Yu De Tink Lɛk Aw Jiova De Tink?
“Una fɔ mekɔp una maynd fɔ chenj di we aw una de tink.”—LƐTA FƆ ROM 12:2, NW.
1, 2. As wi de kɔntinyu fɔ go bifo, wetin wi de lan? Gi wan ɛgzampul.
IMAJIN se sɔmbɔdi gi gift to wan smɔl pikin. Di pikin in mama ɛn papa tɛl am, “Se tɛnki.” Di pikin du am jɔs bikɔs in mama ɛn papa tɛl am fɔ du am. Bɔt as di pikin de big, i go bigin fɔ ɔndastand wetin mek in mama ɛn papa tink se i impɔtant fɔ tɛl tɛnki we pɔsin du gud tin. As tɛm de go, insɛf go want fɔ tɛl tɛnki to ɔda pipul dɛn bikɔs i dɔn lan fɔ gladi fɔ ɛnitin we pɔsin du fɔ am.
2 Sɔntin lɛk dis dɔn apin to wi. We wi fɔs bigin fɔ lan di tru, wi bin lan se i impɔtant fɔ obe di tin dɛn we Jiova de tɛl wi fɔ du. Bɔt as wi de kɔntinyu fɔ go bifo, wi de lan mɔ bɔt di we aw Jiova de tink, dat na wetin i lɛk ɛn wetin i nɔ lɛk, ɛn aw i de si difrɛn tin dɛn. We wi alaw di we aw Jiova de tink fɔ kɔntrol di tin dɛn we wi kin lɛk fɔ du, wi de tink lɛk am.
3. Wetin mek i nɔ kin izi fɔ tink di we aw Jiova de tink?
3 Pan ɔl we wi kin ɛnjɔy fɔ lan fɔ tink lɛk Jiova,
sɔntɛnde, i nɔ kin izi fɔ tink lɛk aw i de tink bikɔs wi nɔ pafɛkt. Fɔ ɛgzampul, wi no aw Jiova de si fɔ liv klin layf, di prichin wok, want want, di rɔŋ we fɔ yuz blɔd, ɛn ɔda tin dɛn. Bɔt i nɔ kin izi fɔ lɛ wi ɔndastand wetin mek i de si dɛn da we de. So aw wi go lan fɔ tink mɔ lɛk aw Jiova de tink? Ɛn aw dis go ɛp wi fɔ du di rayt tin tumara bambay?AW WI GO TINK DI WE AW JIOVA DE TINK?
4. Wetin i min fɔ chenj di we aw wi de tink?
4 Rid Lɛta fɔ Rom 12:2, NW. Insay dis vas, di apɔsul Pɔl bin sho wi wetin wi nid fɔ du so dat wi go lan fɔ tink di we aw Jiova de tink. I bin se wi fɔ “lɛf fɔ fala dis wɔl.” As wi dɔn lan na di atikul bifo dis, dat min se wi fɔ avɔyd di we aw pipul dɛn na di wɔl de tink ɛn di we aw dɛn de biev. Bɔt Pɔl bin tɔk bak se wi nid fɔ chenj di we aw wi de tink. Dis min se wi nid fɔ stɔdi Gɔd in Wɔd, ɔndastand aw i de tink, tek tɛm tink gud wan bɔt wetin wi de rid, ɛn tray tranga wan fɔ tink di we aw Gɔd de tink.
5. Ɛksplen di difrɛns bitwin fɔ rid ɛn fɔ stɔdi.
5 Fɔ stɔdi nɔ min fɔ rid buk ɔ magazin kwik kwik wan ɔ fɔ jɔs ɔndalayn di ansa to di kwɛstyɔn dɛn. We wi de stɔdi, wi de tink bɔt wetin di say we wi de rid de tich wi bɔt udat Jiova bi, wetin i de du, ɛn aw i de tink. Wi de tray fɔ ɔndastand wetin mek Jiova de tɛl wi fɔ du wan tin ɛn fɔ avɔyd ɔda tin. Wi de tink bak bɔt wetin wi nid fɔ chenj na wi layf ɛn di we aw wi de tink. Fɔ tru, wi nɔ go ebul fɔ tink gud wan bɔt ɔl dɛn tin ya ɛnitɛm we wi de stɔdi. Bɔt i fayn fɔ yuz lɛk af pan di tɛm we wi de yuz fɔ stɔdi, fɔ tink gud wan bɔt wetin wi dɔn rid.—Sam 119:97; Fɔs Lɛta To Timoti 4:15.
6. Wetin kin apin we wi tink gud wan bɔt wetin wi de rid na Gɔd in Wɔd?
6 Sɔntin wɔndaful kin apin we wi de tink gud wan bɔt Gɔd in Wɔd ɛnitɛm. Wi go ‘pruv to wisɛf,’ ɔ mek wi biliv, se Jiova de tink pafɛkt wan. Wi de bigin fɔ ɔndastand di we aw i de si tin dɛn, ɛn smɔl smɔl wi go bigin gri wit di we aw i de tink. So wi fɔ chenj di we aw wi de tink ɛn bigin fɔ tink nyu we. As tɛm de go, wi go bigin tink lɛk aw Jiova de tink.
DI WE AW WI DE TINK KIN AFƐKT WETIN WI DE DU
7, 8. (a) Aw Jiova de si mɔni ɛn jɛntri? (Luk di pikchɔ dɛn nia dis atikul in taytul.) (b) If wi de si mɔni ɛn jɛntri lɛk aw Jiova de si am, wetin go impɔtant to wi pas ɔl?
7 Di we aw wi de tink kin afɛkt wetin wi de du. (Mak 7:21-23; Jems 2:17) Lɛ wi tɔk bɔt sɔm ɛgzampul dɛn fɔ mek wi ɔndastand dis pɔynt klia wan. Wan ɛgzampul na wetin bin apin di tɛm we dɛn bɔn Jizɔs, we sho klia wan aw Jiova de tink bɔt mɔni ɛn jɛntri. Na Gɔd insɛf bin pik Josɛf ɛn Meri fɔ mɛn in Pikin pan ɔl we dɛn nɔ bin gɛt bɔku mɔni. (Lɛvitikɔs 12:8; Lyuk 2:24) We Meri bin bɔn Jizɔs, i “le am na di say we dɛn de put it fɔ animal dɛn, bikɔs say nɔ bin de na di ples we dɛn de lɔj pipul dɛn.” (Lyuk 2:7, NW) Jiova bin fɔ dɔn mek Jizɔs bɔn na fayn ples if na dat i bin want. Bɔt i bin want Jizɔs fɔ mɛn na famili we de put Gɔd biznɛs fɔs na dɛn layf. Dat na bin di tin we bin impɔtant pas ɔl to Jiova.
8 Dis tin we bin apin di tɛm we dɛn bɔn Jizɔs tich wi bɔt aw Jiova de si mɔni ɛn jɛntri. Sɔm mama ɛn papa kin want dɛn pikin dɛn fɔ gɛt bɔku mɔni ɛn jɛntri, ivin if dat go ambɔg di pikin dɛn padi biznɛs wit Jiova. Bɔt wi dɔn si klia wan se Jiova de si wi padi biznɛs wit am as di tin we impɔtant pas ɔl. Yu dɔn gri fɔ si tin dis we aw Jiova de si am? Wetin di tin dɛn we yu de du de sho bɔt yu?—Rid Di Ibru Pipul Dɛn 13:5.
9, 10. Aw wi kin sho se wi de si fɔ ambɔg ɔda pipul dɛn fet di sem we aw Jiova de si am?
9 Wan ɔda ɛgzampul na aw Jiova de si pɔsin we de ambɔg ɔda pipul dɛn fet we kin mek dɛn sin ɔ stɔp fɔ sav Jiova. Jizɔs bin tɔk se: “Ɛnibɔdi we go mek ɛni wan pan dɛn mi lili pikin ya sin, i go bɛtɛ fɔ am if dɛn tay big ston nain nɛk ɛn ib am na dip wata.” (Mak 9:42) Dis na tin we rili siriɔs! Ɛn wi no se Jizɔs tan lɛk in Papa. So wi fɔ biliv se Jiova nɔ kin gladi we pɔsin du tin we go ambɔg wan pan Jizɔs in disaypul dɛn fet.—Jɔn 14:9.
10 Wi de si fɔ ambɔg ɔda pipul dɛn fet di sem we aw Jiova ɛn Jizɔs de si am? Wetin di tin dɛn we wi de du de sho bɔt wi? Fɔ ɛgzampul, wi kin lɛk wan patikyula we fɔ drɛs ɛn fɔ kia fɔ wi bɔdi. Bɔt wetin wi go du if wetin wi disayd fɔ du de ambɔg sɔm pipul dɛn na di kɔngrigeshɔn ɔ i go mek ɔda pipul dɛn bigin tink bɔt mami ɛn dadi biznɛs di we aw Gɔd nɔ want? Di lɛk we wi lɛk wi brɔda dɛn go mek wi nɔ du wetin wi lɛk fɔ du?—Fɔs Lɛta To Timoti 2:9, 10.
11, 12. Aw wi go protɛkt wisɛf if wi lan fɔ et wetin Jiova et ɛn tray fɔ kɔntrol wisɛf?
11 Lɛ wi tɔk bɔt di tɔd ɛgzampul: Jiova et tin we nɔ rayt. (Ayzaya 61:8) Fɔ tru, i no se sɔntɛnde i nɔ kin izi fɔ wi fɔ du wetin rayt bikɔs wi nɔ pafɛkt. Stil i want wi fɔ et wetin bad, jɔs lɛk am. (Rid Sam 97:10.) If wi tink gud wan bɔt wetin mek Jiova et bad tin dɛn, dat go ɛp wi fɔ si tin lɛk aw i de si am ɛn i go gi wi di trɛnk fɔ avɔyd fɔ du bad tin dɛn.
Sɔm tin dɛn nɔ fayn pan ɔl we di Baybul nɔ tɔk patikyula tin bɔt dɛn
12 If wi lan fɔ et wetin bad, dat go ɛp wi bak fɔ no se sɔm tin dɛn nɔ fayn pan ɔl we di Baybul nɔ tɔk patikyula tin bɔt dɛn. Fɔ ɛgzampul, wan rud dans we pipul dɛn kin dans we dɛn kɔl lap dancing dɔn kɔmɔn tide na di wɔl. Sɔm pipul dɛn fil se nɔto di sem tin wit we pɔsin de du mami ɛn dadi * (Luk di futnot.) Bɔt na da we de Jiova de rili tink bɔt am? Mɛmba se Jiova et ɛnitin we bad. So lɛ wi tray tranga wan fɔ lɛ wi nɔ put an pan ɛnitin we bad, bay we wi de tray fɔ kɔntrol wisɛf ɛn et wetin Jiova et.—Lɛta Fɔ Rom 12:9.
biznɛs, so dɛn tink se i nɔ bad.TINK NAW BƆT WETIN YU GO DU TUMARA BAMBAY
13. Wetin mek wi fɔ tink bɔt aw Jiova de si tin dɛn naw so dat wi go disayd fɔ du di rayt tin tumara bambay?
13 We wi de stɔdi, wi fɔ tink bɔt aw Jiova de si tin dɛn bikɔs dat go ɛp wi fɔ disayd fɔ du di rayt tin. Dɔn, if sɔntin apin to wi we wi go nid fɔ disayd wantɛm wantɛm, wi nɔ go rili sɔprayz. (Prɔvabs 22:3) Lɛ wi tɔk bɔt sɔm ɛgzampul dɛn na di Baybul.
14. Wetin wi lan frɔm di we aw Josɛf bin ansa Pɔtifa in wɛf?
14 We Pɔtifa in wɛf bin tray fɔ mek Josɛf ledɔm wit am, wantɛm wantɛm i tɛl am se i nɔ go du am. Dat sho klia wan se Josɛf bin dɔn tink gud wan bɔt aw Jiova de si mared. (Rid Jɛnɛsis 39:8, 9.) Josɛf bin tɛl Pɔtifa in wɛf se: “Wetin fɔ mek [a] du dis kayn wikɛd tin ɛn sin to PAPA GƆD.” Dis sho se i de si tin lɛk aw Gɔd de si am. We wi? Wetin yu go du if yu wokmet bigin fɔ mek lɛk se i lɛk yu? Ɔ wetin yu go du if sɔmbɔdi sɛn mɛsej ɔ pikchɔ na yu fon we gɛt sɔntin fɔ du wit mami ɛn dadi biznɛs? * (Luk di futnot.) I go rili izi fɔ de biɛn Jiova if wi bin dɔn lan ɛn gri fɔ fala di we aw i de si tin, ɛn if wi bin dɔn disayd bɔt wetin wi go du if dɛn kayn tin dɛn de apin.
15. Aw wi go kɔntinyu fɔ de fetful wan to Jiova jɔs lɛk di tri Ibru dɛn?
15 Lɛ wi tɔk bak bɔt di tri Ibru dɛn we na Shedrak, Mishak, ɛn Abɛdnigo. We Kiŋ Nɛbyukadnɛza bin tɛl dɛn fɔ wɔship di imej we i bin mek wit gold, dɛn nɔ bin gri fɔ du am. Di ansa we dɛn bin gi di Kiŋ bin sho klia wan se dɛn bin dɔn tink bɔt wetin go apin if dɛn kɔntinyu fɔ de fetful wan to Jiova. (Ɛksodɔs 20:4, 5; Daniɛl 3:4-6, 12, 16-18) We tide bak? Wetin yu go du if yu bɔs tɛl yu fɔ gi mɔni fɔ sɛlibreshɔn we gɛt sɔntin fɔ du wit lay lay rilijɔn? Bifo wi wet te sɔntin lɛk dis apin, i go fayn fɔ mek wi tink gud wan naw bɔt aw Jiova de si dɛn kayn tin dɛn de. Dɔn, if dɛn kayn tin dɛn de apin to wi, i go izi fɔ mek wi du ɛn tɔk di rayt tin jɔs lɛk di tri Ibru dɛn.
Yu dɔn du risach, fil yu blɔd kad, ɛn tɔk to yu dɔktɔ? (Luk na paregraf 16)
16. Aw we wi ɔndastand klia wan di we aw Jiova de tink, go ɛp wi fɔ rɛdi fɔ di tɛm we wi go gɛt wɛlbɔdi prɔblɛm?
16 We wi de tink gud wan bɔt aw Di Apɔsul Dɛn Wok [Akt] 15:28, 29) Bɔt sɔm tritmɛnt dɛn de we gɛt fɔ du wit blɔd, ɛn ɛnibɔdi we na Kristian gɛt fɔ yuz di prinsipul dɛn na di Baybul fɔ disayd fɔ insɛf. Ustɛm na di bɛst tɛm fɔ disayd wetin fɔ du? Yu tink se na we wi de na ɔspitul, sɔntɛm we wi de sɔfa pen ɛn we dɛn de mɔna wi fɔ disayd kwik kwik wan? Nɔ, noto da tɛm de. Naw na di tɛm fɔ du risach, fil wi blɔd kad we de ɛksplen klia wan wetin wi want, ɛn tɔk to wi dɔktɔ. * (Luk di futnot.)
Jiova de tink, dat go ɛp wi bak fɔ kɔntinyu fɔ de biɛn am we wi gɛt wɛlbɔdi prɔblɛm. Na tru se wi dɔn mekɔp wi maynd se wi nɔ go tek di wan ol blɔd ɔ ɛni wan pan di 4 men pat dɛn we mekɔp di blɔd. (17-19. Wetin mek i impɔtant naw fɔ lan fɔ tink bɔt aw Jiova de tink? Gi wan ɛgzampul.
17 Lɛ wi tɔk bɔt aw Jizɔs bin ansa Pita kwik kwik wan we Pita bin gi am di rɔŋ advays we i se: “Masta, sɔri fɔ yusɛf.” Jizɔs bin dɔn tink gud wan bɔt wetin Gɔd want am fɔ du ɛn di tin dɛn we di Baybul bin dɔn tɔk bɔt in layf ɛn di day we i gɛt fɔ day. Dɛn tin ya we i bin no bin mek i gɛt trɛnk fɔ kɔntinyu fɔ de fetful wan to Jiova ɛn fɔ gi in layf as sakrifays fɔ wi ɔl.—Rid Matyu 16:21-23, NW.
18 Tide, Gɔd want wi fɔ bi in padi dɛn ɛn fɔ du ɔl wetin wi ebul fɔ prich di gud nyuz. (Matyu 6:33; 28:19, 20; Jems 4:8) Bɔt sɔm pipul dɛn we nɔ min bad fɔ wi go tray fɔ pwɛl wi at, jɔs lɛk aw Pita bin du to Jizɔs. Fɔ ɛgzampul, yu bɔs go prɔmis fɔ gi yu mɔ mɔni bɔt yu no se dat go min se yu gɛt fɔ wok ova-taym ɛn yu nɔ go gɛt bɛtɛ tɛm fɔ go mitin ɛn fɔ prich wit yu brɔda ɛn sista dɛn na di kɔngrigeshɔn. Ɔ if yu de go skul, wetin yu go du if yu ticha dɛn gi yu di chans fɔ kɔmɔt nia yu mama ɛn papa fɔ mek yu go lan mɔ buk? If da kayn tin de apin, yu nɔ tink se yu nid fɔ pre, du risach, ɛn tɔk to di wan dɛn we de na yu famili ɔ di ɛlda dɛn bifo yu disayd wetin yu want fɔ du? I go fayn fɔ mek yu no aw Jiova de si dɛn tin dɛn de naw ɛn tink lɛk aw i de tink. Dɔn, if dɛn ɛva gi yu da kayn chans de, yu go no se nɔto tin we yu rili nid fɔ du. Yu no wetin fɔ du bikɔs yu bin dɔn disayd fɔ pe atɛnshɔn fɔ sav Jiova.
19 Sɔntɛm, yu kin tink bɔt ɔda tin dɛn we go tɛmt yu if yu go kɔntinyu fɔ de biɛn Jiova ɔ nɔ de biɛn am. Na tru se wi nɔ go ebul fɔ pripia fɔ ɔltin we go apin to wi. Bɔt if wi de tink gud wan bɔt aw Jiova de tink we wi de du wi pasɔnal stɔdi, wi go mɔs mɛmba wetin wi dɔn lan ɛn no aw fɔ yuz am if ɛnitin apin. So we wi de stɔdi, wi fɔ tray fɔ no aw Jiova de si tin dɛn, ɛn tray fɔ tink lɛk aw i de tink, dɔn tink bɔt aw dat go ɛp yu fɔ disayd fɔ du di rayt tin naw ɛn tumara bambay.
DI WE AW JIOVA DE TINK ƐN WI TUMARA BAMBAY
20, 21. (a) Wetin mek wi go ɛnjɔy fridɔm na di nyu wɔl? (b) Aw wi go ɛnjɔy layf naw?
20 Wi ɔl de rili wet fɔ di nyu wɔl. Bɔku pan wi gɛt di op fɔ de sote go na Paradays na dis wɔl. Ɔnda Gɔd in Kiŋdɔm, wi go fri frɔm pen ɛn ɔl di tin dɛn we de mek wi sɔfa. Dɔn, wi go stil gɛt di fridɔm fɔ disayd fɔ du di tin dɛn we wi lɛk ɛn we wi want.
21 Bɔt dat nɔ min se wi fridɔm nɔ go gɛt say usay i stɔp. Di wan dɛn we de du wetin rayt na Gɔd in yay go stil yuz Jiova in lɔ dɛn ɛn wetin i tink fɔ disayd fɔ du sɔntin. Ɛn dis go mek gladi-at ɛn pis de. (Sam 37:11) Te da tɛm de kam, wi kin ɛnjɔy layf naw if wi tink lɛk aw Jiova de tink.
^ par. 12 Lap dancing na dans we pɔsin de dans af nekɛd ɛn i sidɔm na kɔstɔma in lɛg de rɔb in bɔdi rud rud wan pan am. If Kristian du dat, di ɛlda dɛn go tray fɔ no ɔl wetin apin bifo dɛn go disayd if wetin di pɔsin du gɛt sɔntin fɔ du wit mami ɛn dadi biznɛs, dɔn dɛn go mek judishal kɔmiti fɔ sidɔm wit am. Ɛni Kristian we dɔn du dis fɔ tɔk to di ɛlda dɛn fɔ ɛp am.—Jems 5:14, 15.
^ par. 14 Sexting na we pɔsin de yuz in fon fɔ sɛn mɛsej, pikchɔ, ɛn fim dɛn we gɛt fɔ du wit mami ɛn dadi biznɛs. If Kristian du dat, di ɛlda dɛn go tray fɔ no ɔl wetin apin bifo dɛn go disayd if wetin di pɔsin du gɛt sɔntin fɔ du wit mami ɛn dadi biznɛs, dɔn dɛn go mek judishal kɔmiti fɔ sidɔm wit am. Na sɔm say dɛn, sɔm gɔvmɛnt wokman dɛn dɔn ivin charj yɔŋ wan dɛn fɔ go kɔt bikɔs dɛn put an pan Sexting. If yu want fɔ no mɔ, go na jw.org wɛbsayt ɛn rid di atikul we gɛt di taytul “Young People Ask—What Should I Know About Sexting?” (Luk ɔnda BIBLE TEACHINGS > TEENAGERS.) Ɔ rid di atikul we gɛt di taytul “How to Talk to Your Teen About Sexting” na di Awake! Novɛmba 2013, pej 4 ɛn 5.
^ par. 16 Fɔ no mɔ bɔt prinsipul dɛn na di Baybul we go ɛp yu, rid di buk we nem How to Remain in God’s Love, pej 246 to pej 249.