Jehova attaveqatigiinnermut Guutiusoq
“Tusariannga oqalukkumagama.” – JOB 42:4.
1-3. (a) Sooq Guutip eqqarsaatai oqaasiilu inuit oqaasiinit qutsinneruppat? (b) Allaaserisami matumani suna sammissavarput?
JEHOVA pilluartitserusukkami inngilinik kingusinnerusukkullu inunnik pinngortitsivoq. (Tuss 36:10; 1 Tim 1:11) Apustilip Johannesip ‘Oqaasertut’ taasaa Jehovap pinngorteqqaarpaa. (Joh 1:1; Saqq 3:14) Jehovap taanna, Jiisusi, attaveqarfigisarpaa eqqarsaatini misigissutsinilu taassumunnga ilisimatillugit. (Joh 1:14, 17; Kol 1:15) Apustili Paulusi allappoq inngilit aamma attaveqatigiittarlutillu inunnit immikkut allaanerulluinnartumik oqaaseqartut. – 1 Kor 13:1.
2 Jehovap inngilinut inunnullu milliardilikkuutaanut pinngortissimasaminut tunngasut tamarluinnaasa nalunngilai. Inuit millionilikkuutaat qinnutaat tamaasa ataatsikkut tusarnaarsinnaavai oqaatsillu sorliilluunniit atorlugit qinusut paasisinnaallugit. Qinnutinut tamakkununnga tamanut tusarnaajutigaluni Jehovap inngilit attaveqatigalugillu siulersorpai. Taamaaliorsinnaagami Jehovap eqqarsaatai oqaasiilu inuit eqqarsaataannit oqaasiinillu qutsinnerusimassapput. (Esaja 55:8, 9 atuakkit). Taamaammat inunnut attaveqaraangami oqariartuutini paasisinnaaniassagatsigu paasiuminarsisittarpaa.
3 Allaaserisami matumani Jehovap inuit qanoq paasiuminartumik attaveqarfigisarnerai sammissavarput. Aamma
pissutsit apeqqutaatillugit attaveqariaatsini qanoq allanngortittarnerai sammissavarput.GUUTI INUNNUT ATTAVEQARPOQ
4. (a) Mosesi, Samueli Daavilu Jehovap sumiutut attaveqatigai? (b) Biibilip suna imaraa?
4 Jehovap inuk siulleq, Adami, Edenimi oqaluukkamiuk oqaatsit hebræerisuut itsaq atorneqartartut atorsimagunarpai. Kingusinnerusukkut aamma Jehovap angutit hebræerisut oqaluttut soorlu Mosesi, Samueli Daavilu attaveqatigai. Namminneq allattariaatsitik atorlugit allakkaluarlutik Guutip eqqarsaatai allappaat. Oqaaseqaatit toqqaannartumik Jehovameersut allappaat oqaluttuarisaanermilu Guutip innuttaminut attaveqartarnera allaatigalugu. Assersuutigalugu uppernerat Guutimullu asanninnerat aamma kukkussutaat aalajaannginnerallu Biibilimi ilanngunneqarput. Tamakku tamarmik ilinniutissatsitut allanneqarsimapput. – Rom 15:4.
Biibilimik allattut oqaaseqaatit toqqaannartumik Jehovameersut taassumalu innuttaminut attaveqarnera pillugit allapput
5. Guuti hebræerisuinnaq inunnut oqaluttarpa? Nassuiaruk.
5 Jehovap inuit hebræerisuinnaq oqaluuttanngilai. Israelikkut Babylonimit aniguisinneqaramik ilaat ulluinnarni aramæerisut oqaluttarput. Imaassinnaavoq tamanna pissutigalugu Danielip, Jeremiap Ezrallu Biibilip ilaa aramæerisut allakkaat. – Allassimaffinnut ukununnga quppernerup ataani ilanngussat takukkit: Ezra 4:8; 7:12; Danieli 2:4. *
6. Sooq Allakkat Hebræerisuut grækerisuunngortinneqarpat?
6 Alexanderersuup nunarpassuarnik tiguaanerata kingorna inuppassuit koinégrækerisut oqaluttalerput oqaatsillu taakku nunarpassuarni pingaarnersanngorlutik. Juuterpassuit grækerisut oqaluttalerput, Allakkallu Hebræerisuut grækerisut nutserneqarlutik. Nutsigaq tamanna Septuaginta-mik taagorneqarpoq. Biibilimik nutsikkat siullersaraat pingaarnersanullu ilaalluni. Ilisimatuut Septuaginta-p inunnit 72-init nutserneqarsimanera ilimagaat. * Nutserisut ilaasa Allakkat Hebræerisuut oqaatsit ataasiakkaarlugit nutserpaat allallu allatut nutsereriaaseqarlutik. Taamaakkaluartoq juutit kristumiullu grækerisut oqaluttut upperaat Septuaginta tassaasoq Guutip oqaasia.
7. Jiisusi ajoqersukkaminik ilinniartitsinermini sumiutut oqaluttarpa?
7 Jiisusi nunarsuarmiikkallarami ilinniartitsinermini hebræerisut oqalussimagunarpoq. (Joh 19:20; 20:16; ApS 26:14) Aramæerisut oqariartaatsit taamani atorneqarajuttut aamma atortarsimasinnaavai. Aammali hebræerit oqaasii Mosesip pruffiitillu nalaanni atorneqartartut paasisarpai, taakkuami allataat sapaatit-akunneri tamaasa synagogini atuffassissutigineqartarput. (Luk 4:17-19; 24:44, 45; ApS 15:21) Aamma taamani grækerisut latiinerisullu oqaluttoqartaraluartoq Biibilimi eqqaaneqanngilaq Jiisusip oqaatsit taakku aamma atortarsimanerai.
8, 9. Sooq kristumiut siulliit amerlanerit grækerisut oqaluttarpat, Jehovalu pillugu sumik ilikkagaqarpugut?
8 Jiisusimik malinnittut siulliit hebræerisut oqalupput, taassumali toqunerata kingorna ajoqersugai allamiusut oqaluttarput. (Apustilit Suliaat 6:1 atuaruk; Biibilimi nassuiaatini oqaatsit “hebræeri” aamma “hellenisti” takukkit). Nutaarsiassap nuannersup siammariartornerani kristumiorpassuit hebræerisut oqalunnatik grækerisut oqalupput. Grækerisut oqaluttoqarnerummat Matthæusip, Markusip, Lukasip Johannesillu allagaat grækerisuut agguaanneqarput. * Aamma Paulusip allagai atuakkallu Biibilimiittut allat grækerisut allanneqarput.
9 Soqutiginarpoq Kristumiut Allagaataannik Grækerisuunik allattut Allakkat Hebræerisuut issuaraangamikkit ilaannikkut Septuaginta atortarmassuk. Issuaanerit taakkua ilaat hebræerisut allassimaqqaarfinnit allaanerulaartarput. Taamaalilluni nutserisut naammalluinnanngitsut suliaat ullumi Biibilitsinnut ilaalerput. Tamatumannga paasivarput Jehovap oqaatsit kulturilluunniit arlaat pitsaanerusutut isiginngikkaa. – Apustilit Suliaat 10:34 atuaruk.
Sallusuissut paasiniarlugu oqaatsit aalajangersimasut atorlugit oqalunnissarput Guutip piumasarinngilaa
10. Jehovap inunnut attaveqariaasianut tunngatillugu suna ilikkarparput?
10 Jehovap pissutsit inuillu pisariaqartitaat apeqqutaatillugit attaveqarfigisarai ilikkarparput. Jehova ilisarisimalerniarlugu siunertaalu paasiniarlugu oqaatsit aalajangersimasut atorlugit oqalunnissarput piumasarinngilaa. (Zakaria 8:23; Saqqummersitat 7:9, 10 atuakkit). Aamma Jehovap Biibilimik allattut isumassarsisillugit allatsippai, allattulli namminneq oqariartaatsitik atorlugit Jehovap eqqarsaataanik allannissaat akuerigaa ilikkarparput.
GUUTIP TUSARLIUSSANI TAMMATSAALIVAA
11. Sooq inuit oqaatsit assigiinngitsut atorlugit oqaluttarnerat Jehovap akornutiginngilaa?
11 Inuit oqaatsit assigiinngitsorpassuit atortarpaat, tamannali Jehovamut apeqqutaanngilaq. Tamanna qanoq nalunngilarput? Jiisusip oqaasiisa ilaannaat ilitsoqqussaralugu oqaasiini Biibilimi allassimapput. (Matt 27:46; Mark 5:41; 7:34; 14:36) Jehovammi Jiisusip tusarliussai grækerisut, piffissallu ingerlanerani oqaatsinut allanut, allanneqartillugillu nutserneqartippai. Aamma Guutip oqaasia juutinit kristumiunillu allallugu assileqqinneqartuarsimammat Guutip tusarliussaa tammatsaalineqarpoq. Biibilit taakku oqaatsinut suli amerlanerusunut nutserneqarput. Kristusip kingorna ukiut 400-t missaat qaangiuttut Johannesi Chrysostomosi oqarpoq Jiisusip ilinniartitsissutai Syriamiut, Egyptenimiut, Indiamiut, Persiamiut, Etiopiamiut inuiaallu allarpassuit oqaasiinut nutserneqarsimasut.
12. Biibili qanoq piujunnaarsinniarneqaraluarpa?
12 Oqaluttuarisaanerup ingerlanerani Biibili, tamatumalu nutserisui siammarterisuilu saassunneqartarsimapput. 303-mi Kr.in.king. Romamiut kaasariat Diokletian peqqusivoq Biibilit tamarmik ikuallanneqassasut. Ukiut 1200-t missaat qaangiummata William Tyndalep Biibili tuluttut nutserlugu aallartippaa. Oqarpoq inuunini Guutip sernigissappagu, naasorissaasup kiffaata palasinit Biibilimik ilisimasaqarnerunissaa isumagissallugu. Malersugaanini pissutigalugu Tyndale Biibili nutsersinnaajumallugu naqitersinnaajumallugulu Tuluit Nunaannit qimaasariaqalersimavoq. Naak palasit Biibilit nanisinnaasatik tamaasa ikuallakkaluaraat, Tyndalep nutsigaa inuppassuarnut annguppoq. Naggataatigut Tyndale qiminneqarpoq qisummullu qilersorneqarluni ikuallagaalluni. Nutsigaali palasinit piujunnaarsinniarneqaraluarluni Biibilimik nutsikkamut King James Version-imik taaneqartumut piareersaataavoq. – 2 Timotheusi 2:9 atuaruk.
13. Biibilimik assiliilluni allagatoqqanik misissueqqissaartarnerit suna takutippaat?
13 Ilumoorpoq Biibili assilillugu allakkat pisoqaanersat ilaat kukkuneqalaarlutillu assigiinngitsut. Biibilimilli ilisimatuut allagatoqqat assammik assilisat, taakkua ilamerngi nutsigatoqqallu tuusintilikkuutaat misissoqqissaarpaat. Sanilliutereerlugit paasivaat versit ataasiakkaat annikitsualuinnarnik assigiinngissuteqalaartut. Aap, Biibilip tusarliussaa allanngorsimanngilaq. Taamatut misissueqqissaartarnerit pissutigalugit eqqortuliorusuttut upperilluinnarpaat Jehovap oqaasia isumassarsiarititaasoq pigigitsik. – Es 40:8. *
14. Ullumikkut Biibili qanoq siammarsimatigiva?
14 Biibili piujunnaarsinniarneqaraluartoq ullumikkut oqaatsinut 2800-nit
amerlanerusunut nutserneqarsimavoq. Ullumikkut atuakkat arlaannaalluunniit taama nutserneqarsimatiginngilaq. Inuit amerlasuut Guutimik upperinninngikkaluartut taassuma oqaasia oqaluttuarisaanermi atuakkanit tamanit siammarsimanerpaajuarpoq. Biibilimik nutsikkat ilaat atuaruminaallutillu eqqorpallaanngikkaluartut tamangajammik naassaanngitsumik inuunissamik neriuummik paasiuminartumik oqariartuuteqarput.BIIBILIMIK NUTSIGAQ NUTAAQ PISARIAQARTINNEQARTOQ
15. (a) Biibililersaarutivut 1919-imiilli qanoq allannguuteqarsimappat? (b) Sooq Biibililersaarutivut tuluttut allanneqaqqaartarpat?
15 1919-imi Biibilimik atuaqqissaartartut ikittunnguit ‘inussiaq aalajaallunilu silatuutut’ toqqarneqarput. Taamanikkut inussiap aalajaatsup Guutip innuttai tuluttut attaviginerusarpai. (Matt 24:45, NW) Ullumikkulli Biibililersaarutit oqaatsini 700-nit amerlanerusuni pissarsiarineqarsinnaapput. Soorlu qanga grækerit oqaasii atorneqartartut ullumikkut tuluit oqaasii niuernermi ilinniartitaanermilu atorneqarajuttarput ilisimaneqarluarlutillu. Taamaammat Biibililersaarutivut siullermik tuluttut allanneqartarput oqaatsinullu allanut nutserneqartarlutik.
16, 17. (a) Guutip innuttaasa suna pisariartippaat? (b) Pisariaqartitsineq tamanna qanoq isumagineqarpa? (c) Qatanngutip Knorrip suna kissaatigaa?
16 Biibililersaarutivut tamarmik Biibilimik tunngaveqarput. Guutip innuttaasa aallaqqaammut King James Version 1611-mi naammassineqarsimasoq atortarpaat. Oqaatsilli atorneqarpiartarunnaareersimasut paasiuminaatsullu tassani atorneqarput. Guutip aqqa atorneqarpianngilaq naak allassimaqqaarfinni tuusintileriarluni allaqqagaluartoq. Nutsigaq tamanna aamma nutsernerlunnertaqarpoq allassimaqqaarfinnilu ilaanngitsunik verseqarluni. Tuluttut nutsikkat allat aamma assingusunik kukkuneqarput.
17 Guutip innuttaasa Biibilimik nutsikkamik eqqoqqissaartumik paasiuminartumillu pisariaqartitsinerat erseqqippoq. Taamaammat ataatsimiititaliaq New World Translation of the Holy Scriptures-imik nutserisoq pilersinneqarpoq, qatanngutillu ataatsimiititaliamiittut 1950-imiit 1960-imut Biibilimik nutsigaq immikkoortukkuutaarlugu
saqqummersippaat. 1950-imi aggustip aappaanni ataatsimeersuarnermi immikkoortut arfiniliusut siullersaat saqqummersinneqarpoq. Ataatsimeersuarnermi tamatumani qatanngut Knorr oqarpoq Guutip innuttai sallusuissut paasilluarsinnaanerujumallugu Biibilimik nutsikkamik naliminnut naleqquttumik, eqqorluartumik paasiuminartumillu pisariaqartitsisut. Allassimaqqaarfiit Kristusip ajoqersugaasa allataattut atuaruminartigalutilllu paasiuminartigisunik pisariaqartitsipput. Qatanngutip Knorrip kissaatigaa New World Translation inuit millionillit Jehovamik ilisarisimannilerniarnerminni iluaqutigissagaat.18. Biibilimik nutserinermi suna iluaqutigineqarpa?
18 1963-imi New World Translation of the Christian Greek Scriptures Hollandimiutut, franskisut, tyskisut, Italiamiutut, Portugalimiutut Spaniamiutullu saqqummersinneqarmat qatanngutip Knorrip kissaataa piviusunngorpoq. 1989-imi Biibilimik nutserisut ikiorniarlugit Jehovap Nalunaajaasuisa Siulersuisoqatigiivi qullersaqarfimmi immikkoortortamik pilersitsipput. 2005-imilu Biibilip oqaatsinut Napasuliaq Alapernaarsuiffik-mik peqareersunut nutserneqarnissaa akuerineqarpoq. Tamatuma kingunerisaanik maanna New World Translation tamaat ilaannaaluunniit oqaatsinut 130-nit amerlanerusunut nutserneqarsimavoq.
19. 2013-imi immikkut ittoq pingaarutilik suna piva, allaaserisallu tulliani suna sammissavarput?
19 New World Translation-ip siullermik saqqummernerata kingorna tuluit oqaasii allanngorsimapput, taamaammat oqaatsit nutarterneqarnissaat pisariaqartinneqalerpoq. 2013-imi oktobarip tallimaanni arfernannilu inuit 1.413.676-iusut nunani 31-ni ukiumoortumik ataatsimiinnerit 129-ssaanni najuupput internetikkulluunniit malinnaallutik. Siulersuisoqatigiinnut ilaasortap nalunaarutigaa New World Translation-ip nutartikkap tuluttuup saqqummernera. Tusarnaartut qiimmattarput, amerlasuullu nutsikkamik nutaamik namminneq pigamik killitsipput. Oqalugiartut nutartikkamit atuaagaangata nutartikkap atuaruminarnerunera paasiuminarneruneralu kikkunnut tamanut malunnartarpoq. Allaaserisap tulliani nutartigaq tamanna qanorlu oqaatsinut allanut nutserneqarnera samminerussavarput.
^ imm. 5 Aamma Jeremiap allagaani kapitali 10 versi 11 aramæerisut allanneqarsimavoq.
^ imm. 6 Septuaginta isumaqarpoq “70”. Ukiut 300-t Kr.in.si. nutserlugu aallartinneqarsimarpasippoq ukiullu 150-it qaangiummata naammassineqarluni. Nutsigaq tamanna suli pingaaruteqarpoq ilisimatuut oqaatsinik hebræerisuunik nalunarsinnaasunik versinillu paasiniaanerminni iluaqutigisarmassuk.
^ imm. 8 Ilaat isumaqarput iivangkiiliu Matthæusip allakkani hebræerisut allaqqaaraa, immaqalu nammineq grækerisuunngortillugu.
^ imm. 13 Takuuk Inunnut tamanut atuagaq, qupp. 7-9, “Atuagaq qanoq ililluni aniguisimava?”