CILONGESA 22
Lilongeseni Mwamubwa
‘Anguleni byuma byabibwa.’—Fili 1:10.
MWASO 35 ‘Mulemuhe Lika za Butokwa Hahulu’
BILI MUNO MU CILONGESA *
1. Bika bikalingisa banu bonowe kulilongesa?
ANO MATANGWA banu banapande kupanga na nzili mangana bawane bimbongo bya kulikwasesa. Bwingi bwa bandolome betu bakapanga na nzili mangana bawane bimbongo bya kulikwasa nabyo mu naanga. Bamo bakende mangenzi amalaha kuya ku bipangi na kwiluka. Bakwabo bakapanga bipangi byabikalu mangana base kushuka binaanga byabo. Aba bandolome na bandokazi bakajuka manene hanima ya kulembuka. Ngeci, bakonowa kulilongesa.
2. Mukalilongesa simbu muka?
2 Tubaboshe tunapande kulilongesa Lijwi lya Njambi na mabulu etu. Mwafwa bika? Mwafwa hakeho hanemana busamba bwetu na Yehova na kuyoya kwetu kwa myaka yoshe. (1 Tima 4:15) Bamo bakalilongesa Mbimbiliya ku mutondo simbu kanda bajuke. Bakwabo bakawana simbu ya mangwezi ya kulilongesa Mbimbiliya na kusinganyekesesaho nga kukwesi bije bibatanganesa.
3-4. Bika bibanatengulula ku mabulu a kupulinta nawa a kutandela ha intaneti?
3 Tubaboshe tuzibuka ngwetu kwapwa kwa seho kuwana simbu ya kulilongesa Mbimbiliya. Oloni bika bitunapande kulilongesa? Hamo mwendeka ngweni, ‘byuma bya kutanda binatumu manene, kunjasa kutanda byoshe.’ Bandolome na bandokazi bamo bakatanda mabulu oshe na kukenga mavidio oshe, oloni babangi kukabakaluwila kulinga ngoco. Cibunga ca Kutwamenena cinananguka ngoco, mukemwo cinatepulula ku mabulu a kupulinta nawa a kutandela ha intaneti.
4 Cakumwenako, tunecela kusoneka Yearbook of Jehovah’s Fili 1:10) Tusimutwiyeni mutwasa kwangwila byuma bya seho nomu mutwasa kuwanena bukwasi omwo tulilongesa Mbimbiliya.
Witnesses, mwafwa bwingi bwa biñanda bikakalamo bali na kubyaka ha jw.org® na ha pulogilamu ya JW Broadcasting® ya ngonde na ngonde. Co lalo Kaposhi ka Kukengela ka Mbunga na Toneni! bili na kutuhuka lika lutatu ha mwaka. Eci kutenguluka kubacibwaheselele ngwabo tuwane simbu yaingi ya kulinga byuma bya ku mubila embwe. Oloni banalingi ngoco mangana twake mbunge ku byuma bya seho manene. (ANGULENI TAHI BYUMA BYA SEHO
5-6. Mabulu muka atunapande kulilongesa mwamubwa?
5 Tunapande kulilongesa Mbimbiliya litangwa na litangwa. Banatepulula ku macapita atukatanda ku cikungulukilo calumingo na calumingo mangana tuwane simbu yaingi ya kusinganyekesesa na kutondesesa. Tunapande kumona ngwetu bitutanda bitweta ku mbunge na kukanyamesa busamba bwetu na Yehova, keti kutandela lika kumanesa bwasi.—Myaso 19:14.
6 Mabulu muka akwabo atunapande kulilongesa manene? Tunapande kulibwahesela mwamubwa Kaposhi ka Kukengela ka Kulilongesa, libulu litukapangesa ha Cilongesa ca Mbimbiliya ca Cikungulukilo na biñanda bikakala mu mukanda wa biwano. Tunapande kutanda lalo Kaposhi ka Kukengela ka Mbunga na Toneni!
7. Kuma tunapande kuzeya nga twonwa kutanda nambe kukenga byuma byoshe bili ha webusaiti yetu na ha JW Broadcasting ndi?
7 Mwasa kwihula ngweni: ‘Nga tutanda lika ebi bibanatuleke, batico ebi byuma byoshe bibakaka ha webusaiti yetu ya jw.org, nebi bikatuhuka ha JW Broadcasting?’ Acisinganyekeni ha cakumwenako cino: Ha maketi bakalandesaho byakulya bya kulisezaseza. Baka-kulanda kubesi kulanda byakulya byoshe. Oloni bakalandako lika bya kupwamo. Mu ngila imo lika, nga kumwasa kutanda byuma byoshe bili ha jw.org, co keti muzeye. Tandeni na kukenga bije bimwasa. Tusimutwiyeni bikulumbununa kulilongesa, nebi bitunapande kulinga mangana tuwane bukwasi omwo tulilongesa.
KULILONGESA KWATONDA KWAKAKO MBUNGE
8. Twasa kulibwahesela bati Kaposhi ka Kukengela, co kulinga ngoco kutukwasa bati?
8 Kulilongesa kwapwa kwaka mana ku byuma mangana munu azibuke byuma bya seho. Kukwapwile lika kutanda bwasi bwasi na kufundika bikumbululo embwe. Cakumwenako, nga mulibwahesela Kaposhi ka Kukengela, tandeni tahi majwi a maputukilo aje alumbununa byuma bili mu cilongesa. Kutundaho, tandeni mutwe wa cilongesa, tumitwe twatundondo na bihula bya kwitulukamo. Co tandeni mwamubwa cilongesa kamandondo kamandondo. Akeni mana ku mikana ije imileka bibasimutwiya mu palagilafu. Eyi mikana kakangi ikakela ku maputukilo a palagilafu. Omwo mutanda, nangukeni omwo mapalagilafu alikwatasanena na tumitwe twatundondo na mutwe wa cilongesa. Sonekeni majwi aje kumuzibuka na byuma byabiha bimushaka kuzibisisa mwamubwa.
9. (a) Bika kwapwila kwa seho kutanda bisoneka omwo tulibwahesela Kaposhi ka Kukengela? (b) Kwesekesa na Yoshwa 1:8, bika bikwabo bitunapande kulinga omwo tutanda bisoneka?
9 Cilongesa ca Kaposhi ka Kukengela cikatukwasa tuzibisise Mbimbiliya. Tandeni bisoneka, maneneni bije bibanamwesa Yoshwa 1:8.
ngwabo tandeni. Nangukeni omwo majwi ali mu bisoneka muwalikwatasanena na simpi ibali na kwendeka mu palagilafu. Co singanyekeseseni ha bisoneka bimutanda nomu mumwasa kubipangesela mu buyoye bweni.—TandeniBisemi longeseni bana beni mwakulilongesela (Taleni palagilafu 10) *
10. Kwesekesa na Vahevelu 5:14, mwafwa bika bisemi banapande kumwesa bana babo mwakulilongesela na kutondesesa ha simbu ya kulemesa kwa naanga?
10 Bisemi bashaka ngwabo bana babo balikuwe cilongesa ca naanga calumingo na calumingo. Bisemi banapande kubwahesa cilongesa ca kulemesa kwa naanga. Oloni kubapandele kuliziba ngwabo calumingo na calumingo banapande kubwahesako byuma bije bizibisa bana babo kubwaha. Bisimbu bimo munasa kukenga lika pulogilamu ya JW Broadcasting ya ngonde na ngonde ha kulemesa kweni kwa naanga. Munasa lalo kupangako bwato bwa Nowa nambe cuma ceka. Oloni kunapu kwa seho kumwesa banike mwakulilongesela. Cakumwenako, banike banapande kuzibuka mwakulibwaheselela biwano na mwakutondesesela nga banabehulako bihula bimo ku sikola. (Tandeni Vahevelu 5:14.) Nga banike bezilila kulilongesa ku njubo, co kubapwila kwakwasi kutolilila ku biñanda bibakendeka ku biwano bya cikungulukilo, bya citingitingi nebi bya mutambela bije kubyesi kukala na mavidio. Bisemi banapande kumona myaka ibali nayo bana babo na cifwa cabo mangana kubakwase kwangula simbu ibambata ha kulilongesa nabo.
11. Bika kwapwila kwa seho kulongesa munu itukalilongesa nendi Mbimbiliya azibuke mwakulilongesela?
11 Batukalilongesa nabo Mbimbiliya nabo banapande kuzibuka mwakulilongesela. Mutukashangumuka kulilongesa nabo Mbimbiliya tukabamwesa mwakuwanena bikumbululo. Co tukabwahelela mutukabamono banafundika mu libulu litukalilongesa nabo nambe mu libulu lyeka lya ku biwano. Nameme ngoco, tunapande kubamwesa mwakulilongesela mwamubwa nomu mwakutondesesela nga bali likalyabo. Oku kubakwasa batonde bukwasi mu mabulu etu kutubakana kuleka bakwabo mu cikungulukilo babangwile byakulinga nga bali na bukalu.
LILONGESENI MANGANA MUZIBUKE BYUMA
12. Bika bitukalilongesela?
12 Nga mwazinda kulilongesa, co mumona ngweni kulilongesa kwapwa kwakubi. Oloni kwapwa kwakubwa. Shangumukeni kulilongesa biñanda byabindondo, co mu kwita kwa simbu bwezeleleniko lalo. Keti mwibale ngweni muli na kulilongesa mangana muzibuke
byuma. Anukeni ngweni cuma cakama citukalilongesela cinapu kushwenya kuli Yehova. Kutundaho, tukalilongesa mangana tukumbulule munu uje atwihula, co lalo tuzibuke byakulinga nga tuli na bukalu.13. (a) Endekeni byanapande kulinga mwanike uje ali ku sikola mangana alumbunwine bakwabo byanakulahela? (b) Mwasa kupangesa bati cinangulo cili ku Kolose 4:6?
13 Cakumwenako, hamo mu banike baje bali ku sikola. Co bakweni bamukobela nabo sikola bamihula ngwabo bika kumwesi kwimbila mwaso wa lifuti. Hamo mukashaka kubakumbulula, oloni mukalizibi ngweni kumwasa. Ngeci, munapande kulilongesa. Kulilongesa kumikwasa mu bingila bibali (1) mulyangununa ku kaye (2) mukanyamesa likulahelo lyeni na kwimanena busunga. (Yowa 17:16; 1 Petu. 3:15) Lihuleni ngweni, ‘Aba bakwetu bika bibakembila mwaso wa lifuti?’ Co tondeseseni mwamubwa mu mabulu etu. Kulumbunwina bakweni bimwakulahela kukwapwile kwakukalu ngwe mumukasinganyekela. Banu babangi bakembi mwaso wa lifuti mwafwa munu umo ibakasingimika wabalekele ngwendi balinge ngoco. Nga mwawanako simpi imo nambe bibali, co mwasa kukwasa munu uje ashaka kuzibuka busunga.—Tandeni Kolose 4:6.
KALENI NA LISHUNGU LYAKAMA LYA KULILONGESA
14-16. (a) Bika bimwasa kulinga mangana muzibisise mwamubwa mukanda umo? (b) Kwesekesa na mikanda ibanamwesa, lumbununeni mumwasa kuzibisisila mwamubwa mukanda wa Amose? (Taleni cipalo ca “ Lingeni Ngwe Muli na Kumona Byuma Bimutanda mu Mbimbiliya.”)
14 Mu Mbimbiliya mwakala mikanda yaihi ya bupolofweto. Co lingeni ngwe calumingo cijaho mukalilongesa bya bupolofweto bwakalamo ku cikungulukilo. Oloni owo mukanda kumwesi kuuzibisisa mwamubwa. Nga mushaka kuuzibisisa, munapande tahi kuzibuka byuma byasonekele owo kapolofweto. Mwasa kubizibuka bati?
15 Ca kulibanga, lihuleni ngweni: ‘Bika binjizibuka hali ou kapolofweto wasonekele ou mukanda? Wapwile iya, wayoyele kuli, co wapangele cipangi muka?’ Nga tuzibuka mwamubwa byowo kapolofweto, co kutukwasa tuzibisise byamulingisile apangese majwi amo na byakumwenako bimo. Omwo mutanda Mbimbiliya, nangukeni majwi aje amwesa cifwa cowo kapolofweto.
16 Ca mu cibali, zibukeni mwaka wasonekele owo mukanda. Mwasa kuuwana ha “Mukoloko wa Libuka za Mwa Bibele” uje uli kunima ya mukanda wa Kujombolola mu Bibele ya Toloko ya Lifasi Lelinca. Mwasa lalo kwituluka ha Chati ya Bapolofita ni Malena ha Litaba Zeekelizwe A6. Nga mulilongesa mukanda wa bupolofweto, co tondeseseni bilinga bibakele nabyo banu ha simbu ibasonekele owo mukanda. Bilinga muka byabibi bibakele nabyo banu bije bibatuminine kapolofweto ngwabo abanangule? Beya bayoyele ha simbu yayoyele owo kapolofweto? Nga mushaka kuwana bukaleho bwa kushula munapande kutala na mu mikanda yeka. Cakumwenako, nga mushaka kuzibisisa byalingiwile ha simbu yayole kapolofweto Amose, co tandeni mavesi abanamwesa ku 2 Vimyene na 2 Mizimbu mikanda ije ibanenikila ha mukanda wa Amose 1:1. Co lalo mwasa kutala na mukanda wa kapolofweto Hoziya, uje hamo wayoyele ha simbu imo na Amose. Eyi mikanda yoshe imikwasa muzibuke byalingiwile ha simbu yayoyele Amose.—2 Vimye 14:25-28; 2 Mizi 26:1-15; Hozi 1:1-11; Amo 1:1.
AKENI MBUNGE KU BIÑANDA BIMO
17-18. Kwesekesa na cakumwenako citunendeka mu palagilafu, lumbununeni omwo kwaka mbunge ku biñanda bimo kumilingisa mulikuwe cilongesa ca lika lyeni?
17 Kwapwa kwakubwa kutanda Mbimbiliya mu kushaka kulilongesako bimo. Cakumwenako, hamo muli na kutanda bupolofweto buli ku Zakaliya capita 12, buje bwendeka bya kutsa kwa Mesiya. (Zaka 12:10) Omwo mweta ha vesi 12, muwana banasoneka ngwabo “ba ku naanga ya Natane” bakakala mu busiwa bwakama manene ha kutsa kwa Mesiya. Omwo mutanda owo majwi, mwasa kwimana kamandondo na kulihula ngweni: ‘Likwatasano muka lili mukati ka ba ku naanga ya Natane na Mesiya?’ Kuli kumwasa kuwana cikumbululo? Tondeseseni. Mukanda ubanenikila unapu wa 2 Samwele 5:13, 14, uje umwesa ngwawo Natane wapwile umo wa bana ba Mwene Ndabiti. Mukanda ukwabo ubanenikila unapu wa Luka 3:23, 31, co umwesa ngwawo Yesu wapwile wa ku cikota ca Natane, uje wapwile kukulwila ya Maliya. (Taleni Kaposhi ka Kukengela ka August 2017, lipu 32 pala 4.) Muziba kubwaha mwafwa mwazibukile na laja ngweni bupolofweto bwamwesa ngwabwo Yesu wapwile mutekulwila wa Ndabiti. (Mateo 22:42) Ndabiti wakele na bana ba kutubakana 20. Oku kumwesa ngwabo cili bene ba ku naanga ya Natane bapandele kuziba busiwa bwa kutsa kwa Yesu.
18 Cakumwenako cikwabo lalo eci, ku Luka capita 1 banendekako ngwabo kangelo Ngambiliyele waile kuli Maliya. Co wakamulekele bya mwana yakakita ngwendi: “Ikeye akapwa wakama, co bakamutumbula Muna Njambi wa Hakamwa ya Byoshe. Co [Yehova] akamupwisa mwene, ngwe mwapwile kukulwila yendi Ndabiti, co [akayula] batekulwila Luka 1:32, 33) Hamo tukaka lika mana ku majwi a maputukilo aje endekele Ngambiliyele ngwendi Yesu akapwa “Muna Njambi wa Hakamwa ya Byoshe.” Oloni wendekele lalo ngwendi Yesu “akayula.” Co twasa kulihula ngwetu, ‘Bika byasinganyekele Maliya mwazibile aje majwi a Ngambiliyele? Kuma wasinganyekele ngwendi Ngambiliyele walumbunwine ngwendi Yesu ikeye akainga Mwene Helonde nambe kwinga baswana ba Helonde mu Isalele ndi?’ Ngwe Maliya wasinganyekele ngwendi Yesu akupwa Mwene mu Isalele, ngwe wasinganyekele ngwendi bamusingimika ha kupwa baina ya Mwene. Ngwe wasinganyekele lalo ngwendi naanga yendi yoshe yakupwa ya ku bumwene. Oloni Mbimbiliya kuimwesa ngwayo Maliya wendekele byuma bya cifwa eci nambe ngwayo walombele Ngambiliyele citwamo mu Bumwene bwa Yesu ngwe mubalingile baje bandongesi ba Yesu babali. (Mateo 20:20-23) Obu bukaleho bumwesa ngwabwo Maliya wapwile munakazi wa kulikehesa.
ba Yakomba ku myaka yoshe.” (19-20. Kwesekesa na Yakomba 1:22-25; 4:8, cuma muka cakama citukalilongesela Mbimbiliya?
19 Anukeni ngweni cuma cakama citukalilongesela Mbimbiliya na mabulu etu, cinapu kushwenya kuyehi na Yehova. Co lalo tushaka tuzibuke buzeye bwetu mangana tupangeleho ngeci tuzibise Njambi kubwaha. (Tandeni Yakomba 1:22-25; 4:8.) Simbu kanda tushangumuke kulilongesa, tunapande kulomba tahi sipilitu ya Yehova. Tunapande kumulomba ngwetu byuma bitulilongesa bitukwase mangana tupangele ha buzeye bwetu.
20 Ngeci, tubaboshe tupweni ngwe ngamba ya Njambi wa kulongwa uje ibanendeka ku Myaso ngwabo: “Ikeye abwahelela mu kwononoka lishiko lya Shukulu Kalunga, co aliyongola mutanya na butsiki. . . . Munu wa cifwa eci abezika mu byoshe byakalingi.”—Myaso 1:2, 3.
MWASO 88 Unizibise Linzila Zahao
^ par. 5 Yehova natwana byakulya bya ku sipilitu byabingi bije bitwasa kukenga, kutanda na kulilongesa. Cino cilongesa citukwasa twangule bitulilongesa, cimwesa lalo bingila bije bitwasa kuwanenamo bukwasi omwo tulilongesa.
^ par. 61 KULUMBUNUNA BIKUPULO: Bisemi bali na kumwesa bana babo mwakulibwaheselela Kaposhi ka Kukengela..
^ par. 63 KULUMBUNUNA BIKUPULO: Ndolome ali na kutondesesa bya Amose uje wasonekele mukanda wa mu Mbimbiliya. Bikupulo bili kunima bimwesa byali na kusinganyekesesaho ndolome omwo atanda biñanda bya mu Mbimbiliya.