzinga mvula mosi na bangonda iya na Sikilagi, na ntoto ya bantu ya Filistia. (1 Samuele 27:5-7) Kilumbu mosi, ntangu babakala kuvandaka ve, bamiyibi ya bantu ya Amaleki kuyokaka banzo yonso ya mbanza mpi kubotulaka bankento, bana, ti mameme na bo yonso. Ntangu bo vutukaka mpi kumonaka mambu yina kusalamaka, Davidi ti bantu na yandi kudilaka. Ntete bantu ya Davidi kuwaka mawa, kansi na nima bo waka makasi mpi zolaka kufwa yandi na matadi. Ata Davidi kuwaka mpasi na ntima, yandi vidisaka ve kivuvu. (Bingana 24:10) Boma ya Nzambi kupusaka yandi na kusosa lusadisu ya Yehowa, mpi yandi “bakaka kikesa na Mfumu Nzambi.” Na lusadisu ya Nzambi, Davidi ti bantu na yandi kukangaka bantu yina ya Amaleki mpi kubotulaka bima yonso ya bo yibaka.—1 Samuele 30:1-20.
13, 14. Inki mutindu kutina Nzambi boma kusadisaka Mukristu mosi na kubaka badesizio ya mbote?
13 Bubu yai, bansadi ya Nzambi kekutanaka ti mambu ya kelombaka kutula ntima na Yehowa mpi kuvanda kikesa na kubaka badesizio. Beto baka mbandu ya Kristina. Ntangu yandi vandaka leke, yandi longukaka Biblia ti Bambangi ya Yehowa. Kansi yandi zolaka kukuma muntu ya kebulaka piano, mpi yandi yedisaka mayele sambu na kulungisa lukanu yina. Dyaka, yandi vandaka kuwa nsoni na yina metala kisalu ya kusamuna, yo yina yandi vandaka kuwa boma nde yandi takuka ve kulungisa mukumba yina kana yandi baka mbotika. Kansi, mutindu Kristina kulandaka na kulonguka Ndinga ya Nzambi, yandi yantikaka kudiwa nde yo kevandaka na bupusi ya ngolo. Yandi vandaka kulonguka kutina Yehowa boma, mpi kubakisaka nde Yehowa kevingilaka nde bansadi Marko 12:30) Yo pusaka yandi na kudipesa na Yehowa mpi na kubaka mbotika.
na yandi kuzola yandi na ntima na bo ya mvimba, na mabanza, na moyo, ti na ngolo na bo yonso. (14 Kristina kulombaka Yehowa na kusadisa yandi na kuyela na kimpeve. Yandi ketuba nde: “Mu zabaka nde luzingu ya muntu kebulaka piano kelombaka nde yandi sala bakontra ti bantu yina kebulaka miziki sambu na kubula miziki bambala kuluta 400 na konso mvula. Yo yina, mu bakaka lukanu ya kukuma longi na mpila nde mu kuka kudisadisa na kulungisa bampusa na munu, mpi kusala kisalu ya kimupasudi-nzila ya ntangu yonso.” Na ntangu yina, Kristina kusalaka dezia manaka ya kubula piano na mbala ya ntete na nzo yina kuzabanaka mbote ya bantu vandaka kubula miziki. Yandi ketuba nde: “Mbala ya ntete ya mu bulaka piano na nzo yina kuvandaka mpi mbala na munu ya nsuka.” Banda pana, yandi kwelaka nkuluntu mosi. Bubu yai, bo yonso zole kesalaka na filiale mosi ya Bambangi ya Yehowa. Yandi ke na kyese na mpila Yehowa kupesaka yandi kikesa ya kubaka badesizio ya mbote mpi bubu yai yandi lenda sadila ntangu ti ngolo na yandi na kisalu ya Nzambi.
Kimvwama Mosi ya Mfunu
15. Inki Davidi zolaka kubikila bana na yandi, mpi nki mutindu yandi salaka yo?
15 Davidi kusonikaka nde: “Bana na mono, beno kwisa kuwa mono, mono ta longa beno na kuzitisa Mfumu Nzambi.” (Nkunga 34:12) Sambu Davidi kuvandaka tata ya dibuta, yandi vandaka ti mabanza ya kubikila bana na yandi kimvwama ya mfunu mingi, disongidila, boma ya mbote, mpi ya bukatikati ya Yehowa. Na bangogo ti na bisalu na yandi, Davidi kumonisaka ve Yehowa bonso Nzambi ya kepesaka bantu boma, yina kevingilaka na kumona nswalu kisika ya bo mezitisa ve bansiku na yandi, kansi yandi monisaka Yehowa bonso Tata ya zola yina kekudibanzaka sambu na bana na yandi ya ntoto, mpi kelolulaka bo. Davidi kutubaka nde: “Ke na muntu ve lenda mona mbi na yandi mosi.” Ebuna, sambu na kumonisa nde yandi vandaka kundima nde Yehowa kesosaka ve ntangu yonso bifu na beto, Davidi kuyindulaka nde: “Wila mono mawa sambu na mbi ya mono zaba ve.” Davidi vandaka kundima nde kana yandi sala kikesa, bangogo ti mabanza na yandi lenda vanda mbote na ntwala ya Yehowa.—Nkunga 19:13, 15.
16, 17. Inki mutindu bibuti lenda longa bana na bo na kutina Yehowa boma?
16 Davidi kubikaka mbandu ya mbote sambu na bibuti bubu yai. Ralph ti mpangi na yandi ya bakala kesalaka na filiale mosi ya Bambangi ya Yehowa. Ralph ketuba nde: “Bibuti na beto kunsansaka beto na mpila nde beto sepela ti kyeleka. Ntangu beto vandaka baleke, bo vandaka kukotisa beto mpi na masolo ya metala mambu ya dibundu, mpi beto kumaka kusepela na kyeleka bonso bo. Bo sadisaka beto na kubakisa nde beto lenda sala mambu mingi ya mbote na kisalu ya Yehowa. Dibuta na beto kuzingaka bamvula mingi na nsi yina kuvandaka na mfunu ya bansamuni ya Kimfumu mpi bo sadisaka na kusala mabundu ya mpa.
17 “Kima kusadisaka beto na kuvila ve nzila ya kyeleka kuvandaka ve kimvuka ya bansiku ya ngolo-ngolo, kansi mutindu bibuti na beto vandaka kutadila Yehowa. Sambu na bo, Yehowa kuvandaka muntu ya kyeleka mpi ya kuluta mbote mpenza. Bo vandaka na mpusa ya kuzaba yandi mbotembote ti ya kusepedisa yandi, mpi beto longukaka kutina Nzambi boma mpi kuzola yandi na nsadisa ya mbandu na bo. Ata kana beto mesala kima mosi ya mbi, bibuti na beto vandaka kusala ve mambu yina lendaka kupusa beto na kudiwa nde Yehowa kezola beto dyaka ve, mpi bo vandaka kutudila beto ve bansiku ya kukonda mfunu na makasi yonso. Mbala mingi bo vandaka kufonga ti beto mpi kusolula ti beto na malembe yonso, bantangu yankaka mama vandaka kutuba ti kudila sambu na kusosa kusimba ntima na beto. Mpi metode yai kunungaka. Beto longukaka na bangogo ti na bisalu ya bibuti na beto nde kutina Yehowa boma kele kima ya kuluta mbote, mpi nde kuvanda Mbangi na yandi kesepedisaka yandi, kansi yo kele ve kilo.”—1 Yoane 5:3.
18. Inki beto tabaka kana beto ketina Nzambi ya kyeleka boma?
18 Na kati ya “mambu ya nsuka” yina Davidi kusonikaka, yandi tubaka nde: “Mfumu yina ke yalaka bantu mbote, yina ke yalaka na kuzitisa Nzambi na ntima na yandi, yandi kele bonso mwini ya suka ntangu ntangu ke basika.” (2 Samuele 23:1, 3, 4) Yo kemonana nde Salomo, mwana ya Davidi yina kuyingaka yandi na kimfumu, kubakisaka bangogo yina sambu yandi lombaka nde Yehowa kupesa yandi “ntima ya bulemfu” mpi mayele ya “kuswaswanisa mambu ya mbote ti mambu ya mbi.” (1 Bantotila 3:9, NW) Salomo kuzabaka nde kutina Yehowa boma kenataka mayele ti kyese. Na nima, yandi sukisaka mukanda ya Longi na bangogo yai: “Na mambu yai yonso, ke na kima mosi mpamba ya kutuba: Zitisa Nzambi, lemfuka na bansiku na yandi, sambu yai kele kisina ya Nzambi me sadilaka muntu. Konso kima ya beto ke sala, Nzambi ke sambisa beto, ata mambu ya mbote to ya mbi, ata mambu ya beto ke salaka na kinsweki.” (Longi 12:13, 14) Kana beto kezitisa ndongisila yina, beto tamona mpenza nde ‘kutina Nzambi boma mpi kudikulumusa’ kepesaka mayele ti kyese kaka ve, kansi mpi ‘kimvwama, lukumu, ti luzingu ya nda.’—Bingana 22:4.
19. Inki tasadisa beto na kubakisa ntendula ya “kutina Mfumu Nzambi boma”?
19 Na nsadisa ya bambandu ya ntama ti ya ntangu na beto, beto memona nde boma ya mbote ya Nzambi kevandaka na bupusi ya mbote na luzingu ya nsadi ya kyeleka ya Yehowa. Boma ya mutindu yina lenda kangisa beto nzila na kukonda kusala mambu yina kesepedisaka ve Tata na beto ya zulu, mpi yo lenda pesa beto kikesa ya kunwana ti bambeni na beto mpi ya kukanga ntima na bampasi yina kebwilaka beto. Yo yina, bika beto yonso, baleke ti bambuta, kulonguka Ndinga ya Nzambi na dikebi yonso, kuyindulula na mambu ya beto kelonguka, mpi kusala mbala na mbala bisambu ya masonga sambu na kupusana penepene na Yehowa. Kana beto kesala mpidina, beto ‘tazaba Nzambi’ mpi tabakisa ntendula ya “kutina Mfumu Nzambi boma.”—Bingana 2:1-5.
[Banoti na nsi ya lutiti]
^ par. 4 Beto mebalula bazina.
^ par. 5 Yo lenda vanda nde dyambu yai kele mosi na kati ya mambu yina Davidi kukutanaka na yo, yina kupusaka yandi na kusonika Bankunga 57 ti 142.
Keti Nge Lenda Tendula?
Inki mutindu kutina Nzambi boma lenda
• sadisa muntu na kuvutukila bangwisana ti Nzambi na nima ya kusala disumu?
• nata kyese na ntangu ya mpasi ti ya minyoku?
• pesa beto kikesa ya kusala luzolo ya Nzambi?
• vanda kimvwama ya mfunu mingi sambu na bana na beto?
[Bangyufula ya disolo ya kulonguka]
[Kifwanisu ya kele na lutiti 28]
Kutina Yehowa boma kubuyisaka Davidi na kufwa Ntotila Saule
[Bifwanisu ya kele na lutiti 31]
Kutina Nzambi boma kele kimvwama ya mfunu yina bibuti lenda pesa bana na bo