KISHINTE KYA KWIFUNDA 38
“Iyai Kondi, . . . Nami Nkemutūja”
“Iyai kondi banwe baputuma na mingilo ne balēmenenwe, nami nkemutūja.”—MAT. 11:28.
LWIMBO 17 “Nsakile”
BIDI MU KISHINTE *
1. Mungya Mateo 11:28-30, le i mulao’ka wālaile Yesu?
YESU wālaile kibumbo kyādi kimuteja mulao muyampe. Wānenene amba: “Iyai kondi, . . . nami nkemutūja.” (Tanga Mateo 11:28-30.) Uno mulao kewādipo wa bituputupu. Kimfwa, langulukila pa byaālongēle mwana-mukaji umo wādi ususuka na misongo mikatampe.
2. Le Yesu wālongēle mwana-mukaji ubela bika?
2 Uno mwana-mukaji wādi usakilwa bukwashi bya binebine. Wādi kemwende ku bamuñanga bavule na kikulupiji kya amba usa kukoma. Pa kupwa kususuka myaka 12, wādi kakomene. Mungya Bijila, wādi wa disubi. (Levi 15:25) Aye pa kwivwana’mba Yesu undapanga babela, wāenda kukamukimba. Aye pa kumutana, wātenga ku manyamvwa a kivwalwa kyandi kya pangala, ebiya wākoma ponka na ponka! Ino Yesu wālongele bivule kupita’ko’tu kubelula umbidi wandi—wālengeje bantu bamulēmeke monka. Kimfwa, paādi wisamba nandi, wāmwityile na kanye ne bulēme amba “a mwanami.” Bine, uno mwana-mukaji watūjibwe ne kupebwa monka bukomo!—Luka 8:43-48.
3. Le i bipangujo’ka byotusa kulondolola?
3 Yuka’mba uno mwana-mukaji ye wāendele kudi Yesu. Wālongele bukomo. Ne dyalelo nadyo mo monka—tufwaninwe kulonga bukomo bwa ‘kwenda’ kudi Yesu. Ino dyalelo Yesu kakabelulapo mu kingelengele misongo ya ku ngitu ya boba ‘benda’ kwadi. Inoko ukitwita’mba: “Iyai kondi, . . . nami nkemutūja.” Mu kino
kishinte, tusa kulondolola bino bipangujo bitano: Le tubwanya ‘kwenda’ kudi Yesu namani? Le Yesu wādi usaka kunena bika paānenene amba: “Selai lupungu lwami”? Le i ñeni’ka yotubwanya kuboila kudi Yesu? Mwanda waka mwingilo waetupele witutūjanga? Ne i muswelo’ka otukendelela kutūja mu lupungu lwa Yesu?“IYAI KONDI”
4-5. Le i miswelo’ka imoimo yotubwanya ‘kwenda’ kudi Yesu?
4 Muswelo umo wa ‘kwenda’ kudi Yesu i kulonga bukomo bwa kwifunda bintu byaānenene ne byaālongele. (Luka 1:1-4) I kutupu muntu nansha umo ubwanya kulonga’byo pa kyetu kyaba—tufwaninwe kwifunda ino nsekununi batwe bene. Kadi ‘twendanga’ kudi Yesu na kukwata butyibi bwa kubatyijibwa ne kwikala mwanā bwanga wa Kidishitu.
5 Muswelo mukwabo wa ‘kwenda’ kudi Yesu i kwenda kudi bakulumpe pa kipwilo kitatyi kyotusakilwa bukwashi. Yesu wingidijanga bano “bantu bu byabuntu” mwanda wa kulela mikōko yandi. (Ef. 4:7, 8, 11; Yoa. 21:16; 1 Pe. 5:1-3) Tufwaninwe kulonga bukomo bwa kwibalomba bukwashi. Ketufwaninwepo kutengela bakulumpe bajingulule abo bene bidi mu mityima yetu ne kuyuka byotusakilwa. Tala byanenene tutu umo witwa bu Julian amba: “Mwingilo wami wa ku Betele waimene pa mwanda wa misongo, ebiya mulunda nami umo waunena ngite bakulumpe bāye bankankamike. Dibajinji, nkyadipo nanga’mba nsakilwa kukankamikwa. Ino mwenda mafuku nalomba bankwashe, kadi namwene buno bupempudi bu kyabuntu kiyampe mpata kyonadi nkyatambwile kashā.” Bakulumpe ba lulamato, pamo bwa bano babidi bakapempwile Julian, babwanya kwitukwasha tuyuke “ñeni ya Kidishitu” ko kunena’mba kwivwanija ne kwiula mulangilo wandi ne ngikadila yandi. (1 Ko. 2:16; 1 Pe. 2:21) Bine, kino i kyabuntu kimo’tu bidi kyobabwanya kwitupa.
“SELAI LUPUNGU LWAMI”
6. Le i bika byādi bisaka kunena Yesu paānenene amba: “Selai lupungu lwami”?
6 Pānenene Yesu amba: “Selai lupungu lwami,” padi wādi usaka kunena’mba “itabijai lupusa lwami.” Kadi padi wādi ukimba kunena’mba, “Twelai pamo nami mu lupungu, tusa kwingidila Yehova pamo.” Nansha bikale namani, lupungu lulombanga kwingila.
7. Mungya Mateo 28:18-20, le i mwingilo’ka otupelwe kwingila, ne i bika byotubwanya kukulupila?
7 Twitabanga ku lwito lwa Yesu kitatyi kyotupāna būmi bwetu kudi Yehova ne kubatyijibwa. Luno lwito i lwitwe bantu bonso—Yesu kakapelepo muntu nansha umo usaka kwingidila Leza bya binebine. (Yoa. 6:37, 38) Balondi bonso ba Kidishitu i bapebwe dyese dya kwingila mwingilo obāpele Yesu kwingila kudi Yehova. Tubwanya kukulupila’mba Yesu ukekala netu nyeke mwanda wa kwitukwasha twingile uno mwingilo.—Tanga Mateo 28:18-20.
‘BOILAI ÑENI KONDI’
Tūja Bakwenu na Mwālongele Yesu (Tala musango 8-11) *
8-9. Mwanda waka bantu betyepeje bādi bafwena kudi Yesu, ne i bipangujo’ka byotufwaninwe kwiipangula?
8 Bantu betyepeje bādi bafwena kudi Yesu. (Mat. 19:13, 14; Luka 7:37, 38) Mwanda waka? Tala kwishila kwishidile Yesu na Bafadiseo. Bano bendeji ba bipwilo kebādipo na buswe kadi bādi na mitatulo. (Mat. 12:9-14) Yesu wādi na buswe kadi mwityepeje. Bafadiseo bādi na kwisakila ne kwitatwila bitenta byabo. Yesu wāpeleje kwisakila kwa bituputupu, kadi wāfundije bandi bana ba bwanga bemone bu bengidi ba munshi. (Mat. 23:2, 6-11) Bafadiseo bādi batādila bantu na kwibakwatyija moyo ne kwibazakaja. (Yoa. 9:13, 22) Yesu aye wādi utūja bakwabo na bilongwa bya buswe ne binenwa bya kanye.
9 Le ubulwepo kuboila ñeni kudi Yesu? Wiipangule amba: ‘Le bantu bandyukile amba ngidi na ngikadila italala ne amba ne mwityepeje? Le ngitabijanga kwingila mingilo ya munshi mwanda wa kukwasha bakwetu? Le ngidi biyampe na bakwetu?’
10. Le Yesu wādi namani na bengidi nandi?
10 Yesu wādi biyampe na bengidi nandi kadi mu ndoe, wibafundija ne kwibafundija. (Luka 10:1, 19-21) Wākankamikile bana bandi ba bwanga bepangule bipangujo, kadi wādi usaka kuteja milangwe yabo. (Mat. 16:13-16) Pamo bwa mityi idi mu lusao, bana ba bwanga bāendelele biyampe. Bālamine bintu byāfundije Yesu ne kupa bipa mu mingilo milumbuluke.
Ikala Ulumbwa Kadi bya Bulunda
Ingila Kadi Pyasakana
Ikala Mwityepeje Kadi Ingila Bininge *
11. Le i bipangujo’ka byotufwaninwe kwiipangula?
11 Lelo udi na lupusa kampanda? Shi i amo, wiipangule amba: ‘Le ngidi na bantu namani ku kaji ne ku njibo? Le ndetanga ndoe? Le nkankamikanga bakwetu bepangule bipangujo? Le ntejanga milangwe yabo?’ Ketukasakepo nansha dimo kwikala pamo bwa Bafadiseo, bādi bashikwa boba bebepangula bipangujo, ne kupangapanga boba badi na milangwe mishile na yabo.—Mako 3:1-6; Yoa. 9:29-34.
“MUKAMONA KUTŪJA”
12-14. Le i kika kinenenwa’mba mwingilo witupele Yesu kwingila witutūjanga?
12 Le i kika kinenenwa’mba kwingila mwingilo witupele Yesu kwitutūjanga? Kudi bubinga buvule, ino twisambilei’ko bidi pa bubinga butyetye.
13 Tudi na batadi bayampe. Yehova, Mutadi Mukatakata Mwine, udi na mutyima wa kufwija’ko kadi kadipo na mutyima mūmu. Usangedile mwingilo otwingila. (Bah. 6:10) Kadi witupanga bukomo botusakilwa amba tusele kiselwa kya mingilo. (2 Ko. 4:7; Ngt. 6:5, kunshi kwa dyani) Yesu, Mulopwe wetu, uludikanga na kuleta kimfwa. (Yoa. 13:15) Bakulumpe nabo betukumba, baloñanga bukomo bwa kwiula Yesu, “mukumbi mukatampe.” (Bah. 13:20; 1 Pe. 5:2) Baloñanga bukomo bwa kwikala na kanye, kwikala bantu bakankamika, kadi betudishanga ne kwitukinga na bukankamane.
14 Tudi na balunda bayampe. I kutupu bantu nansha bamo badi na kitungo kadi besenswe pamo bwa batwe. Langa’tu bidi: Tudi na dyese dya kwingila na bantu balonda misoñanya ya peulu, inoko kebemonepo bu boloke kutabuka bakwabo. Badi na bwino inoko batūkanye, kadi bamonanga bakwabo bu bebapite. Betumonanga bu bengidi nabo ne bu balunda. Kadi i betusanswe bininge, betabija’nka ne kupāna būmi bwabo pa mwanda wetu!
15. Le tufwaninwe kumona mwingilo otwingila namani?
15 Tudi na mwingilo muyampe. Tufundijanga bantu bubine butala padi Yehova ne kusokwela patōka bubela bubepa Dyabola. (Yoa. 8:44) Satana utwikanga bantu biselwa bilēma byokebabwanyapo kusela. Kimfwa, usakanga tukulupile amba Yehova kaketulekelapo bubi bwetu ne amba ketusenswepo. Bine, kino i kiselwa kilēma bininge, kadi bubela bubibubi! Shi ‘twende’ kudi Kidishitu, tukalekelwa bubi bwetu. Kadi bubine i buno amba, Yehova witusenswe bininge batwe bonso. (Loma 8:32, 38, 39) Bine, i dyese’po kashā kukwasha bantu befunde kukulupila mudi Yehova ne kwibamona balumbulula būmi bwabo!
ENDELELA KUTŪJA MU LUPUNGU LWA YESU
16. Le kiselwa kitulomba Yesu kusela i kishile namani na biselwa bikwabo byotufwaninwe kusela?
16 Kiselwa kitulomba Yesu kusela i kishile na biselwa bikwabo byonso byotufwaninwe kusela. Kimfwa, pa kupwa kwingila kaji ka ku ngitu, bavule bakōkanga bininge ne kubulwa nsangaji. Inoko, shi tubapityija kitatyi twingidila Yehova ne Kidishitu, twivwananga nsangaji mikatampe. Padi tubwanya kwikala bakōke potutamba ku kaji koku kadi bitulomba kwenda ku kupwila mu kine kyolwa’kya. Ino divule dine tutambanga ku kupwila, twajokela ku njibo batūjibwe kadi bakomejibwe. Ye mobikadilanga ne shi tulonga bukomo bwa kusapula ne kwifunda Bible pa kasuku. Tumwenanga’mo bininge kutabuka bukomo botujimijanga!
17. Mwanda waka tufwaninwe kwikala na mumweno muyampe ne kutadija?
17 Tufwaninwe kwikala na mumweno muyampe. Batwe bonso tudi na bukomo kampanda. O mwanda tufwaninwe kutadija bine byotusaka kulonga. Kimfwa, tubwanya kujimija bukomo na kukimba bintu bivule bya ku ngitu. Tala byobānenene nsongwalume umo mpeta, mwine wāipangwile Yesu amba: “I kika kyomfwaninwe kulonga nkapyane būmi bwa nyeke?” Uno nsongwalume wādi kala ukōkele Bijila. Wādi padi muntu muyampe, mwanda Evanjile ya Mako inena patōkelela’mba Yesu “wamusanswa.” Yesu wāityile uno muludiki nsongwalume. Yesu wāmunenene amba, “Enda, kapoteje bintu byodi nabyo . . . kupwa iya wikale mulondi wami.” Uno muntu wāikala na mifutu ibidi, ino byādi bimweka bu kabwanyapo kushiya “bintu bingibingi.” (Mako 10:17-22) Mfulo mfulō, wāpela lupungu lwāmupele Yesu, wāendelela kwingila bu mupika wa “Bupeta.” (Mat. 6:24) Le abe wadi wa kutonga bika?
18. Le i bika byotufwaninwe kulonga kyaba ne kyaba, ne mwanda waka?
18 Kyaba ne kyaba, i biyampe kubandaula bintu byotutangidije kumeso mu būmi bwetu. Mwanda waka? Mwanda wa tuyuke amba twingidijanga bukomo bwetu na tunangu. Tala byanenene nkasampe umo witwa bu Mark, amba: “Nadi nanga mu bula bwa myaka mivule amba ngidi na būmi bwa kwisuminwa. Nadi ñingila bu pania, ino kyaba kyonso nadi nangulukila pa lupeto ne pa mwa kwikadila na būmi buyampe bininge. Nadi neipangula kine kyadi kikomene būmi bwami. Ebiya najingulula’mba nadi nkimba dibajinji tumweno twami, kupwa napa Yehova kitatyi ne bukomo bushala’ko.” Mark washintyile milangwe ne mwikadilo wandi, washilula kulonga bivule mu mwingilo wa Yehova. Mark unena’mba: “Kyaba kimo nadi nzumbija mutyima, inoko na bukwashi bwa Yehova ne Yesu nanekenye ano makambakano.”
19. Mwanda waka kwikala na mumweno muyampe kudi na mvubu?
19 Tukendelela kutūja mu lupungu lwa Yesu shi tulonge bintu bisatu. Kibajinji, kwikala nyeke na mumweno muyampe. Twingilanga mwingilo wa Yehova, o mwanda tufwaninwe kwiwingila musakila Yehova. Batwe twi bengidi, Yehova nandi Mfumwetu. (Luka 17:10) Shi twingile mwingilo wandi motusakila batwe bene, nabya tukalwa na lupungu. Nansha ke ñombe wa bukomo ubwanya padi kwitapa bilonda ne kukōka shi usaka kwenda kwasaka aye mwine ne kulwa na lupungu lumuvwikile mfumwandi. Pakwabo napo, tubwanya kulonga bintu bya kutendelwa ne kunekenya kijika kyo-kyonso shi tulonda buludiki bwa Yehova. Tuvulukei amba i kutupu muntu nansha umo ubwanya kukankaja kiswa-mutyima kyandi kileke kulongeka!—Loma 8:31; 1 Yo. 4:4.
20. Le tufwaninwe kutwela mu lupungu lwa Yesu na milangwe’ka?
20 Kya bubidi, kulonga bintu na milangwe miyampe. Kitungo kyetu i kya kutumbija Yehova, Tata wetu wa mūlu. Bantu bamo ba mu myaka katwa kabajinji bene bādi na makomwa-meso ne kwisakila, bābudilwe nsangaji bukidi bonka kupwa baleka lupungu lwa Yesu. (Yoa. 6:25-27, 51, 60, 66; Fid. 3:18, 19) Ino, boba bādi na buswe bwa kubulwa kwisakila bobasenswe Leza ne bakwabo, bāselele na nsangaji luno lupungu mu būmi bwabo pano pa ntanda, koku bakulupile kukengila na Kidishitu momwa mūlu. Pamo bwa abo, tukekala nyeke na nsangaji shi tusele lupungu lwa Yesu na milangwe miyampe.
21. Mungya Mateo 6:31-33, le tubwanya kukulupila’mba Yehova ukalonga bika?
21 Kya busatu, kukulupila bintu bya bine. Twi batonge būmi bwa kwipāna ne kwingila bininge. Yesu wētudyumwine amba tukapangwapangwa. Inoko tubwanya kukulupila’mba Yehova uketupa bukomo bwa kūminina makambakano o-onso. Ponso potūminina, tukekala bakomo bininge. (Yak. 1:2-4) Kadi tubwanya kukulupila’mba Yehova uketupa byonso byotusakilwa, Yesu uketukumba, ne amba batutu ne bakaka nabo baketukankamika. (Tanga Mateo 6:31-33; Yoa. 10:14; 1 Ts. 5:11) Le kudi kadi bintu bikwabo byotusakilwa?
22. Le tubwanya kufwija’ko pa bika?
22 Mwana-mukaji wābelwilwe na Yesu wātūjije mu difuku dine dyobāmubelwile. Ino wādi wa kutūja nyeke enka shi wāikele mwanā bwanga mukōkele wa Kidishitu. Le ulanga ye mwaālongele? Shi wātongele kutwela mu lupungu lwa Yesu, langa’po bidi mpalo yadi nayo ya kwingila na Yesu momwa mūlu! Bintu byonso byaādi wa kujimija pa mwanda wa kulonda Kidishitu kebidingakenepo na ino mpalo. Nansha shi tudi na lukulupilo’ka—lwa kukekala nyeke momwa mūlu nansha pano pa ntanda—tubwanya kufwija’ko pa kwitabija kotwitabije lwito lwa Yesu lwa amba: “Iyai kondi!”
LWIMBO 13 Kidishitu I Kimfwa Kyetu
^ mus. 5 Yesu witwita twende kwadi. Le tukalonga bika pa kwitaba ku lwito lwandi? Kino kishinte kisa kulondolola kino kipangujo, kadi kisa kwituvuluja muswelo otubwanya kutūja potwingila pamo na Kidishitu.