KISHINTE KYA KWIFUNDA 37
Tukōkelei Yehova na Mutyima Tō—Namani ne Mwanda Waka?
“Le Tata . . . ke pepi, mwene ye mwine otukakōkela na mutyima tō.”—BAH. 12:9.
LWIMBO 9 Yehova Ye Mulopwe Wetu!
BIDI MU KISHINTE *
1. Mwanda waka tufwaninwe kukōkela Yehova?
TUFWANINWE kukōkela * Yehova mwanda ye Umpangi wetu. Byadi Umpangi, udi na lupusa lwa kutūdila’ko bipangwa byandi misoñanya. (Kus. 4:11) Inoko kudi bubinga bukwabo botufwaninwe kumukōkela—muludikilo wandi muyampe. Mu bula bwa mānga, bantu bavule baludika bengidijanga bukomo ne lupusa kampanda pa bakwabo. Shi twibadingakanye na Yehova, aye i Muludiki mutabuke bonso mu tunangu, buswe, kanye, ne lusa.—Div. 34:6; Loma 16:27; 1 Yo. 4:8.
2. Le kisonekwa kya Bahebelu 12:9-11 kitupa bubinga’ka bwa kukōkela Yehova?
2 Yehova usakanga tumukōkele, ke pa mwandapo wa kutyina kotumutyina, ino i mwanda tumusenswe kadi tumumwene bu Tata wetu wa buswe. Mu mukanda waātumīne Bahebelu, Polo ushintulula’mo amba tufwaninwe ‘kukōkela Tata wetu na mutyima tō’ ke-pantu witufundijanga “mwanda wa kamweno ketu.”—Tanga Bahebelu 12:9-11.
3. (a) Le tulombolanga namani amba tukōkele Yehova? (b) Le i bipangujo’ka byotusa kulondolola?
3 Tukōkelanga Yehova na kulonga bukomo bwa kumukōkela mu bintu byonso ne na kulonga bukomo bwa kuleka kwisumbidila ñeni ya batwe bene. (Nki. 3:5) Shi tubayuka biyampe ngikadila ya Yehova, tukapēlelwa kumukōkela. Mwanda waka? Mwanda ino ngikadila imwekanga mu byonso byalonga. (Ñim. 145:9) Potwenda twifunda bininge myanda Yehova, po pene tukamusanswa bininge. Kadi shi tubasanswa Yehova, ketukasakilwapo mulongo wa bijila bitulombola kya kulonga ne kya kuleka kulonga. Tukalonga bukomo bwa kulanga ne kufwatakanya biyampe, kadi tukaleka kulonga bibi. (Ñim. 97:10) Inoko, kyaba kimo tubwanya kukomenwa kukōkela Yehova. Mwanda waka? Ne bakulumpe, bashabana, ne bainabana babwanya kuboila ñeni’ka ku kimfwa kya Mbikavu Nehemia; Mulopwe Davida; ne Madia inandya Yesu? Kino kishinte kisa kulondolola bino bipangujo.
MWANDA WAKA BIBWANYA KWIKALA BIKOMO KUKŌKELA YEHOVA?
4-5. Mungya Bene Loma 7:21-23, mwanda waka bibwanya kwikala bikomo kukōkela Yehova?
4 Bubinga bumo bubwanya kwitulengeja tumone amba i bikomo kukōkela Yehova, i mwanda batwe bonso twi bapyane bubi kadi twi ba kubulwa kubwaninina. O mwanda tudi na milangwe ya butomboki. Ba Adama ne Eva pa kutombokela Leza, bādya kipa kipelejibwe, bētūdile’ko misoñanya ya abo bene. (Ngo. 3:22) Dyalelo nadyo, bantu bavule bapelanga kwivwana Yehova, kadi abo bene betongelanga kiyampe ne kibi.
5 Enka ne boba bayukile Yehova ne kumusanswa babwanya kukomenwa kumukōkela ne pa mfulo. Mutumibwa Polo nandi wālwile na ano makambakano. (Tanga Bene Loma 7:21-23.) Pamo bwa Polo, tusakanga kulonga byoloke ku meso a Yehova. Inoko, tufwaninwe kulwa nyeke na milangwe ya kulonga bibi.
6-7. Le i bubinga’ka bwa bubidi bubwanya kwitulengeja tukomenwe kukōkela Yehova? Leta kimfwa.
6 Bubinga bukwabo bubwanya kwitulengeja tukomenwe kukōkela Yehova i kutādilwa na kibidiji ne kitamina kyetu. Milangwe mivule ya bantu keikwatañenepo na kiswa-mutyima kya Yehova, kadi tubwanya kwikonda bininge pa kuleka kulanga na mulangila bantu bavule. Twisambilei’ko bidi pa kimfwa kimo.
7 Mu bifuko bivule, baningilanga’mo bankasampe beelele bininge mu kukimba lupeto. Kaka umo witwa bu Mary * watenwe na ano makambakano. Kumeso kwa kwifunda myanda ya Yehova, wadi ufunda ku masomo mayampe bininge mu yabo ntanda. Kisaka kya Mary kyadi kimuningila asokole kaji ka lupeto luvule, kalengeja bantu bamulēmeke. Nandi ye byaadi usaka. Inoko aye pa kwifunda myanda ya Yehova ne kumusanswa, washinta bitungo byandi. Nansha nankyo, unena’mba: “Kyaba kimo monanga mikenga ya kusokola kaji kayampe kabwanya kunkwasha mone lupeto luvule, inoko kakokeja kukalakanya bibidiji byami bya ku mushipiditu. Pa mwanda wa kitamina kyami, ne pano nakikondanga pa kupela. Nzenzanga Yehova ankwashe nkomene ditompo dya kwitabija kaji kabwanya kunengeja ndeke kumwingidila.”—Mat. 6:24.
8. Le i bika byotusa kwisambila’po?
8 Tumwenanga’mo batwe bene shi tukōkēle Yehova. Inoko boba badi na lupusa kampanda, kimfwa bakulumpe, bashabana, ne bainabana, badi na bubinga bukwabo bwa kulondela buludiki bwa Leza; badi na mukenga wa kukwasha bantu bakwabo. Twisambilei’ko pa bimfwa bimobimo bya mu Bible bitufundija mwa kwingidijija lupusa lotudi nalo mu muswelo usangaja Yehova.
LE BAKULUMPE BABWANYA KUBOILA ÑENI’KA KUDI NEHEMIA?
Bakulumpe bengila ku Njibo ya Bulopwe, na mwāingidile Nehemia pa kūbakulula Yelusalema (Tala musango 9-11) *
9. Le i makambakano’ka ātene Nehemia?
9 Yehova i mupe bakulumpe mwingilo mukatampe wa kukumba mikōko yandi. (1 Pe. 5:2) Bakulumpe babwanya kuboila ñeni mivule ku muswelo wādi wikele Nehemia na bantu ba Yehova. Byaādi mbikavu wa Yuda, Nehemia wādi na lupusa lukatampe. (Neh. 1:11; 2:7, 8; 5:14) Langa’po bidi makambakano amo ātene Nehemia. Bāmulombwele amba bantu abasubija tempelo, kadi kebakwatakanyangapo bene Levi na lupeto na mobyādi binenenwe mu Bijila. Bayuda bājilwile kijila kya Sabato, kadi bana-balume bamo bāsonga bana-bakaji beni. Mbikavu Nehemia wādi unenwe kupwa uno mwanda mukomo.—Neh. 13:4-30.
10. Le Nehemia wālongele namani pa makambakano āmutene?
10 Nehemia kāingidijepo lupusa lwandi bibi na kuningila bantu ba Leza balonde milangwe yandi. Ino wālombele Yehova na kininga amuludike, kadi wāfundija bantu Bijila bya Yehova. (Neh. 1:4-10; 13:1-3) Kadi Nehemia wāingile na kwityepeja pamo na banababo, wēbakwasha ne kwibakwasha pa kubakulula mumbu ya Yelusalema.—Neh. 4:15.
11. Mungya 1 Bene Tesalonika 2:7, 8, le bakulumpe bafwaninwe kulongela bantu ba mu kipwilo bintu namani?
11 Padi bakulumpe kebabwanyapo kutanwa na makambakano na ātene Nehemia, ino babwanya kumwiula mu miswelo mivule. Kimfwa, bengilanga bininge pa mwanda wa kamweno ka batutu ne bakaka. Kadi lupusa lobadi nalo kelwibalengejangapo betatule bya bituputupu. Inoko balongelanga kipwilo bintu na kanye. (Tanga 1 Bene Tesalonika 2:7, 8.) Buswe bukatampe ne kwityepeja kwabo bibakwashanga besambe na bakwabo senene. Andrew, mukulumpe umo wa bwino unena’mba: “Namwene amba divule dine batutu ne bakaka bapēlelwanga kufwena bakulumpe shi badi na kanye ne buswe. Ino ngikadila ikwashanga kipwilo kingidile pamo na bakulumpe.” Tony mukulumpe mukwabo ke mwije unena’mba: “Noñanga bukomo bwa kwingidija madingi adi mu Bene Fidipai 2:3 ne kulonga nyeke bukomo bwa kumona bakwetu bu bampite. Kino kinkwashanga ndeke kuningila bakwetu bankōkele.”
12. Mwanda waka i biyampe bakulumpe bekale betyepeje?
12 Bakulumpe bafwaninwe kwikala betyepeje, mwanda Yehova i mwityepeje. Nansha Yehova byadi Mfumu wa diulu ne ntanda, “ubandamanga” mwanda wa kulangula “mupēlulwe mu luvumbi.” (Ñim. 18:35; 113:6, 7) Na bubine, Yehova ushikilwe boba betatula ne ba kibengo.—Nki. 16:5.
13. Mwanda waka mukulumpe ufwaninwe “kulama ludimi lwandi”?
13 Mukulumpe ukōkele Yehova ufwaninwe “kulama ludimi lwandi.” Shi bitupu, ubwanya kunena bintu bibi shi muntu kamulēmekelepo. (Yak. 1:26; Ngt. 5:14, 15) Andrew otwatela kala, unena’mba: “Kyaba kimo nadi mona’mba nanena bibi tutu nansha kaka umweka bu kandēmekelepo. Inoko, nalangulukīle pa bimfwa bya mu Bible bya bantu ba kikōkeji, kadi kino kyaunkweshe ndyuke amba kwikala mwityepeje kudi na mvubu.” Bakulumpe balombolanga’mba bakōkele Yehova na kwisamba na buswe kadi biyampe na bantu ba mu kipwilo, kubadila’mo ne bakulumpe bakwabo.—Kol. 4:6.
LE BASHABANA BABWANYA KUBOILA ÑENI’KA KUDI MULOPWE DAVIDA?
14. Le Yehova i mupe bashabana mwingilo’ka, ne i bika byaebasakila?
14 Yehova i mupe shabana mwingilo wa bu mutwe wa kisaka, kadi Leza umusakilanga afundije bandi bana ne kwibalemununa. (1 Ko. 11:3; Ef. 6:4) Inoko lupusa ludi na shabana ludi na mikalo—ukeshintulwila kudi Yehova, kwine kuselele kisaka ne kisaka dijina. (Ef. 3:14, 15) Bashabana balombolanga’mba bakōkele Yehova na kwingidija lupusa lwabo mu muswelo usangaja Leza. Babwanya kuboila ñeni mivule kudi Mulopwe Davida.
Milombelo ya shabana mwine Kidishitu ifwaninwe kulombola’mba i mwityepeje (Tala musango 15-16) *
15. Le i kika kinenenwa’mba Mulopwe Davida i kimfwa kiyampe kifwaninwe kulangulukila’po bashabana?
15 Yehova wātongele Davida bu mutwe wa kisaka ne bu mutwe wa muzo onso wa Isalela. Byaādi mulopwe, Davida wādi na lupusa lukatampe. Kyaba kimo, wāingidije luno lupusa bibi, wālonga bilubo bikatampe. (2 Sa. 11:14, 15) Inoko wālombwele amba ukōkele Yehova na kwitabija kulemununwa. Wāpungulwidile mutyima wandi kudi Yehova mu milombelo. Kadi wālongele bukomo bwa kukōkela madingi a Yehova. (Ñim. 51:1-4) Ne kadi, wētyepeje bininge, wāitabija madingi mayampe a bana-balume ne bana-bakaji bene. (1 Sa. 19:11, 12; 25:32, 33) Davida wāboile ñeni ku bilubo byandi kupwa wāta mutyima ku kwingidila Yehova.
16. Le bashabana babwanya kuboila ñeni’ka kudi Davida?
16 Tulangulukilei pa ñeni imoimo ibwanya kuboila bashabana kudi Mulopwe Davida: Kokingidija bibi lupusa lukupele Yehova. Itabija bilubo byobe ne madingi a mu Bible akupa bakwenu. Shi ulonge namino, kisaka kyobe kikakulēmeka mwanda wa kwityepeja kobe. Kitatyi kyolombela na kyobe kisaka, pungulwila mutyima obe kudi Yehova—wibakwashe bamone amba umukulupile bininge. Kya mvubu nakampata, tá mutyima ku mwingilo oingidila Yehova. (Kup. 6:6-9) Kimfwa kyobe kiyampe i kyabuntu kya mvubu mpata kyobwanya kupa kyobe kisaka.
LE BAINABANA BABWANYA KUBOILA ÑENI’KA KUDI MADIA?
17. Le Yehova i mupe bainabana mwingilo’ka?
17 Yehova i mupe inabana mwingilo wa mvubu mu kisaka, kadi i mumupe lupusa kampanda pa bandi bana. (Nki. 6:20) Na bubine, bana babwanya kwiula bininge inabana mu būmi bwabo bonso. (Nki. 22:6) Tutalei ñeni ibwanya kuboila bainabana kudi Madia, inandya Yesu.
18-19. Le bainabana babwanya kuboila ñeni’ka ku kimfwa kya Madia?
18 Madia wādi uyukile Bisonekwa senene. Wādi ulēmekele Yehova bininge kadi wādi upwene nandi kipwano kya mpwaninine. Wādi ukōkela buludiki bwa Yehova na mutyima tō, nansha shi bimulomba kushinta mu būmi bwandi.—Luka 1:35-38, 46-55.
Shi inabana i mukōke nansha mulobe, ufwaninwe kulonga bukomo bwa kulombola’mba usenswe bantu ba mu kyandi kisaka (Tala musango 19) *
19 A bainabana, mubwanya kwiula Madia mu miswelo mishileshile. Namani? Dibajinji, na kulama kipwano kyomupwene na Yehova kupityila ku kwifunda Bible pa kasuku ne kulombela pa bunka bwenu. Dya bubidi, na kwitabija kushinta bintu mu būmi bwenu mwanda wa kusangaja Yehova. Kimfwa, padi bakutamije kudi bambutwile kebeje kuloba kadi bafunina babo bana. O mwanda ubwanya padi kulanga’mba uno o muswelo muyampe wa kulela kisaka. Nansha ke pa kupwa kwifunda misoñanya ya Yehova, ubwanya kukomenwa kwīfula ne kutūkijija bobe bana mutyima, nakampata shi abalonga kibi podi mukōke. (Ef. 4:31) Mu bitatyi bya uno muswelo, ufwaninwe kulombela bininge kudi Yehova. Inabana umo witwa bu Lydia unena’mba: “Kyaba kimo, byadi binomba kulombela na kininga pa kusaka’mba ndeke kwisamba na bulobo shi mwana wabulwe kunkōkela. Nkyadipo mvuya’nka ne byonesamba, nalomba Yehova mu mutyima ankwashe. Milombelo inkwashanga ngikale talala.”—Ñim. 37:5.
20. Le i makambakano’ka ekonda na bainabana bamo, ne i muswelo’ka obabwanya kwianekenya?
20 Bainabana bamo babwanya kwikonda na makambakano makwabo—bakomenwanga kulombola buswe bobasenswe babo bana. (Tet. 2:3, 4) Bana-bakaji bamo batamīne mu kisaka kemwadipo mupwene bambutwile na babo bana. Shi nobe ye mowatamīne, kufwaninwepo kupituluka mu bilubo bya bambutwile bobe. Inabana ulonda kiswa-mutyima kya Yehova ukefunda mwa kulombwela’mba usenswe bandi bana. Padi ubwanya kumona bu bikomo kushinta mulangilo wandi, mwiivwanino, ne muswelo walonga bintu. Inoko ubwanya kushinta, kadi shi ashinte uno muswelo ukamwena’mo aye ne kyandi kisaka kine.
TUKŌKELEI YEHOVA NYEKE
21-22. Mungya Isaya 65:13, 14, le i bika byotukamwena’mo shi tukōkele Yehova?
21 Mulopwe Davida wādi uyukile amba kukōkela Yehova kudi na mvubu. Wālembele amba: “Misoñanya ya Yehova i myoloke, isangajanga mutyima; mbila ya Yehova i itōka, ilengejanga meso eñenye. Mwingidi obe wadyumunwa nabo; mu kulama’bo, mudi mpalo mikatampe.” (Ñim. 19:8, 11) Dyalelo, tubwanya kumona kwishila kwishidile boba bakōkele Yehova ne boba bapela madingi andi a buswe. Boba bakōkele Yehova “bakela nsadi ya tusepo pa mwanda wa mutyima udi biyampe.”—Tanga Isaya 65:13, 14.
22 Shi bakulumpe, bashabana, ne bainabana bakōkele Yehova na mutyima tō, būmi bwabo bukalumbuluka, bisaka byabo bikekala na nsangaji, kadi kipwilo kyonso kikekala mu bumo. Kutabukidila, bakasangaja mutyima wa Yehova. (Nki. 27:11) Bine, ino i mpalo mikatampe’po kashā!
LWIMBO 123 Tukōkelelelei ku Ndudi ya Leza
^ mus. 5 Kino kishinte kisa kwisambila pa mwanda mwine otufwaninwe kukōkela Yehova. Kadi kisa kwisambila ne pa ñeni ibwanya kuboila bakulumpe, bashabana, bainabana—bonso badi na lupusa kampanda ku kimfwa kya Mbikavu Nehemia; Mulopwe Davida; ne Madia inandya Yesu.
^ mus. 1 NSHINTULWILO YA BISHIMA: Kishima kukōkela ne kikōkeji bimonwanga bibi na boba baningilwa kukōkela muntu kampanda. Inoko, bantu ba Leza i batonge kumukōkela, o mwanda kebamonengapo mulangwe wa kukōkela bu mulangwe mubi.
^ mus. 7 Majina amo mu kino kishinte i mashintwe.
^ mus. 62 NSHINTULWILO YA BIFWATULO: Mukulumpe ulongolola na wandi mwana bintu byonekele ku Njibo ya Bulopwe, na mwākwashishe Nehemia ku kūbakululwa kwa mumbu ya Yelusalema.
^ mus. 64 NSHINTULWILO YA KIFWATULO: Shabana umo wimanine kisaka mu milombelo yalomba kudi Yehova na kininga.
^ mus. 66 NSHINTULWILO YA KIFWATULO: Nkasampe umo wapityija mansá mavule ukaya makayo a video, wakomenwa kwingila mingilo ya njibo ne kulonga devwala. Inandi, mukōke patamba ku kaji, wamulemununa pampikwa kumulobela nansha kumufunina.