O Kwila wa mu Bhanga Yoso Phala Kukala ni Ixinganeku ya Jihova?
“A mi kitule kyengi, katé kilunji kyenu kyeza ku ubhe.”—LOMA 12:2.
1, 2. Kyoso ki twayi ni kukula mu nzumbi, ihi i twa dilongo? Bhana phangu.
XINGANEKA munzangala wa tambula ujitu. Tat’ê u mwambela phala “kusakidila” yó wa mu bhana-u. Mwene u ki bhanga, mukonda Tat’ê wa mu tangela phala ku sakidila. Maji kya-nda kwila wa kulu, mwene wa-nda tendela se mukonda dyahi tat’ê wexile ku mu swinisa kulondekesa o kisakidilu kwa oso a mu bhanga o mbote. Kyenyiki, mwene wa-nda kala ni kifwa kya kusakidila akwa, mukonda wa dilongo ni tat’ê.
2 Kyene we kimoxi n’etu lelu. Kyoso ki twa mateka kwijiya o kidi twa dilongo kwila, kima kyambote kubelesa o itumu ya Jihova. Maji kyoso ki twayi ni kukula mu nzumbi, twa bandekesa jinga o kwijiya kwetu kwa lungu ni ixinganeku yê; kifwa, o ima ya wabhela ni ima ya zembe ni kyebhi kya mona o ima. Se twehela Jihova kufunyisa o ukexilu wetu, o ima i tu sola, ni ibhangelu yetu; kifwa, twa mu bhilula o ixinganeku yetu phala ni idifwe ni ixinganeku yê.
3. Mukonda dyahi kubhonza kuxinganeka kala ki xinganeka Jihova?
3 Sumbala twa wabhela kukala ni ixinganeku ya Jihova, kuma twa kambe o kuyuka, sayi bhabha ki tu bhonza
kuxinganeka kala mwene. Mu kifika, twejiya kyebhi Jihova kya tala o ukexilu wa zele mba wendelu wambote, o kuwabhela o umvwama, o sidivisu ya kuboka, kukamba kuxila o manyinga, ni ima yamukwa. Maji sayi bhabha kubhonza kutendela se mukonda dyahi mwene u tala o ima yiyi mu ukexilu we mwene. Kyenyiki-phe, ihi i twa tokala kubhanga, phala kukala ni kixinganeku kya difu dingi ni kya Jihova? Kyebhi o kubhanga kiki, kwa-nda tu kwatekesa kubhanga o ima yambote kindala ni ku hádya?KYEBHI KI TU TENA KUXINGANEKA KALA KI XINGANEKA NZAMBI
4. Ihi ilombolola kukitulula o kixinganeku kyetu ku ubhe?
4 Tanga Loma 12:2. Mu velusu yiyi poxolo Phawulu wa jimbulula se ihi i twa bhingi phala kukala ni uhete wa kuxinganeka kala ki xinganeka Jihova. Mwene wambe: ‘Ki mu kayele o funza ya ngongo.’ Kala ki twa mono mu milongi ya tundu-mu, kiki kilombolola kudituna o ixinganeku ni wendelu wa mundu yú. Maji Phawulu wambe we kwila, twa tokala kulunga kyambote o kilunji kyetu. Kiki ki lombolola kwila, twa tokala kudilonga o Mak’a Nzambi, kutendela ni kubanza mu ixinganeku yê. Kilombolola we kubanga nguzu phala kukala ni ixinganeku ya Nzambi.
5. O kutanga ni kudilonga kwene kumoxi? Jimbulula.
5 O kutanga ni lusolo o milongi ni kuxinda o itambwijilu, ki kwene o kudilonga, kana. Kyoso ki twa mu dilonga, tu xinganeka kiki: O Milongi yiyi i ngi longa ihi ya lungu ni Jihova? Ihi yene mu bhanga mwene? Kyebhi mwene kya xinganeka? Twa soto kwijiya se mukonda dyahi Jihova u tu tumina kubhanga kiki, maji u tu dimuna phala ki tu bhange kima kyengi. Twa tonginina we ihi i twa bhingi phala kulungulula o ukexilu wa mwenyu wetu ni ixinganeku yetu. Kyo kwila ithangana yoso i tu dilonga, twa-nda tena kuxinganeka mu ibhwidisu yoso yiyi, kana. Maji kima kyambote kuxisa kithangana kya soko, nange kuxisa mbandu mba kaxaxe ka kithangana ki twa solo kya kudilonga, phala kubanza mu ima yoso i twa mu dilonga.—Jisálamu 119:97; 1 Timote 4:15.
6. Ihi ibhita kyoso ki tu xinganeka mu Mak’a Nzambi?
6 Sayi kima kyambote ki bhita kyoso ki tu dilonga ni kuxinganeka mu Mak’a Nzambi izuwa yoso. Twa-nda tena ‘kutongolola mudyetu,’ kifwa, ku di xikinisa ni kidi kyoso, kwila, o ukexilu wa Jihova wa kutala o ima wa yuka, wa tenena. Tu mateka kutendela o ukexilu wê wa kutala o ima. Ku disukilu, twa-nda xikina ni muxima woso mu ukexilu wa Jihova wa ku tala o ima. Kyenyiki, twa-nda mateka kuxinganeka mu ukexilu wa ubhe. Bhofe-bhofele, o ixinganeku ya Jihova, ya-nda kala o ixinganeku yetu.
O IXINGANEKU YETU I FUNYISA O IBHANGELU YETU
7, 8. (a) Kyebhi Jihova kya mona o jimbote? (Tala o jifoto ja dyanga.) (b) Se tu mona o jimbote kala kya ji mona Jihova, ihi ya-nda beta dingi kota phala etu?
7 O ixinganeku yetu, i funyisa o ibhangelu yetu. (Marku 7:21-23; Tiyaku 2:17) Twa-nda dilonga ifika ijimbulula kyambote o pondo yiyi. Kya dyanga, kya uvwalelu wa Jezú. O uvwalelu wa Jezú, u londeksa kyambote o kixinganeku kya Jihova kya lungu ni jimbote. Nzambi wa solo Zuze ni Madiya phala kusasa Mon’ê, sumbala ene exile jingadyama. (Ijila 12:8; Luka 2:24) Kyoso kya vwala Jezú, Madiya wa “mu zekesa mu kidilu kya ibhaku, kuma mu kijima ka mwene-mu kididi.” (Luka 2:7) Se Jihova wa kimesenene, weji bhanga yoso phala Jezú n’a mu vwalela mu kididi kya fwama dingi. Maji mwene wa mesenene kwila, Jezú a mu sasela bhu kaxi ka mwiji u ta kupholo o ubhezelu wa Nzambi. Ku mesu a Jihova, kiki kyene o kima kya beta-kota.
8 O musoso wa uvwalelu wa Jezú, u tu longa kyebhi Jihova kya tala o jimbote. Sayi jitata, a mesena kwila o twana twâ tu kala ni jimbote javulu, né mwene se kubhinga kuzozesa o ukamba wa twana twâ ni Jihova. Maji sé phata, phala Jihova o ukamba wetu ni mwene kyene o kima kya beta-kota. O kwila wa xikina o ukexilu wa Jihova kutala o ima? Ihi i londekesa o ibhangelu yê?—Tanga Jihebelewu 13:5.
9, 10. Kya lungu ni kubhangesa akwetu kudibhala, kyebhi ki tu londekesa kwila twala ni kixinganeku kya Jihova?
9 Kifika kya mukwa, kya lungu ni kyebhi Jihova kya tala o muthu u bhangesa akwa ku di bhukana, kifwa, u bhangesa akwa kuta kituxi mba kuxisa o ubhezelu kwa Jihova. Jezú wambe: ‘Maji woso u bhangesa umoxi ku twana tutu twala ni kixikanu, kuta kituxi, kyeji kala kota se muthu mwenyú a mu kutile mu xingu, ditadi dya kuhuhila, kala yó ene mu nyungisa o jumendu, ni ku mu takula mu kalunga.’ (Marku 9:42) Yiyi izwelu ya nguzu! Twejiya kwila, Jezú wa difwe ngó ni Tat’ê. Kyenyiki, tu tena kuxinganeka kwila Jihova, u luwala kyavulu kyoso muthu kya bhangesa dixibulu dya Jezú kudibhala.—Nzwá 14:9.
10 Kya lungu ni kubhangesa akwetu kudibhala, o kwila twala ni kixinganeku kya Jihova ni Jezú? Ihi i londekesa o ibhangelu yetu? Mu kifika, nange sayi ukexilu wa kuzwata ni kudisokejeka u twa wabhela. Maji ihi i twa-nda bhanga se o ima i tu sola i tena kubhangesa amoxi mu kilunga kudívwa kyayibha mba kukala ni ixinganeku ya ufusa? O kwila o henda yetu ku jiphange ya-nda tu bhangesa kuta o vondadi yetu kudima?—1 Timote 2:9, 10.
11, 12. Kyebhi ki twa-nda di langa se tu dilonga o kuzemba o ima ya zembe Jihova ni kuditumina o jihânji?
11 O kifika kya katatu: Jihova wa zembe o kuyibha. (Izaya 61:8) Jihova wejiya kwila, sayi ithangana ki tu bhonza kubhanga o kuyúka, mukonda tu akwa ituxi. Né kiki, mwene wa mesena kwila tu zemba we o ima yayibha kala kyene mu bhanga mwene. (Tanga Jisálamu 97:10.) O kuxinganeka kyambote se mukonda dyahi Jihova wa zembe o ima yayibha, kwa-nda tu kwatekesa kukala ni ixinganeku yê, ni kutala o ima kala kya i tala mwene. Twa-nda kala we dingi ni nguzu phala kudituna kubhanga o ima yayibha.
Sayi ima, sumbala kya i fidisa mu Bibidya kwila kubhanga kiki kituxi, ki ya fwama ku ibhanga
12 Kuzemba o ima yayibha, kwa-nda tu kwatekesa kutonginina kwila, sayi ima, sumbala kya i fidisa mu Bibidya kwila kubhanga kiki kituxi, ki ya fwama ku i bhanga. Mu kifika, mu izuwa ya lelu, sayi ukexilu wa ufusa, a wixana kukina bhu homba, wa mu di mwanga mu ngongo yoso. Amoxi a xinganeka kwila, kuma ki kyene kimoxi ni kuzeka * (Tala ku lwiji.) Maji o kwila, kyene we kixinganeka Jihova? Jihova wa zembe o kuyibha kwoso. Kyenyiki, twa tokala kulenga o ima yayibha, mu kubandekesa o nguzu ya kuditumina o jihânji ni kuzemba yoso ya zembe Jihova.—Loma 12:9.
ni muthu, ki kituxi, kana.XINGANEKA KINDALA, YOSO I WA-NDA BHANGA KU HÁDYA
13. Mukonda dyahi twa tokala kuxinganeka kindala mu ukexilu wa Jihova kutala o ima phala kusola ni unjimu ku hádya?
13 Mu kudilonga, twa tokala kuxinganeka mu ukexilu wa Jihova kutala o ima, mukonda kubhanga kiki, kwa-nda tu kwatekesa kusola o ima ni unjimu. Se kubhinga kusola kima ni lusolo lwoso, ki twa-nda diwana dingi. (Jisabhu 22:3) Sayi misoso ya Bibidya i twa-nda dilonga.
14. Ihi i tu tena kudilonga mu kitambwijilu kya Zuze kwa muhatu wa Potifale?
14 Kyoso o muhatu wa Potifale kya bhange o phitu ya kuzeka ni Zuze, mwene wa ditunu sé kulaleka. Zuze wa kexile ni kifwa kya kubanza mu ukexilu wa Jihova wa kutala o ukaza. (Tanga Dimatekenu 39:8, 9.) Zuze wambela muhatu’a Potifale: “Ngi tena kyebhi kubhanga kuyibha kwos’uku ni kuta kituxi kwa Nzambi?” O izwelu yiyi, ilondekesa kwila, mwene wexile ni kibanzelu kya Nzambi. Abha etu? Ihi i weji bhanga se koleka ku salu u mateka ku ku tá mesu? Ihi i weji bhanga se a ku tumikisa njimbu mba foto ya ufusa? * (Tala ku lwiji.) Se twa dilongo kyá o kixinganeku kya Jihova, twa-nda xikina ni muxima wetu o kixinganeku kyê kya lungu ni maka yá ni kusola yoso i twa-nda bhanga. Ki kyanda tu bhonza dingi kukala fiyele kwa mwene.
15. Kyebhi ki tu tena kukala fiyele kwa Jihova, kala kya bhangele o minzangala itatu, akwa Hebelewu?
15 Tala we o phangu ya minzangala itatu, akwa Hebelewu, a exana Sadalake, Mizake, ni Abede-neku. Kyoso Sobha Nabukodonozolo kya a tumina kubheza o kiteka kyê kya ulu, a ditunu sé wôma. O kitambwijilu kyâ kwa Sobha, kya londekesa kwila, ejidile yoso yeji bhita se a kolokotele mu ufiyele wâ kwa Jihova. (Makatukilu 20:4, 5; Daniyele 3:4-6, 12, 16-18) Abha mu izuwa ya lelu? Ihi i weji bhanga, se patalá eye u kubhinga phala kusangela kitadi kya fesa ya lungu ni jingeleja ja makutu? Mu veji dya kukingila kudibhana ni maka yá, kota wa banze kyá kindala, kyebhi o kixinganeku kya Jihova kya lungu ni maka yá. Hádya se kibhita n’etu, ki kya-nda bhonza dingi kusola kyambote ni kutambwijila kala kya tambwijila o minzangala itatu, akwa Hebelewu.
O kwila wa tokwesa kyá? Wa soneka kyá o mukanda u jimbulula kyambote yoso i wandala? Wa zwela kyá ni dotolo yé? (Tala o kaxi ka 16)
16. Kyebhi o kutendela kyambote o ixinganeku ya Jihova, ku tena ku tu kwatekesa se kumoneka ibhidi ya lungu ni manyinga?
16 Kubanza mu ixinganeku ya Jihova ku Ikalakalu 15:28, 29) Maji, sayi mawusakelu, a lungu ni manyinga, o Kidistá mwene wa tokala kusola mudyê, kala kya dilongo mu Bibidya. Kyebhi o kithangana kyambote phala kusola, yoso i twa-nda bhanga? O kwila twa tokala kukingila kyoso ki tu kala kyá mu kididi kya kusaka, twala ni jindolo, nange a mu tu jijidika kyá phala kusola ni lusolo? Kana. Kindala, kyene o kithangana kya kutokwesa, kusoneka mukanda u jimbulula kyambote yoso i wandala. Lelu, kyene we o kithangana kya ku zwela ni dotolo yé. * (Tala ku lwiji.)
tena ku tu kwatekesa we kusuluka mu ufiyele wetu, se tu dibhana ni ibhidi ya lungu ni usakelu. Twejiya kwila, ki tu xikinetu o manyinga, mba o jimbandu ji wana ja manyinga. (17-19. Mukonda dyahi kima kyambote kudilonga o ixinganeku ya Jihova mu milongi kindala? Bhana phangu.
17 O kifika kya sukina, kya lungu ni kitambwijilu kya Jezú, kyoso kya mu dimuna kwala Phetele ni izwelu yiyi: “Di kwatele henda Ngana! Kiki, ki kya-nda bhita n’eye.” Sé phata, Jezú wa xinganeka mu ima ya mesenene Nzambi kokwê, wa xinganeka we mu ikanenu ya lungu ni mwenyu ni ufwilu wê mu ngongo. Kwijiya o ima yoso yiyi, kwa mu bhana nguzu phala kusuluka ni ufiyele wê kwa Jihova, kya mu kwatekesa we kubhana o mwenyu wê kala sata phala etwenyoso.—Tanga Matesu 16:21-23.
18 Lelu, Nzambi wa mesena kwila, tu kala tu makamba mê, tu boka o njimbu yambote ni nguzu yoso. (Matesu 6:33; 28:19, 20; Tiyaku 4:8) Maji sayi athu, a mesena mwene o mbote yetu, a tena ku tu zozesa, kala kya bhangele Phetele kwa Jezú. Mu kifika, patalá yé nange u ku bandekesa o kitadi ki u tambula, maji kwa-nda kala dingi ni kithangana kya soko phala kuya mu yônge ni mu sidivisu ya kuboka kumoxi ni kilunga. Mba wa mu dilonga hanji; xinganeka kwila alongexy’ê a kubhana o ujitu wa kubandekesa mu yoso i wa dilongo kyá. Kwa-nda bhinga kuxisa o inzo. Se kiki ki bhita, o kwila wa-nda bhinga kusamba, kutokwesa, kuzwela ni jindandu jé, mba kuzwela ni tufunga, ande dya kusola? Sembele wa dilongo kyá kindala, kyebhi Jihova kya tala o maka yá. Bhanga yoso phala o kixinganeku kyé kidifwe ni kya Jihova. Kupholo dya kwenda, se u dibhana ni ibhidi yiyi, yene ki i kala dingi tendasá, mukonda eye wejiya kyá o kima ki wa solo ku muxima wé. Wa mesena kulunga o muxima we mu sidivisu ya Jihova.
19 Nange sayi dingi ima yengi i wa xinganeka, i tena kulola o ufiyele wé kwa Jihova. Ki tu tena kukala polondo phala o ibhidi yoso i moneka ku mwenyu. Maji, se tu kala ni kifwa kya kubanza mu ixinganeku ya Jihova kyoso ki tu dilonga ubheka wetu, twa-nda tena kulembalala yoso i twa dilongo, phala ku i kumbidila mu maka oso-oso a moneka. Kyoso-phe ki tu dilonga, twa tokala kutonginina kyebhi Jihova kya tala o maka, kubhanga yoso phala kuxinganeka kala ki xinganeka mwene, ni kubanza kyebhi o kubhanga kiki kwa-nda tu kwatekesa kusola ni unjimu lelu ni ku hádya.
O IXINGANEKU YA JIHOVA YA LUNGU NI MWENYU WÉ KU HÁDYA
20, 21. (a) Mukonda dyahi twa-nda sanguluka ni ufôlo wetu ku mundu wa wobhe? (b) Ihi i twa tokala kubhanga phala kusanguluka lelu?
20 Etwenyoso mesu etu ala ku mundu wobhe. Avulu mudyetu ala ni kidyelelu kya kutambula o mwenyu wa kalelaku mu Palayízu, mu ixi mumu. Kyoso o Utuminu wa Nzambi ki wa-nda tumina o ixi, ki twa-nda kala dingi ni jindolo, hadi, kala ki twala mu izwa yiyi. Sé phata, twa-nda kala hanji ni ufôlo wa kusola o ima i twa mesena.
21 Maji kiki, ki kilombolola kwila, o ufôlo wetu wa-nda kala sé mbambe, kana. O athu a lenduka a-nda bhinga hanji kusola o ima ya wabha ku yiyi ya yibha, bhu kaxi ka ijila ni ixinganeku ya Jihova. O kiki, kya-nda bheka kusanguluka ni kutululuka kwa dikota. (Jisálamu 37:11) Katé kya-nda bhixila o kithangana kiki, tu tena kusanguluka ku mwenyu kindala, se o ixinganeku ya Jihova, i kala we o ixinganeku yetu.
^ kax. 12 Kukina bhu homba, ukexilu wa kukina, kifwa ukininu wa muhatu wa ufunu yú, ni diyala wa mu soto. O muhatu u kala mu kinina bhu homba ya diyala mu ukexilu wa uhabu. O tufunga a tena kusokejeka kibuka kya tufunga phala kufundisa o muthu wa dite mu ukexilu yú wa uhabu, se kyene kya xinganeka mu kuzubha o kutokwesa kyambote o maka. O Kidistá wa dite mu maka yá, wa tokala kubhinga o kikwatekesa kya tufunga.— Tiyaku 5:14, 15.
^ kax. 14 Kutumikisa jinjimbu jifoto mba jivídyu ja ufusa, bhu kaxi ka mutelembe wa kafwetele, a kwixana sexting. O tufunga a tena kusokejeka kibuka kya tufunga phala kufundisa o muthu wa dite mu ukexilu yú wa uhabu, se kyene kya xinganeka mu kuzubha o kutokwesa kyambote o maka. Sayi bhabha, o Atumini a bhingile multa ku minzangala, mukonda dya ku dita mu sexting. Phala kwijiya dingi, tala mu sayte jw.org, u tange o milongi “Os Jovens Perguntam—O que preciso saber sobre sexting?” (Jikula bhu mbandu ENSINOS BÍBLICOS > ADOLESCENTES.) Mba tanga o milongi “Como conversar com seu filho sobre sexting” mu Despertai! dya Kamoxi ka 2013, mbandu ya 4-5, mu dimi dya phutu.
^ kax. 16 Phala kwijiya dingi ya lungu ni ijila ya Bibidya i tena ku kukwatekesa, tanga, o divulu Continue a Amar a Deus, mu jimbandu 246-249, mu dimi dya phutu.