CILONGESA 23
Nyanyameni Mangana Munu Keti Amipwise Bindungo
“Kengeni ngeci naumo wahi akamipwise bindungo na mana endi a bunu a makuli, aje atunda ku bilongesa bya banu.”—KOLO 2:8.
MWASO 96 Buka ya Mulimu ki ya Butokwa Sina Maluo
BILI MUNO MU CILONGESA *
1. Kwesekesa na Kolose 2:4, 8, bika byali na kulinga Satana mangana atupwise bindungo bendi?
SATANA ashaka ngwendi tutengulukile Yehova. Satana ali na kweseka kutengulula bisinganyeka byetu mangana twononoke ikeye. Ali na kupangesa byuma bije bisholoka kupwa ngwe byabibwa mangana atupwise bindungo bendi.—Tandeni Kolose 2:4, 8.
2-3. (a) Bika bitunapande kwakela mbunge ku cinangulo cili ku Kolose 2:8? (b) Bika bitusimutwiya muno mu cilongesa?
2 Kuma Satana asa kutungumuna ndi? Eyo. Anukeni ngweni Paulu mwasonekele mukanda wa Kolose 2:8 kasonekelele baka-kujeneka kukulahela. Oloni wasonekelele baka-Kilistu ba kubwabesa na sipilitu ya kujela. (Kolo 1:2, 5) Baje baka-Kilistu bakele mu bukalu, oloni yetu tuli mu bukalu bwakama. (1 Koli 10:12) Mwafwa bika? Mwafwa Satana banamumbila hano hasi, co ashaka kungumuna bangamba ba Njambi ba kulongwa. (Kujo 12:9, 12, 17) Kutundaho lalo, tuli na kuyoya mu simbu ije banu bababi ‘bali na kutwalelelaho kulinga manene bubi.’—2 Tima 3:1, 13.
3 Muno mu cilongesa, tusimutwiya omwo Satana ali na kupangeselamo makuli mu kutengulula bisinganyeka bya banu. Co tumona milali yendi itatu yali na kupangesa. (Efeso 6:11) Mu cilongesa cinatako, tusimutwiya mutwasa kumanesela bisinganyeka byabibi bituli nabyo. Tusimutwiyeni tahi bitulilongesa ku ngila yapangesele Satana mu kungumuna Baisalele hanima ya kukobela mu Lifuti lya Cikulaheso.
SATANA WONGUMWINE BAISALELE MANGANA BALEMESE TUMPONYA
4-6. Kwesekesa na Kwituluka mu Mashiko 11:10-15, Baisalele bapandele kulilongesela bika limisi yaiha omwo bakele mu Lifuti lya Cikulaheso?
4 Satana wakokweyeye Baisalele balemese tumponya. Wabakokweyeye bati? Wazibukile ngwendi batondele kulya, co hakeho hakobelelele mangana balinge cizango cendi. Baisalele mubakobelele mu Lifuti lya Cikulaheso bapandele kutengulula mubakele na kulimina mu Ingito. Mubakele mu Ingito, bakele na kwitilila mahya abo. Co bakele na kutekula mema mu ndonga ya Nailo. Oloni mubaile mu Lifuti lya Cikulaheso, kubakawanene ndonga yakama ya kutekula mema a kwitilila mu mahya abo. Bakulahelele lika mema a nyonzi na lime. (Tandeni Kwituluka mu Mashiko 11:10-15; Isaya 18:4, 5) Ngeci, Baisalele bapandele kulilongesa limisi yaiha. Kulinga ngoco kukwapwile kwakwasi mwafwa bwingi bwa baje bazibukile kulima, batsililile mu mambo.
Satana wongumwine bati bandimi ba Baisalele? (Taleni palagilafu 4-6) *
5 Yehova walekele banu bendi ngwendi buyoye bwabo butenguluka. Yehova wabalekele majwi aje asholokele ngwe kuwakundamene ku kulima. Wabanangwile ngwendi: ‘Nyanyameni kutewa bimbunge byeni byungumuka, co mukalemesa na kupangela binjambi beka.’ (Kwitu 11:16, 17) Yehova wakele na kwendeka bya kulima. Oloni bika byabanangwilile bya kulemesa binjambi beka?
6 Yehova wazibukile ngwendi Baisalele batembwinina limisi ya Bakanana, mwafwa Bakanana bakele na ceke mu kulima kutubakana Baisalele. Co oho bene hakeho Kula 25:3, 5; Maako 2:13; 1 Vimye 18:18) Satana wongumwine bati Baisalele mangana bapwe bindungo bendi?
hakele bukalu bwakama. Bakanana balemesele Mbale, co bakulahelele ngwabo Mbale ikeye babenya lilu, co lalo ikeye muka-kunyokesa nyonzi. Yehova katondele ngwendi banu bendi bakulahele awa makuli. Oloni Baisalele batabele awa makuli, ngeci belukilile-ilukilile kulemesa Mbale. (MILALI ITATU YAPANGESELE SATANA MANGANA AKE BAISALELE MU BUNDUNGO
7. Ceseko muka cibaliwanene naco Baisalele omwo bakobelele mu Lifuti lya Cikulaheso?
7 Satana wapangesele uno mulali wa kulibanga mu kungumuna Baisalele. Wapangesele lishungu libakele nalyo lya kushaka ngwabo mu lifuti munyoke nyonzi yaingi. Mu Lifuti lya Cikulaheso, nyonzi kuyakele na kunyoka manene ku mamaneselelo a April kutwala mu September. Baisalele bakulahelele nyonzi ije yaputukile mu October. Eyi nyonzi yakolesele bimbuto byabo. Oloni Satana wongumwine Baisalele basinganyeke ngwabo banapande kulinga bilika bya Bakanana mangana bimbuto byabo bikole mwamubwa. Bakanana bakele na kulinga bilika bimo mangana ngwabo binjambi babo banyokese nyonzi yaingi. Baisalele baje kubakulahelele Yehova, batabele ngwabo nga balinga obyo bilika, co lilanga kulikalako. Ngeci, balingile bije bilika mu kulemesa Mbale njambi wa makuli.
8. Mulali muka wa mu cibali wapangesele Satana mu kungumuna Baisalele? Lumbununeni.
8 Satana wapangesele mulali wa mu cibali mu kungumuna Baisalele. Wapangesele mashungu amabi mu kubakokweya balinge byuma byabibi. Bakanana balingile byuma byabibi manene mubalemesele binjambi babo. Cakumwenako, banalume na banakazi bakele na kulinga bukwizi mu tembele. Bakanana bamwene ngwabo kulinga bundei na bukwizi ikeyo yoyesi yaibwa. (Kwitu 23:17, 18; 1 Vimye 14:24) Bakulahelele ngwabo nga balinga bilika bimo, co binjambi babo balingisa libu likale na bwilo. Baisalele babangi bakobelele mu ceseko ca kulinga bukwizi na Bakanana, co balemesele binjambi ba makuli. Cili bene Satana wabapwisile bindungo bendi.
9. Kwesekesa na Hoziya 2:16, 17, Satana webalesele bati Baisalele lizina lya Yehova?
9 Satana wapangesele mulali wa mu citatu. Walingisile Baisalele bebale Yehova. Ha simbu yayoyele kapolofweto Njelemiya, Yehova wendekele ngwendi tupolofweto ba makuli bebalesele Baisalele lizina lyendi mwafwa ya Mbale. (Njele 23:27) Casholoka ngwe banu ba Njambi balikelele kupangesa lizina lya Yehova. Ngeci, bengisilemo lya Mbale, lije lilumbununa Babenya nambe Shukulu. Oku kwalingisile Baisalele bonwe kumona kuliseza kuli mukati ka Yehova na Mbale. Ngeci, balemesele Mbale na Yehova ha simbu imo lika.—Tandeni Hoziya 2:16, 17.
MILALI YALI NA KUPANGESA SATANA
10. Milali muka yacili na kupangesa Satana?
10 Satana acili na kupangesa milali ya kulifwa. Naka banu mu bundungo ha kubalingisa bamone bukwizi kupwa bwabubwa na kubebalesa lizina lya Yehova. Tusimutwiyeni tahi mwali na kwibalesela banu lizina lya Yehova.
11. Satana natanganesa bati banu bajeneke kuzibuka Yehova?
11 Satana ali na kwibalesa banu lizina lya Vili 20:29, 30; 2 Tesa 2:3) Aba baka-kutengulukila balingisile banu bajeneke kuzibuka Njambi wa busunga. Cakumwenako, batundisile lizina lya Njambi mu Bimbimbiliya byabo na kwingisamo lya “Shukulu.” Kutundisa lizina lya Yehova na kwingisamo lya “Shukulu” kunalingisa banu bajeneke kuzibuka mwanalisezela Yehova na bashukulu babanendeka mu Mbimbiliya. (1 Koli 8:5) Mu Bimbimbiliya byabingi banapangesa lijwi lya Shukulu kutalesa kuli Yehova na Yesu. Ngeci, banu kubazibuka ngwabo Yehova na Munendi Yesu banaliseze. (Yowa 17:3) Aha hakeho hatunda Cilongesa ca Binjambi Batatu. Eci cilongesa kucakele mu Mbimbiliya. Banu babangi bakamono ngwabo naumo wahi asa kuzibuka Njambi. Awa anapu makuli.—Vili 17:27.
Yehova. Mubatsile tupositolo ba Yesu, banu baje balishashele ngwabo bapwile baka-Kilisitu bashangumukile kulongesa banu byuma bya makuli. (Satana ali na kupangesa bati bulombelo bwa makuli mu kungumuna banu balinge byuma byabibi? (Taleni palagilafu 12) *
12. Bika bibali na kukundwiya baka-bulombelo bwa makuli? Co kwesekesa na Loma 1:28-31, bika binatundumo?
12 Satana ali na kupangesa mashungu amabi mu kungumuna banu balinge byuma byabibi. Mu simbu ya Baisalele, Satana wapangesele bulombelo bwa makuli mu kukundwiya bilinga byabibi. Co mukemwo mwali na kulinga na matangwa ano. Bulombelo bwa makuli buli na kwecelela bubi na kulingisa banu bamone ngwabo bilinga byabibi binapu byabibwa. Baje bali na kulishasha ngwabo balemesa Njambi bali na kubyana mashiko endi. Kapositolo Paulu wasonekelele baka-Loma byuma bikatundu mu kubyana mashiko a Njambi. (Tandeni Loma 1:28-31.) Kubyana mashiko a Njambi kulingisa banu balikobelese mu bilinga byoshe bya bukwizi, kwambateselela na bundei. (Loma 1:24-27, 32; Kujo 2:20) Oloni kunapu kwa seho kwononoka mashiko a mu Mbimbiliya.
13. Mulali muka ukwabo wali na kupangesa Satana?
13 Satana ali na kungumuna banu kwitila mu byuma bije kubyabihile kubishungwiya. Kukwabihile kulilongesa bipangi bya ku mubila bije bitukwasa tuliyoyese na kuyoyesa binaanga byetu. (1 Tima 5:8) Bipangi bimo twasa kulilongeselabyo ku sikola, co tunapande kwakako mana. Oloni tunapande kunyanyama. Mu mafuti amangi kubesi kulongesa lika banu bipangi bya ku mubila, oloni bakabalongesa na bilongesa bya bunu. Balongesi bakashongangeya bana ba sikola bajeneke kukulahela Njambi na kujeneka kusingimika Mbimbiliya. Bakabalongesa ngwabo munu uje ali na mana napande kutaba ngwendi byuma byalizilile bikebyo bibenya. (Loma 1:21-23) Ebi bilongesa kubilitombola na mana a Njambi.—1 Koli 1:19-21; 3:18-20.
14. Bilongesa bya bunu bili na kushongangeya banu balinge bika?
14 Bilongesa bya bunu bikalwisi mashiko a Yehova. Bilongesa bya bunu kubyesi kukwasa banu bakale na bushuka bwa ku sipilitu, oloni bikabashongangeya bakale na bilinga byabibi. (Ngala 5:19-23) Bili na kulingisa banu balyalese na kulizema manene bakebo babenya. (2 Tima 3:2-4) Mbimbiliya ikashongangeya banu ba Njambi bapwe ba kulikehesa. Ngeci, bilongesa bya bunu kubilitombola na Mbimbiliya. (2 Samwe 22:28) Bakaleho bamo baje banai ku Yuniveziti bali na kumona byuma ngwe mubabimwena baka-kaye keti ngwe mwabimwena Njambi. Tumoneni bukalu bwawanene Mukaleho uje wombwanesele cinangulo ca kuya ku Yuniveziti.
Bilongesa bya bunu byasa kutungumuna bati? (Taleni palagilafu 14-16) *
15-16. Bika bimulilongesa ku byuma byaliwanene nabyo ndokazi umo?
15 Ndokazi uje nakala mu cipangi ca simbu yoshe ha myaka ya kutubakana 15 ngwendi: “Ha kupwa Mukaleho, njazibukile bukalu bukatundu mu kuya ku Yuniveziti. Oloni njakele na sembulule. Njamwene ngwange kunjasa kukobela mu bukalu.” Bukalu muka bwatundilemo? Wendekele ngwendi: “Njazezamene
manene mu kutanda lika bya ku sikola. Co kunjawanene simbu ya kulombela kuli Yehova ngwe munjakele na kulinga ha kulibanga. Co lalo kunjasele kuwana simbu ya kusimutwiya na bakwetu bya mu Mbimbiliya na kulibwahesela mwamubwa biwano, mwafwa njakele na kujuka manene. Munjanangukile ngwange kwaka manene mbunge ku bilongesa bya ku Yuniveziti kutsiya busamba bwange na Yehova, njamwene ngwange njinapande kulikela. Co njalikelele.”16 Bilongesa bya ku Yuniveziti byatengulwile bati bisinganyeka byendi? Ou ndokazi ngwendi: “Byuma binjalilongesele ku Yuniveziti byanjilingisile njitale lika ha tupenga twa bakwetu, maneneni twa bandolome na bandokazi. Njamwene ngwange kubakele na kulinga byuma mwamubwa, co lalo kunjashakele kulikwatasana nabo. Njambatele simbu yailaha kutundisa ebi biyongola mu mbunge yange. Njalimwena ngwange kusembulula byatunangula Yehova kwitila mu munga yendi kutukobelesa mu bukalu bwakama. Yehova anjizibuka mwamubwa kutubakana munjilizibukila yange babenya. Ngeci, njapandele kumutolilila.”
17. (a) Bika bitunapande kulinga? (b) Bika bitusimutwiya mu cilongesa cinatako?
17 Keti mutabese Satana amipwise bindungo bendi mu kumilongesa bilongesa bya bunu. Kumwapandele kutabesa Satana amyungumune. (1 Koli 3:18; 2 Koli 2:11) Co lalo keti mumwecelele amibalese Yehova. Ononokeni mashiko a Yehova. Satana ashaka kumyungumuna mangana musembulule binangulo bya Yehova. Oloni mubyaneneni. Bika bimunapande kulinga nga munanguka ngweni muli na kusinganyeka ngwe baka-kaye? Cilongesa cinatako cimwesa muyasa kutukwasela Mbimbiliya mangana tumbile kuti bilinga na mashungu amabi.—2 Koli 10:4, 5.
MWASO 49 Kutabisa Pilu ya Jehova
^ par. 5 Satana washwile laja kungumuna banu. Ali na kubakwisa bamone ngwabo banasokoka okuni nabaka mu bundungo. Muno mu cilongesa tusimutwiya milali imo yali na kupangesa Satana mu kungumuna banu.
^ par. 48 KULUMBUNUNA CIKUPULO: Baisalele bali na kulikwatasana na Bakanana ngeci banakobela mu ceseko ca kulemesa Mbale na kulinga bukwizi.
^ par. 51 KULUMBUNUNA CIKUPULO: Cikupulo ca kutsimanesa ceci ije itabesa bundeiikupulo ca kutsimanesa ceci ije itabesa bundei.
^ par. 53 KULUMBUNUNA CIKUPULO: Ndokazi wa mwanike ali mu kilasi ku Yuniveziti. Ikeye na bakwabo banataba byali na kubalongesa mulongesi ngwendi sayansi yasa kumanesa bukalu bwoshe bwa banu. Kutundaho, ou ndokazi ali ku Njubo ya Bumwene, co ali na kusembulula bilongesa.