Mepuzho Afuma ku Batanga
Nanchi Bakamonyi ba kwa Yehoba bafwainwa kwingijisha makeyala apa Intaneti pa kukeba wa kutwela nanji mu masongola nyi?
Yehoba ukeba bantu babiji batwela mu masongola kwikala na lusekelo ne kutwajijila kukosesha butemwe bwabo. (Mat. 19:4-6) Umvwe mubena kukeba kusongola nangwa kusongolwa, mwakonsha kutaana byepi muntu wawama wa kutwela nanji mu masongola? Yehoba byo aji Mulenga wetu, wayuka byo twafwainwa kuba pa kuba’mba tukekale na masongola a lusekelo. Onkao mambo, umvwe mwalondela mafunde o etupa, mukekala na lusekelo lwa kine kine. Monai mafunde amo akonsha kwimukwasha.
Kitanshi, twafwainwa kuyuka kino kishinka pe atweba bene: “Muchima uji bingi na bujimbijimbi kukila bintu byonse kabiji watama bingi.” (Yele. 17:9) Muntu inge wamonapo muntu ye akeba kutwela nanji mu masongola, bekala bingi na lusekelo kya kuba kyakonsha kukatazha ne kufuukula bintu bulongo. Umvwe bantu bafuukulapo kutwela mu masongola na mambotu a lusekelo lo bekala nalo pa kumona yeo muntu nangwa pa kwisamba nanji, mu kuya kwa kimye bintu kechi byakonsha kwibendela bulongo ne. (Maana 28:26) Onkao mambo, kyanema bingi bantu babiji bakeba kutwela mu masongola kuchinuzhuka kwibuula byonse byo bomvwa ku muchima pa mukwabo nangwa kwilaya milaye saka bakyangye kwiyuka bulongo ne.
Byambo bya Maana 22:3 byaamba’mba: “Muntu wajimuka umona bileta malwa kabiji ufyama, pakuba muntu wabula maana uyatu kabiji umona bya malwa.” Ñanyi kizumba kiji mu kwingijisha makeyala apa Intaneti kukebelamo muntu wa kutwela nanji mu masongola? Kya bulandatu ke kya kuba’mba, bamo bataaine bantu pa Intaneti bo babula ne kuyuka batendeka ne kwisamba pa bya masongola, bino kulutwe bataaine kuba’mba abo bantu bebajimbaikilengatu. Kabiji bantu ba bujimbijimbi balenga misabilo ya pa Intaneti kujimbaika bantu babula kujimuka ne kwibebila mali abo. Bimye bimo, bano bajimbijimbi bamba’mba Bakamonyi.
Monai kizumba kikwabo. Bamo balenga misabilo ya kukebelamo muntu wa kutwela nanji mu masongola bengijisha mitanchi ya pa komputa pa kuba’mba bayuke bantu baji na byubilo bipasha bakonsha kukwatankana ne kutendeka kwisamba bya masongola. Pano bino, kechi pajipo kishiino kimwesha’mba ano mashinda engila ne. Mitanchi ya pa kompyuta kechi yakonsha kwesakana pamo na mafunde a mu Baibolo ne.—Maana 1:7; 3:5-7.
Jifunde jiji pa Byambo bya Maana 14:15 jaamba’mba: “Muntu wabula kuyuka bintu ye kitabilambijinga, bino muntu wajimuka ulangulukishapo pa bintu byo oba.” Saka mukyangye kufuukulapo kuba’mba mwafwainwa kutwela mu masongola na muntu umo, patanshi mwafwainwa kumuyuka bulongo awo muntu. Bino muntu ye mwamonañanatu nanji pa Intaneti kechi mwakonsha kumuyuka bulongo ne. Nangwatu inge mumona bipikichala ne byambo byo mwanemba pa Intaneti bilumbulula byo muji anweba bonse babiji, abya mwakonsha kwamba’mba kine mwamuyuka awo muntu nyi? Bamo balangulukile’mba bataana muntu ye batemwa wa kutwela nanji mu masongola bakankamentu kimye kitanshi kyo bamonañene kilungi na kilungi.
Nyimbi wa masalamo waambile’mba: “Kechi mpwanañana na bantu ba bujimbijimbi ne, kabiji nchinuzhuka boba befya byo baji.” (Sala. 26:4) Bantu bavula balanguluka’mba kijitu bulongo kwalulako bipikichala byo babika pa Intaneti ne kubula kunembapo byambo bya kine pe abo pa kuba’mba bamwekenga nobe bantu bawama bingi. Bakonsha kwifya byo baji nangwa kubula kumwesha miteeto yabo yatama kimye kyo babena kwisamba na bakwabo pa Intaneti. Nangwa kya kuba bantu bamo bakonsha kwamba’mba Bakamonyi ba kwa Yehoba, bino nanchi abo bantu bena Kilishitu babatizhiwa nyi? Nanchi bakoma mu lwitabilo nyi? Nanchi baji na bulunda bwakosa ne Yehoba nyi? Abya bebanemeka mu kipwilo nyi? Nangwa ke bantu babula kuba bintu na maana nangwa kechi bantu bawama kupwanaña nabo nenyi? (1 Ko. 15:33; 2 Timo. 2:20, 21) Kabiji nanchi bakasuluka kusongola nangwa kusongolwa mwayila mafunde a mu Binembelo nyi? Mwafwainwa kuyuka bino bintu. Pano bino, kyakatazha kwibiyuka kwa kubula kwisamba na Bakamonyi bakwabo bebayuka bulongo. (Maana 15:22) Kabiji kalume wa Yehoba wa kishinka kechi wafwainwatu ne kulanguluka pa kwikasa “kikonkoji kimo” na muntu wabula kwitabila ne.—2 Ko. 6:14; 1 Ko. 7:39.
Na mambo a kuba’mba muji bizumba byavula mu kwingijisha makeyala a pa Intaneti a kukebelamo muntu wa kutwela nanji mu masongola, kuji mashinda awama bingi a kukebelamo muntu ye mwakonsha kutwela nanji mu masongola. Kwepi ko mwakonsha kumonañana na muntu wawama kutwela nanji mu masongola? Umvwe kya kuba’mba kechi bakanya bantu kupwila pamo ne, twakonsha kuyuka bulongo bakwetu Bakamonyi ba kwa Yehoba pa kupwila kwa kipwilo, kubuñana, kushonkena ne pa bimyetu bikwabo byo tupwila pamo.
Inge ke mwikaleko na kimye kya kwisamba, mwakonsha kumona inge kya kuba muji na bikonkwanyi bimo kabiji mwanemeka bintu bimo
Inge kya kuba kyakatazha kupwila pamo, nabiji kimye kya mwalo wa COVID-19, twingijisha biñambañamba pa kutaanwa ku kupwila kwa kipwilo po twakonsha kuyuka Bakamonyi bakwabo bakatanda ne bazhike. Mwakonsha kumona byo bamba majashi ne kumwesha lwitabilo lwabo kupichila mu kukumbulapo. (1 Timo. 6:11, 12) Kabiji mwakonsha kwisamba nabo pa biñambañamba inge bemwabanya mu tumabumba tucheche kupwila inge kwapwa. Kupichila mu kwisamba kwingijisha biñambañamba mu tumabumba tucheche na Bakamonyi bakwetu, mwakonsha kumona muntu ye mwatemwa byo esamba na bakwabo. Kino kyakonsha kwimukwasha kuyuka byubilo byanji. (1 Pe. 3:4) Mu kuya kwa kimye, inge mwamuyuka bulongo muntu ye mwatemwa, mwakonsha kumwipuzha inge naye wibikila bikonkwanyi bipasha na byenu ne kumona inge mwakonsha kwikala bulongo mu masongola na yeo muntu.
Umvwe bakatanda ne bazhike ke bengijishe mashinda akwatankana na mafunde a mu Baibolo pa kukeba muntu wa kutwela nanji mu masongola, bakekala na masongola a lusekelo. Byonkatu byaamba kishimpi kya mu Baibolo kya kya kuba’mba: “Awa wataana mwanamukazhi [nangwa mwanamulume] wawama wataana kintu kyawama, kabiji utambula bibusa kufuma kwi Yehoba.”—Maana 18:22.