“Nonkango daKarunga gwetu ngadi kara dogoro narunye”
“Wayi kukukuta, mbya kurembuka, nye nonkango daKarunga gwetu ngadi kara dogoro narunye.”—JES. 40:8.
MARUSUMO: 116, 115
1, 2. (a) Ngano kapi pwa kara Bibeli, ngapi ngano lya fana eparu? (b) Bibeli zemeraka musinke natu vhura kugwanena mo uwa?
NGANO kapi wa kara noBibeli, ngapi omu ngano lya fana eparu lyoge? Ove ngano kapi o gwana mavyukiso aga naga kuvatera meparu lyoge. Ntani ngano kapi wa gwana malimbururo komapuro goge kuhamena Karunga neparu ntani meho. Ntani hena ngano kapi wa diva omu Jehova ga tekura vantu kutundilira kwanare.
2 Nye ose kapi twa kara moukaro owo. Jehova kwa tu pa Nonkango dendi Bibeli ntani ga tumbwidira asi ado ngadi kara dogoro narunye. Mupositoli Peturusa kwa temwinine nonkango domwaJesaya 40:8. Velise ozo kapi za tamba tupu koBibeli nye hena kombudi ezi za kara mo. (Resa 1 Peturusa 1:24, 25.) Ose kuvhura kugwanena mo uwa moBibeli zemeraka lyetu. Ava va hara Nonkango daKarunga nawo kukwatesa ko egano olyo. Ngomu da pitire nomvhura, pwa kere vantu vamwe ava va here Nonkango daKarunga, awo kwa twikilire kuditoroka nokudigavera kovantu nampili ngomu ngava va rwanesa. Sitambo sawo kwa lizire nesi saKarunga ogu ga hara asi “vantu navenye va paruke, awo hena va ka sike kediwo lyousili.”—1 Tim. 2:3, 4.
3. Yisinke natu ka konakona mosirongwa esi? (Tara efano pepenuno 18.)
3 Mosirongwa esi tatu ka konakona omu Nonkango daKarunga da dira kurunduruka (1) nampili ngomu maraka ga runduruka, (2) nampili ngomu epangero lyongandi lya tokwere eraka eli nava uyunga vantu navenye (3) ntani nampili ngomu va rwanesere etoroko lyado. Ngapi omu natu gwanena mo uwa mokukonakona oyo? Ayo ngayi tu vatera tu hare unene Nonkango daKarunga. Ntani hena tu hare unene Jehova ogu ga tupa Bibeli yipo tu gwanene mo uwa.—Mika 4:2; Rom. 15:4.
MARUNDURUKO MOMARAKA
4. (a) Ngapi omu maraka aga runduruka? (b) Yisinke ayi likida asi Karunga kwato mpongo ntani ngapi ayi ku kundama?
4 Maraka kurunduruka mwaza siruwo. Nontanto nononkango dimwe kuyarunduruka. Nampo kuvhura o gazadare ko omu eraka lyeni lya runduruka. Ayo ya lifana nomaraka omu va zi tjenge Bibeli, nago kwa runduruka. Ruhebeli noRugereka oru vana kuuyunga naina rwa lisiga noru ngava uyunga mosiruwo sanare. Yipo nye, nkenye ogu ga hara kukwata egano Nonkango daKarunga kukwatera mo nava ava uyunga Ruhebeli ndi Rugereka va hepa kudiresa metoroko lyapeke. Vamwe kulizuvha asi va hepa kulironga Ruhebeli ntani Rugereka rwanare yipo va vhure kuresa Bibeli meraka omu va hovere kuzitjanga. Nye ayo kapisi ureru kuyirugana. * Bibeli ndi maruha gazo kwa zi toroka momaraka konyara 3 000. Eyi kulikida asi Jehova kuna hara “yirongo nayinye nomarudi nagenye nomaraka nagenye” mokugwanena mo uwa moNonkango dendi. (Resa Ehororo 14:6.) Eyi kutuninkisa tu hedere Karunga pepi morwa age kwato mpongo.—Yirug. 10:34.
5. Yisinke ya ninkisire Bibeli King James Version zi kare nomulyo?
5 Mokumona asi maraka kurunduruka ngomu asi piti siruwo, maraka omu va toroka Bibeli nago kwa runduruka. Etoroko lyoBibeli kuvhura kulikwata egano apa ava li pwagesa, nye mwaza nomvhura kuvhura kuyadigopa. Tu tareni sihonena soBibeli zoRuingilisa King James Version ezi va pwagesere momvhura 1611. Vantu wovanzi va zi divire ntani azo kwa kere nomulyo kwava ngava uyunga Ruingilisa. * Nampili ngoso, edina lyaKarunga kwa moneka mo tupu yikando yoyisesu. Edina “Jehova” kwa moneka monovelise dononsesu tupu, ano “HOMPA” kwa zi tjanga monondanda donene monovelise dimwe doMatjangwa goRuhebeli apa lya moneka edina Jehova. Konyima, nkango “HOMPA” kwa ya moneka momatoroko gamwe monovelise dimwe domoMatjangwa goRugereka goSikriste. Bibeli King James Version nazo kwa hetekera ko kutumbura edina lyaKarunga monovelise dimwe demEtestamende lyEpe apa lya monekere edina Jehova.
6. Morwasinke Bibeli New World Translation za karera nomulyo?
Epis. 119:97) Unene po azo kwa tengwidira mo edina lyaKarunga pomavango apa lya kere.
6 Ngomu da pitire nomvhura, nonkango domoBibeli King James Version kwa ya digopere. Ayo ya lifana noNobibeli dimwe va torokere nare. Ose tuna hafa morwa kweyi va tura po ewapaiko lyokutoroka Bibeli zoNew World Translation of the Holy Scriptures momaraka gokulisiga-siga. Etoroko eli kwa kara momaraka gokupitakana po-150, ntani sinzi sovantu kwa kara nazo. Azo kuguma vantu komutjima morwa kwa ruganesa mo nonkango doureru. (ERAKA ELI NGAVA UYUNGA VANTU
7, 8. (a) Morwasinke sinzi soVajuda ya va digoperere kukwata egano Matjangwa goRuhebeli? (b)Yisinke Sepetuagente?
7 Mapangero aga ga pangerere posiruwo songandi kwa tokwere eraka eli nava uyunga vantu. Nampili ngomu ga kere po marunduruko gangoso, yisinke ga rugene ko Karunga yipo vantu va kwate egano Nonkango dendi? Elimbururo kuligwana kweyi ya horokere nare. Vajuda ndi Vaisraeli yiwo va tjenge nobuke 39 dokuhova domoBibeli. Awo “kwa va huguvarera nonkango daKarunga.” (Rom. 3:1, 2) Nye koyiha nomvhura 300 komeho zokuwiza Jesus pevhu, Vajuda wovanzi kapi ngava kwata egano Ruhebeli. Morwasinke? Morwa Arekisandera goMunene hompa goVagereka nga pangere yirongo yoyinzi. (Ndan. 8:5-7, 20, 21) Makura vantu womoyirongo oyo nga pangere ngava uyunga Rugereka, kukwatera mo Vajuda ava va tungire moyirongo oyo. Ayo kwa ya digopere kukwata egano Matjangwa goRuhebeli morwa sinzi soVajuda ngava uyunga Rugereka. Ngapi va vhulire kukwata egano Matjangwa?
8 Nobuke ntano dokuhova moBibeli kwa di torokere moRugereka koyiha yomvhura 250 komeho zokuwiza Jesus pevhu. Ano konyima yipo va ya manesere kutoroka Matjangwa nagenye goRuhebeli. Etoroko lyokuhova lyoMatjangwa goRugereka kwa ya litumbwire asi Sepetuagente.
9. (a) Ngapi omu Sepetuagente nomatoroko gamwe ga vaterere vantu? (b) Etjangwa musinke lyomoMatjangwa goRuhebeli wa hara?
9 Sepetuagente kwa vaterere vantu ava ngava uyunga Rugereka va vhure kukwata egano Matjangwa goRuhebeli. Awo ya va reterere ruhafo rorunene pokuresa Nonkango daKarunga meraka eli va divire. Mwaza siruwo maruha gamwe goBibeli kwa ga torokere moRuratina ntani nomomaraka hena gamwe. Vamwe nampo va vhulire kuhafera maruha gamwe goMatjangwa ngwendi moomu atu vhuru kugahafera. (Resa Episarome 119:162-165.) Yosili, Nonkango daKarunga kapi adi runduruka nampili ngomu maraka aga runduruka.
OMU VA RWANESERE ETOROKO LYOBIBELI
10. Morwasinke sinzi sovantu va dilire kukara noNobibeli posiruwo saJohn Wycliffe?
10 Poyiruwo yimwe, vampitisili ngava nyokesa vantu mokukara noNobibeli. Nye vantu ava va tjilire Karunga kapi va yi pulisilire oyo. Pasihonena, mulirongi goBibeli John Wycliffe ogu ga parukire nomvhura Yis. 2:1-5.
600 da ka pita, kwa here asi vantu navenye va dive Nonkango daKarunga. Nye posiruwo sina vantu womoIngiranda kapi va kere noNobibeli morwa kutjangurura nokunduruka noBibeli kwa kere ndiro unene. Ntani sinzi sawo kapi va divire kuresa. Nampili ngomu ngava resa Bibeli mongereka awo kapi ngava yi kwata egano. Morwasinke? Morwa Bibeli ezi ngava ruganesa mongereka kwa kere meraka lyoRuratina, ano sinzi sovantu kapi va divire eraka olyo. Ngapi omu va vhulire kukwata egano Bibeli?—John Wycliffe ntani wopeke kwa here vantu navenye va dive Bibeli. Wa kara neharo lyangoso ndi? (Tara paragarafu 11)
11. Ngapi omu Bibeli zedina Wycliffe za kundamene vantu?
11 Momvhura 1382, Bibeli zoRuingilisa ezi za ya divikwire asi Wycliffe kwa zi pwagesere. Vasikuli vaWycliffe kwa tamekere kuziruganesa. Awo kwa here vantu navenye va dive Bibeli, yipo va tamekere kuzuvhisira monomukunda domosirongo nasinye saIngiranda. Awo ngava resere vantu Bibeli ozo nokuzigavera kovantu. Elituromo lyawo kwa vaterere vantu va hare Nonkango daKarunga.
12. Yisinke va rugene vampitisili womaukarelikarunga?
12 Yisinke va rugene vampitisili womaukarelikarunga? Awo kwa nyengere Wycliffe novasikuli vendi ntani kapi va here hena Bibeli ezi ga ndurukire. Yipo va tamekere kudipaga vasikuli vaWycliffe nokuzonagura po Nobibeli dendi edi ngava gwana. Nampili apa Wycliffe ga dogorokere, awo kwa mu tere simpe asi murwanesi. Awo kwa vhumbwire yisupa yendi nokuyihwika ntani nokuyizugumina momukuro. Nampili ngoso, Ngereka kapi za vhulire kuhagekesa po vantu va rese Nonkango daKarunga. Ngomu da pitire nomvhura, vantu va ya tamekere kutoroka nokuhanesa Bibeli kovantu womoEuropa ntani nokoyirongo yimwe.
“GA HARA KUKURONGA MORWAUWA WAAMOGE”
13. Yisinke twa pura kuhamena Bibeli ntani ngapi ayi nkondopeke epuro lyetu?
13 Karunga yige ga retesa po Bibeli. Nye kapi ya kutanta asi matoroko aga goBibeli Jos. 23:14.
ngwendi Sepetuagente, Wycliffe ntani King James Version ndi matoroko gamwe kwa ga retesere po mpepo zaKarunga. Nye apa atu lirongo kuhamena matoroko ogo, ayo kukwatesa ko eyi ga tumbwidilire Jehova asi Nonkango dendi ngadi kara dogoro narunye. Eyi kunkondopeka epuro lyetu asi matumbwidiro gaJehova nago ngaga ka sika mo.—14. Yisinke ayi tu ninkisa tu hare unene Jehova?
14 Pokulironga omu Bibeli za dira kurunduruka mwaza nomvhura kutuninkisa tu hare unene Jehova. * Eyi yiyo nye ga tu pera Nonkango dendi nokutumbwidira asi ngadi kara dogoro narunye. Age kwa yi rugana oyo morwa ga tu hara ntani ana hara tu gwanene mo uwa. (Resa Jesaya 48:17, 18.) Yipo nye, ayo ya wapa asi nose tu hare Jehova nokulimburukwa konompango dendi.—1 Joh. 4:19; 5:3.
15. Yisinke ngatu ka konakona mosirongwa sokukwamo ko?
15 Ayo kututumangeda tu gwanene mo uwa moNonkango daKarunga morwa twa di hara unene. Ngapi omu natu gwanena mo uwa mereso lyetu lyoBibeli? Yisinke nayi tu vatera tu dive omu natu ruganesa Bibeli mokuzuvhisa? Ngapi omu vagavi yiuyungwa nava demenena koMatjangwa pokuronga vantu? Malimbururo komapuro ogo ngatu ka ga konakona mosirongwa sokukwama ko.
^ para. 4 Tara sirongwa “Hepero o lironge Ruhebeli noRugereka ndi?” moRuhungu 1 Mangundu 2009.
^ para. 5 Sinzi soyisewe yoRuingilisa kuvhura kuyigwana moBibeli King James Version.
^ para. 14 Tara kakende “ Ka litarere ko nyamoge”