Twi Bapangwe Mwanda wa Kwikala’ko Nyeke
LE I ANI mu bukata mwetu kasakengapo kwikala’ko kitatyi kilampe kadi na nsangaji? Langa’po bidi mobyadi bya kwikadila biyampe shi twadi’ko nyeke, bakomo nkē kadi na nsangaji! Twadi ba kushikata kitatyi kilampe na baswe betu, tunanga ntanda, twifunda manwa mapya, tutamija tunangu, ne kwifunda na katentekeji kintu kyonso kyotwabila mwanda wa kusangaja mutyima wetu.
Le uno mutyima wa kukimba kwikala’ko nyeke i mubi? Mhm! Bisonekwa bitulombola’mba Leza i mutūle uno mutyima munda mwetu. (Musapudi 3:11) Kadi binena’mba, “Leza i buswe.” (1 Yoano 4:8) Le bidi na buluji Leza wa buswe apange munda mwetu mutyima wa kwikala’ko nyeke kupwa kadi tuleke kwikala’ko nyeke?
Na bubine, lufu ke mulundapo. Bible wilutela bu “walwana” mubi. (1 Bene Kodinda 15:26) Bamo kebejengapo kufwa; bakwabo nabo beja. Inoko bonso bafwanga. Bantu bavule belumonanga bu ke luyampepo, kadi bevwananga moyo. Lelo uno walwana ukanekenibwa? Le bine bikokejika?
BUBINGA BWA KUKULUPIDILA
Lelo ukatulumuka pa kuyuka’mba Leza kādipo usaka bantu bafwe? Mukanda wa mu Bible wa Ngalwilo uleta bubinga bulombola’mba Leza wādi usaka bantu bekale’ko nyeke pano pa ntanda. Yehova Leza wāteakenye ntanda mwanda wa bantu bekale’po. Kupwa wāpanga muntu mubajinji Adama, wāmutūla mu paladisa, budimi bwa Edena. Penepa “Leza wāmona bintu byonso byaālongele, kadi tala! byādi biyampe mpata.”—Ngalwilo 1:26, 31.
Adama wāpangilwe mu kyelekejo kya Leza kadi mubwaninine. (Kupituluka mu Bijila 32:4) Eva mukaja Adama, nandi kādipo na kabulema nansha kamo, wādi na ñeni ne mubidi mubwaninine. Yehova wēbanenene amba: “Butulai mwivudijei, muyuje ntanda ne kwiinekenya, kadi bikalai mwita wa lui ne bipangwa bitumbuka bya mūlu ne bipangwa byonso byūmi byendakana pa ntanda.”—Ngalwilo 1:28.
Kuyuja ntanda na lutundu lwabo, kwādi kulomba kitatyi. Eva wādi wa kubutula bana, bana nabo babutula babo bana kufika ne biyula ntanda na mwādi musakila Leza. (Isaya 45:18) Le i byendele’mo kulanga’mba Yehova wādi wa kupa ba Adama ne Eva kino kyepelo shi bādi ba kwikala’ko mu kitatyi kyobabwanya kwikala na bana padi ne bankana, pampikwa kuyuka byādi bya kwibafikila?
Langulukila ne pa mwingilo wabo wa kubikala banyema. Bānenene Adama kwinika banyema majina, kadi kino kyādi kilomba kitatyi kilampe. (Ngalwilo 2:19) Pa kwibabikala, byādi bimulomba kwifunda mobekadile ne kuyuka mwa kwibalamina. Kino kyādi kilomba kitatyi kivule.
Nanshi musoñanya wa Leza wa kuyuja ntanda ne kubikala banyema ulombola’mba ba mulume ne mukaji babajinji bāpangilwe mwanda wa kwikala’ko kitatyi kilampe. Na bubine, Adama wāikele’ko kitatyi kilampe bininge.
LEZA USAKANGA BANTU BEKALE’KO NYEKE MU PALADISA PANO PA NTANDA
BĀIKELE’KO KITATYI KILAMPE BININGE
Adama wālēle myaka 930
Metuzala wālēle myaka 969
Noa wālēle myaka 950
Dyalelo tuloñanga myaka 70-80
Bible ulombola’mba kudi bantu bāikele’ko kitatyi kilampe kwitupita batwe dyalelo. Unena’mba: “Mafuku onso a būmi bwa Adama āfikile pa myaka 930.” Kupwa utela bantu basamba bakwabo bālēle myaka 900 ne kupita! I ba Seta, Enosa, Kenana, Yaledi, Metuzala, ne Noa. Abo bonso bāikele’ko kumeso kwa Dilobe dya mu mafuku a Noa—Noa wādi na myaka 600 pāfikile Dilobe. (Ngalwilo 5:5-27; 7:6; 9:29) Le i bika byēbalengeje bekale’ko kitatyi kilampe nenki?
Bano bantu bonso’ba bāikele’ko kubwipi na kitatyi kyādi’ko bantu babwaninine. Padi ye kyēbalengeje bekale’ko myaka mivule. Ino le kubwaninina i kukwatañane namani na kwikala’ko kitatyi kilampe? Ne lufu lukanekenibwa namani? Pa kulondolola bino bipangujo, tufwaninwe bidi kuyuka kine kyotununupila ne kufwa.