ЧОБАЛЧАТХАННАРҒА ПОЛЫЗЫҒ
Ниме сағирға
Пірее психологтар, чағын кізізін чідір салған соонда, кізінің соон сӱрістіре аймах-пасха чувстволар полчалар тіпчетселер дее, полған на кізі пос оңдайынҷа чобалча. Кізілер аймах-пасха оңдайнаң чобалчатсалар, оларның піреезі пасхаларынаң асхынах чобалча алай позын холда тутча тирге чарир ба? Чох. Чағын кізінің ӱреенін пілінгені паза пос алынҷа ла чобалбааны туза, че анзы пір ле оңдайнаң чобаларға кирек полчатханын кӧзітпинче. Кӧбізін анзы кізі хайдағ культурада ӧскенінең, аның хылиинаң, чобалчатхан кізінің опыдынаң паза чағын кізізі хайди ӱреп парғанынаң палғалыстығ.
ЧОБАЛЫС ПАСХА-ПАСХА ПОЛЧА
Чағын кізізі ӱреп парған кізі хайдағ чобалысха урунарын пілбинче. Че кӧп кізі мындағ чувстволарға паза сидіктерге урунча.
Кізі алаң ас парча. Чағын кізі ӱреп парза, кізі ылғапча, сыхтапча, кӧңні кинетін алыс сыхча. Тӱс кӧріп алза, кізінің кӧңні уламох тӱсче. Че пастап ла ис салза, алаң ас парча, киртін полбинча. Тимо ирі ӱреенде, Тина хайди полғаннаңар піди чоохтапча: «Мин саңай тыып парғам, ылғап таа полбинчатхам, киртін полбинчатхам, тынарға аар полыбысхан. Ол кирек пасха кізінең полча тіп пілдірген».
Ідӧк кізі сағыссырапча, тарынча паза пыроланча. 24-частығ оолғын Эрикті чідір салған Айвон піди чоохтапча: «Нинҷе-де тус пазынаң піс ипчімнең Иоланданаң хада тарын сыххабыс. Піс андағ кізілер нимеспіс, аннаңар анзы хайхастығ полған. Піс позыбысты пыролаабыс. Піс сыбыра сағынҷаң полғабыс: „Ол ӱреп парбазын тіп ниме идерге кирек полған?“» Ипчізі ӱр ағырып ӱреен Алехандро чоохтаан: «Пастап мин позымны пыролаам. Андағ чобаға урунғанда, мин Худайның алнында пыролығзым тіп сағынғам. Соонаң мағаа уйадыстығ пол парған. Сынында мин Худайны пыролаптырзым». Костас, кемнің сӧстері пастағы статьяда пазылған, сағысха кирче: «Пастап мин Софияа ол ӱреп парған ӱчӱн тарынғам. Соонаң мағаа уйадыстығ пол парған. Ӱреен ӱчӱн ол пыролығ полбаан нооза».
Чобалчатхан кізінің сағызы хайди ла полза тоғынча. Кӧзідімге, ағаа ӱреен кізінің ӱні истілче, хыринда пас чӧрче паза кӧрінче тіп пілдірче. Тина чоохтапча: «Мин сизінчем: кізілер мағаа ниме чоохтапчатханын испин халчам. Сағыстарым Тимо ӱреен кӱнзер ле парыбысча. Сағызымны пір орында тут полбин сыххам. Аның ӱчӱн мағаа уғаа хомай полған».
Кізілердең чарханча. Чобалчатхан кізее кізілер аразында изі чох пілдірче. Костас чоохтапча: «Мағаа ирепчілернің дее, хоных хонмааннарның даа аразында изі чох пілдірген». Иоланда чоохтапча: «Кем-де сидіктерінеңер мағаа чоохтапчатса, мин хыпчыхтанҷаң полғам. Аның сидіктері минің сидіктерімнің хыринда олаңай ла кирек тіп пілдірҷең! Кем-де палаларының чидіглерінеңер чоохтаҷаң. Мин оларның ӱчӱн ӧрінҷем, че олох туста чӱрееме аар полҷаң. Піс ирімнең тус орында турбинчатханын пілгебіс. Че оларны истерге кӧңнібіс тее, тыстанызыбыс таа чох полҷаң».
Кізінің хазии хомай полыбысча. Чобалчатхан кізі хомай азыран сыхча, арыпча алай симірче паза хомай узуп сыхча. Эрон пабазы ӱреен чылдаңар піди чоохтапча: «Мин хараа сай, пір туста усхун парып, пабам ӱрееннеңер сағынҷаң полғам».
Алехандро хазии уйан пол сыхханнаңар піди чоохтапча: «Мин имҷілерзер нинҷе-де хати айланғам. Че олар син хазыхсың тіп чоохтаҷаңнар. Мин сағынчам, чобалған ӱчӱн іди ағырған полам». Пола-пола аның хазии чахсы пол парған. Че андағ даа полза, Алехандроның имҷілерзер айланғаны орта. Чобалчатхан кізінің иммунитеді уйан пол парча. Иргі паза наа ағырығлар сых сыхчалар.
Киректер идерге сидік полча. Айван сағысха кирче: «Эрик ӱрееннеңер туғаннарына, нанҷыларына, пастығына паза ол чуртаан квартираның ээзіне чоохтирға кирек полған. Кӧп документтер оформлять поларға киліскен. Анаң піске Эриктің нимелерін хатап кӧрглебізерге кирек полған. Прай ол киректерні идерге кӧңнібіс тее, кӱзібіс тее чох полған».
Піреелері ӱреен кізі сыбыра иткен нимелерні идерге киліссе, уламох чобал сыхчалар. Тина сағысха кирче: «Ахчанаң палғалыстығ сурығларны Тимо пӧкчең. Ол чох пол парғанда, ол сурығларны мағаа пӧгерге киліскен. Аның ӱчӱн стресске уламох пастыр сыххам. Паза ол киректерні ит полбассым тіп хорыххам».
Прай пу сидіктер кізінің чуртазын уламох аар итчелер. Оларны азынада пілгені ол аар тусты тобыр парыбызарға полысча. Ундутпаңар, полған на кізі позының оңдайынаң чобалча. Ӱреен кізее пичелленіп чобалғаны хомай нимес.
МИН ХАҶАН ПОЛЗА ЧАСКАЛЫҒ ПОЛ ПОЛАМ МА?
Ниме сағирға. Пола-пола кізі чобалбиныбысча. Чӱрек палығлары кӧместең ирт сыхчалар. Че анзы ӱреен кізіні ундут салғанын таныхтабинча. Пірее тустарда, кӧзідімге, аның ӱреен кӱнінде кізінің чӱрее улам ачып сыхча. Андағ даа полза, пола-пола кӧбізі олаңай чуртасха айланып алча. Нанҷылары паза туғаннары чобалчатхан кізее хабасчатсалар паза ол позы сіренчетсе, олаңай чуртасха айланып аларға оой арах.
Нинҷе тус ирт парарға кирек? Кӧбізіне нинҷе-де ай уғаа тың аар полча. Кемнің-де чӱрегі пір алай ікі чыл тың ағырча. Піреелері аннаң даа ӱр чобалчалар *. Алехандро чоохтапча: «Минің чӱрегім ӱс чыл тың ағырған».
Тыстаныстығ полыңар, таңдағызынаңар сағыссырабаңар. Пӱӱн идерге кирек киректерні идіңер. Піліңер: чобалыс мӧгі тус полбас. Че чӱрек амырадар полысчатхан оңдай пар ба?
Ӱреен кізее пичелленіп чобалғаны хомай нимес
^ абз. 17 Піреелерінің чӱректері нинҷе-нинҷе чыл тың ағырча. Анзы хроническай чобағ пол парарға айабас. Андағ кізілерге имҷілерзер айланарға кирек.