SIRONGWA SELIRONGO 22
RUSUMO 127 Muntu ogu na hepa kukara
Ngapi omu nomu kara nelivandekero eli ali hafesa Jehova?
‘Emoneko lyomuntu gomonda gomomutjima, yilyo a tara Karunga asi mulyo.’—1 PET. 3:4.
OKU SINA DEMENENE SIRONGWA
Eyi nava rugana vantu ava vana kulivandekera yipo elivandekero lyawo li va tompoke ntani nomu womombungakriste nava va kwatesa ko.
1-2. Ngapi omu ava lizuvhu vamwe kuhamena elivandekero?
ELIVANDEKERO kureta ruhafo ntani kuna kara siruwo sokuhafesa. Nsene melivandekero ono kara, tuna si huguvara asi ono hara li gende po nawa. Ntani kovantu ava vana kulivandekera, aso kuna kara siruwo esi ava vhuru kuhafera. Munazinyetu gomukadi Tsion a ogu ga tunga moEthiopia kwa uyunga asi: “Siruwo simwe esi na hafera po unene meparu lyange kuna kara apa name namugara gwange twa livandekerere. Ose ngatu zogere yininke yomulyo ntani ngatu zoragana. Ame kwa hefe apa na dimbwilire asi na gwana muntu ogu na hara ntani ogu ga hara nge.”
2 Ntani munazinyetu gomugara Alessio ogu ga tunga moNetherlands kwa uyunga asi, “Ame ngani hafere kudiva nawa mukadange apa twa livandekerere, nye nampili ngoso, ose ngatu ligwanekere nomaudigu ngomu ngatu livandekere.” Mosirongwa esi tatu ka zogera maudigu gamwe ntani nonompango dimwe domoBibeli edi nadi vatera ava vana kulivandekera yipo yi va tompoke melivandekero lyawo. Natu ka zogera hena omu womombungakriste nava vatera ava vana kulivandekera.
SITAMBO SELIVANDEKERO
3. Sitambo musinke selivandekero? (Yisewe 20:25)
3 Nampili ngomu elivandekero ali reta ruhafo, nye azo kuna kara ntambo zomulyo ezi azi twaredesa kononkwara. Pezuva lyawo lyekwareko, valikwali owo kugana kwaJehova asi ngava li hara nokulifumadeka siruwo nasinye esi ngava paruka kumwe. Komeho tu ture po nkenye mugano, twa hepa kugazadara ko nawa. (Resa Yisewe 20:25.) Twa hepa kugazadara ko hena nsene kuna kutura po mugano gononkwara. Elivandekero kugava mpito kwava vana kulivandekera yipo va lidive ntani nokutura po etokoro lyewa. Poyiruwo yimwe etokoro olyo kuvhura li twaredese kononkwara, ano poyiruwo yimwe etokoro olyo kuvhura li hagekese po elivandekero. Nsene elivandekero lina haga po, ayo kapi yina kutanta asi koyili yininke yoyidona vana rugana. Ayo kutanta asi awo va ya dimburura nsene kuvhura va likware ndi hawe.
4. Morwasinke natu karera nomutaro gomuwa kuhamena elivandekero?
4 Morwasinke ya karera nomulyo kukara nomutaro gomuwa kuhamena elivandekero? Apa vadike ava kara nomutaro gomuwa kuhamena elivandekero, awo kapi ngava livandekera nomuntu ogu vana diva asi kapi ngava likwara nendi. Kapisi vadike velike nava kara nomutaro gomuwa kuhamena elivandekero. Natuvenye twa hepa kukara nomutaro gwangoso. Pasihonena, vamwe kugazara asi nsene vantu kuna kulivandekera, va hepa kulikwara. Ngapi omu magazaro ogo aga kundama Vakriste wovadike? Munazinyetu gomukadi gomudike Melissa ogu ga tunga moAmerika kwa uyunga asi: “Apa vadike ava livandekere, vanavazinyetu vamwe kundindira ko kwawo asi va li kware. Ngoyitundwamo, vamwe ava vana kulivandekera kutwikira kukara melivandekero nampili kapi lina kugenda po nawa. Ano eyi kuninkisa vadike vamwe yipo va nyoke kulivandekera. Ano eyi kureta yinka yoyinzi.”
LIDIVENI NAWA
5-6. Yisinke va hepa kudiva vantu ava vana kulivandekera? (1 Peturusa 3:4)
5 Nsene kuna kulivandekera, yisinke nayi kuvatera o tokore nsene to kwara ndi hawe? Mwa hepa kulidiva nawa. Ove nampo wa divire ko yuma yongandi kuhamena muntu ogo komeho mu ya livandekere. Nye ngesi ove ono kara nompito zokudiva “muntu gomonda gomomutjima.” (Resa 1 Peturusa 3:4.) Ngomu muna kulivandekera, ove ngo diva yoyinzi kuhamena elikwatakano lyendi naJehova, yikara yendi ntani neyi a gazara. Ano mwaza siruwo, ove kuvhura ngo limburure mapuro aga: ‘Muntu ogu kuvhura nga kare mulikwali gokuwapera ndi?’ (Yis. 31:26, 27, 30; Efe. 5:33; 1 Tim. 5:8) ‘Ose ngatu ka sikisa mo yihepwa yetu yopomalizuvho ndi? Ngatu ka paruka kumwe nampili ngomu twa kara nomaupirankondo ndi?’ b (Rom. 3:23) Ngomu muna kulidiva nawa, diworokeni asi: Yininke yomulyo po kapisi yeeyi mwa hara namuvenye kurugana, nye yomulyo po monkedi omu omu ruganene kumwe.
6 Yininke musinke yimwe wa hepa kudiva kuhamena muntu ogu ono kulivandekera nendi? Komeho o hare unene muntu ogo, kuvhura o zogera nage yininke yomulyo ngwendi yitambo yendi yemeparu. Nye ngapi kuhamena ukanguki wendi, udigu woyimaliwa ntani neyi ya mu horokera meparu? Kapisi hepero kuzogera yininke nayinye nsene ntani muna kutameka kulivandekera. (Hetakanesa Johanesa 16:12.) Nsene kuna kulizuvha asi kapisi hepero kuzogera yuma yongandi, mu tantera. Nye nampili ngoso, mwaza siruwo muntu ogu ono kulivandekera nage ga hepa kudiva mauzera ogo yipo a ture po etokoro lyewa. Yipo nye, ngapa kara siruwo esi ngomu hepa kuzogera yininke oyo.
7. Ngapi omu vantu ava vana kulivandekera nava lidiva nawa? (Tara hena kakende “ Nsene kuna kulivandekera nomuntu ogu ga kara ure.”) (Tara hena mafano.)
7 Ngapi omu no diva nawa muntu ogu ono kulivandekera nage? Nkedi zimwe zongwa kuna kara pokuuyunga nage nemanguruko nokumutantera usili , kumupura mapuro ntani nokumupurakena. (Yis. 20:5; Jak. 1:19) Nampo kuvhura murugane kumwe yininke eyi nayi mu pulisira mu kare nosiruwo sokuzogera kumwe ngwendi, kulya kumwe, ku ka gendagura po kumwe ntani nokuzuvhisa kumwe. Kuvhura mu lidive hena pokukara kumwe novakaume ntani novanekoro. Mokugwederera ko, ruganeni kumwe yirugana yokulisiga-siga, eyi nayi likida nkareso ezi ga kara nazo muntu ogu ono kulivandekera nage apa omu kara momaukaro gokulisiga-siga ntani apa omu kara novantu wokulisiga-siga. Koneka eyi a hetekere ko kurugana Aschwin gomoNetherlands. Age kwa uyunga kuhamena elivandekero lyendi naAlicia asi: “Ose kulihameka moyirugana eyi ayi tu vatere tu dimburure nkareso ezi twa kara nazo. Yirugana yimwe oyo kuna kara ngwendi kutereka kumwe ntani nokurugana kumwe yirugana yimwe yemembo. Apa atu rugana kumwe yirugana oyo, ose ku ya dimburura yikara yoyiwa eyi twa kara nayo ntani nomaupirankondo getu.”
Nsene murugana kumwe yininke nomuntu ogu ono kulivandekera nage, ayo ngayi mu ninkisa mu zogere kumwe ntani kuvhura ngayi mu vatere mu lidive unene (Tara paragarafu 7-8)
8. Mauwa musinke nava gwanena mo vantu ava vana kulivandekera nsene va lironga kumwe?
8 One hena kuvhura mu lidive pokulironga kumwe yirongwa yomoBibeli. Nsene ngo kwara, ove ngo hepa kulitulira po siruwo mu rugane ukareli wepata yipo Karunga nga pitisire nonkwara deni. (Muud. 4:12) Yipo nye, kuvhura mu rugane ukareli wepata siruwo esi muna kulivandekera. Nye ava vana kulivandekera, simpe kapi vana kara epata ntani munazinyetu gomugara simpe kapi ana kara mutwe gepata. Nye nampili ngoso, pokulironga kumwe nkenye apa, one kuvhura kuyadimburura elikwatakano eli mwa kara nalyo kumwe naJehova. Max naLaysa womoAmerika ava ngava livandekere kwa gwaneene mo hena uwa umwe. Max kwa tanta asi: “Ketamekero lyelivandekero lyetu ose kwa tamekere kulironga yimbapiratjangwa eyi ya zogerere kuhamena elivandekero, nonkwara ntani epata. Yimbapiratjangwa oyo kwa tu vaterere tu zogere yininke yoyinzi yomulyo eyi ngano ya tu karere udigu kutameka kuyizogera.”
YININKE YIMWE EYI MWA HEPA KURUGANA
9. Yininke musike va hepa kugazadara ko ava vana kulivandekera, nsene kuna kutokora ava nava tantera ko kuhamena elivandekero lyawo?
9 Yilye ogu nomutantera ko kuhamena elivandekero lyeni? Alyo kuna kara etokoro lyanyamweni. Ketamekero lyelivandekero lyeni, kuvhura mu tokore kutantera ko tupu vantu wovasesu. (Yis. 17:27) Mokuyirugana ngoso ngomu nyokera po mapuro gomanzi ntani vantu kapi ngava mu sininika mu ture po etokoro. Nye nampili ngoso, nsene mu dira kutantera ko nampili muntu gumwe, kuvhura yi mu ninkise mu likarere nyonelike nokukara nowoma asi wopeke ngava yi dimburura. Ayo kuna kara siponga. Yipo nye, ayo nayi wapa kutantera ko ava nava vhura kumupa ko magano gomawa ntani nokumuvatera. (Yis. 15:22) Pasihonena, kuvhura mu tantere ko vanekoro vamwe, vakaume ava va kara nelikwatakano lyewa naJehova ndi vakuronambunga.
10. Yisinke nava rugana vantu ava vana kulivandekera yipo va hafese Jehova? (Yisewe 22:3)
10 Ngapi omu nomu ninka elivandekero lyeni li kare lyokukuhuka? Ngomu malizuvho geni gana kukura, kuvhura mu ya tameke kulihara unene. Yisinke nomu rugana yipo mu nyokere po kurugana yininke eyi nayi guvisa Jehova? (1 Kol. 6:18) Nyokereni po nonzogera doruhonda, kukara nyonelike ntani kunwa unene marovhu. (Efe. 5:3) Yininke eyi kuvhura kupindura malizuvho gokuligwanekera panyama ntani ayo ta yi kuninkisa yi ku karere udigu kurugana yininke yoyiwa. Na yi wapa nsene mu zogera nkenye apa eyi mwa hepa kurugana yipo elivandekero lyeni li kare lina kuhuka. (Resa Yisewe 22:3.) Konekeni eyi ya vaterere Dawit naAlmaz ava va tunga moEthiopia. Awo kwa uyunga asi: “Ose ngatu kara kumwe komavango oku kwa kere vantu wovanzi ndi ngatu kara kumwe novakaume vetu. Ose kapi ngatu kara nyoselike metuwa ndi membo. Yipo nye, ose ngatu nyokere po maukaro aga naga tu heteka.”
11. Yininke musinke va hepa kugazadara ko ava vana kulivandekera, komeho va lilikide eharo?
11 Kuvhura va lilikide eharo ava vana kulivandekera ndi? Ngomu eharo lyeni lina kukura, one kuvhura mu tokore kulilikida eharo mononkedi dimwe dokuwapera. Nye nampili ngoso, nsene eharo lyokuligwanekera panyama kuna kunkondopara unene, ayo kuvhura yi mu digopere kutura po etokoro lyewa. (Rus. 1:2; 2:6) Ntani nsene kuna kulilikida eharo, kuvhura yi mu karere udigu kulipangera ntani kuvhura mu rugane yininke eyi nayi guvisa Jehova. (Yis. 6:27) Yipo nye, nsene kuna kulivandekera, zogereni nompango daJehova, neyi ngomu rugana ntani eyi ngomu dira kurugana nsene kuna kulilikida eharo. c (1 Tes. 4:3-7) Ngomu muna kulivandekera, lipureni nyamweni asi: ‘Ngapi omu vantu womomukunda ogu twa tunga ava yi tara apa atu lilikida eharo? Monkedi omu atu lilikida eharo, kuvhura yi pindure malizuvho getu ndi?’
12. Yisinke va hepa kugazadara ko vantu ava vana kulivandekera nsene vana kara nomadiro kulizuvha?
12 Ngapi omu nomu kohonona po maudigu ntani madiro kulizuvha? Ngapi nsene kapi omu lizuvhu poyiruwo noyiruwo? Ayo kutanta asi elivandekero lyeni kapi lina kugenda po nawa ndi? Hawe, valikwali navenye kukara nomadiro kulizuvha poyiruwo yimwe. Nonkwara dokunkondopara kwa hamena mo vantu ava va lifumadeka ntani kuruganena kumwe nampili ngomu va li siga. Yipo nye, monkedi omu omu kohonona po maudigu geni kulikida nsene ngayi ka mu tompoka mononkwara. Ngomu muna kulivandekera, lipureni asi: ‘Kuvhura tu zogere monkedi zokulitura ntani zefumadeko ndi? Ose kutambura maupirankondo getu ntani kuhetekera ko kutura po malitjidjo ndi? Ose kugenderera kuhundira egusiropo ntani nokugusira po mukwetu ndi?’ (Efe. 4:31, 32) Nye nsene asi one kukara nkenye apa nomadiro kulizuvha melivandekero lyeni, ukaro owo kapi ngau litjindja nampili konyima zokulikwara. Nsene o dimburura asi muntu ogo kapi nga kara mulikwali gokuwapera, kuhagekesa po elivandekero kuna kara etokoro lyewa po kwanamuvenye. d
13. Yininke musinke nayi vatera ava vana kulivandekera yipo va tokore asi siruwo sokuhura kupi nava livandekera?
13 Siruwo sokuhura kupi nomulivandekera? Kugenderera kutokora kureta yitundwamo yoyidona. (Yis. 21:5) Yipo nye, elivandekero lya hepa kugusa siruwo sosire yipo mu lidive nawa. Nye nampili ngoso, mwa ha livandekera siruwo sosire kupitakana omu ya fira. Bibeli kuuyunga hena asi: “Endindiro nsene li teka po, yigo mutjima guna teka po.” (Yis. 13:12) Moomu muna kulivandekera siruwo sosire, yimo hena nayi mu karera udigu kunyokera po malizuvho gokuligwanekera panyama. (1 Kol. 7:9) Mevango lyokudemenena asi siruwo sokuhura kupi mwa gusa kulivandekera, lipura asi ‘Yisinke hena na hepa kudiva kuhamena muntu ogu nina kulivandekera nendi yipo ni ture po etokoro?’
NGAPI OMU WOPEKE NAVA KWATESA KO AVA VANA KULIVANDEKERA?
14. Mononkedi musinke wopeke nava vatera ava vana kulivandekera? (Tara hena efano.)
14 Ngapi omu natu vatera ava vana kulivandekera? Kuvhura tu va zigide tu ya lye kumwe nawo ndi poukareli wetu wepata ndi koyilihafeso. (Rom. 12:13) Momaukaro ogo, awo kuvhura ngava lidive nawa unene. Nampo kuvhura o va vatere mu ka gende po kumwe nawo, nokuza kumwe nawo netuwa ndi kuvazigida ko kembo lyoge yipo va dire kukara velike. (Gar. 6:10) Alicia ogu tuna tumbura pomuhowo kudiworoka eyi vantu wopeke va va ruganena naAschwin. Age kwa uyunga asi, “Ose kwa hefe apa vanavazinyetu vamwe va tu tanterere asi kuvhura tu ka va dingure nsene tuna hepa evango oku natu ka kara kumwe nawo.” Nsene ava vana kulivandekera va ku pura yipo o ka kare kumwe nawo, yi tara asi azo nkedi zongwa mokuvavatera. Takamesa asi kapisi o sigilire vantu ava vana kulivandekera va kare velike, nye hena diva asi siruwo musinke sokuwapera kuvasigilira yipo va uyunge velike.—Fil. 2:4.
Nsene tuna diva vantu ava vana kulivandekera, ose ngatu papara nonkedi omu natu va vatera (Tara paragarafu 14-15)
15. Yisinke hena nava rugana vakaume yipo va vatere vantu ava vana kulivandekera? (Yisewe 12:18)
15 Kuvhura hena tu kwatese ko ava vana kulivandekera kupitira mweyi atu uyunga ndi mweyi atu dili kuuyunga. Poyiruwo yimwe twa hepa kulipangera nyamwetu yipo tu dire kuuyunga yuma. (Resa Yisewe 12:18.) Pasihonena, poyiruwo yimwe kuvhura tu hare kutantera ko wopeke asi vanavazinyetu wongandi vana tameke kulivandekera, nye vantu ava vana kulivandekera kuvhura nampo va hare ku yi uyunga vene. Kapisi tu gambe vantu ava vana kulivandekera ndi tu va ninkagure. (Yis. 20:19; Rom. 14:10; 1 Tes. 4:11) Ntani kapisi tu uyunge yininke ndi tu pure mapuro aga naga ninkisa vantu ava vana kulivandekera va lizuvhe asi va hepa kukwara usimbu. Munazinyetu gomukadi Elise namugara gwendi kwa tanta asi: “Ayo ngayi tu swaukisa apa wopeke ngava tu pura kuhamena mawapaiko aga twa tulire po gekwareko lyetu, ose opo simpe kapi tuna yi zogere.”
16. Yisinke natu rugana nsene vantu ava vana kulivandekera va hagekesa po elivandekero lyawo?
16 Ngapi nsene ava vana kulivandekera va hagekesa po elivandekero lyawo? Twa hepa kunyokera po kuvapuragera mapuro ndi kupa usima ogu ana hagekesa po elivandekero olyo. (1 Pet. 4:15) Munazinyetu gomukadi Lea kwa uyunga asi: “Ame kwa zuvhire vamwe kuna kuuyunga asi morwasinke name namunazinyetu gomugara twa hagekesera po elivandekero lyetu. Ayo kwa koresere nge sili.” Ngomu tuna yi zogere ketameko, kuhagekesa po elivandekero kapi ayi tanta asi kuna tura po etokoro lyedona. Nye ayo kutanta asi awo vana sikisa mo sitambo sawo selivandekero ntani yina va vatere va ture po etokoro lyewa. Nye nampili ngoso, etokoro kuvhura li va korese pamalizuvho ntani nokuvaninkisa va lizuvhe mukuma. Yipo nye, kuvhura tu papare ko nonkedi mokuvavatera.—Yis. 17:17.
17. Yisinke nava twikira kurugana vantu ava vana kulivandekera?
17 Ngomu ka tu yi zogere, vantu ava vana kulivandekera kuvhura va ligwanekere nomaudigu, nye ayo kureta hena ruhafo. Munazinyetu gomukadi Jessica kwa uyunga asi: “Melivandekero kwa hamena mo yininke yoyinzi. Nye yokuhafesa yeeyi asi ose kwa ruganesa siruwo setu nononkondo detu yipo tu lidive nawa.” Nsene asi one kuna kulivandekera, twikireni kulidiva nawa. Nsene mu yi rugana, ayo ngayi mu vatera melivandekero lyeni yipo mu ture po matokoro gomawa.
RUSUMO 49 Hafesa mutjima gwaJehova
a Madina gamwe kwa ga tjindja.
b Komapuro gomanzi, tara buke Questions Young People Ask—Answers That Work, Volume 2, epe. 39-40.
c Kukwatagura yilyo yagumwe yonomuga kuna kara nkedi zokuhondera, ano vakuronambunga va hepa kupangura vantu ava ava yi rugana. Ku kwatagura mavere ga gumwe ndi kuzogera nonzogera doruhonda kupitira kocellphone, nayo kuvhura kuninkisa vakuronambunga va pangure vantu ava ava yi rugana.
d Komauzera gamwe, tara Questions From Readers” moRuhungu romo-15 Siwogedi 1999.