Otwa shitwa tu kale nomwenyo fiyo alushe
OVANHU aveshe ova hala okukala nomwenyo fiyo alushe. Diladila nee ngeno u na omwenyo fiyo alushe, wa hafa, ove iho ehama! Ngeno ohatu kala efimbo lile novanhu ovo tu hole, hatu i keshe pamwe opo twa hala nohatu lihongo kombinga yoinima oyo tu hole.
Mbela oshili ngoo paushitwe okukala tu udite ngaho? Omolwashike ovanhu va hala okukala nomwenyo fiyo alushe? Ombiibeli oya popya kutya Kalunga okwe tu shitila ehalo lokukala fiyo alushe. (Omuudifi 3:11) Oya popya yo kutya “Kalunga Oye ohole.” (1 Johannes 4:8) Ngeenge Kalunga oku tu hole nokwe tu shitila ehalo lokukala ko fiyo alushe, mbela ihatu kala twa hala okukalelela?
Oshoshili kutya kape na ou a hala okufya. Ombiibeli oya popya kutya efyo oli li “omutondi” munenenene. (1 Ovakorinto 15:26) Vamwe ohava fi vanini, ofimbo vamwe hava kala ko efimbo lile, ashike kape na oo ta dulu okuhenuka efyo. Vahapu ngeenge tava diladila kombinga yefyo, ohava kala va tila neenghono. Mbela efyo oli na ngoo efiku li ka xulifwe po? Mbela osho otashi shiiva ngoo?
OUMBANGI U NA SHA NETEELELO
Mbela osha li ehalo laKalunga ovanhu va kale hava fi? Ombiibeli oya popya muGenesis kutya Kalunga okwa shita ovanhu va kale kombada fiyo alushe. Jehova Kalunga okwa shita edu li na keshe osho ovanhu va pumbwa opo va kale ko fiyo alushe nova hafa. Okwa shita omunhu wotete, Adam, ndele te mu tula moshikunino muEden. “Opo nee Kalunga okwa tala aishe ei a ninga, ndele oya li ya wapala unene.” — Genesis 1:26, 31.
Adam okwa li a shitwa a wanenena, e li oshifeka shaKalunga. (Deuteronomion 32:4) Omukulukadi waAdam naye okwa li a wanenena. Jehova okwe va lombwela a ti: “Dalafaneni nokuhapupala ndele yadifeni edu, lo nali kale mepangelo leni, ndele pangeleni oinamwenyo yomefuta needila dokeulu noinamwenyo aishe tai linyenge kombada yedu.” — Genesis 1:28.
Osha li tashi ka kwata efimbo lile opo va yadife edu noludalo lavo. Adam naEva ova li ve na okumona ounona, novana vavo ova li ve na okumona ounona fiyo edu alishe la yadifwa ngaashi Kalunga a li a lalakanena. (Jesaja 45:18) Molwaashi Kalunga okwa li e va timaumbwilifa oshinima osho, osha yela kutya ka li a hala va kale momwenyo efimbo lixupi nokufya, ndele tava kala vehe osho sha ka ningilwa oludalo lavo alishe.
Natango, ova li va pewa oshinakuwanifwa shokupangela oinamwenyo. Adam okwa li a lombwelwa aluke oinamwenyo omadina, naasho osha li shi na okukwata efimbo lile. (Genesis 2:19) Opo a pangele oinamwenyo, okwa li e na okulihonga kombinga yoinamwenyo nanghee ta dulu oku i fila oshisho. Osho osha li tashi ka kwata efimbo lile shi dulife oku i luka omadina.
Eshi Jehova a lombwela ovalihomboli votete va yadife edu nova pangele oinamwenyo, osho otashi ulike kutya ova li va shitwa va kale ko fiyo alushe. Osha yela kutya Adam okwa kala ko efimbo lile.
KALUNGA OKWA HALA OVANHU VA KALE NOMWENYO FIYO ALUSHE KOMBADA YEDU
OVA KALA KO OULE WEFIMBO LILE
Adam okwa li e na omido 930
Metusala okwa li e na omido 969
Noa okwa li e na omido 950
Kunena ovanhu ohava kala nomwenyo omido 70-80
Ombiibeli oya ulika kutya ovanhu nale ova li hava kala ko efimbo lile okuyelekanifa nokunena. Oya ti: “Osho hano efimbo olo alishe Adam a kala nomwenyo, ola li omido omafele omugoi nomilongo nhatu.” Opo nee oya tumbula vali ovanhu vahamano ovo va kala nomwenyo oule womido di dulife po 900. Omadina avo oo, Set, Enos, Kenan, Metusala nosho yo Noa. Aveshe ova kala momwenyo ofimbo Eyelu inali uya, na Noa okwa li e na omido 600 ofimbo Eyelu inali uya. (Genesis 5:5-27; 7:6; 9:29) Omolwashike va kala nomwenyo efimbo lile?
Ovalumenhu aveshe ovo ova li popepi newaneneno nomolwaasho va kala momwenyo efimbo lile. Ewaneneno ola pambafana ngahelipi nokukala nomwenyo efimbo lile? Nongahelipi efyo tali ka xulifwa? Opo tu mone omanyamukulo, tete otu na okushiiva kutya omolwashike hatu kulupa nohatu fi.