وي-ساناڭىزدى كىم قالىپتاستىرىپ جاتىر؟
«بۇدان بىلاي وسى زاماننىڭ ٶمىر سالتىن ۇلگى ەتپەڭدەر، قايتا، وي-سانالارىڭدى جاڭارتىپ، تۇبەگەيلى وزگەرىڭدەر» (ريمدىكتەرگە 12:2).
اندەر: 88، 45
1، 2. ا) پەتىر يسانى قارا باسىن ويلاۋعا تالپىندىرعاندا، يسا نە دەدى؟ (ماقالانىڭ باسىنداعى سۋرەتتى قاراڭىز.) ٵ) يسا نەگە ولاي جاۋاپ بەردى؟
يسانىڭ شاكىرتتەرى توبەلەرىنە جاي تۇسكەندەي بولىپ وتىر. ولار ۇستازدارى يسرايل پاتشالىعىن قايتا ورناتادى دەپ كۇتكەن ەدى، ال ول قازىر عانا وزىنىڭ ازاپ شەگىپ، ولەتىنىن ايتتى. سوندا ەلشى پەتىر بارلىعىنىڭ الدىن وراپ: «يەم، ٶزىڭىزدى اياڭىز. مۇنداي نارسە باسىڭىزعا تۇسە كورمەسىن!»— دەدى. بۇعان يسا: «مەنەن اۋلاق كەت، شايتان! سەن جولىما توسقاۋىل قويىپ جاتىرسىڭ، ويتكەنى قۇدايدىڭ ەمەس، ادامنىڭ ويىن ايتىپ تۇرسىڭ!»— دەپ جاۋاپ بەردى (ماتاي 16:21—23؛ ەلشىلەردىڭ ىستەرى 1:6).
2 يسا بۇل سوزدەرىمەن شايتان بيلەگەن دۇنيەدەگى وي-پىكىرلەر مەن ەحوبانىڭ ويىنىڭ اراسىندا ايىرماشىلىق بار ەكەنىن ايقىن كورسەتتى (جوحاننىڭ 1-حاتى 5:19). پەتىر يسانى بۇگىندە كوپ ادامعا ٴتان ٶزىمشىل رۋحتى تانىتۋعا يتەرمەلەدى. ٴبىراق يسا ەحوبانىڭ ويىن جاقسى ٴبىلدى. ەحوبا ونىڭ الداعى ازاپ پەن ولىمگە دايىن بولعانىن قالادى. يسانىڭ بەرگەن جاۋابى ونىڭ ەحوبانىڭ ويىنا ساي ارەكەت ەتىپ، وسى دۇنيەدەگى كوزقاراستان تولىقتاي باس تارتقانىن كورسەتەدى.
3. وسى دۇنيەنىڭ ويىنان باس تارتىپ، ەحوبانىڭ ويىن قابىلداۋ نەگە قيىن؟
ەفەستىكتەرگە 2:2). ونىڭ ۇستىنە، اينالامىزداعى ادامدار ٴجيى وزدەرىن عانا ويلايدى. بۇل بىزگە دە اسەر ەتۋى مۇمكىن. ٴيا، ەحوبا سياقتى ويلاۋ ٷشىن كۇش سالۋ كەرەك، ال وسى دۇنيەدەگى ادامدار سياقتى ويلاۋ وپ-وڭاي.
3 ال ٴبىز تۋرالى نە دەۋگە بولادى؟ ٴبىز ەحوبا سياقتى ويلايمىز با، الدە وسى دۇنيەدەگى ادامدار سياقتى ما؟ ٴماسىحشى بولعاندىقتان، قۇدايدىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىنداي ارەكەت ەتۋ ٷشىن بارىمىزدى سالامىز. ٴبىراق ەحوبا سياقتى ويلاۋعا، ياعني ٵر جاعدايعا ەحوبانىڭ كوزقاراسىمەن قاراۋعا تىرىسامىز با؟ بۇل ٷشىن كوپ كۇش سالۋ قاجەت. سەبەبى وسى دۇنيەنىڭ رۋحى ٴبىزدى اۋا ىسپەتتى قورشاپ تۇر (4. ا) وسى دۇنيەنىڭ وي-سانامىزعا اسەر ەتۋىنە جول بەرسەك، ناتيجەسى قانداي بولادى؟ ٵ) وسى ماقالادان نە بىلەمىز؟
4 وسى دۇنيەنىڭ وي-سانامىزعا اسەر ەتۋىنە جول بەرسەك، ٶزىمشىل بولىپ كەتۋىمىز مۇمكىن. ال ارتىنشا نەنىڭ دۇرىس، نەنىڭ بۇرىس ەكەنىن شەشكىمىز كەلىپ كەتۋى دە عاجاپ ەمەس (مارقا 7:21، 22). سوندىقتان ادامنىڭ ەمەس، قۇدايدىڭ ويىن تانىتۋدى ۇيرەنۋ وتە ماڭىزدى. وسى ورايدا بۇل ماقالانىڭ كوپ پايداسى تيمەك. ٴبىز ەحوبا سياقتى ويلاۋدىڭ نە سەبەپتى ەركىندىگىمىزدى شەكتەمەيتىنىن، قايتا، پايدامىزعا اساتىنىن بىلەمىز. سونداي-اق وسى دۇنيەنىڭ كوزقاراسى مەن ويىن ۇلگى ەتپەۋ ٷشىن، ياعني ٴبىزدى قالىپتاستىرۋىنا جول بەرمەۋ ٷشىن نە ىستەۋ كەرەكتىگىن دە بىلەمىز. ال كەلەسى ماقالادا ەحوبانىڭ بەلگىلى ٴبىر جاعدايلارعا قاتىستى كوزقاراسىن قالاي انىقتاي الاتىنىمىزدى جانە ونىڭ وي قالپىنا قالاي يە بولا الاتىنىمىزدى كورەمىز.
ەحوبانىڭ وي قالپى يگىلىك اكەلەدى
5. نەگە كەيبىر ادامدار بىرەۋدىڭ دەگەنىمەن جۇرگىسى كەلمەيدى؟
5 كەيبىر ادامدار بىرەۋدىڭ دەگەنىمەن جۇرگىسى كەلمەيدى. ولار «ٶزىم بىلەمىن» دەپ جاتادى. وسىلاي ٶز بەتىنشە شەشىم قابىلداعىسى كەلەتىنىن كورسەتىپ، ٶز قۇقىقتارىن العا تارتاتىن شىعار. ولار باسقالاردىڭ وزدەرىن قاداعالاپ، وزگەلەر سياقتى بولۋعا ماجبۇرلەگەنىن جاقتىرمايدى *.
6. ا) ەحوبا بىزگە قانداي ەركىندىك بەرگەن؟ ٵ) بۇل ەركىندىك شەكسىز بە؟
6 ەحوبانىڭ كوزقاراسىن قابىلداعانىمىز ەندى وزىمىزدىڭ جەكە وي-پىكىرىمىز بولمايدى دەگەندى بىلدىرمەيدى. قورىنتتىقتارعا 2-حات 3:17 دە: «ەحوبانىڭ رۋحى بار جەردە ازاتتىق بار»،— دەلىنگەن. ەحوبا بىزگە قانداي ادام بولاتىنىمىزدى تاڭداۋعا ەرىك بەرگەن. ٴبىزدىڭ كوڭىل قالاۋىمىز بەن قانداي ىسكە اۋەستەنەتىنىمىزگە قاتىستى تاڭداۋىمىز بار. ەحوبا ٴبىزدى وسىلاي جاراتتى. ٴبىراق بۇل ەركىندىگىمىز شەكسىز دەگەن ٴسوز ەمەس (پەتىردىڭ 1-حاتى 2:16 وقىڭىز). نەنىڭ دۇرىس، نەنىڭ بۇرىس ەكەنىن انىقتاۋعا كەلگەندە، ەحوبا ٴبىزدىڭ سوزىنە جۇگىنگەنىمىزدى قالايدى. ٴسىزدىڭ ويىڭىزشا، بۇلاي ەتۋ ەركىندىگىمىزدى شەكتەپ تاستاي ما، الدە پايدامىزعا اسا ما؟
7، 8. ەحوبانىڭ كوزقاراسىن تانىتقانىمىز ەركىندىگىمىزدى شەكتەپ تاستاي ما؟ مىسال كەلتىرىڭىز.
7 بۇنى مىناداي مىسالمەن تۇسىندىرۋگە بولادى. اتا-انا بالاسىنا جاقسى تاربيە
بەرۋگە تىرىسادى. ونى شىنشىل، ەڭبەكقور ٵرى وزگەلەرگە قامقور بولۋعا باۋليدى. مۇنداي اتا-انا بالاسىن شەكتەپ تاستادى دەي المايمىز، سولاي ەمەس پە؟! قايتا، مۇنداي تاربيە وعان بولاشاقتا كوپ پايداسىن تيگىزەدى. بالا ەرجەتىپ، ۇيدەن كەتكەندە، ٶمىر جولىن ٶزى تاڭدايدى. ەگەر ول اتا-اناسىنىڭ بەرگەن جاقسى تاربيەسىنە ساي ٴجۇرىپ-تۇرسا، جاقسى شەشىمدەر قابىلدايدى جانە كوپ قيىندىقتان، ۋايىم مەن وكىنىشتەن اۋلاق بولادى.ەحوبا كەز كەلگەن ماسەلەگە ٶزى سياقتى قاراۋدى ۇيرەنىپ، بەرگەن قۇندىلىقتارىنا ساي ٶمىر سۇرگەنىمىزدى قالايدى
8 جاقسى اتا-انا سەكىلدى ەحوبا دا ٶز بالالارىنىڭ بارىنشا باقىتتى ٶمىر كەشكەنىن قالايدى (يشايا 48:17، 18). ول بىزگە تازا ٴجۇرىپ-تۇرۋعا جانە وزگەلەرگە قالاي قاراۋ كەرەكتىگىنە قاتىستى نەگىزگى پرينسيپتەردى بەردى. ەحوبا كەز كەلگەن ماسەلەگە ٶزى سياقتى قاراۋدى ۇيرەنىپ، بەرگەن قۇندىلىقتارىنا ساي ٶمىر سۇرگەنىمىزدى قالايدى. بۇلاي ەتكەنىمىز ەركىندىگىمىزدى شەكتەپ تاستامايدى. قايتا، دانا بولۋعا ٵرى دۇرىس شەشىمدەر قابىلداۋعا كومەكتەسەدى (ٴزابۇر 92:5؛ ناقىل سوزدەر 2:1—5؛ يشايا 55:9). ارينە، قانداي شەشىم قابىلدايتىنىمىز ٶز قولىمىزدا. ٴبىراق ٴبىز باقىت اكەلەتىن شەشىم قابىلدايمىز (ٴزابۇر 1:2، 3). ەحوبانىڭ وي قالپىنا يە بولساق، ونىڭ كول-كوسىر يگىلىگىن كورەمىز!
ەحوبانىڭ وي قالپى بارىنەن دە ۇستەم
9، 10. ەحوبانىڭ ويى وسى دۇنيەدەگى وي-پىكىرلەردەن ۇستەم ەكەنىن نە دالەلدەيدى؟
9 ەحوبانىڭ ويى وسى دۇنيەدەگى وي-پىكىرلەردەن الدەقايدا جوعارى. بۇل — ونىڭ وي قالپىن تانىتۋىمىزعا تاعى ٴبىر كەلەلى سەبەپ. وسى دۇنيە تازا ٴجۇرىپ-تۇرۋدىڭ نە ەكەنىنە، وتباسى باقىتىنا، تابىسقا جەتۋگە جانە ومىرىمىزدىڭ باسقا دا سالالارىنا قاتىستى كەڭەستەر بەرەدى. ٴبىراق سول كەڭەستەردىڭ كوبىسى ەحوبانىڭ كوزقاراسىنا قاراما-قايشى. مىسالى، بۇل دۇنيە ادامداردى ٶز قارا باسىن ويلاۋعا يتەرمەلەيدى. سونداي-اق زيناقورلىقتىڭ ەش وعاشتىعى جوق دەپ ۇيرەتەدى. ەرلى-زايىپتىلار تۇيمەدەي نارسەلەردى سەبەپ قىلىپ، بولەك تۇرسا نەمەسە اجىراسسا، الدەقايدا باقىتتى بولادى دەپ جاتادى. ٴبىراق مۇنداي اقىل-كەڭەستەر كيەلى كىتاپ تالىمدەرىنە قايشى كەلەدى. وسى دۇنيەنىڭ اقىل-كەڭەستەرى كيەلى كىتاپ تالىمدەرىنەن اسىپ ٴتۇسىپ جاتىر دەي الامىز با؟
10 يسا: «دانالىق ىستەرىمەن دالەلدەنەدى»،— دەگەن (ماتاي 11:19). دۇنيەدە تەحنولوگيا زور قارقىنمەن دامىپ جاتسا دا، ادامدارعا قايعى-قاسىرەت اكەلىپ جاتقان سوعىس، ۇلتشىلدىق جانە قىلمىس سياقتى نەگىزگى قيىندىقتار شەشىلەر ەمەس. ونىڭ ۇستىنە، بۇل دۇنيە زيناقورلىق جاساعاندا تۇرعان ەشتەڭە جوق دەپ ۇيرەتەدى. ٴبىراق بۇل وتباسىلاردى ويران ەتەتىنىمەن، دەنساۋلىققا زيان كەلتىرىپ، باسقا دا جامان سالدار اكەلەتىنىمەن كوپ ادام كەلىسەدى. ال ەحوبانىڭ تالىمدەرى قانداي ناتيجە اكەلۋدە؟ ونىڭ كوزقاراسىن ۇستانىپ جۇرگەن ٴماسىحشىلەردىڭ وتباسىلارى باقىتتى، دەنساۋلىقتارى مىقتى ٵرى دۇنيەجۇزىندەگى باۋىرلاستارمەن ىنتىماقتا (يشايا 2:4؛ ەلشىلەردىڭ ىستەرى 10:34، 35؛ قورىنتتىقتارعا 1-حات 6:9—11). مۇنىڭ بارلىعى ەحوبانىڭ وي قالپى وسى دۇنيەدەگى وي-پىكىرلەردەن الدەقايدا جوعارى ەكەنىن دالەلدەيدى.
11. مۇسانىڭ ويىن كىم قالىپتاستىردى جانە ول مۇنىڭ قانداي پايداسىن كوردى؟
11 ەحوبانىڭ ەجەلدەگى قىزمەتشىلەرى ونىڭ وي قالپى بارىنەن دە ۇستەم ەكەنىنە كوز جەتكىزگەن. مىسالى، مۇسا «مىسىرلىقتاردىڭ بۇكىل دانالىعىن مەڭگەرسە دە»، ناعىز دانالىق تەك ەحوبادان كەلەتىنىن تۇسىنگەن (ەلشىلەردىڭ ىستەرى 7:22؛ ٴزابۇر 90:12). سوندىقتان ول ەحوبادان: «ماعان جولدارىڭدى بىلدىرە كورشى»،— دەپ سۇرادى (مۇسانىڭ 2-جازباسى 33:13). مۇسا ەحوباعا ونىڭ ويىن قالىپتاستىرۋعا جول بەرگەندىكتەن، قۇداي ٶز نيەتىن جۇزەگە اسىرۋ ٷشىن ونى ەرەكشە جولمەن قولداندى جانە سەنىمى مىقتى ادام رەتىندە اتاپ، زور قۇرمەتكە بولەدى (ەۆرەيلەرگە 11:24—27).
12. پاۋىل نە نارسەگە سۇيەنىپ شەشىم قابىلداعان؟
12 ەلشى پاۋىل كوزى اشىق، ٴبىلىمدار كىسى بولعان. ول ەۆرەي جانە گرەك تىلدەرىن بىلگەن (ەلشىلەردىڭ ىستەرى 5:34؛ 21:37، 39؛ 22:2، 3). ٴبىراق ول وسى دۇنيەنىڭ دانالىعىنا ەمەس، قۇداي سوزىنە جۇگىنىپ شەشىم قابىلداعان (ەلشىلەردىڭ ىستەرى 17:2؛ قورىنتتىقتارعا 1-حات 2:6، 7، 13 وقىڭىز). ناتيجەسىندە ونىڭ قىزمەتى وتە جەمىستى بولدى. سونداي-اق ول ماڭگىلىككە ۇلاساتىن سىيىن تاعاتسىزدانا كۇتتى (تىموتەگە 2-حات 4:8).
13. ويىمىزدى وزگەرتىپ، ەحوبا سياقتى كوزقاراس تانىتۋىمىزعا كىم جاۋاپتى؟
13 قۇدايدىڭ ويى وسى دۇنيەنىكىنەن الدەقايدا ۇستەم ەكەنى ٴسوزسىز. قۇدايدىڭ تالاپتارىنا ساي ٶمىر سۇرسەك، ناعىز باقىتقا ٵرى جەتىستىككە جەتەمىز. ٴبىراق ەحوبا ٴبىزدى ٶزى سياقتى ويلاۋعا ماجبۇرلەمەيدى. «ادال دا اقىلدى قۇل» دا، اقساقالدار دا ٴبىزدى بۇعان ماجبۇرلەمەيدى (ماتاي 24:45؛ قورىنتتىقتارعا 2-حات 1:24). ويىمىزدى وزگەرتىپ، ەحوبا سياقتى كوزقاراس تانىتامىز با، جوق پا — بۇعان ٵرقايسىسىمىز ٶزىمىز جاۋاپتىمىز. ەحوبا سياقتى كوزقاراس تانىتۋ ٷشىن نە ىستەي الامىز؟
ٴبىزدى وسى دۇنيە قالىپتاستىرىپ جۇرمەسىن
14، 15. ا) ەحوبا سياقتى ويلاۋ ٷشىن نە تۋرالى وي جۇگىرتۋىمىز قاجەت؟ ٵ) وسى دۇنيەدەگى وي-پىكىرلەردىڭ سانامىزعا اسەر ەتۋىنە نەگە جول بەرمەۋ كەرەك؟ مىسال كەلتىرىڭىز.
14 ريمدىكتەرگە 12:2 دە: «بۇدان بىلاي وسى زاماننىڭ ٶمىر سالتىن ۇلگى ەتپەڭدەر، قايتا، وي-سانالارىڭدى جاڭارتىپ، تۇبەگەيلى وزگەرىڭدەر. سوندا قۇدايدىڭ ىزگى دە ۇنامدى ٵرى كەمەلدى ەركىنە نە جاتاتىنىنا كوز جەتكىزە الاسىڭدار»،— دەلىنگەن. ٴبىزدىڭ وي-سانامىز شىندىققا دەيىن ٴتۇرلى جايتتاردىڭ اسەرىمەن قالىپتاسقان شىعار. ٴبىراق جوعارىداعى جازبا ورنىنان ويىمىزدى وزگەرتىپ، ونى قۇدايدىكىنە بارىنشا ۇقساس ەتە الاتىنىمىز كورىنەدى. گەنەتيكامىز نە ومىردە كورىپ-بىلگەنىمىز وي-سانامىزعا قانداي دا ٴبىر شامادا اسەر ەتسە دە، ويىمىزدى جاڭارتىپ وتىرۋعا بولادى. ويىمىزدىڭ جاڭارۋى كوبىنە نە تۋرالى ويلايتىنىمىزعا بايلانىستى. ەگەر ەحوبانىڭ ويلارى تۋرالى وي جۇگىرتەتىن بولساق، ونىڭ دۇرىستىعىنا كوزىمىز جەتە تۇسەدى. سوندا بارلىق جاعدايعا ونىڭ كوزىمەن قاراۋعا ىقىلاستى بولامىز.
15 وي-سانامىزدى جاڭارتىپ، ەحوبا سياقتى ويلاۋ ٷشىن، ەڭ الدىمەن، «وسى زاماننىڭ ٶمىر سالتىن ۇلگى ەتپەۋ» كەرەك. بۇل دەگەنىمىز — قۇدايدىڭ ويىنا قايشى كەلەتىن كەز كەلگەن نارسەنى كورۋدەن، وقۋدان نە تىڭداۋدان اۋلاق بولۋ. مۇنىڭ ماڭىزدىلىعىن ٴتۇسىنۋ ٷشىن مىسال كەلتىرەيىك. دەنساۋلىعىن كۇتەتىن ادام پايدالى تاعامدار جەۋگە تىرىسادى. ٴبىراق ول پايدالى تاعاممەن قاتار بۇزىلعان تاعامدى دا جەيتىن بولسا، مۇنىڭ ەشقانداي پايداسىن كورمەيدى. سول سياقتى ٴبىز وسى دۇنيەدەگى وي-پىكىرلەردىڭ وي-سانامىزعا اسەر ەتۋىنە جول بەرسەك، ەحوبانىڭ ويىن بىلۋگە دەگەن بار تالپىنىسىمىز زايا كەتەدى.
16. ٴبىز ٶزىمىزدى نەدەن قورعاۋىمىز كەرەك؟
16 راس، وسى دۇنيەدەگى وي-پىكىرلەرگە مۇلدەم كەزىكپەۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل دۇنيەدەن ەشقايدا قاشىپ كەتە المايتىن بولعاندىقتان، ٴبىز ولارعا ٴبارىبىر كەزىگەمىز (قورىنتتىقتارعا 1-حات 5:9، 10). ٴتىپتى ۋاعىزداپ ٴجۇرىپ قانداي دا ٴبىر بۇرىس ويلاردى نە جالعان ىلىمدەردى ەستىپ جاتامىز. ٴبىراق ەستىپ قالعان وسىنداي وي-پىكىرلەردى ٵرى قاراي ويلاپ، ولارعا ەرىپ كەتپەگەن ٴجون. يسا سياقتى، ٴبىز دە شايتان بويىمىزعا ۇيالاتقىسى كەلگەن ويلاردان بىردەن باس تارتۋىمىز كەرەك. ٴبىز وسى دۇنيەدەگى وي-پىكىرلەردى ەستىپ-كورۋدەن مۇمكىندىگىنشە اۋلاق بولۋ ارقىلى ٶزىمىزدى قورعاي الامىز (ناقىل سوزدەر 4:23 وقىڭىز).
17. وسى دۇنيەدەگى وي-پىكىرلەردەن بارىنشا قورعانۋ ٷشىن نە ىستەۋىمىز كەرەك؟
17 مىسالى، دوستاردى دۇرىس تاڭداۋ ارقىلى ٶزىمىزدى قورعاي الامىز. كيەلى كىتاپتا ەسكەرتىلگەندەي، ەحوباعا عيبادات ەتپەيتىن ادامدارمەن دوستاسساق، سولار سياقتى ويلاي باستاۋىمىز ابدەن مۇمكىن (ناقىل سوزدەر 13:20؛ قورىنتتىقتارعا 1-حات 15:12، 32، 33). كوڭىل كوتەرۋ ٴتۇرىن دە دۇرىس تاڭداي بىلگەن ٴجون. ەۆوليۋسيا تەورياسىن، قاتىگەزدىك پەن ازعىندىقتى ناسيحاتتايتىن كوڭىل كوتەرۋ تۇرىنەن باس تارتساق، «قۇداي تۋرالى بىلىمگە قايشى وي-پىكىرلەردىڭ» سانامىزدى ۋلاۋىنا جول بەرمەيمىز (قورىنتتىقتارعا 2-حات 10:5).
بالالارىمىزدى زياندى كوڭىل كوتەرۋ تۇرىنەن قورعايمىز با؟ (18، 19-ابزاستاردى قاراڭىز)
18، 19. ا) وسى دۇنيەدەگى بىردەن بايقالمايتىن پىكىرلەردەن نەگە اباي بولۋ كەرەك؟ ٵ) قانداي سۇراقتار جايلى ويلانۋىمىز كەرەك جانە نەگە؟
18 سونداي-اق ٴبىز وسى دۇنيەدەگى بىردەن بايقالمايتىن وي-پىكىرلەردى كورە ٴبىلىپ، ولاردان باس تارتۋىمىز كەرەك. مىسالى، كەيدە جاڭالىقتاردا قانداي دا ٴبىر ساياسي وي-پىكىردى جاقتاپ جاتادى نەمەسە وسى دۇنيەدەگى ادامداردىڭ كوزدەيتىن جەتىستىكتەرىن ۇگىتتەيدى. ال كەيبىر فيلمدەر مەن كىتاپتاردا «بارىنەن ٶزىم ارتىق، وتباسىم ارتىق» دەگەن پىكىردى ناسيحاتتاپ، ونى قيسىندى، تارتىمدى، ٴتىپتى دۇرىس ەتىپ كورسەتەدى. الايدا بۇل پىكىرلەر كيەلى كىتاپقا كەرەعار. ول جەردە ەحوبانى بارىنەن ارتىق جاقسى كورسەك، ٶزىمىز دە، وتباسىمىز دا شىن باقىتتى بولاتىنى ايتىلعان (ماتاي 22:36—39). سونداي-اق بالالارعا ارنالعان كەيبىر كىتاپتار، ويىندار مەن مۋلتفيلمدەر ەش جاماندىعى جوق بولىپ كورىنسە دە، بالالاردى ونەگەسىز ٴجۇرىس-تۇرىسقا ۇيرەتۋى مۇمكىن.
19 ٴبىز پايدالى كوڭىل كوتەرۋ تۇرىنەن باس تارتپايمىز، ارينە. ٴبىراق مىنا سۇراقتار جايلى ويلانعانىمىز ابزال: وسى دۇنيەدەگى ٴتىپتى بىردەن بايقالمايتىن وي-پىكىرلەردى انىقتاي بىلەمىن بە؟ ٶزىمدى جانە بالالارىمدى كەيبىر تەلەديدار باعدارلامالارىنىڭ نە ادەبيەتتەردىڭ اسەرىنەن قورعاپ ٴجۇرمىن بە؟ وسى دۇنيەدەگى پىكىرلەرگە ەرىپ كەتپەۋلەرى ٷشىن بالالارىما ەحوبانىڭ كوزقاراسىن تانىتۋعا كومەكتەسىپ ٴجۇرمىن بە؟ قۇدايدىڭ وي قالپى مەن وسى دۇنيەدەگى وي-پىكىرلەردىڭ اراجىگىن اجىراتا بىلسەك، بۇل دۇنيەنىڭ وي-سانامىزدى قالىپتاستىرۋىنا جول بەرمەيمىز.
ٴسىزدى كىم قالىپتاستىرىپ جاتىر؟
20. ٴبىزدى كىم قالىپتاستىراتىنى نەگە بايلانىستى؟
20 كەز كەلگەن مالىمەت تەك ەكى ارنادان كەلەتىنىن ەستە ۇستايىق. بىرەۋى — ەحوبادان، ال ەكىنشىسى — شايتان مەن ونىڭ دۇنيەسىنەن. ٴسىزدى قايسىسى قالىپتاستىرىپ جاتىر؟ بۇل قاي ارنادان مالىمەت الاتىنىڭىزعا بايلانىستى. وسى دۇنيەدەگى پىكىرلەرگە ەرسەك، ول ويىمىزدى قالىپتاستىراتىن بولادى. سوندا ٴبىز ٶز قارا باسىمىزدى ويلاي باستايمىز. سوندىقتان نە كورەتىنىمىز، نە وقىپ نە تىڭدايتىنىمىزعا جانە نە تۋرالى ويلاناتىنىمىزعا ىقتيات بولعانىمىز اسا ماڭىزدى.
21. كەلەسى ماقالادا نە جايلى ٴسوز قوزعايمىز؟
21 وسى ماقالادان ەحوبا سياقتى ويلاۋ ٷشىن، وسى دۇنيەنىڭ وي-پىكىرىنەن اۋلاق بولۋ كەرەكتىگىن بىلدىك. ٴبىز قۇدايدىڭ ويلارى جايلى وي جۇگىرتۋىمىز دە كەرەك. سوندا وي-سانامىز وعان بارىنشا ۇقساس بولادى. كەلەسى ماقالادا مۇنى قالاي ىستەي الاتىنىمىز جايلى تالقىلايمىز.
^ 5-ابزاس شىنداپ كەلگەندە، تاۋەلسىز ادامداردىڭ وزدەرى اينالاسىنداعى ادامداردىڭ ىقپالىندا جۇرەدى. مىسالى، تىرشىلىكتىڭ باستاۋىنا قاتىستى كوزقاراسىمىزعا، ٴتىپتى نە كيەتىنىمىزگە دە باسقالار از دا بولسا ىقپال ەتەدى. ٴبىراق كىمنىڭ ىقپالىندا جۇرەتىنىمىز ٶز قولىمىزدا.